Adhyaya 56

Verse 1

उत्तानपाद उवाच । अन्यच्च श्रोतुमिच्छामि केन गङ्गावतारिता । रुद्रशीर्षे स्थिता देवी पुण्या कथमिहागता

Sinabi ni Uttānapāda: “Nais ko pang makarinig ng iba: sino ang nagpaibaba kay Gaṅgā? At paanong ang banal na Diyosa Puṇyā, na nananahan sa ulo ni Rudra, ay naparito rito?”

Verse 2

पुण्या देवाशिला नाम तस्या माहात्म्यमुत्तमम् । एतदाख्याहि मे सर्वं प्रसन्नो यदि शङ्कर

May isang banal na pook na tinatawag na Puṇyā, na kilala bilang Devāśilā—ang kanyang kadakilaan ay sukdulan. Isalaysay mo sa akin ang lahat nito, O Śaṅkara, kung ikaw ay nalulugod.

Verse 3

ईश्वर उवाच । शृणुष्वैकमना भूत्वा यथा गङ्गावतारिता । देवैः सर्वैर्महाभागा सर्वलोकहिताय वै

Sinabi ni Īśvara: “Makinig ka nang may iisang diwa, kung paanong ibinaba ang Gaṅgā—yaong lubhang mapalad—na pinanaog ng lahat ng mga diyos para sa kapakanan ng lahat ng mga daigdig.”

Verse 4

अस्ति विन्ध्यो नगो नाम याम्याशायां महीपते । गीर्वाणास्तु गताः सर्वे तस्य मूर्ध्नि नरेश्वर

May bundok na tinatawag na Vindhya sa dakong timog, O panginoon ng lupain. Doon nagtungo ang lahat ng mga diyos, O hari, sa tuktok nito.

Verse 5

तत्र चाह्वानिता गङ्गा ब्रह्माद्यैरखिलैः सुरैः । अभ्यर्च्येशं जगन्नाथं देवदेवं जगद्गुरुम्

Doon ay tinawag at inanyayahan ang Gaṅgā ng lahat ng mga diyos na pinangungunahan ni Brahmā, matapos sambahin si Īśa—ang Panginoon ng sansinukob, ang Diyos ng mga diyos, ang Guru ng daigdig.

Verse 6

जटामध्यस्थितां गङ्गां मोचयस्वेति भूतले । भास्वन्ती सा ततो मुक्ता रुद्रेण शिरसा भुवि

“Pakawalan mo sa lupa ang Gaṅgā na nasa gitna ng iyong mga buhol-buhol na buhok!”—ganito ang kanilang panalangin. Pagkaraan, ang maningning na Diyosa ay pinalaya ni Rudra mula sa kanyang ulo at ibinuhos sa daigdig.

Verse 7

तत्र स्थाने महापुण्या देवैरुत्पादिता स्वयम् । ततो देवनदी जाता सा हिताय नृणां भुवि

Sa pook na yaon, ang lubhang banal na agos ay kusang nahayag, nilikha ng mga deva mismo. Mula roon siya’y naging Devanadī, sumibol sa lupa para sa kapakinabangan ng sangkatauhan.

Verse 8

वसन्ति ये तटे तस्याः स्नानं कुर्वन्ति भक्तितः । पिबन्ति च जलं नित्यं न ते यान्ति यमालयम्

Yaong nananahan sa kanyang pampang, naliligo nang may debosyon, at araw-araw na umiinom ng kanyang tubig—hindi sila napaparoon sa tahanan ni Yama.

Verse 9

यत्र सा पतिता कुण्डे शूलभेदे नराधिप । देवनद्याः प्रतीच्यां तु तत्र प्राची सरस्वती

O hari, sa Śūlabheda, ang lawa kung saan siya bumagsak—doon, sa kanluran ng banal na ilog, dumadaloy ang Sarasvatī na patungong silangan.

Verse 10

याम्यायां शूलभेदस्य तत्र तीर्थमनुत्तमम् । तत्र देवशिला पुण्या स्वयं देवेन निर्मिता

Sa timog na panig ng Śūlabheda ay naroon ang walang kapantay na tīrtha. Doon nakatindig ang banal na Devaśilā, mapagpalang batong pook na nilikha ng Diyos Mismo.

Verse 11

तत्र स्नात्वा तु यो भक्त्या तर्पयेत्पितृदेवताः । पितरस्तस्य तृप्यन्ति यावदाभूतसम्प्लवम्

Sinumang maligo roon nang may debosyon at maghandog ng tarpaṇa sa mga Pitṛ at sa mga deva—ang kanyang mga ninuno’y nasisiyahan hanggang sa pagkalusaw ng sansinukob.

Verse 12

तत्र स्नात्वा तु यो भक्त्या ब्राह्मणान् भोजयेन्नृप । स्वल्पान्नेनापि दत्तेन तस्य चान्तो न विद्यते

O hari, sinumang maligo roon at may debosyon na magpakain sa mga Brāhmaṇa—kahit kaunting pagkain ang ihandog—ang kanyang kabutihang-loob ay di nauubos.

Verse 13

उत्तानपाद उवाच । कानि दानानि दत्तानि शस्तानि धरणीतले । यानि दत्त्वा नरो भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः

Si Uttānapāda: Alin-alin ang mga kaloob na ibinibigay sa lupa na pinupuri bilang pinakamainam—na sa pagbibigay nito nang may debosyon, ang tao’y napapalaya sa lahat ng kasalanan?

Verse 14

देवशिलाया माहात्म्यं स्नानदानादिजं फलम् । व्रतोपवासनियमैर्यत्प्राप्यं तद्वदस्व मे

Ihayag mo sa akin ang kadakilaan ng Devaśilā—ang mga bunga ng pagligo, pag-aalay ng dāna, at iba pa—at kung ano rin ang nakakamit doon sa pamamagitan ng panata, pag-aayuno, at mahigpit na pagtalima.

Verse 15

ईश्वर उवाच । आसीत्पुरा महावीर्यश्चेदिनाथो महाबलः । वीरसेन इति ख्यातो मण्डलाधिपतिर्नृप

Sinabi ni Īśvara: Noong unang panahon ay may isang hari ng Cedi na dakila ang tapang at lakas; siya’y tanyag sa pangalang Vīrasena, pinuno ng isang kaharian.

Verse 16

राष्ट्रे तस्य रिपुर्नास्ति न व्याधिर्न च तस्कराः । न चाधर्मोऽभवत्तत्र धर्म एव हि सर्वदा

Sa kanyang kaharian ay walang kaaway, walang sakit, at walang magnanakaw; hindi sumibol ang adharma roon—dharma lamang ang laging naghahari.

Verse 17

सदा मुदान्वितो राजा सभार्यो बहुपुत्रकः । एकासीद्दुहिता तस्य सुरूपा गिरिजा यथा

Laging masaya ang hari, kasama ang kanyang reyna at maraming anak na lalaki; may iisa siyang anak na babae, marikit ang anyo na tila si Girijā mismo.

Verse 18

इष्टा सा पितृमातृभ्यां बन्धुवर्गजनस्य च । कृतं वैवाहिकं कर्म काले प्राप्ते यथाविधि

Minamahal siya ng ama’t ina at ng buong angkan; nang dumating ang takdang panahon, isinagawa ang mga ritwal ng kasal ayon sa wastong tuntunin.

Verse 19

अनन्तरं चेदिपतिर्द्वादशाब्दमखे स्थितः । ततस्तस्यास्तु यो भर्ता स मृत्युवशमागतः

Pagkaraan nito, habang ang hari ng Cedi ay abala sa labindalawang-taóng paghahandog, ang asawa ng dalaga ay napasailalim sa kapangyarihan ni Kamatayan.

Verse 20

विधवां तां सुतां दृष्ट्वा राजा शोकसमन्वितः । उवाच वचनं तत्र स्वभार्यां दुःखपीडिताम्

Nang makita ng hari ang kanyang anak na nabalo, siya’y nilamon ng dalamhati; doon ay nagsalita siya sa sariling asawa, na wasak sa pighati.

Verse 21

प्रिये दुःखमिदं जातं यावज्जीवं सुदुःसहम् । नैषा रक्षयितुं शक्या रूपयौवनगर्विता

‘Sinta, ang pighating ito’y dumating at habang-buhay ay napakabigat tiisin. Ang dalagang ito, palalo sa ganda at kabataan, ay hindi madaling mapangalagaan.’

Verse 22

दूषयेत कुलं क्वापि कथं रक्ष्या हि बालिका । नोपायो विद्यते क्वापि भानुमत्याश्च रक्षणे । परस्परं विवदतोः श्रुत्वा तत्कन्यकाब्रवीत्

“Baka kung saan man ay makapagdulot siya ng dungis sa angkan—paano nga ba mapangangalagaan ang dalaga? Wala kahit saan na masumpungang paraan upang mapangalagaan si Bhānumatī.” Nang marinig ng dalaga ang kanilang pagtatalo, siya’y nagsalita.

Verse 23

भानुमत्युवाच । न लज्जामि तवाग्रेऽहं जल्पन्ती तात कर्हिचित् । सत्यं नोत्पद्यते दोषो मदर्थे ते नराधिप

Sinabi ni Bhānumatī: “Ama, hindi ako nahihiya na magsalita sa harap mo kailanman. Tunay, O hari, huwag sanang magbangon ang anumang kasalanan para sa iyo dahil sa akin.”

Verse 24

अद्यप्रभृत्यहं तात धारयिष्ये न मूर्धजान् । स्थूलवस्त्रपटार्द्धं तु धारयिष्यामि ते गृहे

“Mula ngayon, Ama, hindi ko na aayusin ang aking buhok; at sa iyong tahanan, magbibihis lamang ako ng magaspang na tela, kalahating kasuotan.”

Verse 25

करिष्यामि व्रतान्याशु पुराणविहितानि च । आत्मानं शोषयिष्यामि तोषयिष्ये जनार्दनम्

“Agad kong tutuparin ang mga panatang itinakda sa mga Purāṇa. Pahihirapan ko ang aking katawan sa pag-aayuno at pagninilay, at palulugurin ko si Janārdana (Viṣṇu).”

Verse 26

ममैषा वर्तते बुद्धिर्यदि त्वं तात मन्यसे । भानुमत्या वचः श्रुत्वा राजा संहर्षितोऽभवत्

“Ito ang matibay na pasya sa aking isip—kung mamarapatin mo, Ama.” Nang marinig ng hari ang mga salita ni Bhānumatī, siya’y labis na nagalak.

Verse 27

तीर्थयात्रां समुद्दिश्य कोशं दत्त्वा सुपुष्कलम् । विसृज्य पुरुषान्वृद्धान् कृत्वा तस्याः सुरक्षणे

Sa hangad ang paglalakbay-dambana sa mga banal na tawiran, nagkaloob siya ng saganang kayamanan; at, matapos magtalaga ng matatanda at mapagkakatiwalaang lalaki, inayos niya ang ganap na pag-iingat sa kanya.

Verse 28

पुरुषान् सायुधांश्चापि ब्राह्मणान्सपुरोहितान् । दासीदासान्पदातींश्च चास्याः संरक्षणक्षमान्

Nagtalaga rin siya ng mga lalaking may sandata, ng mga brāhmaṇa kasama ang punong pari ng angkan, ng mga aliping babae at lalaki, at ng mga kawal na naglalakad—yaong may kakayahang magbantay sa kanya nang mahusay.

Verse 29

ततः पितुर्मतेनैव गङ्गातीरं गता सती । अवगाह्य तटे द्वे तु गङ्गायाः स नराधिप

Pagkaraan, ayon lamang sa payo ng kanyang ama, ang mabuting ginang ay nagtungo sa pampang ng Gaṅgā. Pagkalusong niya upang maligo at luminis, nanatili siya sa magkabilang pampang ng Gaṅgā, O hari sa mga tao.

Verse 30

नित्यं सम्पूज्य सद्विप्रान्गन्धमाल्यादिभूषणैः । द्वादशाब्दानि सा तीरे गङ्गायाः समवस्थिता

Araw-araw ay marapat niyang pinararangalan ang mga mararangal na brāhmaṇa sa pamamagitan ng pabango, mga kuwintas na bulaklak, at iba pang palamuti; at sa loob ng labindalawang taon ay nanirahan siya sa pampang ng Gaṅgā.

Verse 31

त्यक्त्वा गङ्गां तदा राज्ञी गता काष्ठां तु दक्षिणाम् । प्राप्ता सा सचिवैः सार्द्धं यत्र रेवा महानदी

Pagkatapos, iniwan ng reyna ang Gaṅgā at naglakbay patungo sa dakong timog. Kasama ang kanyang mga tagapaglingkod, narating niya ang pook na dinadaluyan ng dakilang ilog na Revā.

Verse 32

समाः पञ्च स्थिता तत्र ओङ्कारेऽमरकण्टके । उदग्याम्येषु तीर्थेषु तीर्थात्तीर्थं जगाम सा

Nanatili siya roon nang limang taon sa Oṅkāra at sa Amarakāṇṭaka. Pagkaraan, sa mga hilagang tīrtha, lumakbay siya mula sa isang banal na tawiran tungo sa iba pa.

Verse 33

स्नात्वा स्नात्वा पूज्य विप्रान् भक्तिपूर्वमतन्द्रिता । वारुणीं सा दिशं गत्वा देवनद्याश्च सङ्गमे

Paulit-ulit siyang naligo at, nang may debosyon, sumamba sa mga brāhmaṇa—di napapagod sa pagsisikap. Pagkaraan, nagtungo siya sa kanlurang dako, sa tagpuan ng banal na ilog.

Verse 34

ददर्श चाश्रमं पुण्यं मुनिसङ्घैः समाकुलम् । दृष्ट्वा मुनिसमूहं सा प्रणिपत्येदमब्रवीत्

Nakita niya ang isang banal na āśrama, punô ng mga pangkat ng mga muni. Pagkakita sa karamihan ng mga ṛṣi, siya’y yumukod at nagsalita nang ganito.

Verse 35

माहात्म्यमस्य तीर्थस्य नाम चैवास्य कीदृशम् । कथयन्तु महाभागाः प्रसादः क्रियतां मम

“Isalaysay ninyo, O mga pinagpalang ṛṣi, ang kadakilaan ng tīrthang ito at kung ano ang pangalan nito. Maawa kayo sa akin at ipaliwanag.”

Verse 36

ऋषय ऊचुः । चक्रतीर्थं तु विख्यातं चक्रं दत्तं पुरा हरेः । महेश्वरेण तुष्टेन देवदेवेन शूलिना

Sinabi ng mga ṛṣi: “Ito ang tanyag na Cakratīrtha. Noong unang panahon, ang cakra ay iginawad kay Hari ni Maheśvara—ang may trident, Panginoon ng mga diyos—nang siya’y malugod.”

Verse 37

अत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः । अनिवर्तिका गतिस्तस्य जायते नात्र संशयः

Sa banal na tīrtha na ito, ang sinumang maligo at maghandog ng tarpaṇa sa mga Pitṛ at sa mga diyos ay magkakamit ng kapalarang di na maibabalik; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 38

द्वितीयेऽह्नि ततो गच्छेच्छूलभेदे तपस्विनि । पूर्वोक्तेन विधानेन स्नानं कुर्याद्यथाविधि

Sa ikalawang araw pagkaraan nito, O babaeng mapag-asceta, dapat magtungo sa Śūlabheda; at ayon sa naunang itinakdang paraan, magsagawa ng paliligo nang wasto.

Verse 39

जन्मत्रयकृतैः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः । जलेन तिलमात्रेण प्रदद्यादञ्जलित्रयम्

Walang pag-aalinlangan na napapalaya ang tao sa mga kasalanang naipon sa tatlong kapanganakan. Sa tubig na hinaluan kahit kasinglaki lamang ng butil ng linga, maghandog ng tatlong añjali.

Verse 40

तृप्यन्ति पितरस्तस्य द्वादशाब्दान्यसंशयम् । यः श्राद्धं कुरुते भक्त्या श्रोत्रियैर्ब्राह्मणैर्नृप

O Hari, walang pag-aalinlangan na nasisiyahan ang kanyang mga ninuno sa loob ng labindalawang taon—yaong nagsasagawa ng śrāddha nang may debosyon, sa pamamagitan ng mga śrotriya na brāhmaṇa na bihasa sa Veda.

Verse 41

वार्द्धुष्याद्यास्तु वर्ज्यन्ते पित्ःणां दत्तमक्षयम् । अपरेऽह्णि ततो गच्छेत्पुण्यां देवशिलां शुभाम्

Ngunit ang vārddhuṣya at mga katulad nito ay dapat iwasan; ang inihahandog sa mga Pitṛ ay di-nasisira. Pagkaraan, sa sumunod na araw, magtungo sa mapalad at mapagpalang banal na pook na tinatawag na Devaśilā.

Verse 42

वीक्ष्यते जाह्नवी पुण्या देवैरुत्पादिता पुरा । स्नात्वा तत्र जलं दद्यात्तिलमिश्रं नराधिप

Nakikita roon ang banal na Jāhnavī (Gaṅgā), na minsang iniluwal ng mga diyos. Pagkaligo roon, O pinuno ng mga tao, maghandog ng tubig na may halong linga (til).

Verse 43

सकृत्पिण्डप्रदानेन मुच्यते ब्रह्महत्यया । एकादश्यामुपोषित्वा पक्षयोरुभयोरपि

Sa pag-aalay ng piṇḍa kahit minsan lamang, napapalaya sa kasalanang brahmahatyā. At sa Ekādaśī, sa kapwa kalahati ng buwan, mag-ayuno ang tao.

Verse 44

क्षपाजागरणं कुर्यात्पठेत्पौराणिकीं कथाम् । विष्णुपूजां प्रकुर्वीत पुष्पधूपनिवेदनैः

Magpuyat sa buong gabi at bumigkas ng salaysay na Purāṇa. Magsagawa ng pagsamba kay Viṣṇu sa pamamagitan ng mga bulaklak, insenso, at handog na pagkain.

Verse 45

प्रभाते भोजयेद्विप्रान् दानं दद्यात्सशक्तितः । चतुर्थेऽह्नि ततो गच्छेद्यत्र प्राची सरस्वती

Sa umaga, pakainin ang mga brāhmaṇa at magbigay ng kawanggawa ayon sa makakaya. Pagkaraan, sa ikaapat na araw, magtungo sa pook na kinaroroonan ng Sarasvatī na dumadaloy sa silangan.

Verse 46

ब्रह्मदेहाद्विनिष्क्रान्ता पावनार्थं शरीरिणाम् । तत्र स्नात्वा नरो भक्त्या तर्पयेत्पितृदेवताः

Mula sa katawan ni Brahmā siya’y lumitaw upang magdalisay sa mga may katawan. Pagkaligo roon, ang tao, nang may debosyon, ay magbigay ng tarpaṇa upang mapawi ang uhaw ng mga ninunong diyos.

Verse 47

श्राद्धं कृत्वा यथान्यायमनिन्द्यान् भोजयेद्द्विजान् । पितरस्तस्य तृप्यन्ति द्वादशाब्दान्यसंशयम्

Matapos isagawa ang śrāddha ayon sa wastong tuntunin, pakainin ang mga walang-dungis na dvija na brāhmaṇa. Walang alinlangan, nasisiyahan ang kanyang mga ninuno sa loob ng labindalawang taon.

Verse 48

सर्वदेवमयं स्थानं सर्वतीर्थमयं तथा । देवकोटिसमाकीर्णं कोटिलिङ्गोत्तमोत्तमम्

Ito’y pook na puspos ng lahat ng mga diyos, at gayundin ay taglay ang diwa ng lahat ng mga tīrtha. Napupuno ng mga koro-korong diyos, ang Koṭiliṅga ang pinakadakila sa mga banal na dambana.

Verse 49

त्रिरात्रं कुरुते योऽत्र शुचिः स्नात्वा जितेन्द्रियः । पक्षं मासं च षण्मासमब्दमेकं कदाचन

Sinumang dito, na malinis, naligo at napigil ang mga pandama, ay magsagawa ng pagtalima sa loob ng tatlong gabi—o isang kalahating buwan, isang buwan, anim na buwan, o maging isang buong taon—(tinatamo niya ang ipinahayag na gantimpala ng banal na tīrtha).

Verse 50

न तस्य सम्भवो मर्त्ये तस्य वासो भवेद्दिवि । नियमस्थो विमुच्येत त्रिजन्मजनितादघात्

Para sa kanya, wala nang muling pagsilang sa pagiging-mortal; ang kanyang tahanan ay nagiging makalangit. Nakatatag sa banal na disiplina, siya’y napapalaya sa kasalanang naipon sa tatlong kapanganakan.

Verse 51

विना पुंसा तु या नारी द्वादशाब्दं शुचिव्रता । तिष्ठते साक्षयं कालं रुद्रलोके महीयते

At ang babaeng walang asawa na nag-iingat ng malinis na panata sa loob ng labindalawang taon—siya’y nananatili sa panahong di-nagwawakas at pinararangalan sa daigdig ni Rudra.

Verse 52

मुनीनां वचनं श्रुत्वा मुदा परमया ययौ । ततोऽवगाह्य तत्तीर्थमहर्निशमतन्द्रिता

Nang marinig ang mga salita ng mga muni, siya’y lumakad na may sukdulang galak. Pagkalubog sa banal na tawiran, nanatili siya roon araw at gabi, di napapagod.

Verse 53

दृष्ट्वा तीर्थप्रभावं तु पुनर्वचनमब्रवीत् । श्रूयतां वचनं मेऽद्य ब्राह्मणाः सपुरोहिताः

Ngunit nang masaksihan niya ang kapangyarihan ng tīrtha, muli siyang nagsalita: “Pakinggan ninyo ang aking salita ngayon, O mga brāhmaṇa, kasama ang mga purohita.”

Verse 54

न त्यजामीदृशं स्थानं यावज्जीवमहर्निशम् । मत्पितुश्च तथा मातुः कथयध्वमिदं वचः

“Hindi ko iiwan ang ganitong pook—habang ako’y nabubuhay, araw at gabi. At iparating ninyo rin ang mga salitang ito sa aking ama at sa aking ina.”

Verse 55

त्वत्कन्या शूलभेदस्था नियता व्रतचारिणी । एवमुक्त्वा स्थिता सा तु तत्र भानुमती नृपः

“Ang iyong anak na babae, na nananahan sa Śūlabheda, ay may pagpipigil at tapat sa kanyang panata.” Pagkasabi nito, nanatili nga roon si Bhānumatī, O hari.

Verse 56

। अध्याय

Kabanata — tanda ng paghahati ng teksto.

Verse 57

अहर्निशं दहेद्धूपं चन्दनं च सदीपकम् । पादशौचं स्वयं कृत्वा स्वयं भोजयते द्विजान् । द्वादशाब्दानि सा राज्ञी सुव्रता तत्र संस्थिता

Araw at gabi’y nagsusunog siya ng insenso at sandal, at pinananatiling nagniningas ang mga ilawan. Siya mismo ang naghugas ng mga paa, at siya rin ang nagpakain sa mga dvija. Sa loob ng labindalawang taon, ang reynang yaon, matatag sa banal na panata, ay nanatiling nakalagay doon.

Verse 58

ईश्वर उवाच । अन्यद्देवशिलायास्तु माहात्म्यं शृणु भूपते । कथयामि महाबाहो सेतिहासं पुरातनम्

Sinabi ni Īśvara: “Ngayon, O hari, pakinggan mo ang isa pang kadakilaan—yaong sa Devaśilā. Isasalaysay ko sa iyo, O makapangyarihang bisig, ang sinaunang banal na kasaysayan.”

Verse 59

कश्चिद्वनेचरो व्याधः शबरः सह भार्यया । दुर्भिक्षपीडितस्तत्र आमिषार्थं वनं गतः

May isang mangangaso na naninirahan sa gubat, isang Śabara, kasama ang kanyang asawa. Pinahihirapan sila ng taggutom; kaya, sa paghahanap ng karne upang mabuhay, pumasok siya sa kagubatan.

Verse 60

नापश्यत्पक्षिणस्तत्र न मृगान्न फलानि च । सरस्ततो ददर्शाथ पद्मिनीखण्डमण्डितम्

Wala siyang nakita roong mga ibon, ni mga usa, ni kahit mga bunga. Pagkaraan ay namataan niya ang isang lawa, pinalamutian ng mga kumpol ng halamang-loto.

Verse 61

दृष्ट्वा सरोवरं तत्र शबरी वाक्यमब्रवीत् । कुमुदानि गृहाण त्वं दिव्यान्याहारसिद्धये

Nang makita ang lawa roon, nagsalita ang Śabarī: “Kunin mo ang mga kumuda, mga mala-diyos na bulaklak, upang magkaroon tayo ng pagkain.”

Verse 62

देवस्य पूजनार्थं तु शूलभेदस्य यत्नतः । विक्रयो भविता तत्र धर्मशीलो जनो यतः

Tunay na mabibili roon nang mainam, sapagkat ang mga taong matuwid ay nagsisikap na dumayo sa Śūlabheda upang sumamba sa Diyos.

Verse 63

भार्याया वचनं श्रुत्वा जग्राह कुमुदानि सः । उत्तीर्णस्तु तटे यावद्दृष्ट्वा श्रीवृक्षमग्रतः

Nang marinig ang salita ng kaniyang asawa, tinipon niya ang mga kumuda na liryo. Pag-akyat niya sa pampang, nakita niya sa harap ang isang śrī-vṛkṣa, punong mapalad.

Verse 64

श्रीफलानि गृहीत्वा तु सुपक्वानि विशेषतः । शूलभेदं स सम्प्राप्तो ददर्श सुबहूञ्जनान्

Kinuha niya ang mga śrī-phala, lalo na yaong lubos na hinog. Pagdating niya sa Śūlabheda, nakita niya roon ang napakaraming tao.

Verse 65

चैत्रमासे सिते पक्षे एकादश्यां नराधिप । तस्मिन्नहनि नाश्नीयुर्बाला वृद्धास्तथा स्त्रियः

O hari, sa buwan ng Caitra, sa maliwanag na kalahati, sa ikalabing-isang tithi na Ekādaśī, sa araw na iyon kahit mga bata, matatanda, at mga babae ay hindi kumakain.

Verse 66

मण्डपं ददृशे तत्र कृतं देवशिलोपरि । वस्त्रैः संवेष्टितं दिव्यं स्रङ्माल्यैरुपशोभितम्

Doon ay nakita niya ang isang mandapa, itinayo sa ibabaw ng banal na bato; nababalutan ng maringal na tela at kagandahang pinalamutian ng mga kuwintas ng bulaklak at mga garland.

Verse 67

ऋषयश्चागतास्तत्र ये चाश्रमनिवासिनः । सोपवासाः सनियमाः सर्वे साग्निपरिग्रहाः

Dumating doon ang mga rishi, gayundin ang mga naninirahan sa mga āśrama; lahat ay nag-aayuno at sumusunod sa mga panata, at pinangangalagaan ang mga sagradong apoy.

Verse 68

देवनद्यास्तटे रम्ये मुनिसङ्घैः समाकुले । आगच्छद्भिर्नृपश्रेष्ठ मार्गस्तत्र न लभ्यते

Sa kaaya-ayang pampang ng banal na ilog, na siksik sa mga pangkat ng mga muni, O pinakamainam sa mga hari, halos walang madaanan ang mga dumarating.

Verse 69

दृष्ट्वा जनपदं तत्र तां भार्यां शबरोऽब्रवीत् । गच्छ पृच्छस्व किमपि किमद्य स्नानकारणम्

Nang makita ang pamayanan doon, sinabi ng Śabara sa kanyang asawa: “Pumaroon ka at magtanong—ano ang araw na ito, at bakit naliligo ang mga tao?”

Verse 70

पर्वाणि यानि श्रूयन्ते किंस्वित्सूर्येन्दुसम्प्लवः । अयनं किं भवेदद्य किं वाक्षयतृतीयका

“Ito ba’y isa sa mga kilalang banal na kapistahan? May pagsasanib ba ng Araw at Buwan? May ayana ba ngayon—o marahil ay kṣaya-tṛtīyā, ang ‘nawawalang’ ikatlong tithi?”

Verse 71

ततः स्वभर्तुर्वचनाच्छबरी प्रस्थिता तदा । पप्रच्छ नारीं दृष्ट्वाग्रे दत्त्वाग्रे कमले शुभे

Pagkaraan, sa salita ng kanyang asawa, umalis si Śabarī. Nang makita ang isang babae sa unahan, tinanong niya ito, matapos munang maghandog ng mapalad na mga bulaklak na lotus.

Verse 72

तिथिरद्यैव का प्रोक्ता किं पर्व कथयस्व मे । किमयं स्नाति लोकोऽयं किं वा स्नानस्य कारणम्

“Anong tithi ang ipinahayag para sa araw na ito? Anong banal na pagdiriwang ito—ipahayag mo sa akin. Bakit naliligo ang mga taong ito, at ano ang dahilan ng pagligong ito?”

Verse 73

नार्युवाच । अद्य चैकादशी पुण्या सर्वपापक्षयंकरी । उपोषिता सकृद्येन नाकप्राप्तिं करोति सा

Sinabi ng babae: “Ngayon ay ang banal na Ekādaśī, na pumupuksa sa lahat ng kasalanan. Ang sinumang mag-ayuno kahit minsan dito, ay nagdudulot ng pag-abot sa langit.”

Verse 74

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा शबरी शाबराय वै । कथयामास चाव्यग्रा स्त्रीवाक्यं नृपसत्तम

Nang marinig ang mga salitang iyon ng babae, si Śabarī, na walang pag-aalinlangan, ay isinalaysay sa Śabara ang pahayag ng babae—O pinakamainam sa mga hari.

Verse 75

अद्य त्वेकादशी पुण्या बालवृद्धैरुपोषिता । मदनैकादशी नाम सर्वपापक्षयंकरी

“Ngayon nga ay ang banal na Ekādaśī, na iniuukol sa pag-aayuno ng bata at matanda. Ito’y tinatawag na Madana-Ekādaśī, na pumupuksa sa lahat ng kasalanan.”

Verse 76

नियता श्रूयते तत्र राजपुत्री सुशोभना । व्रतस्था नियताहारा नाम्ना भानुमती सती

Nabalitaan na naroon ang isang marikit at maningning na prinsesa, may mahigpit na disiplina—si Bhānumatī ang pangalan—matatag sa panata, maingat sa pagkain, at banal ang asal.

Verse 77

नैतया सदृशी काचित्त्रिषु लोकेषु विश्रुता । दृश्यते सा वरारोहा ह्यवतीर्णा महीतले

Walang ibang babae na tulad niya ang bantog sa tatlong daigdig. Ang marangal na dalagang iyon ay wari’y bumaba at nagkatawang-tao sa ibabaw ng lupa.

Verse 78

भार्याया वचनं श्रुत्वा शबरस्तां जगाद ह । कमलानि यथालाभं दत्त्वा भुङ्क्ष्व हि सत्वरम्

Nang marinig ang salita ng kanyang asawa, sinabi ng Śabara sa kanya: “Maghandog ng mga lotus ayon sa iyong makakaya, at saka kumain kaagad.”

Verse 79

ममैषा वर्तते बुद्धिर्न भोक्तव्यं मया ध्रुवम् । न मयोपार्जितं भद्रे पापबुद्ध्या शुभं क्वचित्

“Ito ang matibay na pasya sa aking isip: tiyak na hindi ko ito kakainin. O mapalad na ginang, walang tunay na kabutihang makakamtan ko sa masamang hangarin, ni ito’y bunga ng aking sariling matuwid na pagsisikap.”

Verse 80

शबर्युवाच । न पूर्वं तु मया भुक्तं कस्मिंश्चैव तु वासरे । भुक्तशेषं मया भुक्तं यावत्कालं स्मराम्यहम्

Sinabi ni Śabarī: “Kailanman, sa alinmang araw, hindi pa ako kumain nang ganito. Hangga’t naaalala ko, ang kinain ko’y yaong natira matapos kumain ang iba.”

Verse 81

भार्याया निश्चयं ज्ञात्वा स्नानं कर्तुं जगाम ह । अर्धोत्तरीयवस्त्रेण स्नानं कृत्वा तु भक्तितः

Nang malaman niya ang matibay na pasya ng kanyang asawa, siya’y nagtungo upang magsagawa ng paliligo. Nakasuot lamang ng kalahating pang-itaas na tela, naligo siya nang may debosyon.

Verse 82

सर्वान् देवान्नमस्कृत्य गतो देवशिलां प्रति । तस्थौ स शङ्कमानोऽपि नमस्कृत्य जनार्दनम्

Pagkatapos yumukod sa lahat ng mga diyos, nagtungo siya sa Devaśilā, ang banal na bato. Bagama’t may pangamba pa, tumindig siya roon matapos magbigay-galang kay Janārdana (Viṣṇu).

Verse 83

यस्यास्तु कुमुदे दत्ते तया राज्ञ्यै निवेदितम् । तद्दृष्ट्वा पद्मयुगलं तां दासीं साब्रवीत्तदा

Nang maihandog niya ang magkaparis na lotus (kumuda), ito’y iniharap sa reyna. Pagkakita sa dalawang bulaklak na lotus, nagsalita noon ang reyna sa aliping babae.

Verse 84

कुत्र पद्मद्वयं लब्धं कथ्यतामग्रतो मम । शीघ्रं तत्रैव गत्वा च पद्मानानय चापरान्

“Saan nakuha ang dalawang lotus na ito? Sabihin mo agad sa akin. Dali—pumunta sa mismong lugar na iyon at magdala pa ng ibang mga lotus.”

Verse 85

धान्येन वसुना वापि कमलानि समानय । भानुमत्या वचः श्रुत्वा गता सा शबरं प्रति

“Magdala ka ng mga lotus, kahit kapalit ay bigas o kayamanan.” Nang marinig ang salita ni Bhānumatī, nagtungo siya sa Śabara.

Verse 86

श्रीफलानि च पुष्पाणि बहून्यन्यानि देहि मे

“Bigyan mo ako ng mga niyog (śrīphala) at marami pang ibang uri ng mga bulaklak.”

Verse 87

शबर्युवाच । श्रीफलानि सपुष्पाणि दास्यामि च विशेषतः । न लोभो न स्पृहा मेऽस्ति गत्वा राज्ञीं निवेदय

Sinabi ni Śabarī: “Magbibigay ako ng mga niyog na may kasamang mga bulaklak—lalo na, sagana. Wala akong kasakiman ni pagnanasa; humayo ka at ipagbigay-alam sa reyna.”

Verse 88

तया च सत्वरं गत्वा यथावृत्तं निवेदितम् । शबर्युक्तं पुरस्तस्याः सविस्तरपरं वचः

Kaya siya’y dali-daling umalis at iniulat ang lahat ayon sa nangyari. Sa harap ng reyna, isinalaysay niya nang buong detalye ang mga salita ni Śabarī.

Verse 89

तस्यास्तु वचनं श्रुत्वा राज्ञी तत्र स्वयं गता । उवाच शबरीं प्रीत्या देहि पद्मानि मूल्यतः

Nang marinig ang kanyang ulat, ang reyna mismo ang nagtungo roon. At may pag-ibig na sinabi niya kay Śabarī: “Ibigay mo sa akin ang mga lotus—tatanggapin mo ang nararapat na halaga.”

Verse 90

शबर्युवाच । न मूल्यं कामये देवि फलपुष्पसमुद्भवम् । श्रीफलानि च पुष्पाणि यथेष्टं मम गृह्यताम्

Sinabi ni Śabarī: “O Ginang, hindi ko ninanais ang bayad sa bunga at bulaklak na kusang sumisibol. Kunin mo, ayon sa iyong nais, ang mga niyog at mga bulaklak na ito mula sa akin.”

Verse 91

अर्चां कुरु यथान्यायं वासुदेवे जगत्पतौ

“Isagawa mo ang pagsamba nang wasto, ayon sa nararapat na tuntunin, kay Vāsudeva—ang Panginoon ng sanlibutan.”

Verse 92

राज्ञ्युवाच । विना मूल्यं न गृह्णामि कमलानि तवाधुना । धान्यस्य खारिकामेकां ददामि प्रतिगृह्यताम्

Wika ng Reyna: “Hindi ko tatanggapin ngayon ang iyong mga lotus nang walang kabayaran. Ibinibigay ko ang isang khārikā na sukat ng butil—pakitanggap.”

Verse 93

दश विंशत्यथ त्रिंशच्चत्वारिंशदथापि वा । गृहाण वा खारिशतं दुर्भिक्षां बोधिमुत्तर

“Kunin mo ang sampu, o dalawampu, o tatlumpu, o maging apatnapu (na sukat)—o kumuha ka ng sandaang khāri; daigin ang hirap ng taggutom at lumampas dito.”

Verse 94

वसु रत्नं सुवर्णं च अन्यत्ते यदभीप्सितम् । तत्सर्वं सम्प्रदास्यामि कमलार्थे न संशयः

“Kayamanan, hiyas, at ginto—at anumang iba pang minimithi mo—ibibigay ko ang lahat kapalit ng mga lotus na ito; walang pag-aalinlangan.”

Verse 95

शबर्युवाच । नाहारं चिन्तयाम्यद्य मुक्त्वा देवं वरानने । देवकार्यं विना भद्रे नान्या बुद्धिः प्रवर्तते

Wika ni Śabarī: “O ginang na marikit ang mukha, ngayon ay hindi ko iniisip ang aking pagkain, sapagkat iniwan ko ang lahat maliban sa Panginoon. O mabait na isa, ang aking isip ay hindi lumilihis sa iba kundi sa paglilingkod sa Diyos.”

Verse 96

राज्ञ्युवाच । न त्वयान्नं परित्याज्यं सर्वमन्ने प्रतिष्ठितम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ममान्नं प्रतिगृह्यताम्

Wika ng Reyna: “Hindi mo dapat talikuran ang pagkain; sa pagkain nakasalalay ang lahat. Kaya, buong pag-iingat, pakitanggap ang pagkain mula sa akin.”

Verse 97

तपस्विनो महाभागा ये चारण्यनिवासिनः । गृहस्थद्वारि ते सर्वे याचन्तेऽन्नमतन्द्रिताः

Ang mga mapalad na asceta, mga nananahan sa gubat—bawat isa, nang walang pagpapabaya, ay humihingi ng pagkain sa pintuan ng mga maybahay.

Verse 98

शबर्युवाच । निषेधश्च कृतः पूर्वं सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम् । सत्येन तपते सूर्यः सत्येन ज्वलतेऽनलः

Sinabi ni Śabarī: “Noon pa’y may pagtanggi nang ginawa; ang lahat ay nakatatag sa katotohanan. Sa katotohanan umiinit ang araw; sa katotohanan naglalagablab ang apoy.”

Verse 99

सत्येन तिष्ठत्युदधिर्वायुः सत्येन वाति हि । सत्येन पच्यते सस्यं गावः क्षीरं स्रवन्ति च

Sa katotohanan nananatili ang karagatan sa kanyang hangganan; sa katotohanan humihihip ang hangin. Sa katotohanan nahihinog ang mga pananim, at sa katotohanan naglalabas ng gatas ang mga baka.

Verse 100

सत्याधारमिदं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सत्यं सत्येन पालयेत्

Ang buong daigdig na ito—ang di gumagalaw at ang gumagalaw—ay nakasalig sa katotohanan. Kaya, sa buong pagsisikap, dapat ingatan ang katotohanan sa pamamagitan ng katotohanan mismo.

Verse 101

देवकार्यं तु मे मुक्त्वा नान्या बुद्धिः प्रवर्तते । गृहाण राज्ञि पुष्पाणि कुरु पूजां गदाभृतः

Maliban sa paglilingkod sa Diyos, wala nang ibang hangarin na kumikilos sa akin. O Reyna, tanggapin ang mga bulaklak na ito at isagawa ang pagsamba sa Panginoong may hawak ng gada (Hari).

Verse 102

श्रूयते द्विजवाक्यैस्तु न दोषो विद्यते क्वचित् । कुशाः शाकं पयो मत्स्या गन्धाः पुष्पाक्षता दधि । मांसं शय्यासनं धानाः प्रत्याख्येया न वारि च

Naririnig sa mga salita ng mga dvija na walang kapintasan dito kailanman. Ang damong kuśa, gulay, gatas, isda, mga pabango, mga bulaklak, bigas na buo, at gatas-asim—gayundin ang karne, higaan at upuan, mga butil—hindi dapat tanggihan; ni maging ang tubig ay hindi dapat itakwil.

Verse 103

राज्ञ्युवाच । आरामोपहृतं पुष्पमारण्यं पुष्पमेव च । क्रीतं प्रतिग्रहे लब्धं पुष्पमेवं चतुर्विधम्

Sinabi ng Reyna: “Ang mga bulaklak ay apat ang uri—yaong dinala mula sa hardin, yaong mula sa gubat, yaong binili, at yaong natamo sa pagtanggap ng handog.”

Verse 104

उत्तमं पुष्पमारण्यं गृहीतं स्वयमेव च । मध्यमं फलमारामे त्वधमं क्रीतमेव च । प्रतिग्रहेण यल्लब्धं निष्फलं तद्विदुर्बुधाः

Ang pinakamainam ay ang mga bulaklak sa gubat na pinulot ng sariling kamay. Katamtaman ang mga bulaklak na nakuha sa hardin, at hamak ang mga binili. Ang mga bulaklak na natamo sa pagtanggap ng kaloob ay itinuturing ng mga pantas na walang bunga para sa pagsamba.

Verse 105

पुरोहित उवाच । गृहाण राज्ञि पुष्पाणि कुरु पूजां गदाभृतः । उपकारः प्रकर्तव्यो व्यपदेशेन कर्हिचित्

Sinabi ng pari: “O Reyna, tanggapin mo ang mga bulaklak at isagawa ang pagsamba sa Panginoong may hawak na gada. Kung minsan, ang kabutihang gawain ay dapat maisakatuparan sa ilalim ng angkop na dahilan, upang maganap.”

Verse 106

ईश्वर उवाच । श्रीफलानि सपद्मानि दत्तानि शबरेण तु । गृहीत्वा तानि राज्ञी सा पूजां चक्रे सुशोभनाम्

Sinabi ng Panginoon: “Ang mga niyog at mga lotus ay ibinigay ng Śabara. Kinuha iyon ng Reyna, at nagsagawa siya ng maringal na pagsamba.”

Verse 107

क्षपाजागरणं चक्रे श्रुत्वा पौराणिकीं कथाम् । शबरस्तु ततो भार्यामिदं वचनमब्रवीत्

Nang marinig ang kuwentong Purāṇiko, sila’y nagbantay sa magdamag. Pagkaraan, nagsalita ang Śabara ng ganitong mga salita sa kanyang asawa.

Verse 108

दीपार्थं गृह्यतां स्नेहो यथालाभेन सुन्दरि । कृत्वा दीपं ततस्तौ तु कृत्वा पूजां हरेः शुभाम्

“Para sa ilawan, kumuha ka ng langis o ghee ayon sa mayroon, O marikit.” Pagkaraang maihanda ang ilawan, silang dalawa’y nagsagawa ng mapalad na pagsamba kay Hari.

Verse 109

चक्रतुर्जागरं रात्रौ ध्यायन्तो धरणीधरम् । ततः प्रभातसमये दृष्ट्वा स्नानोत्सुकं जनम्

Nagpuyat sila sa buong gabi, nagmumuni-muni sa Tagapagdala ng Daigdig. Pagdating ng bukang-liwayway, nakita nila ang mga taong sabik na maligo sa banal na tubig.

Verse 110

स्नाति वै शूलभेदे तु देवनद्यां तथापरे । सरस्वत्यां नराः केचिन्मार्कण्डस्य ह्रदेऽपरे

May ilan na tunay na naligo sa Śūlabheda, at ang iba nama’y sa Deva-nadī. May ilang lalaki na naligo sa Sarasvatī, at ang iba nama’y sa lawa ni Mārkaṇḍa.

Verse 111

चक्रतीर्थं गताश्चक्रुः स्नानं केचिद्विधानतः । शुचयस्ते जनाः सर्वे स्नात्वा देवाशिलोपरि

May ilan na nagtungo sa Cakratīrtha at naligo ayon sa wastong tuntunin. Lahat ng taong iyon ay naging dalisay; matapos maligo, sila’y tumindig at nagtipon sa ibabaw ng banal na batong lapida.

Verse 112

श्राद्धं चक्रुः प्रयत्नेन श्रद्धया पूतचेतसा । तान्दृष्ट्वा शबरो बिल्वैः पिण्डांश्चक्रे प्रयत्नतः

Sa masusing pagsisikap, may pananampalataya at dalisay na loob, isinagawa nila ang śrāddha. Nang makita sila, ang isang Śabara na naninirahan sa gubat ay naghanda rin ng mga piṇḍa, gamit ang mga bungang bilva, nang buong sigasig.

Verse 113

भानुमत्या तथा भर्तुः पिण्डनिर्वपणं कृतम् । अनिन्द्या भोजिता विप्रा दम्भवार्द्धुष्यवर्जिताः

Si Bhānumatī man ay nagsagawa rin ng pag-aalay ng mga piṇḍa para sa kanyang asawa. Pinakain ang mga walang-dungis na brāhmaṇa—malaya sa pagpapakitang-tao at kapalaluan.

Verse 114

हविष्यान्नैस्तथा दध्ना शर्करामधुसर्पिषा । पायसेन तु गव्येन कृतान्नेन विशेषतः

Sa mga pagkaing haviṣya, at sa dahi, asukal, pulot, at ghee; lalo na sa gatas na pāyasa at sa mga pagkaing inihandang maingat—sa mga iyon isinagawa ang mga handog at pagpapakain.

Verse 115

भोजयित्वा तथा राज्ञी ददौ दानं यथाविधि । पादुकोपानहौ छत्रं शय्यां गोवृषमेव च

Pagkatapos silang pakainin, ang reyna ay nagbigay ng mga kaloob ayon sa itinakdang tuntunin: mga sandalyas at sapatos, payong, higaan, at gayundin isang baka at isang toro.

Verse 116

विविधानि च दानानि हेमरत्नधनानि च । चक्रतीर्थे महाराज कपिलां यः प्रयच्छति । पृथ्वी तेन भवेद्दत्ता सशैलवनकानना

Doon ay itinatagubilin ang sari-saring dāna—ginto, mga hiyas, at kayamanan din. O dakilang hari, sinumang maghandog ng kapilā, ang mapulang-bayaw na baka, sa Cakratīrtha, ay itinuturing na nagkaloob ng buong daigdig, kasama ang mga bundok, gubat, at mga kakahuyan.

Verse 117

उत्तानपाद उवाच । यानि यानि च दत्तानि शस्तानि जगतीपतेः । तानि सर्वाणि देवेश कथयस्व प्रसादतः

Sinabi ni Uttānapāda: “O Panginoon ng mga diyos, sa Iyong biyaya, ipahayag mo sa akin ang lahat ng mga handog—bawat isa—na pinupuri bilang pinakamainam para sa isang hari, ang panginoon ng daigdig.”

Verse 118

ईश्वर उवाच । तिलप्रदः प्रजामिष्टां दीपदश्चक्षुरुत्तमम् । भूमिदः स्वर्गमाप्नोति दीर्घमायुर्हिरण्यदः

Sinabi ni Īśvara: “Ang nagbibigay ng linga ay nagkakamit ng minamahal na supling; ang nagbibigay ng ilawan ay nagkakamit ng dakilang paningin. Ang nagbibigay ng lupa ay umaabot sa langit; ang nagbibigay ng ginto ay nagkakamit ng mahabang buhay.”

Verse 119

गृहदो रोगरहितो रूप्यदो रूपवान् भवेत् । वासोदश्चन्द्रसालोक्यमर्कसायुज्यमश्वदः

Ang nagkakaloob ng bahay ay nagiging malaya sa karamdaman; ang nagbibigay ng pilak ay nagiging marikit. Ang nagbibigay ng kasuotan ay umaabot sa daigdig ng Buwan, at ang nagbibigay ng kabayo ay nagkakamit ng pakikiisa sa Araw.”

Verse 120

वृषदस्तु श्रियं पुष्टां गोदाता च त्रिविष्टपम् । यानशय्याप्रदो भार्यामैश्वर्यमभयप्रदः

Ang nagbibigay ng toro ay nagkakamit ng masaganang kayamanan; ang nagbibigay ng baka ay umaabot sa langit. Ang nagbibigay ng sasakyan at higaan ay nagkakamit ng marangal na kabiyak; ang nagbibigay ng kawalang-takot ay nagkakamit ng kapangyarihang panginoon at kalayaang walang pangamba.”

Verse 121

धान्यदः शाश्वतं सौख्यं ब्रह्मदो ब्रह्म शाश्वतम् । वार्यन्नपृथिवीवासस्तिलकाञ्चनसर्पिषाम्

Ang nagbibigay ng butil ay nagkakamit ng walang hanggang ligaya; ang nagbibigay ng banal na kaalaman ay nagkakamit ng walang hanggang Brahman. Gayon din ang mga gantimpala ng pagbibigay ng tubig, pagkain, lupa, tahanan, linga, ginto, at ghee.”

Verse 122

सर्वेषामेव दानानां ब्रह्मदानं विशिष्यते । येन येन हि भावेन यद्यद्दानं प्रयच्छति

Sa lahat ng mga kaloob, ang Brahmadāna—ang kaloob ng banal na kaalaman—ang pinakadakila. Anumang handog ang ibinibigay ng tao, at sa anumang damdamin at debosyon niya ito iniaalay—

Verse 123

तेन तेन स भावेन प्राप्नोति प्रतिपूजितम् । दृष्ट्वा दानानि सर्वाणि राज्ञी दत्तानि यानि च

Sa gayong damdamin din, tinatamo niya ang katumbas at pinararangalan na bunga. Nang makita ang lahat ng mga handog na ipinagkaloob ng reyna—

Verse 124

उवाच शबरो भार्यां यत्तच्छृणु नरेश्वर । पुराणं पठितं भद्रे ब्राह्मणैर्वेदपारगैः

Sinabi ng Śabara sa kanyang asawa: “Pakinggan mo ito, O panginoon ng mga tao. O mapalad na babae, isang Purāṇa ang binigkas ng mga Brāhmaṇa na ganap sa mga Veda.”

Verse 125

श्रुतं च तन्मया सर्वं दानधर्मफलं शुभम् । पूर्वजन्मार्जितं पापं स्नानदानव्रतादिभिः

“Narinig ko ang lahat ng iyon—ang mapalad na bunga ng dharma ng pagkakawanggawa. Ang kasalanang naipon mula sa mga naunang kapanganakan ay napapawi sa banal na pagligo, sa pagbibigay, sa mga panata, at sa gayong mga pagsasanay.”

Verse 126

शरीरं दुस्त्यजं मुक्त्वा लभते गतिमुत्तमाम् । संसारसागराद्भीतः सत्यं भद्रे वदामि ते

“Pagkatalikod sa katawang ito na napakahirap iwan, natatamo ang pinakamataas na kalagayan. Sa takot sa karagatan ng pag-iral sa sanlibutan, sinasabi ko sa iyo ang katotohanan, O mapalad.”

Verse 127

अनेकानि च पापानि कृतानि बहुशो मया । घातिता जन्तवो भद्रे निर्दग्धाः पर्वताः सदा

Marami na akong kasalanang nagawa, paulit-ulit. Nakapatay ako ng mga nilalang, O mapalad na giliw, at paulit-ulit kong sinunog ang mga bundok.

Verse 128

तेन पापेन दग्धोऽहं दारिद्र्यं न निवर्तते । तीर्थावगाहनं पूर्वं पापेन न कृतं मया

Dahil sa kasalanang iyon, ako’y tila sinusunog at hindi humuhupa ang aking karalitaan. Noon, dahil sa aking pagkakasala, hindi ko nagawa ang paglulubog sa mga banal na tīrtha.

Verse 129

तेनाहं दुःखितो भद्रे दारिद्र्यमनिवर्तिकम् । मातुर्गृहं प्रयाहि त्वं त्यज स्नेहं ममोपरि । नगशृङ्गं समारुह्य मोक्तुमिच्छाम्यहं तनुम्

Kaya ako’y nagdurusa, O giliw—ang karalitaang ito’y hindi magbabalikwas. Pumaroon ka sa bahay ng iyong ina; iwan mo ang pagkakapit mo sa akin. Aakyat ako sa tuktok ng bundok, sapagkat nais kong iwan ang katawang ito.

Verse 130

शबर्युवाच । मात्रा पित्रा न मे कार्यं नापि स्वजनबान्धवैः । या गतिस्तव जीवेश सा ममापि भविष्यति

Sinabi ni Śabarī: “Wala akong pakialam sa ina o ama, ni sa sarili kong mga kamag-anak at kaanak. Anumang kapalaran ang sa iyo, panginoon ng aking buhay, iyon din ang magiging sa akin.”

Verse 131

न स्त्रीणामीदृशो धर्मो विना भर्त्रा स्वजीवितम् । श्रूयन्ते बहवो दोषा धर्मशास्त्रेष्वनेकधा

Hindi ito itinuturing na dharma para sa mga babae—ang mamuhay nang hiwalay sa asawa. Maraming kapintasan ang binabanggit, sa iba’t ibang paraan, sa mga Dharma-śāstra.

Verse 132

पारणं कुरु भोजेन्द्र व्रतं येन न नश्यति । यत्तेऽभिवाञ्छितं किंचिद्विष्णवे कर्तुमर्हसि

Isagawa mo ang pāraṇa, O marangal na ginoo, upang hindi mabigo ang iyong panata. At anumang minimithing handog, ialay mo nang nararapat kay Viṣṇu.

Verse 133

भार्याया वचनं श्रुत्वा मुमुदे शबरस्ततः । गृहीत्वा श्रीफलं शीघ्रं होमं कृत्वा यथाविधि

Nang marinig ang salita ng kanyang asawa, nagalak si Śabara. Agad niyang kinuha ang niyog (śrīphala) at nagsagawa ng homa ayon sa wastong tuntunin.

Verse 134

सर्वदेवान्नमस्कृत्य भुक्तोऽपि च तया सह । चैत्र्यां तु विषुवं ज्ञात्वा तस्थौ तत्र दिनत्रयम्

Pagyukod sa lahat ng mga diyos, at kumain din kasama niya, nakilala niya ang pagkapantay ng araw at gabi sa buwan ng Caitra at nanatili roon nang tatlong araw.