
Sa Kabanata 196, ibinibigay ni Mārkaṇḍeya ang tagubilin sa paglalakbay at itinuturo sa tagapakinig ang Haṃsatīrtha, isang tīrtha o banal na tawiran na walang kapantay. Itinatag ang kabanalan nito sa isang alamat ng pinagmulan: isang Haṃsa ang nagsagawa ng matinding tapas dito at nakamit ang kalagayang maging sasakyan ni Brahmā (brahma-vāhanatā), kaya naging huwarang patunay ng kapangyarihan ng pook. Pagkaraan, inilalahad ang wastong gawi ng ritwal at asal: ang pilgrim na maliligo sa Haṃsatīrtha at mag-aalay ng ginto (kāñcana-dāna) ay ipinahahayag na napalaya sa lahat ng kasalanan at nakatakdang makarating sa Brahmaloka. Inilalarawan ang bunga sa maringal na pangitain: paglalakbay sa sasakyang makalangit na hinihila ng mga sisne, nagniningning na tila batang araw, tinatamasa ang lahat ng ninanais, at sinasamahan ng mga pangkat ng apsarā. Matapos malasap ang ligaya ayon sa hangarin, sinasabing babalik ang kaluluwa sa pagsilang bilang tao na may jāti-smaraṇa (pag-alaala sa mga nakaraang buhay), tanda ng pagpapatuloy ng pananagutang moral sa iba’t ibang buhay. Sa wakas, itinatampok na ang nagwawaksi ng katawan sa pamamagitan ng saṃnyāsa ay nakakamit ang mokṣa; at ang bunga ng tīrtha ay buod na sumisira ng kasalanan, nagdudulot ng dakilang merit, at nagpapawi ng dalamhati.
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेद्धराधीश हंसतीर्थमनुत्तमम् । यत्र हंसस्तपस्तप्त्वा ब्रह्मवाहनतां गतः
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: “Pagkaraan nito, O panginoon ng lupain, magtungo ka sa walang kapantay na Haṃsatīrtha, kung saan ang Haṃsa ay nagsagawa ng matinding tapas at nakamit ang pagiging sasakyan ni Brahmā.”
Verse 2
हंसतीर्थे नरः स्नात्वा दानं दत्त्वा च काञ्चनम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोकं स गच्छति
Sa Haṃsatīrtha, ang taong naligo at nagbigay ng dāna—pati ginto—ay napapalaya sa lahat ng kasalanan at nakararating sa Brahmaloka.
Verse 3
हंसयुक्तेन यानेन तरुणादित्यवर्चसा । सर्वकामसमृद्धेन सेव्यमानोऽप्सरोगणैः
Sakay siya sa makalangit na sasakyang hinihila ng mga hansa, maningning na gaya ng sumisikat na araw, ganap sa lahat ng ninanais na kaligayahan, at pinaglilingkuran ng mga pangkat ng apsarā.
Verse 4
तत्र भुक्त्वा यथाकामं सर्वान् भोगान् यथेप्सितान् । जातिस्मरो हि जायेत पुनर्मानुष्यमागतः
Doon, matapos tamasahin ayon sa nais ang lahat ng kaluguran na minimithi, pagbalik niyang muli sa pagkataong-tao, siya’y isisilang na may alaala ng mga dating buhay.
Verse 5
संन्यासेन त्यजेद्देहं मोक्षमाप्नोति भारत
O Bhārata, kung sa pamamagitan ng pagtalikod (saṃnyāsa) ay iwan niya ang katawan, makakamtan niya ang mokṣa, ang kalayaan.
Verse 6
एतत्ते कथितं पार्थ हंसतीर्थस्य यत्फलम् । सर्वपापहरं पुण्यं सर्वदुःखविनाशनम्
O Pārtha, ito ang aking isinalaysay sa iyo—ang bunga ng Haṃsatīrtha: banal ito, nag-aalis ng lahat ng kasalanan, at pumupuksa sa bawat pagdurusa.
Verse 196
अध्याय
Kabanata (pamagat).