Adhyaya 58
Inilalahad ng Kabanata 58 ang tīrtha-māhātmya ng Śūlabheda sa maayos na daloy at nagtatapos sa phalaśruti. Tinanong ni Uttānapāda si Īśvara tungkol sa ginawa ni Bhānumatī at sa kahalagahan nito. Isinalaysay ni Īśvara na lumapit si Bhānumatī sa isang kuṇḍa, agad kinilala ang kabanalan nito, at tumugon sa wastong ritwal: tinipon at pinarangalan ang mga brāhmaṇa, nagbigay ng dāna ayon sa tuntunin, at pinatatag ang kanyang panata. Sumamba siya para sa pitṛs at devas, nanatiling mapagmasid sa itinakdang panahon (binanggit ang dalawang linggo sa Madhu-māsa), at sa araw ng amāvāsyā ay nagtungo sa may kabundukan. Pag-akyat sa tuktok, hiniling niya sa mga brāhmaṇa na ihatid ang mensahe ng pakikipagkasundo sa pamilya at mga kamag-anak, at ipinahayag na sa pamamagitan ng sariling tapas sa Śūlabheda ay iiwan niya ang katawan at makakamit ang kalagayang makalangit. Pumayag ang mga brāhmaṇa at naalis ang pag-aalinlangan. Inayos niya ang kasuotan at, sa iisang-tutok na pag-iisip, iniwan ang katawan; lumitaw ang mga dalagang makalangit at inanyayahan siyang sumakay sa banal na vimāna patungong Kailāsa, at siya’y umakyat sa harap ng mga nakasaksi. Tinapos ni Mārkaṇḍeya sa pagpapatunay ng pinagmulan ng salaysay at sa matibay na phalaśruti: ang debotong pagbasa o pakikinig—sa tīrtha man o kahit sa templo—ay nagpapalaya sa mabibigat at matagal nang naipong kasalanan; maraming paglabag sa lipunan, ritwal, at pagtitiwala ang napuputol ng kapangyarihang “Śūlabheda”. May dagdag na gantimpala kapag binibigkas sa śrāddha habang kumakain ang mga brāhmaṇa, na nagpapasaya sa pitṛs; ang mga tagapakinig ay magkakamit ng mapalad na kagalingan, mahabang buhay, at mabuting pangalan.
Shlokas
Verse 1
उत्तानपाद उवाच । अथातो देवदेवेश भानुमत्यकरोच्च किम् । एष मे संशयो देव कथयस्व प्रसादतः
Sinabi ni Uttānapāda: “Ngayon nga, O Panginoon ng mga diyos, ano ang ginawa ni Bhānumatī? Ito ang aking pag-aalinlangan, O Diyos—ipahayag mo sa akin, sa iyong biyaya.”
Verse 2
ईश्वर उवाच । चिन्तयित्वा मुहूर्तं सा गता कुण्डस्य सन्निधौ । दृष्ट्वा कुण्डस्य माहात्म्यं राज्ञी हर्षेण पूरिता
Sinabi ni Īśvara: “Pagkaraang magnilay sandali, siya’y nagtungo sa tabi ng banal na lawa. Nang makita ang kadakilaan ng kuṇḍa, napuspos ng galak ang reyna.”
Verse 3
विप्रान् बहून् समाहूय पूजयामास तत्क्षणात् । दत्त्वा तु विधिवद्दानं ब्राह्मणेभ्यो नृपात्मज
Tinipon niya agad ang maraming brāhmaṇa at noon din ay pinarangalan sila. At matapos isagawa nang wasto ang pag-aalay ng dāna ayon sa tuntunin, nagkaloob siya ng mga handog sa mga brāhmaṇa, O anak ng hari.
Verse 4
निश्चयं परमं कृत्वा स्थिता शान्तेन चेतसा । ततः सम्पूज्य विधिवत्पितॄन्देवान्नराधिप
Matapos magpasiya nang matatag, nanatili siya na payapa ang loob. Pagkaraan, O pinuno ng mga tao, sinamba niya nang wasto ang mga Pitṛ at ang mga Deva ayon sa nararapat na ritwal.
Verse 5
क्षपयित्वा पक्षमेकं मधुमासस्य सा स्थिता । अमावास्यां ततो राज्ञी गता पर्वतसन्निधौ
Matapos tapusin ang isang buong kalahating buwan ng Madhu, nanatili siyang matatag. Pagkaraan, sa araw ng amāvasyā (bagong buwan), nagtungo ang reyna sa paanan ng bundok.
Verse 6
नगशृङ्गं समारुह्य कृत्वा मुकुलितौ करौ । विज्ञाप्य ब्राह्मणान् सर्वानिदं वचनमब्रवीत्
Umakyat sa tuktok ng bundok, at pinagdikit ang kaniyang mga palad; magalang niyang ipinaalam sa lahat ng mga brāhmaṇa at binigkas ang mga salitang ito.
Verse 7
मम माता पिता भ्राता ये चान्ये सखिबान्धवाः । क्षमापयित्वा सर्वांस्तान्वचनं मम कथ्यताम्
“Ang aking ina, ama, kapatid, at ang iba pang mga kaibigan at kamag-anak—makahingi muna ng kapatawaran sa kanilang lahat, iparating nawa ang aking mensahe.”
Verse 8
त्वत्पुत्री शूलभेदे तु तपः कृत्वा स्वशक्तितः । विसृज्य चैव सात्मानं तस्मिंस्तीर्थे दिवं ययौ
“Ang inyong anak na babae, sa Śūlabheda, ay nagsagawa ng matinding tapasya ayon sa kaniyang makakaya; at, iniwan ang kaniyang katawan doon sa banal na tīrtha, siya’y nagtungo sa langit.”
Verse 9
ब्राह्मणा ऊचुः । संदेशं कथयिष्यामस्त्वयोक्तं शोभनव्रते । मातापितृभ्यां सुश्रोणि मा तेऽभूदत्र संशयः
Sinabi ng mga brāhmaṇa: “Ipaaabot namin ang mensaheng iyong sinabi, O ikaw na may banal at mapalad na panata. O ginang na may magandang balakang, huwag kang mag-alinlangan dito—sasabihin namin ito sa iyong ina at ama.”
Verse 10
ततो विसृज्य तांल्लोकान् स्थिता पर्वतमूर्धनि । अर्धोत्तरीयवस्त्रेण गाढं बद्धा पुनःपुनः
Pagkaraan, tinalikuran niya ang mga ugnayang makalupa at tumindig sa tuktok ng bundok; at sa kaniyang kalahating pang-itaas na kasuotan, mahigpit niyang itinali ang sarili, paulit-ulit.
Verse 11
ततश्चिक्षेप सात्मानमेकचित्ता नराधिप । नगार्द्धे पतिता यावत्तावद्दृष्टाः सुराङ्गनाः
Pagkaraan, O hari, sa isip na nakatuon sa iisa, inihagis niya ang sarili. Habang siya’y nahuhulog sa gilid ng bundok, noon din namataan ang mga dalagang makalangit.
Verse 12
भोभो वत्से महाभागे भानुमत्यतितापसि । दिव्यं विमानमारुह्य कैलासं प्रति गम्यताम्
“Halika, halika, anak na mahal—O mapalad na Bhānumatī, dakilang tapasvinī! Sumakay sa banal na vimāna at magtungo sa Kailāsa.”
Verse 13
ततः सा पश्यतां तेषां जनानां त्रिदिवं गता
Pagkaraan, sa harap mismo ng mga taong iyon na nakatingin, siya’y nagtungo sa Tridiva, sa mga daigdig ng langit.
Verse 14
मार्कण्डेय उवाच । इति ते कथितः सर्वः शूलभेदस्य विस्तरः । यः श्रुतः शङ्करात्पूर्वमृषिदेवसमागमे
Sinabi ni Mārkaṇḍeya: Sa gayon, isinalaysay ko sa inyo nang buo ang malawak na salaysay ng Śūlabheda—gaya ng dating narinig mula kay Śaṅkara sa dakilang kapulungan ng mga ṛṣi at mga deva.
Verse 15
य इदं पठते भक्त्या तीर्थे देवकुलेऽपि वा । स मुच्यते महापापादपि जन्मशतार्जितात्
Ang sinumang bumibigkas nito nang may debosyon—sa isang tīrtha o maging sa templo—siya’y napapalaya sa mabibigat na kasalanan, kahit yaong naipon sa sandaang kapanganakan.
Verse 16
ब्रह्महा च सुरापी च स्तेयी च गुरुतल्पगः । गोघाती स्त्रीविघाती च देवब्रह्मस्वहारकः
Kahit ang pumatay ng brāhmaṇa, ang umiinom ng alak, ang magnanakaw, ang lumalapastangan sa higaan ng guru; ang pumapatay ng baka, ang pumapatay ng babae, at ang nagnanakaw ng ari-ariang ukol sa mga diyos o sa mga brāhmaṇa—
Verse 17
स्वामिद्रोही मित्रघाती तथा विश्वासघातकः । परन्यासापहारी च परनिक्षेपलोपकः
Ang nagtatraydor sa sariling panginoon, ang pumapatay sa kaibigan, gayundin ang sumisira sa tiwala; ang nagnanakaw ng ipinagkatiwalang deposito ng iba, at ang nagwawaldas ng bagay na iniingatan para sa iba—
Verse 18
रसभेदी तुलाभेदी तथा वार्द्धुषिकस्तु यः । यः कन्याविघ्नकर्ता च तथा विक्रयकारकः
Ang naghahalo o nagpapalsipika ng paninda, ang nandaraya sa timbangan at sukat, at ang nagsasagawa ng usura; ang humahadlang sa makatarungang pag-aasawa ng isang dalaga, at gayundin ang nagbebenta sa kanya—
Verse 19
परभार्या भ्रातृभार्या गौः स्नुषा कन्यका तथा । अभिगामी परद्वेषी तथा धर्मप्रदूषकः
Ang lumalapit sa asawa ng iba, sa asawa ng kapatid, sa baka, sa manugang na babae, o sa isang dalaga; ang may poot sa kapwa, at ang nagpaparumi at sumisira sa dharma—
Verse 20
मुच्यन्ते सर्वे एवैते शूलभेदप्रभावतः
Ang lahat ng mga ito, tunay nga, ay napapalaya sa bisa ng Śūlabheda.
Verse 21
य इदं श्रावयेच्छ्राद्धे विप्राणां भुञ्जतां नृप । मुदं प्रयान्ति संहृष्टाः पितरस्तस्य सर्वशः
O hari, sinumang magpapabigkas nito sa śrāddha habang kumakain ang mga brāhmaṇa—ang kanyang mga Pitṛ ay nagagalak sa lahat ng dako, puspos ng tuwa.
Verse 22
यश्चेदं शृणुयाद्भक्त्या पठ्यमानं नरो वशी । स मुक्तः सर्वपापेभ्यः सर्वकल्याणभाग्भवेत्
At ang taong may pagpipigil-sa-sarili na nakikinig nito habang binibigkas nang may debosyon ay napapalaya sa lahat ng kasalanan at nagiging tagapagmana ng bawat pagpapala.
Verse 23
इदं यशस्यमायुष्यमिदं पावनमुत्तमम् । पठतां शृण्वतां नृणामायुःकीर्तिविवर्धनम्
Ito’y nagbibigay ng katanyagan at mahabang buhay; ito’y lubhang nagpapadalisay. Sa mga taong bumibigkas o nakikinig nito, nadaragdagan ang buhay at dangal.
Verse 24
इति कथितमिदं ते शूलभेदस्य पुण्यं महिमन हि मनुष्यैः श्रूयते यत्सपापैः । मदनरिपुतटिन्या याम्यकूलस्थितस्य प्रबलदुरितकन्दोच्छेदकुद्दालकल्पम्
Kaya’t isinalaysay ko sa iyo ang banal na bisa at kadakilaan ng Śūlabheda—na maririnig kahit ng nabibigatan sa kasalanan. Nasa timog na pampang ng ilog ng Kaaway ni Madana (ang banal na Revā ni Śiva), ito’y parang asarol na bumubunot sa matitibay na ugat-buhol ng kasalanan.
Verse 58
। अध्याय
Wakas ng kabanata (adhyāya).