Adhyaya 201
Ang kabanatang ito ay isang aral tungkol sa tīrtha na inihayag ni Śrī Mārkaṇḍeya sa haring Mahīpāla, at binanggit si Yudhiṣṭhira bilang huwaran ng matuwid na paghahari. Itinuturo niya ang paglalakbay sa Devatīrtha na “walang kapantay,” pook na dinadaluhan ng mga siddha at ng mga deva, kasama si Indra. Inililista ng teksto ang mga gawaing nagbubunga ng dakilang punya: snāna (pagligong pampadalisay), dāna (pagkakaloob), japa (pagbigkas ng mantra), homa (handog sa apoy), svādhyāya (pag-aaral ng banal na aral), at devatā-arcana (pagsamba sa mga diyos). Dahil sa likas na kapangyarihan ng tīrtha, ang mga ito’y nagdudulot ng “ananta” na bunga—walang hanggan at di-masusukat. Itinatakda rin ang panahon: ang Trayodaśī (ika-13) ng Kṛṣṇa-pakṣa sa buwan ng Bhādrapada ang itinuturing na pinakapangunahing araw, sapagkat noon ay pinaninirahan ito ng mga deva. Nagtatapos ang ritwal sa pagligo sa Trayodaśī, pagsasagawa ng śrāddha ayon sa tuntunin, at pagsamba sa diyos na itinatag ng mga deva—si Vṛṣabhadhvaja (Śiva). Ipinapangako ang pagdalisay sa lahat ng kasalanan at pag-abot sa Rudra-loka, kaya’t ang kabanata’y gabay sa paglalakbay-dambana at katiyakan ng kaligtasang espirituwal.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल देवतीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धा महाभागा देवाः सेन्द्रा युधिष्ठिर
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Pagkaraan nito, O tagapangalaga ng lupa, marapat na magtungo sa walang kapantay na Deva-tīrtha—doon, O Yudhiṣṭhira, ang mga mapalad na diyos, kasama si Indra, ay nagkamit ng kasakdalan.
Verse 2
स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम् । तत्र तीर्थप्रभावेन कृतमानन्त्यमश्नुते
Pagligo, pagkakaloob ng limos, pagbigkas ng mantra, paghahandog sa banal na apoy, pag-aaral ng Veda, at pagsamba sa diyos—anumang gawin doon, sa bisa ng tīrtha, nagbubunga ng di-mauubos na kabutihang-loob (puṇya).
Verse 3
विशेषाद्भाद्रपदे तु कृष्णपक्षे त्रयोदशीम् । प्रधानं सर्वतीर्थानां देवैरध्यासितं पुरा
At lalo na sa buwan ng Bhādrapada, sa ikalabintatlong araw ng madilim na kalahati (kṛṣṇa-pakṣa trayodaśī), ang Deva-tīrtha na ito ang pangunahin sa lahat ng banal na pook—noon pa man ay dinadalaw at pinabanal ng mga diyos.
Verse 4
स्नात्वा त्रयोदशीदिने श्राद्धं कृत्वा विधानतः । देवैः संस्थापितं देवं सम्पूज्य वृषभध्वजम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो रुद्रलोकमवाप्नुयात्
Pagkaligo sa araw ng Trayodaśī at matapos isagawa ang śrāddha ayon sa tuntunin, sambahin nang ganap ang Diyos na itinatag ng mga deva—si Vṛṣabhadhvaja (Śiva na may watawat ng toro). Malaya sa lahat ng kasalanan, mararating niya ang daigdig ni Rudra.
Verse 201
अध्याय
Kabanata (panandang pangwakas).