Adhyaya 220

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेद्धराधीश लोटणेश्वरमुत्तमम् । उत्तरे नर्मदाकूले सर्वपातकनाशनम्

Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Pagkaraan nito, O panginoon ng lupa, dapat magtungo sa dakilang Loṭaṇeśvara sa hilagang pampang ng Narmadā, tagapuksa ng lahat ng kasalanan.

Verse 2

तत्क्षणादेव तत्सर्वं सप्तजन्मार्जितं त्वघम् । नश्यते देवदेवस्य दर्शनादेव तन्नृप

Sa mismong sandaling iyon, O hari, ang lahat ng kasalanang naipon sa pitong kapanganakan ay napapawi, sa darśana lamang ng Diyos ng mga diyos.

Verse 3

बाल्यात्प्रभृति यत्पापं यौवने चापि यत्कृतम् । तत्सर्वं विलयं याति देवदेवस्य दर्शनात्

Anumang kasalanang nagawa mula pagkabata, at yaong nagawa rin sa kabataan—lahat ng iyon ay nalulusaw sa darśana ng Diyos ng mga diyos.

Verse 4

युधिष्ठिर उवाच । आश्चर्यभूतं लोकेषु नर्मदाचरितं महत् । त्वया वै कथितं विप्र सकलं पापनाशनम्

Sinabi ni Yudhiṣṭhira: Kamangha-mangha sa mga daigdig ang dakilang banal na salaysay ng Narmadā. O brāhmaṇa, tunay ngang isinalaysay mo ito bilang ganap na tagapuksa ng kasalanan.

Verse 5

यदेकं परमं तीर्थं सर्वतीर्थफलप्रदम् । श्रोतुमिच्छामि तत्सर्वं दयां कृत्वा वदाशु मे

Yaong iisang kataas-taasang tīrtha na nagbibigay ng bunga ng lahat ng mga tīrtha—ninais kong marinig iyon nang buo. Sa habag, sabihin mo agad sa akin.

Verse 6

ये केचिद्दुर्लभाः प्रश्नास्त्रिषु लोकेषु सत्तम । त्वत्प्रसादेन ते सर्वे श्रुता मे सह बान्धवैः

Anumang mga tanong na bihirang makamtan sa tatlong daigdig, O pinakadakila sa mga mabubuti—sa iyong biyaya, narinig ko silang lahat, kasama ng aking mga kamag-anak.

Verse 7

एतमेकं परं प्रश्नं सर्वप्रश्नविदां वर । श्रुत्वाहं त्वत्प्रसादेन यत्र यामि सबान्धवः

Ito ang iisang pinakamataas na tanong, O pinakadakila sa mga nakaaalam ng sagot sa lahat—sa iyong biyaya, nang aking marinig ito, saan ako paroroon, kasama ang aking mga kamag-anak?

Verse 8

श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधुसाधु महाप्राज्ञ यस्य ते मतिरीदृशी । दुर्लभं त्रिषु लोकेषु तस्य ते नास्ति किंचन

Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Mabuti, mabuti, O lubhang marunong—yamang ganyan ang iyong pag-unawa, wala sa tatlong daigdig ang hindi mo maaabot.

Verse 9

धर्ममर्थं च कामं च मोक्षं च भरतर्षभ । काले काले च यो वेत्ति कर्तव्यस्तेन धीमता

O toro sa mga Bharata, ang tunay na marunong ay yaong nakaaalam, sa takdang panahon, ng dharma, artha, kāma, at mokṣa, at ginagawa ang nararapat ayon dito.

Verse 10

तस्मात्ते सम्प्रवक्ष्यामि प्रश्नस्यास्योत्तरं शुभम् । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यन्ते भुवि मानवाः

Kaya ngayo’y ipahahayag ko sa iyo ang mapalad na sagot sa tanong na ito; sa pagdinig nito, ang mga tao sa lupa ay napapalaya sa lahat ng kasalanan.

Verse 11

नर्मदा सरितां श्रेष्ठा सर्वतीर्थमयी शुभा । विशेषः कथितस्तस्या रेवासागरसङ्गमे

Ang Narmadā ang pinakadakila sa mga ilog—mapalad at taglay ang lahat ng banal na tīrtha. Ang kanyang natatanging kadakilaan ay ipinahahayag sa tagpuan ng Revā at ng karagatan.

Verse 12

आगच्छन्तीं नृपश्रेष्ठ दृष्ट्वा रेवां महोदधिः । प्रणम्य च पुनर्देवीं सङ्गमे रेवया सह

O pinakadakila sa mga hari, nang makita ng dakilang Karagatan ang papalapit na Revā (Narmadā), siya’y yumukod nang may pagpipitagan; at muli, sa tagpuan ng mga tubig, sumamba siya sa Diyosa kasama ni Revā.

Verse 13

संचिन्त्य मनसा केयमिति मां वै सरिद्वरा । ज्ञात्वा संचिन्त्य मनसा रेवां लिङ्गोद्भवां पराम्

Sa isip ng pinakadakila sa mga ilog ay kanyang pinagmuni-muni, “Sino kaya ito?” At matapos magnilay, nakilala niya si Revā bilang Kataas-taasan—yaong isinilang mula sa (Śiva-)liṅga.

Verse 14

लुठन्वै सम्मुखस्तात गतो रेवां महोदधिः । समुद्रे नर्मदा यत्र प्रविष्टास्ति महानदी

Gumugulong at sumasalubong, mahal na giliw, ang dakilang Karagatan ay lumapit upang salubungin si Revā—doon sa pook na pumapasok sa dagat ang makapangyarihang ilog na Narmadā.

Verse 15

तत्र देवाधिदेवस्य समुद्रे लिङ्गमुत्थितम् । लिङ्गोद्भूता महाभागा नर्मदा सरितां वरा

Doon, sa karagatan, umusbong ang isang liṅga ng Diyos ng mga diyos. Mula sa liṅgang iyon isinilang ang lubhang mapalad na Narmadā—ang pinakamainam sa mga ilog.

Verse 16

लयं गता तत्र लिङ्गे तेन पुण्यतमा हि सा । नर्मदायां वसन्नित्यं नर्मदाम्बु पिबन्सदा । दीक्षितः सर्वयज्ञेषु सोमपानं दिने दिने

Doon siya’y naglaho at nakipag-isa sa liṅgang iyon; kaya’t siya nga ang pinakabanal. Ang sinumang laging nananahan sa tabi ng Narmadā at walang patid na umiinom ng tubig ng Narmadā ay itinuturing na na-dīkṣā para sa lahat ng mga yajña—na wari’y umiinom ng Soma araw-araw sa bisa ng kabanalan.

Verse 17

सङ्गमे तत्र यः स्नात्वा लोटणेश्वरमर्चयेत् । सोऽश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः

Sinumang maligo sa tagpuan ng mga ilog doon at sumamba kay Loṭaṇeśvara, ang tao’y nagkakamit ng bunga ng dakilang Aśvamedha-yajña.

Verse 18

वाचिकं मानसं पापं कर्मणा यत्कृतं नृप । लोटणेश्वरमासाद्य सर्वं विलयतां व्रजेत्

O hari, anumang kasalanang nagawa—sa salita, sa isip, o sa gawa—pagdating kay Loṭaṇeśvara, lahat yaon ay nalulusaw at nawawala.

Verse 19

कार्त्तिक्यां तु विशेषेण कथितं शङ्करेण तु । तच्छृणुष्व नृपश्रेष्ठ सर्वपापापनोदनम्

Ito’y itinuro ni Śaṅkara nang may natatanging diin para sa buwang Kārttikī; kaya makinig ka, o pinakamainam sa mga hari, sa nag-aalis ng lahat ng kasalanan.

Verse 20

सम्प्राप्तां कार्त्तिकीं दृष्ट्वा गत्वा तत्र नृपोत्तम । चतुर्दश्यामुपोष्यैव स्नात्वा वै नर्मदाजले

Pagkakita na dumating na ang Kārttikī, o pinakamainam sa mga hari, magtungo roon; at sa ika-labing-apat na araw ng buwan, mag-ayuno at maligo sa tubig ng Narmadā.

Verse 21

संतर्प्य पितृदेवांश्च श्राद्धं कृत्वा यथाविधि । रात्रौ जागरणं कुर्यात्सम्पूज्य लोटणेश्वरम्

Matapos bigyang-lugod ang mga ninuno at ang mga diyos, at maisagawa ang śrāddha ayon sa tuntunin, magpuyat sa gabi, na may ganap na pagsamba kay Loṭaṇeśvara.

Verse 22

सफलं जीवितं तस्य सफलं तस्य चेष्टितम् । पङ्गवस्ते न सन्देहो जन्म तेषां निरर्थकम्

Mapalad ang buhay ng taong yaon; mapalad din ang kanyang mga pagsisikap. Ngunit yaong nananatiling pilay sa debosyon—walang alinlangan—nagiging walang saysay ang kanilang kapanganakan.

Verse 23

एकाग्रमनसा यैस्तु न दृष्टो लोटणेश्वरः । पिशाचत्वं वियोनित्वं न भवेत्तस्य वै कुले

Yaong hindi nakakita kay Loṭaṇeśvara nang may iisang-tutok na isip—sa angkan nilang yaon, tunay na lilitaw ang kalagayang tulad-piśāca at mga kapanganakang hamak.

Verse 24

सङ्गमे तत्र यो गत्वा स्नानं कृत्वा यथाविधि । पुण्यैश्चैव तथा कुर्याद्गीतैर्नृत्यैः प्रबोधनम्

Sinumang pumaroon sa tagpuan ng mga ilog, maligo ayon sa tuntunin, at magsagawa ng mga mapagpalang gawa—dapat din niyang gisingin (ang Panginoon) sa mga awit at sayaw.

Verse 25

ततः प्रभातां रजनीं दृष्ट्वा नत्वा महोदधिम् । आमन्त्र्य स्नानविधिना स्नानं तत्र तु कारयेत्

Pagkaraan, pagkakita sa gabi na nagiging bukang-liwayway, yumukod sa dakilang karagatan; saka ito anyayahan at, ayon sa ritwal ng pagligo, isagawa roon ang paliligo.

Verse 26

ॐ नमो विष्णुरूपाय तीर्थनाथाय ते नमः । सान्निध्यं कुरु मे देव समुद्र लवणाम्भसि । इत्यामन्त्रणमन्त्रः

“Oṁ, namo sa Iyo na may anyong Viṣṇu; namo sa Iyo, Panginoon ng mga tīrtha. O Diyos, Karagatang may maalat na tubig, ipagkaloob Mo sa akin ang Iyong presensya.” Ito ang mantra ng pag-anyaya.

Verse 27

अग्निश्च तेजो मृडया च देहो रेतोऽधा विष्णुरमृतस्य नाभिः । एवं ब्रुवन् पाण्डव सत्यवाक्यं ततोऽवगाहेत पतिं नदीनाम् । इति स्नानमन्त्रः

“Ang Apoy ay kaningningan; sa biyaya ni Śiva ay napapanatili ang katawan; ang binhing-lakas ay inilalagak sa ibaba; si Viṣṇu ang pusod ng walang-kamatayan.” Sa pagbigkas nito—ang tapat na pananalita ng Pāṇḍava—dapat lumusong at lumubog sa Panginoon ng mga ilog. Ito ang mantra sa pagligo.

Verse 28

आजन्मशतसाहस्रं यत्पापं कृतवान्नरः । सकृत्स्नानाद्व्यपोहेत पापौघं लवणाम्भसि

Anumang kasalanang nagawa ng tao sa daan-daang libong kapanganakan—sa isang pagligo lamang sa maalat na tubig, naitataboy niya ang baha ng mga kasalanan.

Verse 29

अन्यथा हि कुरुश्रेष्ठ देवयोनिरसौ विभुः । कुशाग्रेणापि विबुधैर्न स्प्रष्टव्यो महार्णवः

Kung hindi gayon, O pinakadakila sa mga Kuru, ang makapangyarihang iyon—na may banal na pinagmulan—ay hindi dapat hipuin kailanman, kahit dulo man lamang ng damong kuśa, ayon sa mga pantas; sapagkat siya’y isang napakalawak at di-masukat na karagatan.

Verse 30

सर्वरत्नप्रधानस्त्वं सर्वरत्नाकराकर । सर्वामरप्रधानेश गृहाणार्घं नमोऽस्तु ते । इति अर्वमन्त्र

Ikaw ang pinakapanguna sa lahat ng hiyas, ang mismong minahan at bukal ng lahat ng kayamanan. O Panginoon, pinuno sa lahat ng mga walang-kamatayan—tanggapin ang handog na arghya; pagpupugay sa iyo. Ito ang argha-mantra.

Verse 31

पितृदेवमनुष्यांश्च संतर्प्य तदनन्तरम् । उत्तीर्य तीरे तस्यैव पञ्चभिर्द्विजपुंगवैः

Matapos bigyang-kasiyahan ang mga Pitṛ, ang mga diyos, at gayundin ang mga tao, saka—pag-ahon at pagdating sa mismong pampang na iyon—(siya’y magpapatuloy) kasama ang limang dakilang brāhmaṇa.

Verse 32

श्राद्धं समाचरेत्पश्चाल्लोकपालानुरूपिभिः । कृत्वाग्रे लोकपालांस्तु प्रतिष्ठाप्य यथाविधि

Pagkaraan nito, dapat niyang ganapin nang wasto ang śrāddha, ayon sa nararapat sa mga Lokapāla; at unang itatag sa harapan ang mga Lokapāla, alinsunod sa itinakdang tuntunin.

Verse 33

सम्पूज्य च यथान्यायं तानेव ब्राह्मणैः सह । सुकृतं दुष्कृतं पश्चात्तेभ्यः सर्वं निवेदयेत्

Matapos silang sambahin nang ayon sa batas, kasama ang mga brāhmaṇa, saka niya ihahandog at ipaaabot sa kanila ang lahat—ang kanyang kabutihang bunga at gayundin ang kanyang kasalanan.

Verse 34

बाल्यात्प्रभृति यत्पापं कृतं वार्धकयौवने । प्रख्यापयित्वा तेभ्योऽग्रे लोकपालान्निमन्त्रयेत्

Anumang kasalanang nagawa mula pagkabata—sa kabataan man o sa katandaan—pagkatapos ipagtapat iyon sa harap nila, saka niya tawagin at anyayahan ang mga Lokapāla sa kanilang harapan.

Verse 35

बाल्यात्प्रभृति यत्किंचित्कृतमा जन्मतोऽशुभम् । विप्रेभ्यः कथितं सर्वं तत्सांनिध्यं स्थितेषु मे

Anumang di-mabuting gawa na aking nagawa mula pagkabata—anumang kamaliang umusbong mula pa sa aking kapanganakan—lahat ng iyon ay aking ipinahayag sa mga brāhmaṇa, habang sila’y naririto at nakatayo sa aking harapan.

Verse 36

इत्युक्त्वा स लुठेत्पश्चात्तेभ्योऽग्रेण च सम्मुखम् । अनुमान्य च तान्पञ्च पश्चात्स्नानं समाचरेत्

Pagkasabi nito, siya’y magpatirapa at gumulong sa paggalang sa harap nila, na nakaharap sa kanila. Matapos hingin ang pagsang-ayon ng limang iyon, saka niya isasagawa ang ritwal na paliligo.

Verse 37

श्राद्धं च कार्यं विधिवत्पितृभ्यो नृपसत्तम । एवं कृते नृपश्रेष्ठ सर्वपापक्षयो भवेत्

At ang śrāddha ay dapat isagawa nang wasto para sa mga Pitṛ, O pinakadakila sa mga hari. Kapag ito’y nagawa, O pangunahing pinuno, nagaganap ang pagkapawi ng lahat ng kasalanan.

Verse 38

जिज्ञासार्थं तु यः कश्चिदात्मानं ज्ञातुमिच्छति । शुभाशुभं च यत्कर्म तस्य निष्ठामिमां शृणु

Ngunit kung sinuman, sa paghahangad ng tunay na pagkaunawa, ay nagnanais makilala ang Sarili at matukoy ang gawaing mabuti o masama—pakinggan mo ang matatag na disiplina para roon.

Verse 39

स्नात्वा तत्र महातीर्थे लुठमानो व्रजेन्नरः । पापकर्मान्यतो याति धर्मकर्मा व्रजेन्नदीम्

Pagkaligo sa dakilang tīrtha roon, ang tao’y dapat magpatuloy na gumugulong sa debosyon; ang kanyang mga kasalanang gawa ay lumalayo, at siya’y nagiging masigasig sa dharma—pagkaraan ay lumapit siya sa ilog.

Verse 40

पापकर्मा ततो ज्ञात्वा पापं मे पूर्वसंचितम् । स्नात्वा तीर्थवरे तस्मिन्दानं दद्याद्यथाविधि

Pagkaraan, pagkaunawa niya, ‘Ang aking kasalanan ay naipon mula pa noon,’ kahit ang nabibigatan sa masamang gawa—pagkaligo sa pinakamainam na tīrtha—ay dapat magbigay ng dāna roon ayon sa wastong tuntunin.

Verse 41

लोटणेश्वरमभ्यर्च्य सर्वपापैः प्रमुच्यते । अवक्रगमनं गत्वा मुच्यते सर्वपातकैः

Sa pagsamba kay Loṭaṇeśvara, napapalaya ang tao sa lahat ng kasalanan; at sa pagpunta sa Avakragamana, naliligtas siya sa lahat ng mabibigat na paglabag.

Verse 42

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ज्ञात्वैवं नृपसत्तम । स्नातव्यं मानवैस्तत्र यत्र संनिहितो हरः

Kaya, O pinakamainam sa mga hari, pagkaalam nito, sa buong pagsisikap ay marapat na maligo roon ang mga tao—sa pook na doo’y natatanging nananahan si Hara (Śiva).

Verse 43

एवं स्नात्वा विधानेन ब्राह्मणान् वेदपारगान् । पूजयेत्पृथिवीपाल सर्वपापोपशान्तये

Sa gayon, matapos maligo ayon sa wastong ritwal, O tagapamahala ng daigdig, igalang at sambahin ang mga Brāhmaṇa na ganap sa mga Veda, upang mapawi nang lubos ang lahat ng kasalanan.

Verse 44

एवं गुणविशिष्टं हि तत्तीर्थं नृपसत्तम । तस्य तीर्थस्य माहात्म्यं शृणुष्वैकमना नृप

Tunay nga, O pinakamainam sa mga hari, ang tīrtha na yaon ay pinagkalooban ng gayong pambihirang mga katangian. Ngayon, O hari, makinig kang may iisang-tutok na diwa sa kadakilaan ng banal na pook na iyon.

Verse 45

तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा संतर्प्य पितृदेवताः । श्राद्धं यः कुरुते तत्र पित्ःणां भक्तिभावितः

Sa tīrtha roon, matapos maligo at mapalugod ang mga diyos na ninuno sa pamamagitan ng mga handog, ang taong nagsasagawa roon ng śrāddha—puspos ng debosyon sa mga Pitṛ—ay tumatamo ng kanilang natatanging biyaya.

Verse 46

दानं ददाति विप्रेभ्यो गोभूतिलहिरण्यकम् । षष्टिवर्षसहस्राणि कोटिर्वर्षशतानि च

Nagbibigay siya ng mga kaloob sa mga Brāhmaṇa—mga baka, lupa, linga (sesame), at ginto—at sa gayon ay nagkakamit ng kabutihang-bunga na binibilang sa animnapung libong taon, at maging sa daan-daang krore ng mga taon.

Verse 47

विमानवरमारूढः स्वर्गलोके महीयते । नर्मदासर्वतीर्थेभ्यः स्नाने दाने च यत्फलम्

Nakasakay sa isang maringal na makalangit na vimāna, siya’y pinararangalan sa daigdig ng langit. Anumang bunga na nagmumula sa pagligo at pag-aalay ng dāna sa lahat ng tīrtha ng Narmadā—

Verse 48

तत्फलं समवाप्नोति रेवासागरसङ्गमे । सुवर्णं रजतं ताम्रं मणिमौक्तिकभूषणम्

Ang gayong bunga ay natatamo sa tagpuan ng Revā at ng karagatan. (Doon ay iniaalay) ang ginto, pilak, tanso, at mga palamuting may hiyas at perlas.

Verse 49

गोवृषं च महीं धान्यं तत्र दत्त्वाक्षयं फलम् । शुभस्याप्यशुभस्यापि तत्र तीर्थे न संशयः

Sa banal na tawiran na yaon, ang pag-aalay ng baka, toro, lupa, o butil ay nagbubunga ng di-napaparam na gantimpala. Maging sa gumagawa ng mabuti o ng masama, mabisa ang tīrtha roon—walang pag-aalinlangan.

Verse 50

तत्र तीर्थे नरः कश्चित्प्राणत्यागं युधिष्ठिर । करोति भक्त्या विधिवत्तस्य पुण्यफलं शृणु

O Yudhiṣṭhira, kung may isang tao sa tīrtha na yaon ay nagbitiw ng buhay nang may debosyon at ayon sa wastong ritwal—pakinggan mo ang bungang-punyá na nagmumula roon.

Verse 51

कोटिवर्षं तु वर्षाणां क्रीडित्वा शिवमन्दिरे । वेदवेदाङ्गविद्विप्रो जायते विमले कुले

Matapos magalak sa loob ng sampung milyong taon sa templo ni Śiva, siya’y muling isisilang sa isang dalisay na angkan bilang brāhmaṇa na bihasa sa mga Veda at Vedāṅga.

Verse 52

पुत्रपौत्रसमृद्धोऽसौ धनधान्यसमन्वितः । सर्वव्याधिविनिर्मुक्तो जीवेच्च शरदांशतम्

Siya’y yayaman sa mga anak at apo, sagana sa yaman at ani; ligtas sa lahat ng karamdaman, mabubuhay siya ng sandaang taglagas.

Verse 53

अपि द्वादशयात्रासु सोमनाथे यदर्चिते । कार्त्तिक्यां कृत्तिकायोगे तत्पुण्यं लोटणेश्वरे

Kahit ang kabanalang bunga ng pagsamba kay Somanātha sa labindalawang paglalakbay—lalo na sa Kārttika, sa pagsasanib ng bituing Kṛttikā—yaon ding bisa’y matatagpuan sa Loṭaṇeśvara.

Verse 54

गया गङ्गा कुरुक्षेत्रे नैमिषे पुष्करे तथा । तत्पुण्यं लभते पार्थ लोटणेश्वरदर्शनात्

O Pārtha, sa pagdarśana lamang—sa banal na pagdalaw—kay Loṭaṇeśvara, nakakamtan ang kaparehong kabanalan gaya ng sa Gayā, sa Gaṅgā, sa Kurukṣetra, sa Naimiṣa, at sa Puṣkara.

Verse 55

यः शृणोति नरो भक्त्या पठ्यमानमिदं शुभम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो रुद्रलोकं स गच्छति

Sinumang tao na nakikinig nang may debosyon sa mapalad na salaysay na ito habang binibigkas, napapalaya sa lahat ng kasalanan at napaparoon sa daigdig ni Rudra.