Adhyaya 35
Ang kabanatang ito ay nasa anyong diyalogo: tinanong ni Yudhiṣṭhira kung bakit nananatiling nakatatag si Mahādeva (Śiva) sa gitna ng tubig at hindi sa alinmang pampang; sumagot si Mārkaṇḍeya sa pamamagitan ng isang alamat ng pinagmulan ng banal na tīrtha. Noong Tretāyuga, nakatagpo ni Rāvaṇa ang dānava na si Maya sa rehiyong Vindhya at nalaman niyang ang anak nitong si Mandodarī ay nagsasagawa ng matinding tapas upang magkamit ng asawa. Hiniling ni Rāvaṇa at ibinigay sa kanya si Mandodarī bilang kabiyak; isinilang ang isang anak na ang dagundong na sigaw ay nagpayanig sa mga daigdig. Pinangalanan siya ni Brahmā na Meghnāda. Si Meghnāda ay nagsagawa ng mahihigpit na panata at sumamba kay Śaṅkara kasama si Umā. Dinala niya ang dalawang liṅga mula Kailāsa patimog, at sa Ilog Narmadā ay nagpaligo at nag-alay ng pagsamba. Nang tangkain niyang buhatin ang mga liṅga upang magtungo sa Laṅkā, isang dakilang liṅga ang nahulog sa Narmadā at nanatiling nakatatag sa gitna ng agos; may tinig na nag-utos na magpatuloy siya. Yumukod si Meghnāda at umalis. Mula noon, ang tīrtha ay sumikat bilang Meghnāda (dating tinatawag na Garjana). Ipinapahayag ang phalaśruti: ang pagligo at pananatili nang isang araw at isang gabi ay may gantimpalang tulad ng Aśvamedha; ang piṇḍadāna ay katumbas ng bunga ng sattra; ang pagpapakain sa isang Brahmin ng pagkaing may anim na lasa ay nagbibigay ng di-nasisirang merit; at ang kusang pagpanaw doon ay nagdudulot ng paninirahan sa daigdig ni Śaṅkara hanggang sa pagkalusaw ng sansinukob.
Shlokas
Verse 1
युधिष्ठिर उवाच । जलमध्ये महादेवः केन तिष्ठति हेतुना । उत्तरं दक्षिणं कूलं वर्जयित्वा द्विजोत्तम
Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “Sa anong dahilan nananahan si Mahādeva sa gitna ng mga tubig, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak? Bakit niya isinasantabi ang hilaga at timog na pampang?”
Verse 2
श्रीमार्कण्डेय उवाच । एतदाख्यानमतुलं पुण्यं श्रुतिमुखावहम् । पुराणे यच्छ्रुतं तात तत्ते वक्ष्याम्यशेषतः
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: “Ang salaysay na ito’y walang kapantay—banal, lubhang mapagpala, at karapat-dapat pakinggan. O mahal kong anak, anumang narinig ko sa mga Purāṇa, iyon ay isasalaysay ko sa iyo nang buo, na walang pagkukulang.”
Verse 3
त्रेतायुगे महाभाग रावणो देवकण्टकः । त्रैलोक्यविजयी रौद्रः सुरासुरभयंकरः
“Noong Tretā-yuga, O mapalad na dakila, naroon si Rāvaṇa—ang salot ng mga deva—marahas at mabangis, mananakop ng tatlong daigdig, at kinatatakutan ng mga deva at mga asura.”
Verse 4
देवदानवगन्धर्वैरृषिभिश्च तपोधनैः । अवध्योऽथ विमानेन यावत्पर्यटते महीम्
“Sa mga deva, dānava, gandharva, at sa mga rishi na may yaman ng tapas, siya’y itinuring na di-matatalo; at saka, sakay ng kanyang vimāna, nilibot niya ang daigdig ayon sa kanyang nais.”
Verse 5
तावद्धिन्ध्यगिरेर्मध्ये दानवो बलदर्पितः । मयो नामेति विख्यातो गुहावासी तपश्चरन्
Samantala, sa gitna ng kabundukang Vindhya ay nanahan ang isang dānava, palalo sa lakas; si Maya ang tanyag na pangalan—nakatira sa yungib at nagsasagawa ng mahigpit na tapasya.
Verse 6
तस्य पार्श्वगतो रक्षो विनयादवनिं गतः । पूजितो दानसन्मानैरिदं वचनमब्रवीत्
Lumapit sa kanya ang rākṣasa (si Rāvaṇa) at, dahil sa paggalang, yumuko at bumaba sa lupa; at nang maparangalan sa mga handog at paggalang, sinabi niya ang mga salitang ito.
Verse 7
कस्येयं पद्मपत्राक्षी पूर्णचन्द्रनिभानना । किंनामधेया तपति तप उग्रं कथं विभो
Kanino ang dalagang ito na may mga matang gaya ng talulot ng lotus at mukhang tulad ng kabilugan ng buwan? Ano ang kanyang pangalan, at bakit siya nagsasagawa ng napakatinding tapasya, O makapangyarihan?
Verse 8
मय उवाच । दानवानां पतिः श्रेष्ठो मयोऽहं नाम नामतः । भार्या तेजोवती नाम तस्यास्तु तनया शुभा
Sinabi ni Maya: “Ako si Maya sa pangalan, isang pangunahing panginoon sa mga dānava. Ang aking asawa ay si Tejovatī, at siya’y may isang mabuting anak na babae.”
Verse 9
मन्दोदरीति विख्याता तपते भर्तृकारणात् । आराधयन्ती भर्तारमुमाया दयितं शुभम्
Siya’y tanyag bilang Mandodarī. Para sa pagkamit ng isang asawa, siya’y nagtatapasya, sumasamba bilang piniling Panginoon sa mapalad na minamahal ni Umā—si Śiva.
Verse 10
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य रावणो मदमोहितः । प्रसृतः प्रणतो भूत्वा मयं वचनमब्रवीत्
Pagkarinig sa kanyang mga salita, si Rāvaṇa—nalinlang ng pagmamataas—ay lumapit; at yumukod na may pagpipitagan, kinausap niya si Maya sa ganitong wika.
Verse 11
पौलस्त्यान्वयसंजातो देवदानवदर्पहा । प्रार्थयामि महाभाग सुतां त्वं दातुमर्हसि
Ako’y isinilang sa angkan ni Paulastya, tagapagpabagsak ng pagmamataas ng mga deva at dānava. Ipinamamanhik ko, O marangal: ipagkaloob mo sa akin ang iyong anak na babae.
Verse 12
ज्ञात्वा पैतामहं वृत्तं मयेनापि महात्मना । रावणाय सुता दत्ता पूजयित्वा विधानतः
Nang malaman ang salaysay ng mga ninuno, ang dakilang si Maya man, matapos parangalan si Rāvaṇa ayon sa wastong ritwal, ay ibinigay ang kanyang anak na babae kay Rāvaṇa bilang asawa.
Verse 13
गृहीत्वा तां तदा रक्षोऽभ्यर्च्यमानो निशाचरैः । देवोद्याने विमानैश्च क्रीडते स तया सह
Pagkatapos, nang tanggapin niya siya bilang asawa, ang Rākṣasa—na sinasamba ng mga nilalang ng gabi—ay naglaro at nagalak na kasama niya sa isang banal na hardin, sa gitna ng mga vimāna.
Verse 14
केनचित्त्वथ कालेन रावणो लोकरावणः । पुत्रं पुत्रवतां श्रेष्ठो जनयामास भारत
Pagkaraan ng ilang panahon, si Rāvaṇa—kilala sa mga daigdig—ay nagkaanak na lalaki, O Bhārata, at naging pinakadakila sa mga may anak.
Verse 15
तेनैव जातमात्रेण रावो मुक्तो महात्मना । संवर्तकस्य मेघस्य तेन लोका जडीकृताः
Sa sandaling siya’y isilang, pinakawalan niya ang isang makapangyarihang dagundong; sa dagundong na iyon, nangamanhid ang mga daigdig, na wari’y nakapanghihilakbot na ugong ng ulap ng pagkalusaw ng sansinukob.
Verse 16
श्रुत्वा तन्नर्दितं घोरं ब्रह्मा लोकपितामहः । नाम चक्रे तदा तस्य मेघनादो भविष्यति
Nang marinig ang kakila-kilabot na dagundong na iyon, si Brahmā, ang lolo at ama ng mga daigdig, ay nagkaloob noon ng pangalan sa kanya: “Siya’y tatawaging Meghanāda.”
Verse 17
एवंनामा कृतः सोऽपि परमं व्रतमास्थितः । तोषयामास देवेशमुमया सह शङ्करम्
Sa gayong pangalan, siya man ay tumangan sa isang kataas-taasang panata; at sa kanyang pagsasagawa, kinalugdan niya si Śaṅkara, ang Panginoon ng mga diyos, kasama si Umā.
Verse 18
व्रतैर्नियमदानैश्च होमजाप्यविधानतः । कृच्छ्रचान्द्रायणैर्नित्यं कृशं कुर्वन्कलेवरम्
Sa pamamagitan ng mga panata, disiplina at mga handog, at sa wastong pagsasagawa ng homa at pagbigkas ng mantra—sa palagiang Kṛcchra at Cāndrāyaṇa na pag-aayuno—pinangayayat niya ang kanyang katawan sa init ng tapas.
Verse 19
एवमन्यद्दिने तात कैलासं धरणीधरम् । गत्वा लिङ्गद्वयं गृह्य प्रस्थितो दक्षिणामुखः
Kaya, sa ibang araw, O mahal na giliw, nagtungo siya sa Kailāsa, ang bundok na tagapagdala ng daigdig; kinuha niya ang dalawang liṅga at lumisan na nakaharap sa timog.
Verse 20
नर्मदातटमाश्रित्य स्नातुकामो महाबलः । निक्षिप्य पूजयन् देवं कृतजाप्यो नरेश्वर
Pagdating sa pampang ng Narmadā, ang makapangyarihan—nagnanais maligo—ay inilapag iyon at sumamba sa Panginoon; matapos ang kanyang japa, O hari.
Verse 21
तत्रायतनावासेन स्नातो हुतहुताशनः । कृतकृत्यमिवात्मानं मानयित्वा निशाचरः
Doon, sa pananatili sa banal na tahanang iyon, siya’y naligo at naghandog sa pinabanal na apoy; at ang nilalang ng gabi, inakalang natupad na ang tungkulin, ay nasiyahan.
Verse 22
गन्तुकामः परं मार्गं लङ्कायां नृपसत्तम । एकमुद्धरतो लिङ्गं प्रणतः सव्यपाणिना
O pinakamainam sa mga hari, nang ibig na niyang magpatuloy sa landas patungong Laṅkā, itinaas niya ang isang liṅga, yumukod nang may paggalang, at itinaas ang kaliwang kamay sa pagpupugay.
Verse 23
द्वितीयं तु द्वितीयेन भक्त्या पौलस्त्यनन्दनः । तावदेव महालिङ्गं पतितं नर्मदांभसि
Pagkaraan, sa gayunding debosyon, itinaas ng anak ni Paulastya ang ikalawa; sa sandaling iyon, ang dakilang liṅga ay nahulog sa mga tubig ng Narmadā.
Verse 24
याहि याहीति चेत्युक्त्वा जलमध्ये प्रतिष्ठितः । नमित्वा रावणिस्तस्य देवस्य परमेष्ठिनः
Sinasabing, “Humayo, humayo!” siya’y nanatiling nakatindig sa gitna ng tubig; at si Rāvaṇi, yumukod sa kataas-taasang Panginoon sa mga diyos, ay nag-alay ng pagpupugay.
Verse 25
जगामाकाशमाविश्य पूज्यमानो निशाचरैः । तदा प्रभृति तत्तीर्थं मेघनादेति विश्रुतम्
Umalis siya, lumulan sa himpapawid, pinararangalan ng mga nilalang ng gabi; mula noon, ang banal na tawiran ay sumikat sa pangalang ‘Meghanāda Tīrtha’.
Verse 26
पूर्वं तु गर्जनं नाम सर्वपापक्षयंकरम् । तस्मिंस्तीर्थे तु राजेन्द्र यस्तु स्नानं समाचरेत्
Noon, tinatawag itong ‘Garjana’, na pumupuksa sa lahat ng kasalanan. O hari ng mga hari, sinumang magsagawa ng banal na paliligo sa tīrtha na iyon—
Verse 27
अहोरात्रोषितो भूत्वा अश्वमेधफलं लभेत् । पिण्डदानं तु यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप
Kapag nanatili roon nang isang araw at isang gabi, matatamo niya ang bunga ng Aśvamedha. At, O hari, sinumang maghandog ng piṇḍa sa tīrtha na iyon—
Verse 28
यत्फलं सत्त्रयज्ञेन तद्भवेन्नात्र संशयः । तेन द्वादशवर्षाणि पितरः संप्रतर्पिताः
Anumang bungang nagmumula sa Sattra-yajña—tiyak na matatamo rito, walang alinlangan. Sa gawang iyon, ang mga ninuno ay ganap na nasisiyahan sa loob ng labindalawang taon.
Verse 29
यस्तु भोजयते विप्रं षड्रसात्रेन भारत । अक्षयपुण्यमाप्नोति तत्र तीर्थे नरोत्तम
Ngunit sinumang magpakain sa isang vipra (brāhmaṇa) ng handog na pagkain na may anim na lasa, O Bhārata, ay nagkakamit ng di-nauubos na kabutihang-loob sa tīrtha na iyon, O pinakamainam sa tao.
Verse 30
प्राणत्यागं तु यः कुर्याद्भावितो भावितात्मना । स वसेच्छाङ्करे लोके यावदा भूतसम्प्लवम्
At sinumang, na may dalisay at mapagnilay na diwa, ay magbuwis ng buhay doon—mananahan siya sa kaharian ni Śaṅkara hanggang sa pagkalusaw ng lahat ng nilalang.
Verse 31
एषा ते नरशार्दूल गर्जनोत्पत्तिरुत्तमा । कथिता स्नेहबन्धेन सर्वपापक्षयकरी
O tigre sa mga tao, dahil sa bigkis ng pag-ibig ay isinalaysay ko sa iyo ang dakilang pinagmulan ng Garjana—yaong pumupuksa sa lahat ng kasalanan.
Verse 35
। अध्याय
“Kabanata.”