Adhyaya 208
Inilalahad sa kabanatang ito ang tagubilin ni Mārkaṇḍeya sa isang pinuno tungkol sa bantog na tīrtha na tinatawag na “Pitṛ-ṛṇa-mocana,” na kilala sa tatlong daigdig bilang pook na nagpapalaya sa pananagutang-utang sa mga ninuno. Inilatag ang wastong pagkakasunod ng ritwal: pagligo ayon sa vidhāna, pagpapasiyá sa mga pitṛ-deity sa pamamagitan ng tarpaṇa, at pagbibigay ng dāna; sa gayon ang tao ay nagiging anṛṇa, yaong malaya sa utang at obligasyon. Ipinaliwanag din ang aral tungkol sa pagkakaroon ng supling at pagpapatuloy ng mga ritwal: ninanais ng mga ninuno ang anak na lalaki sapagkat siya ang itinuturing na tagapagligtas mula sa impiyernong “Puṇnāmā,” isang karaniwang motibong Purāṇiko na nagtataguyod ng tungkuling pang-anak. Inuri ang mga pananagutan bilang tatlong utang (ṛṇa-traya): ang pitṛ-ṛṇa ay tinutupad sa piṇḍadāna at handog na tubig; ang deva-ṛṇa sa agnihotra at mga yajña; at ang utang sa tao/lipunan sa pagtupad ng ipinangakong kaloob at mga tungkulin sa mga brahmin, mga tīrtha, at mga gawaing pang-templo. Nagtatapos ang kabanata sa phalaśruti: ang mga handog at pagpapasaya sa mga guro sa tīrtha na ito ay nagbubunga ng di-mauubos na kabutihan na umaabot sa mga yumao hanggang pitong kapanganakan.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । भूमिपाल ततो गच्छेत्तीर्थं परमशोभनम् । विख्यातं त्रिषु लोकेषु पित्ःणामृणमोचनम्
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: O tagapangalaga ng lupa, kung gayon ay magtungo sa isang tīrtha na lubhang marilag, bantog sa tatlong daigdig, na nagpapalaya sa utang na iniuukol sa mga ninuno.
Verse 2
तत्र स्नात्वा विधानेन संतर्प्य पितृदेवताः । मनुष्यश्च नृपश्रेष्ठ दानं दत्त्वानृणो भवेत्
O pinakadakila sa mga hari, pagkaligo roon ayon sa wastong ritwal at matapos bigyang-lugod ang mga diyos ng mga ninuno sa mga handog, ang tao—sa pagbibigay ng kawanggawa—ay nagiging malaya sa pagkakautang.
Verse 3
इच्छन्ति पितरः सर्वे स्वार्थहेतोः सुतं यतः । पुन्नाम्नो नरकात्पुत्रोऽस्मानयं मोचयिष्यति
Ninanais ng lahat ng mga ninuno ang isang anak na lalaki para sa kanilang sariling kapakanan, sapagkat ang anak na ito ang magliligtas sa amin mula sa impiyernong tinatawag na Punnāma.
Verse 4
पिण्डदानं जलं तात ऋणमुत्तममुच्यते । पित्ःणां तद्धि वै प्रोक्तमृणं दैवमतः परम्
O mahal na anak, ang pag-aalay ng piṇḍa at ng tubig ay tinatawag na pinakamataas na pagbabayad ng utang; sapagkat iyon ang ipinahayag na banal na utang na iniuukol sa mga ninuno, na higit sa lahat.
Verse 5
अग्निहोत्रं तथा यज्ञाः पशुबन्धास्तथेष्टयः । इति देवर्णं प्रोक्तं शृणु मानुष्यकं ततः
Ang Agnihotra, mga yajña, mga handog na hayop, at iba pang ritwal—ito ang tinatawag na “utang sa mga diyos” (deva-ṛṇa). Ngayon, pakinggan ang tungkol sa utang sa tao.
Verse 6
ब्राह्मणेषु च तीर्थेषु देवायतनकर्मसु । प्रतिश्रुत्य ददेत्तत्तद्व्यवहारः कृतो यथा
At tungkol sa mga Brāhmaṇa, sa mga banal na tīrtha, at sa mga gawaing ukol sa mga templo ng mga diyos—kapag nangako, magbigay ayon sa nararapat, gaya ng napagkasunduang pakikitungo.
Verse 7
ऋणत्रयमिदं प्रोक्तं पुत्राणां धर्मनन्दन । सत्पुत्रास्ते तु राजेन्द्र स्नाता य ऋणमोचने
Ang tatlong uring utang na ito ay itinakda para sa mga anak, O kagalakan ni Dharma. At, O hari ng mga hari, tunay na mabubuting anak yaong naliligo sa tīrtha ng pagkalaya sa utang.
Verse 8
ऋणत्रयाद्विमुच्यन्ते ह्यपुत्राः पुत्रिणस्तथा । तस्मात्तीर्थवरं प्राप्य पुत्रेण नियतात्मना । पितृभ्यस्तर्पणं कार्यं पिण्डदानं विशेषतः
Kapwa ang walang anak at ang may mga anak ay maaaring makalaya sa tatlong utang. Kaya, pagdating sa pinakamainam na tīrtha, ang anak—may pagpipigil-sa-sarili—ay dapat magsagawa ng tarpaṇa para sa mga ninuno, at lalo na maghandog ng mga piṇḍa.
Verse 9
तत्र तीर्थे हुतं दत्तं गुरवस्तोषिता यदि । मृतानां सप्त जन्मानि फलमक्षयमश्नुते
Kung sa tīrthang iyon ay nag-aalay ng mga oblation, nagbibigay ng mga kaloob, at napalulugod ang mga nakatatanda (guru), kung gayon para sa mga yumao, ang bunga ay tinatamasa—di-nagmamaliw—sa loob ng pitong kapanganakan.
Verse 208
अध्यायः
Dito nagtatapos ang banal na Kabanata.