Adhyaya 31
Isinalaysay ni Mārkaṇḍeya sa haring nakikinig ang tungkol sa tanyag na tīrtha na tinatawag na Brahmāvarta, na inilalarawan bilang tagapaglinis ng lahat ng karumihan. Itinatampok ng kabanata na si Brahmā ay laging naroroon, masidhing nagsasagawa ng mahigpit na tapasya—may pagpipigil sa pamumuhay at taimtim na pagninilay kay Maheśvara (Śiva). Pagkaraan, nagiging tagubilin ang aral: dapat maligo ayon sa tuntunin, maghandog ng tarpaṇa para sa mga ninuno at mga diyos, at sumamba kay Īśāna (Śiva) o kay Viṣṇu bilang Kataas-taasang Panginoon. Ipinapahayag na ang bisa ng tīrtha ay nagbibigay ng gantimpalang-kabutihan na katumbas ng mga sakripisyong naisagawa nang wasto kasama ang nararapat na mga handog. Binibigyang-diin din na ang mga lugar ay hindi nagiging banal para sa tao kung walang sinadyang pagsisikap; ang matibay na pasya, kakayahan, at katatagan ang nagdudulot ng tagumpay, samantalang ang kapabayaan at kasakiman ay humahantong sa pagbagsak. Sa wakas, sinasabi na saanman manirahan ang isang muning may pagpipigil-sa-sarili, ang lugar na iyon ay katumbas ng mga dakilang banal na pook gaya ng Kurukṣetra, Naimiṣa, at Puṣkara.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेच्च राजेन्द्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । ब्रह्मावर्तमिति ख्यातं सर्वपापप्रणाशनम्
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: “Pagkaraan nito, O hari ng mga hari, dapat kang magtungo sa tīrtha na bantog sa tatlong daigdig, na kilala bilang Brahmāvarta—tagapaglipol ng lahat ng kasalanan.”
Verse 2
तत्र संनिहितो ब्रह्मा नित्यसेवी युधिष्ठिर । ऊर्ध्वबाहुर्निरालम्बचकार भ्रमणं सदा
Doon ay laging naroroon si Brahmā, O Yudhiṣṭhira, palagiang naglilingkod; na nakataas ang mga bisig at walang sandigan, patuloy niyang isinagawa ang paglalagalag na tapasya.
Verse 3
एकाहारवशेऽतिष्ठद्द्वादशाब्दं महाव्रती । अत्र तीर्थे विधानेन चिन्तयन् वै महेश्वरम्
Ang dakilang tagapag-ingat ng panata ay nanatili rito sa loob ng labindalawang taon, na sa iisang pagkain bawat araw nabubuhay; sa tīrthang ito, ayon sa wastong ritwal, taimtim niyang pinagnilayan si Maheśvara.
Verse 4
तेन तत्पुण्यमाख्यातं ब्रह्मावर्तमिति प्रभो । तत्र स्नात्वा विधानेन तर्पयेत्पितृदेवताः
Dahil dito, O Panginoon, ang kabanalan nito’y sumikat sa pangalang ‘Brahmāvarta’. Pagkaligo roon ayon sa wastong ritwal, maghandog ng tarpaṇa upang masiyahan ang mga Pitṛ at ang mga diyos.
Verse 5
अर्चयेद्देवमीशानं विष्णुं वा परमेश्वरम् । यत्फलं सर्वयज्ञानां विधिवद्दक्षिणावताम्
Sambahin ang Panginoong Īśāna, o kaya’y si Viṣṇu, ang Kataas-taasang Panginoon. Anumang bunga ang nagmumula sa lahat ng yajña na isinagawa ayon sa batas at may nararapat na dakṣiṇā—
Verse 6
तत्फलं समवाप्नोति तत्तीर्थस्य प्रभावतः । यस्मिंस्तीर्थे तु यो देवो दानवो वा द्विजोऽथ वा
—ang gayong bunga ay matatamo rin sa bisa ng kaluwalhatian ng tīrthang iyon. At sa alinmang tīrtha, maging isang diyos, isang Dānava, o kahit isang dvija (dalawang-ulit na isinilang) na—
Verse 7
सिद्धस्तेनैव तन्नाम्ना ख्यातं लोके महच्च तत् । न जलं न स्थलं नाम क्षेत्रं वा ह्यूषराणि च
Kapag nagkamit siya roon ng siddhi, ang lugar na iyon ay sumikat sa daigdig sa mismong pangalang iyon—at tunay na dakila. Hindi lamang ito ‘tubig’, ni ‘lupa’ lamang, ni ‘bukirin’ lamang, ni maging mga tigang na ilang—
Verse 8
पवित्रत्वं लभन्त्येते पौरुषेण विना नृणाम् । सामर्थ्यान्निश्चयाद्धैर्यात्सिध्यन्ति पुरुषा नृप
Hindi nila nakakamtan ang kabanalan kung walang pagsisikap ng tao. Sa kakayahan, sa matibay na pasiya, at sa di-matitinag na tapang, nagtatagumpay ang mga tao, O hari.
Verse 9
प्रमादात्तस्य लोभेन पतन्ति नरके ध्रुवम्
Ngunit dahil sa kapabayaan—at dahil sa kasakiman—tiyak na nahuhulog ang tao sa impiyerno.
Verse 10
संनिरुध्येन्द्रियग्रामं यत्र यत्र वसेन्मुनिः । तत्र तत्र कुरुक्षेत्रं नैमिषं पुष्कराणि च
Saan man manahan ang isang muni matapos mahigpit na supilin ang pulutong ng mga pandama, doon mismo nagiging Kurukṣetra, Naimiṣa, at Puṣkara; bawat pook ay nagiging tīrtha sa disiplinadong pamumuhay.
Verse 31
। अध्याय
“Kabanata” — tanda sa manuskrito na nagpapahiwatig ng paghinto ng adhyāya.