Adhyaya 212
Isinalaysay ni Mārkaṇḍeya ang isang aral na teolohikal: si Maheśvara (Śiva) ay nag-anyong pulubing asceta (bhikṣu-rūpa) at pumasok sa isang nayon na gutom at uhaw. Taglay niya ang mga tanda ng pagkamapanata—katawang pinahiran ng abo, akṣasūtra, trident, buhol-buhol na buhok, at mga palamuti—habang tinutugtog ang ḍamaru na ang tibok ay inihahambing sa dindima (malaking tambol). Pinalilibutan ng mga bata at taga-nayon, siya’y salit-salitang umaawit, tumatawa, nagsasalita, at sumasayaw, na wari’y lumilitaw at naglalaho sa paningin ng mga nanonood. May babalang motif: saanman niya ilagay nang mapaglaro ang tambol, ang bahay na iyon ay nagiging “nabibigatan” at sinasabing mapapahamak—isang paalaalang etikal at pang-ritwal laban sa kawalang-galang, maling pagkilala sa banal, at sa nakagugulong kapangyarihan ng di-mapigil na pakikipagtagpo sa Diyos. Nang magsimulang pumuri ang mga tao kay Śaṅkara nang may debosyon, nagpakita ang Panginoon sa “anyo ng dindima,” at mula noon tinawag siyang Dīṇḍimeśvara. Nagtatapos ang kabanata sa phalaśruti: sa darśana at sparśana sa anyo/pook na ito, napapalaya ang tao mula sa lahat ng kasalanan.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । अथान्यत्सम्प्रवक्ष्यामि देवस्य चरितं महत् । श्रुतमात्रेण येनाशु सर्वपापैः प्रमुच्यते
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: “Ngayon ay isasalaysay ko ang isa pang dakilang gawa ng Panginoon; sa pagdinig lamang nito, ang tao’y agad na napapalaya sa lahat ng kasalanan.”
Verse 2
भिक्षुरूपं परं कृत्वा देवदेवो महेश्वरः । एकशालां गतो ग्रामं भिक्षार्थी क्षुत्पिपासितः
Sa pag-aanyong sukdulang pulubi, si Maheśvara, ang Diyos ng mga diyos, ay nagtungo sa nayong Ekaśālā upang mamalimos—wari’y gutóm at uhaw.
Verse 3
अक्षसूत्रोद्यतकरो भस्मगुण्ठितविग्रहः । स्फुरत्त्रिशूलो विश्वेशो जटाकुण्डलभूषितः
May rosaryo sa nakataas na kamay, ang katawan ay nababalutan ng banal na abo; kumikislap ang trishula—si Viśveśa, pinalamutian ng buhol-buhol na buhok at mga hikaw.
Verse 4
कृत्तिवासा महाकायो महाहिकृतभूषणः । वादयन्वै डमरुकं डिण्डिमप्रतिमं शुभम्
Nakasuot ng kasuotang balat, may dambuhalang anyo, pinalamutian ng mga hiyas na yari sa malalaking ahas; tinugtog ng Panginoon ang mapalad na ḍamaru, umuugong na parang makapangyarihang tambol-digma.
Verse 5
कपालपाणिर्भगवान्बालकैर्बहुभिर्वृतः । क्वचिद्गायन्हसंश्चैव नृत्यन्वदन् क्वचित्क्वचित्
Ang Mapalad na Panginoon, may hawak na mangkok na bungo, ay napalilibutan ng maraming batang lalaki—minsa’y umaawit at tumatawa, minsa’y sumasayaw at nagsasalita, ngayo’y dito, ngayo’y doon.
Verse 6
यत्र यत्र गृहे देवो लीलया डिण्डमं न्यसेत् । भाराक्रान्तं गृहं पार्थ तत्रतत्र विनश्यति
Sa alinmang bahay na paglaruan ng Deva at doon ilapag ang ‘ḍiṇḍima’ na iyon, O anak ni Pṛthā, ang bahay na yaon—nabibigatan—ay guguho roon din at noon din.
Verse 7
एवं सम्प्रचरन् देवो वेष्टितो बहुभिर्जनैः । दृश्यादृश्येन रूपेण निर्जगाम बहिः प्रभुः
Sa gayon, habang naglalakad ang Deva, napalilibutan ng maraming tao, lumabas ang Panginoon—nagpapakita sa anyong kapwa nakikita at di-nakikita.
Verse 8
इतश्चेतश्च धावन्तं न पश्यन्ति यदा जनाः । विस्मितास्ते स्थिताः शम्भुर्भविष्यति ततोऽस्तुवन्
Nang hindi Siya makita ng mga tao habang Siya’y mabilis na dumaraan dito at doon, sila’y nanatiling namamangha; saka nila Siya pinuri: “Siya nga si Śambhu!”
Verse 9
तेषां तु स्तुवतां भक्त्या शङ्करं जगतां पतिम् । डिण्डिरूपो हि भगवांस्तदासौ प्रत्यदृश्यत
Habang sila’y taimtim na pumupuri kay Śaṅkara, ang Panginoon ng mga daigdig, ang Mapalad ay nagpakita sa kanila noon sa anyo mismo ng ḍiṇḍi, ang tambol.
Verse 10
तदाप्रभृति देवेशो डिण्डिमेश्वर उच्यते । दर्शनात्स्पर्शनाद्राजन् सर्वपापैः प्रमुच्यते
Mula noon, ang Panginoon ng mga diyos ay tinawag na Dīṇḍimeśvara. O Hari, sa Kanyang darśana—at maging sa Kanyang paghipo—napapalaya ang tao sa lahat ng kasalanan.