Adhyaya 202
Isinalaysay ni Mārkaṇḍeya ang isang dakilang pook-paglalakbay na tinatawag na Śikhitīrtha, na itinuturing na pangunahing tīrtha at isang napakahusay na «pañcāyatana» na kaayusan ng pagsamba (isang kompleks na nakasentro sa pangunahing diyos at may kaugnay na mga debosyon). Ibinigay ang pinagmulan: si Havyavāhana (Agni) ay nagsagawa ng matinding tapas sa tīrtha upang makamit ang «śikhā» (tuktok/liyab/tuft), kaya tinawag na «Śikhī», at itinatag ang presensya ni Śiva roon sa pangalang «Śikha-ākhyā». Sumunod ang tagubiling pangkalendaryo: sa itinakdang yugto ng buwan sa Āśvayuja, dapat magtungo ang pilgrim sa tīrtha, maligo sa tubig ng Narmadā, at maghandog ng tarpaṇa sa mga diyos, mga ṛṣi, at mga ninuno gamit ang tubig na may linga (sesame). Magbigay ng ginto sa isang brāhmaṇa at parangalan, bigyang-kasiyahan ang banal na apoy. Nagtatapos ang ritwal sa Śiva-pūjā na may pabango, mga kuwintas ng bulaklak, at insenso. Ayon sa phalaśruti, ang wastong pagsamba ay nagdudulot ng pag-akyat sa daigdig ni Rudra sakay ng sasakyang panghimpapawid na kulay-araw, kasama ang mga apsaras at pinupuri ng mga gandharva; at sa daigdig din ay nakakamit ang pagwasak sa mga kaaway at ang sariling tejas—ningning at lakas ng loob.
Shlokas
Verse 1
मार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं चान्यच्छिखितीर्थमनुत्तमम् । प्रधानं सर्वतीर्थानां पञ्चायतनमुत्तमम्
Sinabi ni Mārkaṇḍeya: “Kaagad pagkatapos niyon ay may isa pang walang kapantay na tawiran—ang Śikhitīrtha—pinakamataas sa lahat ng mga banal na pook, at isang dakilang dambanang pañcāyatana (sagradong pook ng limang diyos).”
Verse 2
तत्र तीर्थे तपस्तप्त्वा शिखार्थं हव्यवाहनः । शिखां प्राप्य शिखी भूत्वा शिखाख्यं स्थापयञ्छिवम्
Sa tīrtha na iyon, si Havyavāhana (Agni) ay nagsagawa ng matinding tapas upang makamtan ang tuktok na hibla (śikhā). Nang makuha niya ang śikhā at maging ‘Śikhī’, itinatag niya roon si Śiva, at tinawag Siya sa pangalang ‘Śikhākhya’.
Verse 3
प्रतिपच्छुक्लपक्षे या भवेदाश्वयुजे नृप । तदा तीर्थवरे गत्वा स्नात्वा वै नर्मदाजले
O hari, kapag ang unang araw ng buwan (pratipat) ng maliwanag na kalahati ay sumapit sa buwang Āśvayuja, kung gayon ay magtungo sa dakilang tīrtha na iyon at maligo sa mga tubig ng Narmadā.
Verse 4
देवानृषीन् पित्ःंश्चान्यांस्तर्पयेत्तिलवारिणा । हिरण्यं ब्राह्मणे दद्यात्संतर्प्य च हुताशनम्
Sa tubig na hinaluan ng linga, maghandog ng tarpaṇa sa mga deva, sa mga ṛṣi, sa mga ninuno at sa iba pa. Pagkatapos mapayapa rin si Hutāśana, magbigay ng ginto bilang dāna sa isang brāhmaṇa.
Verse 5
गन्धमाल्यैस्तथा धूपैस्ततः सम्पूजयेच्छिवम् । अनेन विधिनाभ्यर्च्य शिखितीर्थे महेश्वरम्
Pagkaraan, sambahin nang ganap si Śiva sa pamamagitan ng mga pabango, mga kuwintas na bulaklak, at insenso. Sa ganitong paraan, matapos sambahin si Maheśvara sa Śikhitīrtha ayon sa ritong ito, natatamo ng deboto ang ipinangakong bunga.
Verse 6
विमानेनार्कवर्णेन ह्यप्सरोगणसंवृतः । गीयमानस्तु गन्धर्वैर्रुद्रलोकं स गच्छति
Napapaligiran ng mga pangkat ng apsarā, at inaawitan ng mga gandharva, siya’y tumutungo sa daigdig ni Rudra, sakay ng isang sasakyang makalangit na kasingkulay ng araw.
Verse 7
शत्रुक्षयमवाप्नोति तेजस्वी जायते भुवि
Nakakamtan niya ang pagkalipol ng mga kaaway, at nagiging maningning at makapangyarihan sa ibabaw ng lupa.
Verse 202
अध्यायः
Kabanata (palatandaan).