Adhyaya 199
Ipinagpapatuloy ni Mārkaṇḍeya ang pagtalakay sa talaan ng mga tīrtha sa pamamagitan ng pagpapakilala sa Aśvinī Tīrtha bilang dakilang pook-paglalakbay, tinatawag na “kāmika” (nakatuon sa pagtupad ng ninanais) at nagbibigay ng siddhi sa mga nilalang. Itinatampok ang kambal na Aśvin (Nā́satyau) bilang huwarang mga manggagamot na diyos; nagsagawa sila ng matinding tapas sa banal na tawiran at dahil dito’y naging karapat-dapat sa bahagi sa yajña at tinanggap ng malawak na pagsang-ayon ng mga diyos. Tinanong ni Yudhiṣṭhira kung bakit sila tinatawag na mga anak ng Araw. Nagbigay si Mārkaṇḍeya ng pinaikling salaysay: isang reyna ang hindi nakayanan ang labis na ningning ng Araw kaya nagsagawa ng mahigpit na pag-austeridad sa lupain ng Meru; ang Araw, dahil sa pagnanasa, ay nag-anyong kabayo; naganap ang paglilihi sa pamamagitan ng daanang ilong, at isinilang ang bantog na Nā́satyau. Pagkaraan, bumalik ang kabanata sa heograpiya ng Narmadā: ang kambal ay nagsagawa ng mahirap na austeridad malapit sa Bhṛgukaccha sa pampang ng ilog at nakamit ang sukdulang tagumpay. Sa huli, sinasabi na ang sinumang maligo sa tīrtha at maghandog ng tarpaṇa sa mga pitṛ at sa mga diyos ay magkakamit ng kagandahan at mabuting kapalaran sa alinmang kapanganakan.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं राजन्नाश्विनं तीर्थमुत्तमम् । कामिकं सर्वतीर्थानां प्राणिनां सिद्धिदायकम्
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: “Kaagad pagkatapos niyon, O Hari, naroon ang kataas-taasang banal na tawiran na tinatawag na Āśvina—minamahal sa lahat ng mga tīrtha—na nagkakaloob ng siddhi sa mga nilalang.”
Verse 2
तत्र तीर्थेऽश्विनौ देवौ सुरूपौ भिषजां वरौ । तपः कृत्वा सुविपुलं संजातौ यज्ञभागिनौ
Sa banal na tīrtha na yaon, ang dalawang diyos na Aśvin—marikit at pinakadakila sa mga manggagamot—ay nagsagawa ng napakalawak na tapas; kaya’t nagkamit sila ng bahagi sa mga yajña, bilang tumatanggap ng handog.
Verse 3
संमतौ सर्वदेवानामादित्यतनयावुभौ । नासत्यौ सत्त्वसंपन्नौ सर्वदुःखघ्नसत्तमौ
Kapwa sila—mga anak ni Āditya—ay pinagtibay ng lahat ng mga diyos: ang mga Nāsatya, puspos ng marangal na lakas, ang pinakadakila na pumupuksa sa bawat dalamhati.
Verse 4
युधिष्ठिर उवाच । आदित्यस्य सुतौ तात नासत्यौ येन हेतुना । संजातौ श्रोतुमिच्छामि निर्णयं परमं द्विज
Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “Kagalang-galang na ginoo, sa anong dahilan naging mga anak ni Āditya ang mga Nāsatya? O brāhmaṇa, nais kong marinig ang pinakamataas na pasiya, ang malinaw na salaysay nito.”
Verse 5
मार्कण्डेय उवाच । पुराणे भास्करे तात एतद्विस्तरतो मया । संश्रुतं देवदेवस्य मार्तण्डस्य महात्मनः
Sinabi ni Mārkaṇḍeya: “Mahal kong anak, sa Bhāskara Purāṇa ay narinig ko ito nang masinsinan—ang salaysay tungkol sa dakilang-loob na si Mārtaṇḍa, ang Diyos ng mga diyos.”
Verse 6
तत्ते संक्षेपतः सर्वं भक्तियुक्तस्य भारत । कथयामि न सन्देहो वृद्धभावेन कर्शितः
Ang lahat ng iyon ay sasabihin ko sa iyo nang maikli, O Bhārata, sapagkat ikaw ay puspos ng bhakti; walang pag-aalinlangan—bagama’t ako’y pinanghihina ng katandaan.
Verse 7
अतितेजोरवेर्दृष्ट्वा राज्ञी देवी नरोत्तम । चचार मेरुकान्तारे वडवा तप उल्बणम्
Nang makita ang labis na ningning ng Araw, ang banal na reyna, O pinakamainam sa mga tao, ay gumala sa mga gubat ng Meru, nagsasagawa ng mabagsik na tapasya sa anyo ng isang babaeng kabayo.
Verse 8
ततः कतिपयाहस्य कालस्य भगवान्रविः । दृष्ट्वा तु रूपमुत्सृज्य परमं तेज उज्ज्वलम्
Pagkaraan ng ilang araw, ang pinagpalang Araw, nang mapagmasdan ang kalagayan, ay iniwan ang dating anyo at isinantabi ang kanyang lubhang nagliliyab na ningning.
Verse 9
मनोभववशीभूतो हयो भूत्वा लघुक्रमः । विस्फुरन्ती यथाप्राणं धावमाना इतस्ततः
Nadaig ng kapangyarihan ni Manobhava (diyos ng pagnanasa), siya’y naging kabayong magaan ang hakbang at mabilis; at siya nama’y nanginginig na wari’y sumisiklab ang hininga, tumatakbo rito at roon.
Verse 10
हेषमाणः स्वरेणासौ मैथुनायोपचक्रमे । सम्मुखी तु ततो देवी निवृत्ता लघुविक्रमा
Malakas ang kanyang hiyaw na pag-ihit, sinimulan niyang hanapin ang pakikipagniig; ngunit ang diyosa’y humarap sa kanya at umurong, mabilis ang kanyang pagkilos.
Verse 11
यथा तथा नासिकायां प्रविष्टं बीजमुत्तमम् । ततो नासागते बीजे संजातो गर्भ उत्तमः
Sa kung paanong paraan, ang dakilang binhi ay pumasok sa kanyang butas ng ilong; at mula sa binhing nanahan sa ilong, sumibol ang isang marangal na pagdadalang-tao.
Verse 12
जातौ यतः सुतौ पार्थ नासत्यौ विश्रुतौ ततः । सुसमौ सुविभक्ताङ्गौ बिम्बाद्बिम्बमिवोद्यतौ
Mula roon, O Pārtha, isinilang ang dalawang anak na lalaki, bantog bilang mga Nāsatya; lubhang magkapareho, may mga sangang-katawang sukat at maayos—na wari’y isang bilog na liwanag na sumisibol mula sa kapwa bilog.
Verse 13
अधिकौ सर्वदेवानां रूपैश्चर्यसमन्वितौ । नर्मदातटमाश्रित्य भृगुकच्छे गतावुभौ । परां सिद्धिमनुप्राप्तौ तपः कृत्वा सुदुश्चरम्
Higit sa lahat ng mga diyos sa kagandahan at puspos ng kamangha-manghang ningning, silang dalawa’y nagtungo sa Bhṛgukaccha, sumilong sa pampang ng Narmadā; matapos magsagawa ng mabigat at napakahirap na tapas, nakamit nila ang kataas-taasang kasakdalan.
Verse 14
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः । सुरूपः सुभगः पार्थ जायते यत्र तत्र च
Sinumang maligo sa banal na tīrtha roon at maghandog ng tarpana upang mapawi ang uhaw ng mga Pitṛ at ng mga diyos—siya, O Pārtha, saan man muling isilang, ay isisilang na guwapo at mapalad.
Verse 199
अध्याय
“Adhyāya” — tanda ng paghahati ng kabanata o seksiyon sa sinaunang tradisyon ng manuskrito.