Adhyaya 193

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । इत्युक्तेऽप्सरसः सर्वाः प्रणिपत्य पुनः पुनः । ऊचुर्नारायणं देवं तद्दर्शनसमीहया

Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Nang masabi ito, ang lahat ng mga apsaras ay paulit-ulit na nagpatirapa; at saka nila kinausap ang Panginoong Nārāyaṇa, na sabik sa Kanyang banal na pagdungaw.

Verse 2

वसन्तकामाप्सरस ऊचुः । भगवन्भवता योऽयमुपदेशो हितार्थिना । प्रोक्तः स सर्वो विज्ञातो माहात्म्यं विदितं च ते

Sinabi ng mga apsaras (Vasantakāmā): O Mapalad na Panginoon, ang aral na ibinigay mo—para sa aming ikabubuti—ay ganap naming naunawaan; at ang iyong kadakilaan ay nahayag na rin sa amin.

Verse 3

यत्त्वेतद्भवता प्रोक्तं प्रसन्नेनान्तरात्मना । दर्शितेयं विशालाक्षी दर्शयिष्यामि वो जगत्

Anuman ang sinabi mo na may kaloobang mapagpala sa loob—O malalapad ang mga mata—ay naipakita (sa akin); at ipapakita ko sa inyo ang sansinukob.

Verse 4

तत्रार्थे सर्वभावेन प्रपन्नानां जगत्पते । दर्शयात्मानमखिलं दर्शितेयं यथोर्वशी

Kaya, alang-alang doon, O Panginoon ng sanlibutan—sa mga lubos na sumuko nang buong pagkatao—ipamalas Mo ang Iyong ganap na Sarili, gaya ng pagkapamalas Mo kay Urvaśī.

Verse 5

यदि देवापराधेऽपि नास्मासु कुपितं तव । नमस्ते जगतामीश दर्शयात्मानमात्मना

Kahit may pagkakasala man laban sa mga diyos, kung hindi Ka nagagalit sa amin—sumasamba kami sa Iyo, O Panginoon ng mga daigdig—ipamalas Mo ang Iyong Sarili sa sarili Mong kapangyarihan.

Verse 6

नारायण उवाच । पश्यतेहाखिलांल्लोकान्मम देहे सुराङ्गनाः । मधुं मदनमात्मानं यच्चान्यद्द्रष्टुमिच्छथ

Sinabi ni Nārāyaṇa: Masdan ninyo rito, O mga dalagang makalangit, ang lahat ng mga daigdig sa loob ng aking katawan—at si Madhu, si Madana, ang aking sariling Sarili, at anumang iba pa na nais ninyong makita.

Verse 7

श्रीमार्कण्डेय उवाच । इत्युक्त्वा भगवान्देवस्तदा नारायणो नृप । उच्चैर्जहास स्वनवत्तत्राभूदखिलं जगत्

Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Pagkasabi nito, ang Mapalad na Panginoong si Nārāyaṇa ay tumawa nang malakas, O Hari; at doon, ang buong sansinukob ay nahayag, na wari’y umalingawngaw sa tunog na yaon.

Verse 8

ब्रह्मा प्रजापतिः शक्रः सह रुद्रैः पिनाकधृक् । आदित्या वसवः साध्या विश्वेदेवा महर्षयः

Si Brahmā, si Prajāpati, si Śakra (Indra), at ang may hawak ng Pināka (Śiva) kasama ng mga Rudra; ang mga Āditya, ang mga Vasu, ang mga Sādhya, ang mga Viśvedeva, at ang mga dakilang ṛṣi—(lahat ay nakita roon).

Verse 9

नासत्यदस्रावनिलः सर्वशश्च तथाग्नयः । यक्षगन्धर्वसिद्धाश्च पिशाचोरगकिन्नराः

Nakita roon ang Nāsaṭya at Dasra (ang Aśvin), si Anila na Hangin, at ang lahat ng makalangit na pinuno, gayundin ang mga Apoy; ang mga Yakṣa, Gandharva, Siddha; at ang mga Piśāca, Nāga, at Kinnara rin.

Verse 10

समस्ताप्सरसो विद्याः साङ्गा वेदास्तदुक्तयः । मनुष्याः पशवः कीटाः पक्षिणः पादपास्तथा

Nakita rin ang lahat ng mga Apsaras; ang mga agham at kaalaman; ang mga Veda na may mga sangay at mga aral nito; ang mga tao, mga hayop, mga insekto, mga ibon, at gayundin ang mga punò.

Verse 11

सरीसृपाश्चाथ सूक्ष्मा यच्चान्यज्जीवसंज्ञितम् । समुद्राः सकलाः शैलाः सरितः काननानि च

Sa Kanya ay nakita nila ang mga gumagapang na nilalang at ang mga maseselang buhay, at anuman pang tinatawag na may buhay—kasama ang lahat ng mga karagatan, mga bundok, mga ilog, at mga gubat.

Verse 12

द्वीपान्यशेषाणि तथा तथा सर्वसरांसि च । नगरग्रामपूर्णा च मेदिनी मेदिनीपते । देवाङ्गनाभिर्देवस्य देहे दृष्टं महात्मनः

Nakita nila sa katawan ng dakilang Panginoon ang lahat ng mga kontinente at pulo, at ang lahat ng mga lawa; at ang daigdig na punô ng mga lungsod at nayon, O Panginoon ng Daigdig—ito’y namasdan ng mga dalagang makalangit sa loob ng katawan ng Diyos, ang dakilang-kalooban.

Verse 13

नक्षत्रग्रहताराभिः सुसम्पूर्णं नभस्तलम् । ददृशुस्ताः सुचार्वङ्ग्यस्तस्यान्तर्विश्वं रूपिणः

Nakita nila ang kalangitan na lubos na napupuno ng mga konstelasyon, mga planeta, at mga bituin; yaong mga marikit ang mga sangkap ay namasdan ang buong sansinukob sa loob Niya, Siya na ang anyo ay ang kosmos.

Verse 14

ऊर्ध्वं न तिर्यङ्नाधस्ताद्यदान्तस्तस्य दृश्यते । तमनन्तमनादिं च ततस्तास्तुष्टुवुः प्रभुम्

Nang walang hangganang makita sa Kanya—hindi sa itaas, hindi sa gilid, ni sa ibaba—saka nila pinuri ang Panginoon, ang Walang-hanggan at Walang-simula.

Verse 15

मदनेन समं सर्वा मधुना च वराङ्गनाः । ससाध्वसा भक्तिपराः परं विस्मयमागताः

Ang lahat ng maririkit na dalaga—kasama sina Madana at Madhu—na may banal na pangingilabot at puspos ng bhakti, ay napasailalim sa sukdulang pagkamangha.

Verse 16

वसन्तकामाप्सरस ऊचुः । पश्याम नादिं तव देव नान्तं न मध्यमव्याकृतरूपपारम् । परायणं त्वां जगतामनन्तं नताः स्म नारायणमात्मभूतम्

Sinabi ng mga Apsaras na sina Vasantā at Kāma: “O Deva, hindi namin nakikita ang Iyong simula ni ang Iyong wakas, ni maging ang gitna—ang malayong pampang ng Iyong anyo ay di-maipahayag. Ikaw ang sukdulang kanlungan ng mga daigdig, ang Walang-hanggan. Yumuyuko kami kay Nārāyaṇa, ang mismong Sarili ng lahat.”

Verse 17

महीनभोवायुजलाग्नयस्त्वं शब्दादिरूपस्तु परापरात्मन् । त्वत्तो भवत्यच्युते सर्वमेतद्भेदादिरूपोऽसि विभो त्वमात्मन्

Ikaw ang lupa, langit, hangin, tubig, at apoy; Ikaw ang mga anyong nagsisimula sa tunog—O Kataas-taasan, lampas at nasa loob ng lahat. Mula sa Iyo, O Acyuta, sumisibol ang lahat; at bilang pagkakaiba-iba at sari-saring anyo, Ikaw ay lumilitaw—ngunit Ikaw ang Sariling lumalaganap sa lahat, O Panginoon.

Verse 18

द्रष्टासि रूपस्य परस्य वेत्ता श्रोता च शब्दस्य हरे त्वमेकः । स्रष्टा भवान् सर्वगतोऽखिलस्य घ्राता च गन्धस्य पृथक्शरीरी

Ikaw lamang, O Hari, ang nakakakita ng anyo, ang nakaaalam, at ang nakaririnig ng tunog. Ikaw ang Lumikha, ang lumalaganap sa lahat ng pag-iral; at Ikaw ang nakaaamoy ng samyo—naninirahan sa magkakaibang katawan.

Verse 19

सुरेषु सर्वेषु न सोऽस्ति कश्चिन्मनुष्यलोकेषु न सोऽस्ति कश्चित् । पश्वादिवर्गेषु न सोऽस्ति कश्चिद्यो नांशभूतस्तव देवदेव

Sa lahat ng mga deva ay wala ni isa; sa daigdig ng tao ay wala ni isa; sa mga hayop at iba pang uri ng nilalang ay wala ni isa—na hindi bahagi Mo, O Diyos ng mga diyos.

Verse 20

ब्रह्माम्बुधीन्दुप्रमुखानि सौम्य शक्रादिरूपाणि तवोत्तमानि । समुद्ररूपं तव धैर्यवत्सु तेजः स्वरूपेषु रविस्तथाग्निः

O mahinahong Panginoon, ang mga dakilang anyo—Brahmā, ang karagatan, ang buwan, at maging ang anyong gaya ni Śakra—ay mga marangal Mong pagpapakita. Sa mga matatag, Ikaw ang karagatan; sa mga anyong liwanag, Ikaw ang araw, gayundin ang apoy.

Verse 21

क्षमाधनेषु क्षितिरूपमग्र्यं शीघ्रो बलवत्सु वायुः । मनुष्यरूपं तव राजवेषो मूढेषु सर्वेश्वर पादपोऽसि

O Panginoon ng lahat: sa mga may pagtitiis, Ikaw ang kataas-taasang anyo ng Lupa—ang mismong katatagan; sa malalakas at mabilis, Ikaw ang Hangin, ang lakas ng bilis. Kapag lumilitaw Ka sa anyong tao, suot Mo ang kasuutang-hari; at sa mga nalilinlang, O Kataas-taasan, nakatayo Kang parang punò—tahimik at di matinag—na pasan ang kanilang kamangmangan.

Verse 22

सर्वानयेष्वच्युत दानवस्त्वं सनत्सजातश्च विवेकवत्सु । रसस्वरूपेण जलस्थितोऽसि गन्धस्वरूपं भवतो धरित्र्याम्

O Acyuta: sa bawat landas ng baluktot na asal, lumilitaw Ka bilang udyok na tulad-daṇava; ngunit sa mga may pag-unawa, Ikaw si Sanatsujāta—ang walang-hanggang sinaunang karunungan. Bilang mismong lasa, nananahan Ka sa tubig; at bilang halimuyak, nananahan Ka sa lupa.

Verse 23

दृश्यस्वरूपश्च हुताशनस्त्वं स्पर्शस्वरूपं भवतः समीरे । शब्दादिकं ते नभसि स्वरूपं मन्तव्यरूपो मनसि प्रभो त्वम्

Ikaw ang nakikitang anyo bilang apoy; Ikaw ang anyo ng haplos sa gumagalaw na hangin. Ang tunog at ang maselang larangan nito ay Iyong anyo sa kalangitan (ākāśa); at sa loob ng isip, O Panginoon, Ikaw ang mismong dapat pagnilayan.

Verse 24

बोधस्वरूपश्च मतौ त्वमेकः सर्वत्र सर्वेश्वर सर्वभूत । पश्यामि ते नाभिसरोजमध्ये ब्रह्माणमीशं च हरं भृकुट्याम्

Ikaw ang dalisay na kamalayan, ang iisang katotohanan sa pag-unawa, nasa lahat ng dako—O Panginoon ng lahat ng nilalang. Nakikita ko si Brahmā sa lotus ng Iyong pusod, at si Īśa—si Hara (Śiva)—sa Iyong kilay.

Verse 25

तवाश्विनौ कर्णगतौ समस्तास्तवास्थिता बाहुषु लोकपालाः । घ्राणोऽनिलो नेत्रगतौ रवीन्दु जिह्वा च ते नाथ सरस्वतीयम्

Ang mga Aśvin ay nananahan sa Iyong mga tainga; ang mga tagapagbantay ng mga daigdig ay nakatatag sa Iyong mga bisig. Ang hangin ang Iyong pang-amoy; ang Araw at Buwan ay nasa Iyong mga mata; at si Sarasvatī mismo, O Panginoon, ang Iyong dila.

Verse 26

पादौ धरित्री जठरं समस्तांल्लोकान् हृषीकेश विलोकयामः । जङ्घे वयं पादतलाङ्गुलीषु पिशाचयक्षोरगसिद्धसङ्घाः

Ang Iyong mga paa ay ang Daigdig; ang Iyong tiyan ay naglalaman ng lahat ng mga mundo—ganito Ka namin minamasdan, O Hṛṣīkeśa. Kami mismo ay nasa Iyong mga binti, at sa mga talampakan at mga daliri ay mga pangkat ng piśāca, yakṣa, nāga, at siddha.

Verse 27

पुंस्त्वे प्रजानां पतिरोष्ठयुग्मे प्रतिष्ठितास्ते क्रतवः समस्ताः । सर्वे वयं ते दशनेषु देव दंष्ट्रासु देवा ह्यभवंश्च दन्ताः

Sa Iyong malikhaing lakas ng pagkalalaki ay nakatindig si Prajāpati sa pares ng Iyong mga labi; at ang lahat ng mga handog na ritwal ay nakatatag sa Iyo. Kami lahat ay nasa Iyong mga ngipin, O Diyos; sa Iyong mga pangil ay nananahan ang mga deva—at maging ang mga ngipin ay mga banal na kapangyarihan.

Verse 28

रोमाण्यशेषास्तव देवसङ्घा विद्याधरा नाथ तवाङ्घ्रिरेखाः । साङ्गाः समस्तास्तव देव वेदाः समास्थिताः सन्धिषु बाहुभूताः

Ang lahat ng Iyong balahibo ay mga pangkat ng mga diyos; ang mga guhit sa Iyong mga paa ay ang mga Vidyādhara, O Panginoon. Ang mga Veda, kasama ang lahat ng mga sangay nito, ay ganap na nakatatag sa Iyo, O Deva—nakahimlay sa Iyong mga kasukasuan, na tila makapangyarihang mga bisig na sumusuporta sa lahat.

Verse 29

वराहभूतं धरणीधरस्ते नृसिंहरूपं च सदा करालम् । पश्याम ते वाजिशिरस्तथोच्चैस्त्रिविक्रमे यच्च तदाप्रमेयम्

Ang Iyong lakas na nagdadala ng daigdig ay ang Baboy-Damo, si Varāha; ang Iyong anyong laging kakila-kilabot ay si Narasiṃha. Nasasaksihan din namin ang Iyong ulong-kabayo—mataas at marangal—at ang Iyong di-masukat na hakbang bilang Trivikrama.

Verse 30

अमी समुद्रास्तव देव देहे मौर्वालयः शैलधरास्तथामी । इमाश्च गङ्गाप्रमुखाः स्रवन्त्यो द्वीपाण्यशेषाणि वनादिदेशाः

Sa loob ng Iyong banal na katawan naroroon ang mga karagatang ito, gayundin ang mga hanay ng kabundukan at ang mga tagapagdala ng mga tuktok. Naririyan ang mga ilog na umaagos, pangunahin ang Gaṅgā, at ang lahat ng mga kontinente, kagubatan, at mga lupain—lahat ay nananahan sa Iyo.

Verse 31

स्तुवन्ति चेमे मुनयस्तवेश देहे स्थितास्त्वन्महिमानमग्र्यम् । त्वामीशितारं जगतामनन्तं यजन्ति यज्ञैः किल यज्ञिनोऽमी

O Panginoon, ang mga muning ito—na nananahan dito sa buhay na may katawan—ay nagpupuri sa Iyong kataas-taasang kadakilaan. Ikaw, ang walang-hanggang Tagapamahala ng lahat ng mga daigdig, ay tunay na sinasamba ng mga nagsasakripisyo sa pamamagitan ng mga banal na ritwal.

Verse 32

त्वत्तोहि सौम्यं जगतीह किंचित्त्वत्तो न रौद्रं च समस्तमूर्ते । त्वत्तो न शीतं च न केशवोष्णं सर्वस्वरूपातिशयी त्वमेव

Mula sa Iyo nagmumula ang anumang banayad sa mundong ito, at mula sa Iyo rin ang mabangis, O Ikaw na may lahat ng anyo. Mula sa Iyo ay hindi hiwalay na kapangyarihan ang lamig o init—sapagkat Ikaw lamang ang lumalampas at yumayakap sa bawat anyo ng pag-iral.

Verse 33

प्रसीद सर्वेश्वर सर्वभूत सनातनात्मपरमेश्वरेश । त्वन्मायया मोहितमानसाभिर्यत्तेऽपराद्धं तदिदं क्षमस्व

Mahabagin, O Panginoon ng lahat, Sarili na nananahan sa bawat nilalang, Kataas-taasang Panginoon na lampas sa lahat. Dahil sa Iyong māyā nalinlang ang aming isipan; anumang pagkakasalang nagawa namin laban sa Iyo—patawarin Mo ito.

Verse 34

किं वापराद्धं तव देवदेव यन्मायया नो हृदयं तवापि । मायाभिशङ्किप्रणतार्तिहन्तर्मनो हि नो विह्वलतामुपैति

O Diyos ng mga diyos, anong pagkakasala ang tunay na maiaatang sa Iyo—kung sa Iyong māyā ay nahihila ang aming puso palayo maging sa Iyo? O Tagapuksa ng dalamhati ng mga sumuko, sa pangamba sa māyā na ito, ang aming isipan ay tunay na nalilito at nababagabag.

Verse 35

न तेऽपराद्धं यदि तेऽपराद्धमस्माभिरुन्मार्गविवर्तिनीभिः । तत्क्षम्यतां सृष्टिकृतस्तवैव देवापराधः सृजतो विवेकम्

Kung walang pagkakasalang tunay na makadadampi sa Iyo, gayunman kung may pagkakasalang nagawa namin laban sa Iyo—kami na nalihis sa maling landas—nawa’y patawarin. O Lumikha ng sanlibutan, maging ang ‘pagkakasalang’ ito’y kaugnay ng pag-unawang Iyong ipinagkakaloob sa paglikha.

Verse 36

नमो नमस्ते गोविन्द नारायण जनार्दन । त्वन्नामस्मरणात्पापमशेषं नः प्रणश्यतु

Pugay, pugay sa Iyo—Govinda, Nārāyaṇa, Janārdana. Sa pag-alaala sa Iyong Banal na Pangalan, nawa’y mapuksa ang lahat naming kasalanan, walang matira.

Verse 37

नमोऽनन्त नमस्तुभ्यं विश्वात्मन्विश्वभावन । त्वन्नामस्मरणात्पापमशेषं नः प्रणश्यतु

Pugay kay Ananta, pugay sa Iyo; O Kaluluwa ng sansinukob, O Tagapagtaguyod ng sansinukob. Sa pag-alaala sa Iyong Pangalan, nawa’y mapuksa ang lahat naming kasalanan, walang matira.

Verse 38

वरेण्य यज्ञपुरुष प्रजापालन वामन । त्वन्नामस्मरणात्पापमशेषं नः प्रणश्यतु

O Pinakamapupuri, O Purusha ng yajña, O Tagapangalaga ng mga nilalang, O Vāmana—sa pag-alaala sa Iyong Pangalan, nawa’y mapuksa ang lahat naming kasalanan nang ganap.

Verse 39

नमोऽस्तु तेऽब्जनाभाय प्रजापतिकृते हर । त्वन्नामस्मरणात्पापमशेषं नः प्रणश्यतु

Pagpupugay sa Iyo, O May-pusod na Loto, O Hari na tumutupad sa gawain ni Prajāpati. Sa pag-alaala sa Iyong Pangalan, nawa’y maglaho nang lubos ang lahat naming kasalanan.

Verse 40

संसारार्णवपोताय नमस्तुभ्यमधोक्षज । त्वन्नामस्मरणात्पापमशेषं नः प्रणश्यतु

Pagpupugay sa Iyo, O Adhokṣaja, na bangkang tumatawid sa karagatan ng pag-iral sa sansinukob. Sa pag-alaala sa Iyong Pangalan, nawa’y mapuksa ang lahat naming kasalanan nang walang matira.

Verse 41

नमः परस्मै श्रीशाय वासुदेवाय वेधसे । स्वेच्छया गुणयुक्ताय सर्गस्थित्यन्तकारिणे

Pagpupugay sa Kataas-taasan—kay Śrīśa, kay Vāsudeva, sa Lumikha na nagtatakda ng lahat—na sa sariling kalooban ay tinatanggap ang mga guṇa at nagdudulot ng paglikha, pag-iingat, at pagkalusaw.

Verse 42

उपसंहर विश्वात्मन्रूपमेतत्सनातनम् । वर्धमानं न नो द्रष्टुं समर्थं चक्षुरीश्वर

Iurong Mo, O Kaluluwa ng sansinukob, ang walang hanggang anyong ito. Habang ito’y lumalawak, hindi na kaya ng aming mga mata na masdan, O Panginoon.

Verse 43

प्रलयाग्निसहस्रस्य समा दीप्तिस्तवाच्युत । प्रमाणेन दिशो भूमिर्गगनं च समावृतम्

O Acyuta, ang Iyong ningning ay tulad ng liwanag ng sanlibong apoy sa oras ng pagkalusaw. Sa lawak nito, nababalot ang mga dako, ang lupa, at maging ang langit.

Verse 44

न विद्मः कुत्र वर्तामो भवान्नाथोपलक्ष्यते । सर्वं जगदिऐकस्थं पिण्डितं लक्षयामहे

Hindi namin alam kung saan kami naroroon; Ikaw lamang, O Tagapagtanggol, ang aming natatanaw. Namamasdan naming ang buong sansinukob na natipon sa iisang dako, na wari’y pinagsiksik sa isang bukol.

Verse 45

किं वर्णयामो रूपं ते किं प्रमाणमिदं हरे । माहात्म्यं किं नु ते देव यज्जिह्वाया न गोचरे

Paano namin mailalarawan ang Iyong anyo, O Hari, at anong sukat ang makasasaklaw dito? Ano nga ba ang Iyong kadakilaan, O Diyos, kung hindi ito maabot ng dila at pananalita?

Verse 46

वक्तारो वायुतेनापि बुद्धीनामयुतायुतैः । गुणनिर्वर्णनं नाथ कर्तुं तव न शक्यते

Kahit pa ang mga tagapagsalita’y kasingdami ng mga hangin, at may talinong di-mabilang na milyun-milyon, O Panginoon, hindi pa rin kayang ganap na isa-isahin ang Iyong mga katangian.

Verse 47

तदेतद्दर्शितं रूपं प्रसादः परमः कृतः । छन्दतो जगतामीश तदेतदुपसंहर

Ipinamalas na ang anyong ito; ipinagkaloob Mo ang kataas-taasang biyaya. Ngayon, O Panginoon ng mga daigdig, sa Iyong sariling kalooban, bawiin Mo na ang pagpapakitang ito.

Verse 48

मार्कण्डेय उवाच । इत्येवं संस्तुतस्ताभिरप्सरोभिर्जनार्दनः । दिव्यज्ञानोपपन्नानां तासां प्रत्यक्षमीश्वरः

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: Sa gayong pagpupuri ng mga Apsarā na yaon, si Janārdana—ang Panginoon—ay hayagang nagpakita sa kanilang harapan, sapagkat sila’y pinagkalooban ng banal na kaalaman.

Verse 49

विवेश सर्वभूतानि स्वैरंशैर्भूतभावनः । तं दृष्ट्वा सर्वभूतेषु लीयमानमधोक्षजम्

Ang Tagapag-alaga ng lahat ng nilalang ay pumasok sa bawat nilalang sa pamamagitan ng Kaniyang sariling mga bahagi. Nang makita si Adhokṣaja na lumulusaw at sumasanib sa lahat ng nilalang, sila’y napuno ng banal na pagkamangha.

Verse 50

विस्मयं परमं चक्रुः समस्ता देवयोषितः । स च सर्वेश्वरः शैलान्पादपान्सागरान्भुवम्

Ang lahat ng mga dalagang makalangit ay napuspos ng sukdulang pagkamangha. At ang Panginoon ng lahat—na sumasaklaw sa mga bundok, mga punò, mga karagatan, at sa lupa—ay nagpatuloy sa Kaniyang pag-urong at paglusaw sa sansinukob.

Verse 51

जलमग्निं तथा वायुमाकाशं च विवेश ह । काले दिक्ष्वथ सर्वात्म ह्यात्मनश्चान्यथापि च

Ang Yaong Sariling-Lahat ay pumasok sa tubig, sa apoy, sa hangin, at sa kalawakan; gayundin sa panahon at sa mga direksiyon—tunay ngang lumaganap Siya bilang Pangkalahatang Sarili, at maging sa iba pang anyo ng Kaniyang sariling pag-iral.

Verse 52

आत्मरूपस्थितं स्वेन महिम्ना भावयञ्जगत् । देवदानवरक्षांसि यक्षीविद्याधरोरगाः

Nanatili Siya sa Kaniyang sariling anyo bilang Sarili, at sa Kaniyang likás na kamahalan ay pinanatili at ipinahayag ang sanlibutan—ang mga diyos, mga dānava, mga rākṣasa, mga yakṣiṇī, mga vidyādhara, at ang mga ahas.

Verse 53

मनुष्यपशुकीटादिमृगपश्वन्तरिक्षगाः । येऽन्तरिक्षे तथा भूमौ दिवि ये च जलाश्रयाः

Ang mga tao, mga hayop, mga insekto at iba pang nilalang; ang mga hayop at mga nilalang na gumagalaw sa pagitan ng langit at lupa—yaong nananahan sa himpapawid, gayundin sa lupa, yaong nasa langit, at yaong kumakapit sa mga tubig bilang kanlungan.

Verse 54

तान्विवेश स विश्वात्मा पुनस्तद्रूपमास्थितः । नरेण सार्धं यत्ताभिर्दृष्टपूर्वमरिन्दम

Pumasok sa kanilang lahat ang Pandaigdigang Sarili; at muling tinaglay ang yaong anyo—O manlulupig ng kaaway—siya’y nagpakita, gaya ng dati nilang nakita, kasama ang lalaki.

Verse 55

ताः परं विस्मयं जग्मुः सर्वास्त्रिदशयोषितः । प्रणेमुः साध्वसात्पाण्डुवदना नृपसत्तम

Nanggilalas nang lubos ang lahat ng yaong mga dalagang makalangit; namutla sa pangamba at pagkamangha, sila’y nagpatirapa—O pinakadakilang hari.

Verse 56

नारायणोऽपि भगवानाह तास्त्रिदशाङ्गनाः

Pagkaraan, nagsalita ang Mapalad na Panginoong Nārāyaṇa sa mga dalagang makalangit na iyon.

Verse 57

नारायण उवाच । नीयतामुर्वशी भद्रा यत्रासौ त्रिदशेश्वरः । भवतीनां हितार्थाय सर्वभूतेष्वसाविति

Sinabi ni Nārāyaṇa: “Ihatid si Urvaśī na mapalad sa kinaroroonan ng Panginoon ng mga diyos. Para sa inyong kapakanan, alamin ninyong Siya’y nananahan sa lahat ng nilalang.”

Verse 58

ज्ञानमुत्पादितं भूयो लयं भूतेषु कुर्वता । तद्गच्छध्वं समस्तोऽयं भूतग्रामो मदंशकः

“Muling sumibol ang kaalaman, at ang pagkalusaw sa mga sangkap ay muling naisagawa. Kaya magsiyaon kayo: ang buong karamihan ng mga nilalang ay bahagi Ko.”

Verse 59

अहमद्यात्मभूतस्य वासुदेवस्य योगिनः । अस्मात्परतरं नास्ति योऽनन्तः परिपथ्यते

Ako ang panloob na Sarili ni Vāsudeva, ang Yogin; walang higit pa rito—ang Walang-hanggan ay natatanto bilang kataas-taasang kanlungan.

Verse 60

तमजं सर्वभूतेशं जानीत परमं पदम् । अहं भवत्यो देवाश्च मनुष्याः पशवश्च ये । एतत्सर्वमनन्तस्य वासुदेवस्य वै कृतम्

Kilalanin Siya—ang Di-isinilang, ang Panginoon ng lahat ng nilalang—bilang kataas-taasang tahanan. Ako, kayo (mga dalagang makalangit), ang mga diyos, ang mga tao, at ang mga hayop—lahat ng ito—ay tunay na gawa ni Vāsudeva, ang Walang-hanggan.

Verse 61

एवं ज्ञात्वा समं सर्वं सदेवासुरमानुषम् । सपश्वादिगुणं चैव द्रष्टव्यं त्रिदशाङ्गनाः

Sa pagkaalam na ito, masdan ninyo ang lahat bilang magkakapantay—mga diyos, asura, at mga tao—pati mga nilalang gaya ng mga hayop at iba pa, kasama ang kani-kanilang mga katangian. Ganyan ang dapat ninyong pagtanaw, O mga dalagang makalangit.

Verse 62

मार्कण्डेय उवाच । इत्युक्तास्तेन देवेन समस्तास्ताः सुरस्त्रियः । प्रणम्य तौ समदनाः सवसन्ताश्च पार्थिव

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: “Nang masabihan sila ng diyos na iyon, O hari, ang lahat ng mga babaeng makalangit ay yumukod sa kanilang dalawa; at nang mapawi ang kanilang pagmamataas, sila’y lumisan.”

Verse 63

आदाय चोर्वशीं भूयो देवराजमुपागताः । आचख्युश्च यथावृत्तं देवराजाय तत्तथा

Muling isinama si Urvaśī, lumapit sila sa hari ng mga diyos; at isinalaysay nila sa kanya ang buong pangyayari, ayon sa naganap.

Verse 64

मार्कण्डेय उवाच । तथा त्वमपि राजेन्द्र सर्वभूतेषु केशवम् । चिन्तयन्समतां गच्छ समतैव हि मुक्तये

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: “Kaya ikaw man, O pinakamainam sa mga hari, pagnilayan si Keśava sa lahat ng nilalang. Lumakad sa pagkakapantay-pantay ng loob, sapagkat ang gayong pagkapantay ang daan sa kalayaan.”

Verse 65

राजन्नेवं विशेषेण भूतेषु परमेश्वरम् । वासुदेव कथं दोषांल्लोभादीन्न प्रहास्यसि

“O hari, kapag sa ganitong malinaw na paraan ay nakikita mo ang Kataas-taasang Panginoon na si Vāsudeva sa mga nilalang, paano mo hindi itatakwil ang mga kapintasan gaya ng kasakiman at iba pa?”

Verse 66

सर्वभूतानि गोविन्दाद्यदा नान्यानि भूपते । तदा वैरादयो भावाः क्रियतां न तु पुत्रक

“O hari, kapag ang lahat ng nilalang ay nauunawaang walang iba kundi si Govinda, kung gayon ang mga damdaming gaya ng poot at iba pa ay hindi dapat pag-alabin—hinding-hindi, anak ko.”

Verse 67

इति पश्य जगत्सर्वं वासुदेवात्मकं नृप । एतदेव हि कृष्णेन रूपमाविष्कृतं नृप

“Kaya, O hari, masdan mo ang buong sanlibutan bilang may sariling diwa ni Vāsudeva. Tunay nga, O hari, ang mismong anyong ito (katotohanang ito) ang inihayag ni Kṛṣṇa.”

Verse 68

परमेश्वरेति यद्रूपं तदेतत्कथितं तव । जन्मादिभावरहितं तद्विष्णोः परमं पदम्

“Ang katotohanang tinatawag na ‘Kataas-taasang Panginoon’—ang mismong anyong iyon ang ipinaliwanag sa iyo. Wala itong mga kalagayang gaya ng kapanganakan at iba pa; iyon ang sukdulang tahanan ni Viṣṇu.”

Verse 69

संक्षेपेणाथ भूपाल श्रूयतां यद्वदामि ते । यन्मतं पुरुषः कृत्वा परं निर्वाणमृच्छति

Ngayon, O tagapangalaga ng lupa, pakinggan mo sa maikli ang aking sasabihin: sa pagtanggap sa ganitong pagkaunawa, ang tao’y umaabot sa kataas-taasang nirvāṇa.

Verse 70

सर्वो विष्णुसमासो हि भावाभावौ च तन्मयौ । सदसत्सर्वमीशोऽसौ महादेवः परं पदम्

Sapagkat ang lahat, sa kabuuan, ay si Viṣṇu; ang pag-iral at di-pag-iral ay kapwa napupuno Niya. Siya ang Panginoon ng lahat—ng totoo at di-totoo—Siya, si Mahādeva, ang kataas-taasang kalagayan.

Verse 71

भवजलधिगतानां द्वन्द्ववाताहतानां सुतदुहितृकलत्रत्राणभारार्दितानाम् । विषमविषयतोये मज्जतामप्लवानां भवति शरणमेको विष्णुपोतो नराणाम्

Sa mga taong nahulog sa karagatan ng pag-iral sa sanlibutan, hinahampas ng hangin ng mga magkasalungat, at nabibigatan sa pasaning pag-iingat sa anak na lalaki, anak na babae, at kabiyak—na lumulubog sa mapanganib na tubig ng mga bagay-pandama na walang sasakyang-dagat—iisa ang kanlungan: ang ‘bangka’ ni Viṣṇu.

Verse 193

अध्याय

Kabanata (Adhyāya).