Adhyaya 68
Itinuro ni Mārkaṇḍeya kay Yudhiṣṭhira na magtungo sa tīrtha ni Dhanadā sa timog na pampang ng Ilog Narmadā, na pinupuri bilang tagapuksa ng lahat ng kasalanan at nagbibigay ng bunga na katumbas ng lahat ng tīrtha. Itinakda ang pagtalima: sa Trayodaśī ng maliwanag na kalahati ng buwan sa buwan ng Caitra, ang nagsasagawa ay dapat magpigil sa sarili, mag-ayuno, at magpuyat sa pagbabantay sa gabi. Ipinag-uutos ang ritwal na pagpapaligo kay “Dhanadā” gamit ang pañcāmṛta, pag-aalay ng lamparang ghee, at pagsuporta sa debosyon sa pamamagitan ng awit at mga instrumento. Sa bukang-liwayway, dapat parangalan ang mga karapat-dapat na Brahmin—may kakayahang tumanggap ng dāna, matatag sa pag-aaral at talakayang śāstra, sumusunod sa gawi ng śrauta/smārta, at may pagpipigil sa asal. Kabilang sa mga handog ang baka, ginto, kasuotan, sapin sa paa, pagkain, at maaari ring payong at higaan; sinasabing nag-aalis ito ng kasalanan sa tatlong kapanganakan. Ipinapakita ng phalāśruti ang pagkakaiba ng bunga ayon sa disposisyon: ang walang disiplina ay umaabot sa langit, ang may disiplina ay sa mokṣa. Ang dukha ay muling-muling nagkakamit ng pagkain; nagkakaroon ng likas na marangal na katayuan at nababawasan ang pagdurusa; at winawasak ng tubig ng Narmadā ang karamdaman. Natatanging merito ang pag-aalay ng kaalaman (vidyā-dāna) sa tīrtha ni Dhanadā, na nagdadala sa “daigdig ng Araw” na walang sakit; at ang masaganang pag-aalay sa Devadroṇī sa timog na pampang ng Revā ay nagkakamit ng “daigdig ni Śaṅkara” na walang dalamhati.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । धनदस्य तु तत्तीर्थं ततो गच्छेद्युधिष्ठिर । नर्मदादक्षिणे कूले सर्वपापक्षयंकरम्
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Pagkaraan nito, O Yudhiṣṭhira, dapat magtungo sa banal na tīrtha ni Dhanada (Kubera) sa timog na pampang ng Narmadā—isang pampawi na sumisira sa lahat ng kasalanan.
Verse 2
सर्वतीर्थफलं तत्र प्राप्यते नात्र संशयः । चैत्रमासत्रयोदश्यां शुक्लपक्षे जितेन्द्रियः
Doon natatamo ang bunga ng lahat ng mga tīrtha—walang pag-aalinlangan dito. Sa ikalabintatlong araw ng buwan sa maliwanag na kalahati ng buwan ng Caitra, na may pagpipigil sa mga pandama,
Verse 3
उपोष्य परया भक्त्या रात्रौ कुर्वीत जागरम् । पञ्चामृतेन राजेन्द्र स्नापयेद्धनदं बुधः
Mag-ayuno nang may sukdulang debosyon at magpuyat sa buong gabi. O pinakamainam sa mga hari, ang marunong na deboto ay dapat paliguan si Dhanada (Kubera) ng pañcāmṛta.
Verse 4
दीपं घृतेन दातव्यं गीतं वाद्यं च कारयेत् । प्रभाते पूजयेद्विप्रानात्मनः श्रेय इच्छति
Maghandog ng ilaw na pinapakain ng ghee, at magpaayos ng awit at tugtugin. Sa bukang-liwayway, ang nagnanais ng sariling pinakamataas na kabutihan ay magparangal sa mga brāhmaṇa.
Verse 5
प्रतिग्रहसमर्थांश्च विद्यासिद्धान्तवादिनः । श्रौतस्मार्तक्रियायुक्तान् परदारपराङ्मुखान्
—yaong mga brāhmaṇa na karapat-dapat tumanggap ng handog, na nagpapaliwanag ng karunungan at itinatag na aral, na nagsasagawa ng mga ritong Śrauta at Smārta, at tumatalikod sa asawa ng iba.
Verse 6
पूजयेद्गोहिरण्येन वस्त्रोपानहभोजनैः । छत्रशय्याप्रदानेन सर्वपापक्षयो भवेत्
Sambahin sa pamamagitan ng pag-aalay ng mga baka at ginto, gayundin ng damit, panyapak, at pagkain. Sa pagbibigay ng payong at higaan, nagaganap ang ganap na pagkapawi ng lahat ng kasalanan.
Verse 7
त्रिजन्मजनितं पापं वरदस्य प्रभावतः । स्वर्गदं दुर्विनीतानां विनीतानां च मोक्षदम्
Sa kapangyarihan ng mapagkaloob ng biyaya, napapawi ang kasalanang naipon sa tatlong kapanganakan. Nagkakaloob ito ng langit sa di-disiplinado, at ng mokṣa sa may disiplina.
Verse 8
अन्नदं च दरिद्राणां भवेज्जन्मनिजन्मनि । कुलीनत्वं दुःखहानिः स्वभावाजायते नरे
Sa mga dukha, ito’y nagiging tagapagkaloob ng pagkain sa bawat kapanganakan. Sa tao, likás na sumisibol ang dangal ng pagkatao at ang pag-alis ng pagdurusa.
Verse 9
व्याधिध्वंसो भवेत्तेषां नर्मदोदकसेवनात् । धनदस्य तु यस्तीर्थे विद्यादानं प्रयच्छति
Sa kanila, naglalaho ang mga karamdaman sa pag-inom ng banal na tubig ng Narmadā. At ang sinumang sa tīrtha ni Dhanada ay nagkakaloob ng kaloob na kaalaman—
Verse 10
स याति भास्करे लोके सर्वव्याधिविवर्जिते । देवद्रोणीं च तत्रैव स्वशक्त्या पाण्डुनन्दन
Siya’y napaparoon sa daigdig ni Bhāskara, na malaya sa lahat ng karamdaman. At doon din, ayon sa sariling kakayahan, nakakamit niya ang Deva-droṇī, O anak ni Pāṇḍu.
Verse 11
ये प्रकुर्वन्ति भूयिष्ठां रेवाया दक्षिणे तटे । ते यान्ति शांकरे लोके सर्वदुःखविवर्जिते
Yaong masaganang nagsasagawa ng (mga ritong) ito sa timog na pampang ng Revā, sila’y napaparoon sa daigdig ni Śaṅkara, na malaya sa lahat ng dalamhati.
Verse 68
। अध्याय
Kabanata (tanda ng pagtatapos ng bahagi).