Adhyaya 223
Isinalaysay ni Mārkaṇḍeya ang isang kataas-taasang tīrtha na tinatawag na Vāsava, nasa saklaw ng isang krośa, at iniuugnay sa pagtatatag ng Walong Vasu. Ang Walong Vasu—Dhara, Dhruva, Soma, Āpa, Anila, Anala, Pratyūṣa, at Prabhāsa—ay pinahirapan ng sumpa ng kanilang ama at napilitang dumanas ng “garbha-vāsa” (paninirahan sa sinapupunan/pagkakatawang-tao). Upang makalaya, dumating sila sa tīrtha ng ilog Narmadā at nagsagawa ng mahigpit na tapas habang sumasamba kay Bhavānīpati (Śiva). Pagkaraan ng labindalawang taon, tuwirang nagpakita si Mahādeva at ipinagkaloob ang kanilang minimithi. Itinatag ng mga Vasu ang pagsamba kay Śiva roon sa kanilang sariling pangalan at lumisan sa himpapawid; kaya’t ang lugar ay nakilala bilang Vāsava-tīrtha. Itinatakda rin ng kabanata ang asal ng debosyon: sambahin si Śiva sa tīrtha na ito gamit ang anumang handog na mayroon, lalo na ang pag-aalay ng ilawan (dīpa-dāna), na may diin sa ikawalong araw ng maliwanag na kalahati ng buwan (śukla-aṣṭamī) o sa regular na pagsasanay ayon sa kakayahan. Ipinapangako ng phalaśruti ang matagal na pagkalapit kay Śiva, pag-iwas sa garbha-vāsa, paglaya sa kahirapan at dalamhati, karangalan sa langit, at pagkapawi ng kasalanan kahit sa isang araw na pananatili; nagtatapos ito sa mga tungkuling panlipunan at ritwal tulad ng pagpapakain sa mga brāhmaṇa at pagbibigay ng kasuotan at dakṣiṇā.
Shlokas
Verse 1
मार्कण्डेय उवाच । ततः क्रोशान्तरे पार्थ वासवं तीर्थमुत्तमम् । वसुभिः स्थापितं तत्र स्थित्वा वै द्वादशाब्दकम्
Sinabi ni Mārkaṇḍeya: “Pagkaraan nito, O Pārtha, sa layong isang krośa ay naroon ang kataas-taasang tīrtha na tinatawag na Vāsava. Itinatag iyon doon ng mga Vasu, at nanatili sila roon sa loob ng labindalawang taon.”
Verse 2
धरो ध्रुवश्च सोमश्च आपश्चैवानिलोऽनलः । प्रत्यूषश्च प्रभासश्च वसवोऽष्टाविमे पुरा
“Dharā, Dhruva, Soma, Āpa, Anila, Anala, Pratyūṣa, at Prabhāsa—ang walong ito ang dating kilala bilang mga Vasu.”
Verse 3
पितृशापपरिक्लिष्टा गर्भवासाय भारत । नार्मदं तीर्थमासाद्य तपश्चक्रुर्यतेन्द्रियाः
“Dahil sa sumpa ng kanilang mga ninuno, O Bhārata, at itinakda sa paninirahan sa sinapupunan (muling pagsilang), nilapitan nila ang isang banal na tīrtha sa Narmadā at nagsagawa ng matinding tapasya na may pigil na mga pandama.”
Verse 4
आराधयन्तः परमं भवानीपतिमव्यम् । द्वादशाब्दानि राजेन्द्र ततस्तुष्टो महेश्वरः
Sumasamba sila sa Kataas-taasan—sa Panginoon ni Bhavānī, ang Di-nasisira; sa loob ng labindalawang taon, O pinakamainam sa mga hari, saka nalugod si Maheśvara.
Verse 5
प्रत्यक्षः प्रददौ तेभ्यस्त्वभीष्टं वरमुत्तमम् । ततः स्वनाम्ना संस्थाप्य वसवस्तं महेश्वरम् । जग्मुराकाशमाविश्य प्रसन्ने सति शङ्करे
Hayag siyang nagpakita sa kanila at ipinagkaloob ang dakilang biyayang ninanais. Pagkaraan, itinindig ng mga Vasu ang Maheśvara sa sariling pangalan; at nang malugod si Śaṅkara, sila’y lumisan, pumasok sa himpapawid.
Verse 6
ततः प्रभृति विख्यातं तीर्थं तद्वासवाह्वयम् । तस्मिंस्तीर्थे महाराज यो भक्त्या पूजयेच्छिवम् । यथालब्धोपहारैश्च दीपं दद्यात्प्रयत्नतः
Mula noon, ang banal na tīrtha ay sumikat sa pangalang “Vāsava.” O dakilang hari, sinumang sumamba kay Śiva roon nang may debosyon, at sa anumang handog na makamtan, ay marapat magsikap na mag-alay ng ilawan.
Verse 7
शुक्लपक्षे तदाष्टम्यां प्रत्यहं वापि शक्तितः । अष्टौ वर्षसहस्राणि स वसेच्छिवसंनिधौ
Sa Aṣṭamī ng maliwanag na kalahati ng buwan—o kahit araw-araw, ayon sa kaya—mananatili siya sa piling ni Śiva sa loob ng walong libong taon, sa gantimpala at pagpapala.
Verse 8
ततः शिवालयं याति गर्भवासं न पश्यति । पुष्पैर्वा पल्लवैर्वापि फलैर्धान्यैस्तथापि वा
Pagkaraan, siya’y tutungo sa tahanan ni Śiva at hindi na muling makakakita ng paninirahan sa sinapupunan (muling pagsilang). Maging bulaklak, o dahon, o prutas, o kahit butil—sa gayong handog siya’y sumamba.
Verse 9
पूजयेद्देवमीशानं स दैन्यं नाप्नुयात्क्वचित् । सर्वशोकविनिर्मुक्तः स्वर्गलोके महीयते
Sambahin niya ang Panginoong Īśāna; kailanman ay hindi siya mahuhulog sa karukhaan. Malaya sa lahat ng dalamhati, siya’y pinararangalan sa langit.
Verse 10
एकाहमपि कौन्तेय यो वसेद्वासवेश्वरे । पापराशिं विनिर्धूय भानुवद्दिवि मोदते
Kahit isang araw lamang, O Kaunteya, ang sinumang manahan sa Vāsaveśvara ay inaalis ang bunton ng kasalanan at nagagalak sa langit na gaya ng Araw.
Verse 11
विप्रांश्च भोजयेद्भक्त्या दद्याद्वासांसि दक्षिणाम्
Sa debosyon, pakainin ang mga brāhmaṇa, at maghandog din ng mga kasuotan bilang dakṣiṇā.