Adhyaya 194

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तच्छ्रुत्वानान्तदेवेन विश्वरूपमुदाहृतम् । देवराजस्तथा देवाः परं विस्मयमागताः

Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Nang marinig na ipinahayag ng Walang-Hangganang Diyos ang Kanyang anyong pangkalahatan, si Indra—hari ng mga deva—at ang iba pang mga diyos ay napuno ng sukdulang pagkamangha.

Verse 2

दृष्ट्वा चाप्सरसं पुण्यामुर्वशीं कमलाननाम् । संत्रस्तो विस्मितश्चाभूदिन्द्रो राजश्रिया वृतः

Nang makita niya ang banal na apsaras na si Urvaśī, ang may mukhang gaya ng lotus, si Indra—bagaman napalilibutan ng maharlikang karangyaan—ay nanginig sa takot at napuno ng pagkamangha.

Verse 3

न किंचिदुत्तरं वाक्यमुक्तवाञ्जोषमास्थितः । इति वृत्तान्तभूतं हि नारायणविचेष्टितम्

Wala siyang naisagot ni isang salita at nanatiling tahimik. Gayon nga ang kamangha-manghang pagdaloy ng banal na pagkilos ni Nārāyaṇa, na ngayo’y naging salaysay na naganap.

Verse 4

भृगोः खात्यां समुत्पन्ना लक्ष्मीः श्रुत्वा तु वै नृप । वैश्वरूपं परं रूपं विस्मिताचिन्तयत्तदा

O hari, si Lakṣmī—na isinilang kay Khāti, anak ni Bhṛgu—nang marinig ang kataas-taasang anyong pangkalahatan, ay namangha at saka nagmuni-muni nang malalim.

Verse 5

केनोपायेन स स्यान्मे भर्ता नारायणः प्रभुः । व्रतेन तपसा वापि दानेन नियमेन च

“Sa anong paraan magiging asawa ko ang Panginoong Nārāyaṇa—sa pamamagitan ba ng panata, ng matinding tapasya, ng pag-aalay ng kawanggawa, o ng mga banal na pagtalima?”

Verse 6

वृद्धानां सेवनेनाथ देवताराधनेन वा । इति चिन्तापरां कन्यां सती ज्ञात्वा युधिष्ठिर

“O sa paglilingkod sa matatanda, o sa pagsamba sa mga diyos?” Kaya, O Yudhiṣṭhira, nang maunawaan ng mabuting Satī na ang dalaga’y lubog sa gayong pag-aalala, nakilala niya ang kalagayan nito.

Verse 7

प्राह प्राप्तो मया भर्ता शङ्करस्तपसा किल । प्रजापतिश्च गायत्र्या ह्यन्याभिरभिवाञ्छिताः

Wika niya: “Tunay, sa pamamagitan ng mahigpit na tapas ay nakamtan ko si Śaṅkara bilang aking asawa; at si Prajāpati ay nakakamtan sa Gāyatrī—gayundin, ang iba pang minimithing layon ay nakakamtan sa iba’t ibang disiplina.”

Verse 8

तपसैव हि ते प्राप्यस्तस्मात्तच्चर सुव्रते । तपस्त्वं हि महच्चोग्रं सर्ववाञ्छितदायकम्

“Kaya sa tapas lamang siya dapat makamtan; kaya isagawa mo iyon, O ginang na may marangal na panata. Ang tapas—dakila at matindi—ay tunay na nagbibigay ng lahat ng minimithi.”

Verse 9

मार्कण्डेय उवाच । सागरान्तं समासाद्य लक्ष्मीः परपुरंजय । चचार विपुलं कालं तपः परमदुश्चरम्

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: Pagdating sa dulo ng dagat, si Lakṣmī—O manlulupig ng mga lungsod ng kaaway—ay nagsagawa nang mahabang panahon ng sukdulang hirap na tapas na halos di maisakatuparan.

Verse 10

स्थाणुवत्संस्थिता साभूद्दिव्यं वर्षसहस्रकम् । तत इन्द्रादयो देवाः शङ्खचक्रगदाधराः

Nakatayo siya na tila haliging di gumagalaw sa loob ng isang libong banal na taon. Pagkaraan, dumating si Indra at ang iba pang mga diyos, na may tangan na kabibe, diskos, at pamalo.

Verse 11

भूत्वा जग्मुस्तदर्थं ते सा तु पृष्टवती सुरान् । विश्वरूपं वैष्णवं यत्तद्दर्शयत माचिरम्

Nag-anyong gayon at nagtungo roon dahil sa layuning iyon, dumating ang mga diyos. Ngunit tinanong niya ang mga sura: “Ipakita ninyo agad sa akin ang Viśvarūpa, ang pangkalahatang anyong Vaiṣṇava.”

Verse 12

विलक्षा व्रीडिता देवा गत्वा नारायणं तदा । अब्रुवन् वैश्वरूपं नो शक्ता दर्शयितुं वयम्

Nalilito at nahihiya, ang mga deva ay lumapit noon kay Nārāyaṇa at nagsabi: “Hindi namin kayang ipamalas ang Anyong Pangkalahatan (Vaiśvarūpa).”

Verse 13

ततो यथेष्टं ते जग्मुः स च विष्णुरचिन्तयत् । उग्ररूपा स्थिता देवी देहं दहति भार्गवी

Pagkaraan, umalis sila ayon sa nais nila. At nagmuni si Viṣṇu: “Ang diyosang Bhārgavī ay nakatindig sa mabagsik na anyo, sinusunog ang sariling katawan sa init ng tapas.”

Verse 14

तां तस्मात्तत्र गत्वाहं वरं दत्त्वा तु वाञ्छितम् । पुनस्तपः करिष्यामि दर्शयिष्यामि वा पुनः । वैष्णवं विश्वरूपं यद्दुर्दश्यं देवदानवैः

“Kaya paroroon ako sa kanya roon at ipagkakaloob ang minimithi niyang biyaya. Pagkaraan, muli akong magsasagawa ng tapas, at muling ihahayag ang Vaiṣṇava na Anyong Pangkalahatan—na mahirap masilayan maging ng mga deva at dānava.”

Verse 15

मार्कण्डेय उवाच । ततो गत्वा हृषीकेशः सागरान्तस्थितां श्रियम् । प्राह तुष्टोऽस्मि ते देवि वरं वृणु यथेप्सितम्

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: Pagkaraan, si Hṛṣīkeśa ay nagtungo kay Śrī na nananatili sa gilid ng karagatan, at nagsabi: “Nalulugod ako sa iyo, O diyosa. Pumili ka ng biyayang ninanais mo.”

Verse 16

श्रीरुवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव प्रपन्नाया जनार्दन । तदा दर्शय यद्दृष्टमप्सरोभिस्तवानघ

Sinabi ni Śrī: “Kung nalulugod ka sa akin, O Panginoon—yamang ako’y sumuko at kumupkop sa iyo, O Janārdana—ipakita mo sa akin yaong anyong nakita ng mga Apsarā, O walang kasalanan.”

Verse 17

विश्वरूपमनन्तं च भूतभावन केशव । गन्धमादनमासाद्य कृतं यच्च तपस्त्वया

“Ipakita mo sa akin ang Anyong Sansinukob at ang Anyong Walang-Hanggan, O Keśava, tagapag-alaga ng mga nilalang—yaong pangitain na kaugnay ng pag-aayuno at pagsasakit na ginawa mo nang marating ang Gandhamādana.”

Verse 18

तद्वदस्व विभो विष्णो न मिथ्या यदि केशव । श्रद्दधामि न चैवाहं रूपस्यास्य कथंचन

“Kaya sabihin mo sa akin, O Viṣṇu na sumasaklaw sa lahat—kung ito’y hindi kasinungalingan, O Keśava. May pananampalataya ako, ngunit hindi ko tunay na maunawaan ang anyong ito sa anumang paraan.”

Verse 19

बहुभिर्यक्षरक्षोभिर्मायाचारिप्रचारिभिः । छन्दिता मम जानद्भिर्भावमन्तर्गतं हरौ

“Nalinlang ako ng marami—mga Yakṣa at Rākṣasa—na gumagala sa salamangka at ilusyon; bagaman batid nilang ang aking tunay na debosyon ay sa loob ay nakatuon kay Hari (Viṣṇu).”

Verse 20

भूत्वा विष्णुस्वरूपास्ते चक्रिणश्च चतुर्भुजाः । सुव्रीडिता गताः सर्वे विश्वरूपो सहायतः

“Nag-anyong tulad ni Viṣṇu ang mga iyon—may hawak na cakra at may apat na bisig. Lahat sila’y umalis na lubhang napahiya, samantalang si Viśvarūpa, ang Panginoon ng Anyong Sansinukob, ay nanatiling tagapagtanggol at katuwang.”

Verse 21

मार्कण्डेय उवाच । नारायणोऽथ भगवाञ्छङ्खचक्रगदाभृतम् । तया तथोक्तस्तद्रूपं मुक्त्वा वै सुरपूजितम्

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: “Pagkaraan, ang pinagpalang Nārāyaṇa—may tangan na śaṅkha, cakra, at gadā—nang siya’y kausapin niya nang gayon, ay iniwaksi ang anyong yaon na sinasamba ng mga deva.”

Verse 22

रूपं परं यथोक्तं वै विश्वरूपमदर्शयत् । दर्शयित्वा वचः प्राह पञ्चरात्रविधानतः

Ipinamalas Niya ang kataas-taasang anyo—ang kosmikong Viśvarūpa—ayon sa hiling; at matapos itong ipakita, nagsalita Siya ng mga salita ayon sa disiplina ng Pañcarātra.

Verse 23

योऽर्चयिष्यति मां नित्यं स पूज्यः स च पूजितः । धनधान्यसमायुक्तः सर्वभोगसमन्वितः

Sinumang sumasamba sa Akin araw-araw—siya’y karapat-dapat parangalan at pinararangalan; pinagkakalooban ng yaman at ani, at tinatamasa ang lahat ng nararapat na ginhawa at biyaya.

Verse 24

मूलं हि सर्वधर्माणां ब्रह्मचर्यं परं तपः । तेनाहं तत्र स्थास्यामि मूलश्रीपतिसंज्ञितः

Tunay na ang brahmacarya ang ugat ng lahat ng dharma; ito ang pinakamataas na tapas. Kaya mananahan Ako roon, na makikilala sa pangalang Mūlaśrīpati.

Verse 25

मूलश्रीः प्रोच्यते ब्राह्मी ब्रह्मचर्यस्वरूपिणी । सर्वयोगमयी पुण्या सर्वपापहरी शुभा

Ang Mūlaśrī ay tinatawag na Brāhmī—ang mismong anyo ng brahmacarya. Taglay niya ang lahat ng lakas-yoga; banal, mapalad, at tagapag-alis ng lahat ng kasalanan.

Verse 26

पतिस्तस्याः प्रभुरहं वरदः प्राणिनां प्रिये । रेवाजले नरः स्नात्वा योऽर्चयेन्मां यतव्रतः

Ako ang kanyang Panginoon at asawa, ang tagapagkaloob ng mga biyaya sa mga nilalang, O minamahal. Sinumang lalaki na maligo sa tubig ng Revā at saka sumamba sa Akin na may pagpipigil sa panata—

Verse 27

मूलश्रीपतिनामानं वाञ्छिते प्राप्नुयात्फलम् । दानानि तत्र यो दद्यान्महादानानि च प्रिये

—Sa pagbigkas ng Pangalan na “Mūlaśrīpati” ay matatamo niya ang minimithing bunga. At sinumang maghandog doon ng mga kaloob—maging ng mga dakilang dāna, O minamahal—

Verse 28

सहस्रगुणितं पुण्यमन्यस्थानादवाप्यते । दृष्टं त्वया तत्र देशे सम्यक्चैवावधारितम् । तदर्चित्वा परान् कामानाप्स्यसि त्वं न संशयः

Ang kabutihang-loob na natatamo roon ay nagiging sanlibong ulit kaysa sa nakukuha sa ibang pook. Nasaksihan mo ang lupang yaon at tunay mo itong naunawaan. Sa pagsamba sa Kanya roon, matatamo mo ang pinakamataas na minimithi—walang pag-aalinlangan.

Verse 29

वरं वृणीष्व देवेशि वाञ्छितं दुर्लभं सुरैः । दुर्गसंसारकान्तारपतितैः परमेश्वरि

O Diyosa, Panginoon ng mga diyos—pumili ka ng biyaya, ang minimithi, kahit yaong mahirap makamtan ng mga deva. O Kataas-taasang Ginang, para sa mga nahulog sa mapanganib na ilang ng pag-iral sa sansāra, (ipagkaloob ang nagliligtas na habag).

Verse 30

श्रीरुवाच । नारायण जगद्धातर्नारायण जगत्पते । नारायण परब्रह्म नारायणपरायण

Sinabi ni Śrī: O Nārāyaṇa, tagapagtaguyod ng daigdig; O Nārāyaṇa, Panginoon ng sansinukob; O Nārāyaṇa, Kataas-taasang Brahman—si Nārāyaṇa lamang ang aking kanlungan.

Verse 31

प्रसीद पाहि मां भक्त्या सम्यक्सर्गे नियोजय । प्रियो ह्यसि प्रियाहं ते यथा स्यां तत्तथा कुरु

Magpakalinga ka; ingatan mo ako sa pamamagitan ng aking debosyon, at italaga mo ako nang wasto sa kaayusan ng paglikha. Sapagkat ikaw ay mahal ko at ako’y mahal mo—kaya ayusin mo ito upang ako’y maging ayon sa nararapat.

Verse 32

गृहं धर्मार्थकामानां कारणं देव संमतम् । तदास्थायाश्रमं पुण्यं मां श्रेयसि नियोजय

Ang tahanan ay kinikilalang kaloob ng Panginoon, pinagmumulan ng dharma, artha, at kāma. Kaya, sa pagtatatag ng banal na āśrama, italaga Mo ako sa landas ng pinakamataas na kabutihan.

Verse 33

नारायण उवाच । नारायणगिरा देवि विज्ञप्तोऽस्मि यतस्त्वया । नारायणगिरिर्नाम तेन मेऽत्र भविष्यति

Sinabi ni Nārāyaṇa: O Diyosa, sapagkat nagsumamo ka sa akin sa pananalitang “Nārāyaṇa,” kaya dito magkakaroon ng bundok na magtataglay ng aking pangalan—Nārāyaṇagiri.

Verse 34

नारायणस्मृतौ याति दुरितं जन्मकोटिजम् । यस्माद्गिरति तस्माच्च गिरिरित्येव शब्दितम्

Sa pag-alaala kay Nārāyaṇa, lumilisan ang kasalanang naipon sa milyun-milyong kapanganakan. At sapagkat nilulunok nito (girati) ang gayong kasamaan, kaya ito tinawag na “giri” (bundok).

Verse 35

तस्मात्सर्वाश्रयो देवि गिरिः पर्वतराङ्भवेत् । सुरासुरमनुष्याणां यथाहमपि चाश्रयः

Kaya, O Diyosa, ang bundok na ito’y magiging kanlungan ng lahat, pinakadakila sa mga bundok—gaya ko ring kanlungan ng mga deva, asura, at mga tao.

Verse 36

य एतत्पूजयिष्यन्ति मण्डलस्थं परं मम । नारायणगिरिर्नाम देवरूपं शुभेक्षणे

Yaong sasamba sa aking kataas-taasang anyo na nananahan sa banal na maṇḍala—sa banal na pook na may anyong-diyos na tinatawag na Nārāyaṇagiri, O marikit ang mga mata—

Verse 37

ते दिव्यज्ञानसम्पन्ना दिव्यदेहविचेष्टिताः । दिव्यं लोकमवाप्स्यन्ति दिव्यभोगसमन्विताः

Sila, na puspos ng banal na kaalaman at may mga kakayahan ng makalangit na katawan, ay makaaabot sa isang dibinong daigdig—kalakip ang mga kaligayahang makalangit.

Verse 38

मार्कण्डेय उवाच । तयोरेवं संवदतोर्देवा इन्द्रपुरोगमाः । समागता वनोद्देशं सागरान्ते महर्षयः

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: Habang nag-uusap nang gayon ang dalawa, dumating ang mga deva—pinangungunahan ni Indra—O dakilang mga ṛṣi, sa isang bahaging gubat sa pampang ng karagatan.

Verse 39

ततो भृगुं देवराजो नारायणविचिन्तितम् । वव्रे ज्ञात्वा तु तत्कन्यां धर्मात्मा स ददौ च ताम्

Pagkaraan, pinili ng hari ng mga deva si Bhṛgu—yaong pinagmuni-muni at pinahintulutan ni Nārāyaṇa. Nang malaman ito, ibinigay ng matuwid na ama ang kaniyang anak na dalaga sa kaniya bilang asawa.

Verse 40

धर्मोऽपि विधिवद्वत्स विवाहं समकारयत् । देवदेवस्य राजर्षे देवतार्थे समाहितः

At si Dharma rin, mahal na anak, ay ayon sa wastong ritwal na nagsagawa ng kasal—O maharlikang ṛṣi—na matatag na nakatuon sa layon ng mga deva at ng Panginoon ng mga deva.

Verse 41

युधिष्ठिर उवाच । धर्मो विवाहमकरोद्विधिवद्यत्त्वयोदितम् । को विधिस्तत्र का दत्ता दक्षिणा भृगुणापि च

Sinabi ni Yudhiṣṭhira: Sinabi mong si Dharma ay nagsagawa ng kasal ayon sa tuntunin. Ano ang naging pamamaraan doon, at anong dakṣiṇā (handog na bayad sa pari) ang ibinigay—maging ni Bhṛgu rin?

Verse 42

विवाहयज्ञे समभूत्स्रुक्स्रुवग्रहणे च कः । ऋत्विजः के सदस्याश्च तस्यासन् द्विजसत्तम

Sa handog na kasal-yajña, sino ang nangasiwa sa paghawak sa mga sandok na sruk at sruva? Sino ang mga ṛtvij na pari at sino ang mga sadasya na pantas sa kapulungan, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang?

Verse 43

किं तस्यावभृथं त्वासीत्तत्सर्वं वद विस्तरात् । त्वद्वाक्यामृतपानेन तृप्तिर्मम न विद्यते

Ano ang naging avabhṛtha, ang pangwakas na paliligo, ng ritong iyon? Isalaysay mo ang lahat nang masinsinan. Sa pag-inom ko sa nektar ng iyong mga salita, hindi pa rin ganap ang aking pagkabusog.

Verse 44

मार्कण्डेय उवाच । नारायणविवाहस्य यज्ञस्य च युधिष्ठिर । तपसस्तस्य देवस्य सम्यगाचरणस्य च

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: O Yudhiṣṭhira, tungkol sa kasal ni Nārāyaṇa at sa yajña na iyon—gayundin sa tapas, ang pag-aayuno at pagninilay, at sa ganap na wastong pagsasagawa ng banal na iyon—

Verse 45

वक्तुं समर्थो न गुणान्ब्रह्मापि परमेश्वरः । तथाप्युद्देशतो वच्मि शृणु भूत्वा समाहितः

Kahit si Brahmā, ang Kataas-taasang Panginoon, ay hindi kayang ganap na ilarawan ang mga kagalingan nito. Gayunman, sa pangkalahatang pagbanggit ay sasabihin ko—makinig ka nang may natipong isip.

Verse 46

ब्रह्मा सप्तर्षयस्तत्र स्रुक्स्रुवग्रहणे रताः । अग्नीञ्जुहुविरे राजन्वेदिर्धात्री ससागरा

Doon, si Brahmā at ang Pitong Ṛṣi ay abala sa paghawak sa sruk at sruva. O hari, nagbuhos sila ng mga handog sa mga banal na apoy; ang mismong lupa, kasama ang kanyang mga karagatan, ang nagsilbing altar.

Verse 47

ददुः समुद्रा रत्नानि ब्रह्मर्षिभ्यो नृपोत्तम । धनदोऽपि ददौ वित्तं सर्वब्राह्मणवाञ्छितम्

O pinakamainam sa mga hari, ang mga karagatan ay nagkaloob ng mga hiyas sa mga brahmarṣi; at si Dhanada (Kubera) man ay nagbigay ng kayamanan—lahat ng ninanais ng mga brāhmaṇa.

Verse 48

विश्वकर्माऽपि देवानां ब्रह्मर्षीणां परंतप । वेश्मानि सुविचित्राणि सर्वरत्नमयानि च

At si Viśvakarmā rin, O manlulupig ng mga kaaway, ay gumawa para sa mga deva at sa mga brahmarṣi ng mga palasyong kagila-gilalas, na yari sa lahat ng uri ng hiyas.

Verse 49

कृत्वा प्रदर्शयामास देवेन्द्राय यशस्विने । शतक्रतुस्ततो विप्रान्कापिष्ठलपुरोगमान्

Nang magawa iyon, ipinamalas niya sa maluwalhating hari ng mga deva, kay Indra. Pagkaraan, si Śatakratu (Indra) ay ipinakita ito sa mga pantas na brāhmaṇa, na pinangungunahan ni Kāpiṣṭhala.

Verse 50

शौनकादींश्च पप्रच्छ बष्कलाञ्छागलानपि । आत्रेयानपि राजेन्द्र वृणुध्वमभिवाञ्छितम्

Tinanong niya si Śaunaka at ang iba pa, gayundin ang mga Baṣkala at mga Chāgala; at pati ang mga Ātreya, O pinakamainam na hari: “Piliin ninyo ang anumang ninanais ninyo.”

Verse 51

दृष्ट्वा ते चित्ररत्नानि प्राहुः सर्वेश्वरेश्वरम् । देवानां च ऋषीणां च सङ्गमोऽयं सुपुण्यकृत्

Nang makita nila ang mga hiyas na kahanga-hanga, sinabi nila sa Panginoon ng mga panginoon: “Ang pagtitipong ito ng mga deva at mga ṛṣi ay isang lubhang banal at dakilang pinagmumulan ng merito.”

Verse 52

अस्मिन्पुण्ये सुरेशान वस्तुं वाञ्छामहे सदा । शतक्रतुः प्राह पुनर्वासो वात्र भविष्यति । सत्यधर्मरता यूयं यावत्कालं भविष्यथ

“Sa banal na pook na ito, O Panginoon ng mga diyos, nais naming manahan magpakailanman.” Sumagot si Śatakratu: “Tunay, muli’t muli kayong magkakaroon ng tahanan dito—hangga’t kayo’y nananatiling tapat sa katotohanan at sa dharma.”

Verse 53

मार्कण्डेय उवाच । पृष्टं यद्राजशार्दूल के मखे होत्रिणोऽभवन् । तत्प्रोच्यमानमधुना शृणु भूत्वा समाहितः

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: “O tigre sa mga hari, itinanong mo kung sinu-sino ang mga pari na nagsilbing hotṛ sa yaong paghahandog. Ngayon, makinig kang may pagninilay habang isinasalaysay ko.”

Verse 54

सनत्कुमारप्रमुखाः सदस्यास्तस्य चाभवन् । औद्गात्रमत्र्यङ्गिरसौ मरीचिश्च चकार ह

Si Sanatkumāra at ang iba pa ang naging mga kasapi ng kapulungan sa ritong iyon. Ang tungkuling Udgātṛ ay ginampanan nina Atri at Aṅgiras, at gayundin ni Marīci.

Verse 55

हौत्रं धर्मवसिष्ठौ च ब्रह्मत्वं सनको मुनिः । षट्त्रिंशद्ग्रामसाहस्रं प्रादात्तेभ्यः शतक्रतुः

Sina Dharma at Vasiṣṭha ang nagsilbing mga Hotṛ, at ang pantas na si Sanaka ang humawak sa tungkuling Brahman, ang pangunahing tagapangasiwa ng ritwal. Ipinagkaloob ni Śatakratu (Indra) sa kanila ang tatlumpu’t anim na libong nayon.

Verse 56

लक्ष्मीर्भर्त्रा च संयुक्ताभवत्तत्कृतवान्प्रभुः । ब्रह्मणो जुह्वतो वह्निं यावद्देशस्थितैः सुरैः

Sa gawang iyon, tinupad ng Panginoon ang layon: si Lakṣmī ay muling napag-isa sa kanyang kabiyak. At habang si Brahmā ay nag-aalay ng mga oblation, ang sagradong apoy ay dinaluhan at nasaksihan ng mga diyos na nakahimpil sa buong lupain.

Verse 57

दृष्टं ललाटं देशोऽसौ ललाट इति संज्ञितः । स देशः श्रीपतेः क्षेत्रपुण्यं देवर्षिसेवितम्

Ang pook na iyon ay nakita na tila isang “noo” (lalāṭa), kaya tinawag na Lalāṭa. Yaon ang banal at mapagpalang kṣetra ni Śrīpati, dinadalaw at pinaglilingkuran ng mga deva at mga ṛṣi.

Verse 58

सर्वाश्चर्यमयं दिव्यं दिव्यसिद्धिसमन्वितम् । ब्राह्मणानां ततः पङ्क्तिं निवेशयितुमुद्यता

Ang lahat doon ay puspos ng kababalaghan—banal at kalooban ng makalangit na mga siddhi. Pagkaraan, naghanda silang paupuin ang mga brāhmaṇa sa mga hanay, upang parangalan at pakainin.

Verse 59

लक्ष्मीः श्रीपतिनामानमाह देवं वचस्तदा श्रीरुवाच । य एते ब्राह्मणाः शिष्या भृग्वादीनां यतव्रताः

Si Lakṣmī, na tumatawag sa Panginoong kilala bilang Śrīpati, ay nagsalita noon: “Ang mga brāhmaṇa rito—mga alagad nina Bhṛgu at ng iba pang mga ṛṣi—ay matatag sa mga panatang may pagpipigil.”

Verse 60

तान्निवेशयितुमिच्छामि त्वत्प्रसादादधोक्षज । मरीच्यादयः सुरेन्द्रेण स्थापिता गरुडध्वज

“Sa iyong biyaya, O Adhokṣaja, nais kong patirahin sila rito. Si Marīci at ang iba pang mga ṛṣi ay itinalaga sa kanilang mga kalagayan ng Hari ng mga deva, O Ikaw na may watawat na Garuḍa.”

Verse 61

नैष्ठिकव्रतिनो विप्रा बहवोऽत्र यतव्रताः । प्राजापत्ये व्रते ब्राह्मे केचिदत्र व्यवस्थिताः । तानहं स्थापयिष्यामि त्वत्प्रसादादधोक्षज

“Marami rito ang mga brāhmaṇa na naninindigan sa panghabambuhay na panata at sa pagpipigil. Ang ilan ay nakatatag sa panatang Prajāpatya, ang iba nama’y sa Brahma-panata. Sa iyong biyaya, O Adhokṣaja, itatatag ko silang wasto rito.”

Verse 62

मार्कण्डेय उवाच । ततः कौतूहलधरो भगवान्वृषभध्वजः । पप्रच्छ व्रतिनः सर्वान्वृत्तिभेदे व्यवस्थितान्

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: Pagkaraan nito, ang Mapalad na Panginoon na may sagisag na Toro, sa puspos na pag-uusisa, ay nagtanong sa lahat ng mga tagapagpanata, na nakapirmi sa iba’t ibang paraan ng pamumuhay at asal.

Verse 63

नारदोऽपि महादेवमुपेत्य च सतीपतिम् । प्राह कृष्णाजिनधरो नैष्ठिका ब्राह्मणा ह्यमी

Si Nārada man ay lumapit din kay Mahādeva, ang Panginoon ni Satī, at nagsalita, na nakasuot ng balat ng itim na usa: “Ang mga Brāhmaṇa ngang ito ay mga naiṣṭhika—matatag sa panghabambuhay na panata.”

Verse 64

अमी कार्याः सुवस्त्रेण छन्नगुह्या द्विजोत्तमाः । प्राजापत्याश्चतुर्विंशसहस्राणि नरेश्वर

“Ang mga pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-isinilang ay dapat bigyan ng mabubuting kasuotan, na ang kanilang maselang bahagi ay maayos na natatakpan. Sa mga sumusunod sa disiplina ng Prajāpatya, sila’y dalawampu’t apat na libo, O panginoon ng mga tao.”

Verse 65

ब्रह्मचर्यव्रतस्थानां व्रतब्रह्मविचारिणाम् । द्वादशैषां सहस्राणि सन्ति वै वृषभध्वज

“At sa mga nakatindig sa panata ng brahmacarya—yaong nagmumuni sa banal na disiplina at sa Brahman—sila’y labindalawang libo nga, O Panginoong may sagisag na Toro.”

Verse 66

नारदस्य वचः श्रुत्वा देवा देवर्षयोऽपि च । साधु साध्वित्यमन्यन्त नोचुः केचन किंचन

Nang marinig ang mga salita ni Nārada, ang mga diyos at ang mga banal na ṛṣi ay sumang-ayon din, na iniisip, “Mabuti, mabuti,” at walang sinuman ang nagsalita ng anumang pagtutol.

Verse 67

समाह्वयत्ततो लक्ष्मीस्तान् विप्रान् भक्तिसंयुता । उवाच चरणान्गृह्य प्रसादः क्रियतां मयि

Pagkatapos, si Lakṣmī na puspos ng debosyon ay ipinatawag ang mga Brāhmaṇa; hinawakan niya ang kanilang mga paa at nagsabi: “Maawa kayo sa akin; tanggapin ninyo ako sa inyong mapagpalang kalooban.”

Verse 68

षट्त्रिंशच्च सहस्राणि वेश्मनामत्र संस्थितिः । विश्वकर्मकृतानां तु तेषु तिष्ठन्तु वोऽखिलाः

“Dito ay may tirahan na tatlumpu’t anim na libong bahay. Manirahan kayong lahat sa mga tahanang yaon na nilikha ni Viśvakarman.”

Verse 69

ते तथेति प्रतिज्ञाय स्थिताः संप्रीतमानसाः । धनधान्यसमृद्धाश्च वाञ्छितप्राप्तिलक्षणाः । सर्वकामसमृद्धाश्च ह्यनारम्भेषु कर्मणाम्

Sila’y nagsabi, “Gayon na nga,” at nanatili roon na may galak sa puso—sagana sa yaman at butil, may tanda ng pagkamit ng minimithing layon, at natupad sa lahat ng hangarin, kahit hindi na magsimula ng mabibigat na gawain.

Verse 70

इति संस्थाप्य तान् विप्रान् सा स्थिता पर्यपालयत् । चतुर्धा तु स्थितो विष्णुः श्रिया देव्याः प्रिये रतः

Sa gayon, matapos niyang maitatag nang wasto ang mga Brāhmaṇa, siya’y nanatili at patuloy na nag-alaga sa kanila. At si Viṣṇu naman ay nanahan doon sa apat na anyo, nalulugod sa minamahal na presensya ng Diyosa Śrī.

Verse 71

एवं वैवाहिकमखे निवृत्ते ऋषयस्तु तम् । ऊचुश्चावभृथस्नानं कुत्र कुर्मो जनार्दन

Nang matapos sa gayon ang kasal na paghahandog, sinabi ng mga Ṛṣi sa kanya: “O Janārdana, saan namin gagawin ang avabhṛtha na paliligo, ang pangwakas na paliligo ng ritwal?”

Verse 72

इति श्रुत्वा तु वचनं श्रीपतिः पादपङ्कजात् । मुमोच जाह्नवीतोयं रेवामध्यगमं शुचि

Pagkarinig sa mga salitang iyon, si Śrīpati ay nagpalaya mula sa kaniyang mga paang-loto ng dalisay at banal na tubig ng Jāhnavī (Gaṅgā), at ito’y umagos hanggang sa gitna ng Revā.

Verse 73

हरेः पादोदकं दृष्ट्वा निःसृतं मुनयस्तु ते । विस्मिताः समपद्यन्त जानन्तस्तस्य गौरवम्

Nang makita ng mga muning iyon ang tubig na lumabas bilang banal na tubig ng paa ni Hari, sila’y napamangha—sapagkat batid nila ang kadakilaan at kapangyarihang nagpapabanal nito.

Verse 74

रुद्रेण सहिताः सर्वे देवता ऋषयस्तथा । संकथा विस्मिताश्चक्रुर्विधुन्वन्तः शिरांसि च

Ang lahat ng mga diyos at ang mga ṛṣi rin—kasama si Rudra—ay nagsimulang mag-usap-usap sa pagkamangha, at iwinawagayway ang kanilang mga ulo sa pagtataka.

Verse 75

ऋषय ऊचुः । ब्रूहि शम्भो किमत्रायं अकस्माद्वारिसम्भवः । विष्णोः पादाम्बुजोत्थश्च सम्मोहकरणः परः

Sinabi ng mga ṛṣi: “Ipaliwanag mo, O Śambhu—ano itong biglang pagsibol ng tubig dito? At paanong ito’y nagmula sa mga paang-loto ni Viṣṇu, na lubhang nakapanggigilalas at nagdudulot ng banal na pagkalito?”

Verse 76

ईश्वर उवाच । पादोदकमिदं विष्णोरहं जानामि वै सुराः । दशाश्वमेधावभृथैः स्नानमत्रातिरिच्यते

Sinabi ni Īśvara: “O mga diyos, nalalaman kong ito nga ang banal na tubig ng paa ni Viṣṇu. Ang pagligo rito’y higit ang bunga kaysa sa avabhṛtha na paliligo ng sampung Aśvamedha.”

Verse 77

युष्माभिः श्रीपतिः पूज्यः स्नानं चावभृथं कुतः । भविष्यतीति तेनाशु इदं वोऽर्थे विनिर्मितम्

“Yamang sasamba ninyo si Śrīpati, ano pa ang kailangan sa hiwalay na paligong avabhṛtha? Yamang batid niyang kakailanganin ito, agad niyang nilikha ito para sa inyong kapakanan.”

Verse 78

स्नात्वात्र त्रिदशेशाना यत्फलं सम्प्रपद्यते । वक्तुं न केनचिद्याति ततः किमुत्तरं वचः

“O mga panginoon ng mga diyos, ang bungang nakakamtan sa pagligo rito ay hindi kayang maipahayag nang ganap ninuman; kung lampas ito sa salita, ano pa ang maidaragdag?”

Verse 79

मार्कण्डेय उवाच । एवमुक्त्वा तु ते सर्वे स्नानं कृत्वा यथागतम् । जग्मुर्देवा महेशानपुरोगा भरतर्षभ

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: “Pagkasabi nito, silang lahat ay naligo, at saka—gaya ng kanilang pagdating—muling umalis, O pinakamainam sa mga Bhārata, na pinangungunahan ng mga diyos at ni Maheśāna (Śiva).”

Verse 80

ब्राह्मणाश्च ततः सर्वे स्ववेश्मान्येव भेजिरे । देवतीर्थे महाराज सर्वपापप्रणाशने

“Pagkaraan, ang lahat ng mga brāhmaṇa ay nagsiuwi rin sa kani-kanilang tahanan, O dakilang hari—mula sa Devātīrtha, ang banal na tawiran na pumupuksa sa lahat ng kasalanan.”

Verse 194

अध्याय

“Kabanata.” (Pamagat ng teksto.)