Adhyaya 203
Inilalarawan ni Mārkaṇḍeya ang Koṭitīrtha bilang isang “walang kapantay” na pook-paglalakbay-panrelihiyon, na may malawak na presensya ng mga siddha at napakaraming dakilang ṛṣi. Itinatatag ng kabanata ang awtoridad ng tīrtha sa pamamagitan ng salaysay ng pinagmulan: matapos ang mahabang tapas, itinatag ng mga pantas si Śiva; kasabay nito, itinatag din ang Devī bilang Koṭīśvarī at Cāmuṇḍā (Mahīṣārdinī), na nagpapakita ng pinagsamang kabanalan ng Śaiva at Śākta. May tiyak na kalendaryong ritwal: sa caturdaśī ng kṛṣṇa-pakṣa sa buwan ng Bhādrapada, kapag tumapat sa Hasta nakṣatra, ang tīrtha ay sinasabing sumisira ng kasalanan para sa lahat. Binibilang ng teksto ang mga gawaing ritwal—pagligo (snāna) sa tīrtha, pag-aalay ng tilodaka, at śrāddha—na may matibay na pangakong pagliligtas at kapakinabangan para sa mga ninuno, kabilang ang mabilis na pag-angat mula sa naraka para sa itinakdang bilang ng mga tao. Sa huli, itinatanghal ang pangkalahatang tuntunin ng pagdami ng bisa: ang pagligo, pagbibigay, japa, homa, svādhyāya, at pagsamba (archana) na isinasagawa sa bisa ng tīrtha na ito ay nagiging “koṭi-guṇa”, na para bang pinararami nang isang koṭi ulit, at ipinapahayag ang aral na ang kabanalan ng lugar ay nagpapalakas ng bunga ng pananampalataya.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेद्धराधीश कोटितीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धा महाभागाः कोटिसंख्या महर्षयः
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: “Pagkaraan nito, O panginoon ng lupain, marapat na magtungo sa walang kapantay na Koṭitīrtha, na tinitirhan ng mga mapalad na siddha—mga dakilang ṛṣi na di-mabilang, gaya ng koro.”
Verse 2
तपः कृत्वा सुविपुलमृषिभिः स्थापितः शिवः । तथा कोटीश्वरी देवी चामुण्डा महिषार्दिनी
Matapos magsagawa ng napakalawak na tapas, itinatag ng mga ṛṣi roon si Śiva; at gayundin ang diyosang Koṭīśvarī—si Cāmuṇḍā, ang pumuksa sa dambuhalang Mahiṣa.
Verse 3
कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां मासि भाद्रपदे नृप । तीर्थकोटीः समाहूय मुनिभिः स्थापितः शिवः
O Hari, sa ika-labing-apat na araw (caturdaśī) ng madilim na kalahati ng buwan sa buwang Bhādrapada, tinawag ng mga ṛṣi ang koro-korong mga tīrtha at itinatag doon ang Panginoong Śiva.
Verse 4
तस्यां तिथौ च हस्तर्क्षं सर्वपापप्रणाशनम् । तत्र तीर्थे तदा गत्वा स्नानं कृत्वा समाहितः
Sa mismong tithing iyon, kapag naghahari ang bituing Hasta—tagapuksa ng lahat ng kasalanan—marapat na pumunta sa tīrthang yaon, maligo roon, at maging payapa at nakatuon ang loob.
Verse 5
नरकादुद्धरत्याशु पुरुषानेकविंशतिम् । तिलोदकप्रदानेन किमुत श्राद्धदो नरः
Sa pag-aalay ng tilodaka—tubig na may linga—agad na naililigtas ng tao ang dalawampu’t isang kaluluwa mula sa impiyerno; lalo pa kaya ang nag-aalay ng śrāddha, ang ritwal para sa mga ninuno!
Verse 6
स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम् । तस्य तीर्थस्य योगेन सर्वं कोटिगुणं भवेत्
Ang paliligo, pagkakawanggawa, pagbigkas ng mantra, paghahandog sa apoy, pag-aaral ng Veda, at pagsamba sa mga diyos—sa bisa ng kabanalang dulot ng tīrtha na iyon, ang lahat ng ito’y nagiging sandaang-milyong ulit ang bunga.
Verse 203
अध्यायः
“Kabanata.” (Palatandaan ng pagtatapos ng kabanata o bahagi.)