
Inilalahad ng Adhyāya 182 ang pinagmulan ng Bhṛgukaccha sa hilagang pampang ng Ilog Revā, sa pagsasalaysay ni Mārkaṇḍeya. Si Ṛṣi Bhṛgu, kasama si Śrī/Lakṣmī, ay lumapit sa Kūrma-avatāra (anyo ng pagong) at humiling ng pahintulot na magtatag ng pamayanang nakabatay sa chāturvidya; pumayag si Kūrma at nagpropesiya ng isang lungsod na magtatagal at magdadala ng pangalang kaugnay sa kanya. Itinatakda rin ng teksto ang kabanalan ng kṣetra sa tiyak na panahon (Māgha at mapalad na kalagayan ng buwan at bituin) at sa mga palatandaang pangheograpiya (hilagang pampang, malalim na tubig, ugnay sa Koṭitīrtha), at inilalarawan ang mga tungkulin ng varṇa sa bagong lipunan. Sumiklab ang alitan nang umalis si Lakṣmī patungong devaloka at ipinagkatiwala kay Bhṛgu ang “susi at kandado” (kūñcikā-ṭṭāla); pagbalik niya, pinagtalunan ang pagmamay-ari. Ang mga Brahmin na inatasang humatol ay nanahimik dahil sa takot sa galit ni Bhṛgu, at nagmungkahi ng tuntuning pormal: ang may hawak ng kandado ang may karapatan. Tumugon si Lakṣmī sa pamamagitan ng sumpang magpapahina sa pagkatuto, katatagan, at linaw ng etika ng mga dvija, at iniuugnay ito sa kasakiman at pagtalikod sa katotohanan. Nalumbay si Bhṛgu at naghandog-panalangin kay Śaṅkara; ipinaliwanag ni Śiva na ang pook ay isang “krodha-sthāna” (lugar ng poot) ngunit tiniyak na sa biyaya ng Diyos ay muling sisigla ang karunungan ng mga Brahmin sa hinaharap, at itinaas ang lugar bilang Koṭitīrtha na nakapupuksa ng kasalanan. Ipinahayag ni Śiva ang mga ritwal at gantimpala: ang snāna at pūjā ay katumbas ng bunga ng malalaking yajña; ang tarpaṇa ay kapaki-pakinabang sa mga ninuno; ang abhiṣeka gamit ang gatas, yogurt/curd, ghee, at pulot ay nagdudulot ng paninirahan sa langit; pinupuri ang dāna at mga pagtalima sa panahon ng mga pangyayaring pangkalangitan gaya ng solar eclipse; at ang mga panata, pagtalikod, maging ang pagkamatay sa kṣetra ay inuugnay sa mapalad na kalagayan pagkaraan ng buhay. Ipinahayag ni Śiva ang Kanyang patuloy na paninirahan doon kasama si Ambikā (Soubhāgya-sundarī), at si Bhṛgu ay umalis sa huli patungong Brahmaloka. Nagtatapos ang kabanata sa phalaśruti, na nagpapatibay sa kapangyarihang maglinis ng salaysay para sa mga nakikinig.
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो भृगुः श्रिया चैव समेतः कच्छपं गतः । अभिनन्द्य यथान्यायमुवाच वचनं शुभम्
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Pagkaraan, si Bhṛgu, kasama si Śrī, ay nagtungo kay Kacchapa. Matapos siyang batiin ayon sa nararapat, ay nagsalita siya ng mapalad na mga salita.
Verse 2
त्वया धृता धरा सर्वा तथा लोकाश्चराचराः । तथैव पुण्यभावत्वात्स्थितस्तत्र महामते
Sa iyo’y nakasandig ang buong Daigdig, gayundin ang lahat ng mga daigdig—gumagalaw at di-gumagalaw. At dahil sa iyong banal na kalikasan, O dakilang-isip, nananatili kang matatag doon.
Verse 3
चातुर्विद्यस्य संस्थानं करोमि रमया सह । यदि त्वं मन्यसे देव तदादेशय मां विभो
Kasama si Ramā, nais kong magtatag ng luklukan para sa apat-na-uri ng kaalaman. Kung mamarapatin mo, O Diyos, iutos mo sa akin, O Panginoon.
Verse 4
कूर्म उवाच । एवमेव द्विजश्रेष्ठ मम नामाङ्कितं पुरम् । भविष्यति महत्कालं ममोपरि सुसंस्थितम्
Ang Pagong ay nagsabi: “Tunay nga, O pinakamainam sa mga dalawang-beses-isinilang, lilitaw ang isang lungsod na may tatak ng aking pangalan. Sa napakahabang panahon, mananatili itong matatag na nakalagay sa ibabaw ko.”
Verse 5
अचलं सुस्थिरं तात न भीः कार्या सुलोचने । एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं कच्छपस्य मुखाच्च्युतम्
“Ito’y magiging di-makikilos at lubos na matatag, anak—O magandang-mata, huwag kang matakot.” Nang marinig ang mapalad na salitang ito na lumabas sa bibig ng Pagong…
Verse 6
हृष्टस्तुष्टः श्रिया सार्द्धं पद्मयोनिसुतो भृगुः । अभीचि उदये प्राप्ते कृतकौतुकमङ्गलः
Pagkaraan, si Bhṛgu—anak ng Lotus-born (Brahmā)—ay nagalak at lubos na nasiyahan, kasama si Śrī (Lakṣmī). Nang dumating ang mapalad na sandali ng pagsikat ni Abhīci, isinagawa niya ang mga ritwal ng pagdiriwang at mga seremonyang mapalad.
Verse 7
नन्दने वत्सरे माघे पञ्चम्यां भरतर्षभ । शस्ते तु ह्युत्तरायोगे कुम्भस्थे शशिमण्डले
Sa taong Nandana, sa buwang Māgha, sa ikalimang tithi—O toro sa mga Bharata—sa mapalad na sandali ng uttarāyaṇa, nang ang Buwan ay nasa Kumbha…
Verse 8
रेवाया उत्तरे तीरे गम्भीरे चाभिवारुणि । प्रागुदक्प्रवणे देशे कोटितीर्थसमन्वितम्
Sa hilagang pampang ng Revā (Narmadā), sa malalim at masaganang-tubig na lupain, sa pook na pahilig sa silangan at sa mga tubig—pinagkalooban ng di-mabilang na mga tīrtha.
Verse 9
क्रोशप्रमाणं तत्क्षेत्रं प्रासादशतसंकुलम् । अचिरेणैव कालेन तपोबलसमन्वितः । विचिन्त्य विश्वकर्माणं चकार भृगुसत्तमः
Ang banal na pook na iyon ay may lawak na isang krośa at siksik sa daan-daang templo. Sa maikling panahon, taglay ang lakas ng tapas, ang dakilang ṛṣi na si Bhṛgu, matapos tawagin at pagnilayan si Viśvakarman, ay ipinagawa iyon.
Verse 10
ब्राह्मणा वेदविद्वांसः क्षत्रिया राज्यपालकाः । वैश्या वृत्तिरतास्तत्र शूद्राः शुश्रूषकास्त्रिषु
Doon, ang mga brāhmaṇa ay dalubhasa sa mga Veda; ang mga kṣatriya ay tagapangalaga ng kaharian; ang mga vaiśya ay masigasig sa kanilang kabuhayan; at ang mga śūdra ay naglilingkod bilang mga tagapaglingkod sa tatlo.
Verse 11
एवं श्रिया वृतं क्षेत्रं परमानन्दनन्दितम् । निर्मितं भृगुणा तात सर्वपातकनाशनम् । इति भृगुकच्छोत्पत्तिः
Sa gayon, ang kṣetra ay napalilibutan ng Śrī—kasaganaan at pagpapala—at nagdudulot ng sukdulang kagalakan. Itinatag ito ni Bhṛgu, mahal na anak, na tagapuksa ng lahat ng kasalanan. Ganito ang pinagmulan ng Bhṛgukaccha.
Verse 12
मार्कण्डेय उवाच । ततः कालेन महता कस्मिंश्चित्कारणान्तरे । देवलोकं जगामाशु लक्ष्मीरृषिसमागमे
Sinabi ni Mārkaṇḍeya: “Pagkaraan ng mahabang panahon, dahil sa isang pangyayaring namagitan, si Lakṣmī ay dagling nagtungo sa daigdig ng mga deva, sa pagtitipon ng mga ṛṣi.”
Verse 13
समर्प्य कुञ्चिकाट्टालं भृगवे ब्रह्मवादिने । पालयस्व यथार्थं वै स्थानकं मम सुव्रत
Ipinagkatiwala niya kay Bhṛgu, tagapagsalita ng banal na Brahman, ang susi at ang pagbabantay sa tarangkahan, at sinabi: “Ingatan mo, ayon sa tunay na dharma, ang aking tahanan, O may dakilang panata.”
Verse 14
देवकार्याण्यशेषाणि कृत्वा श्रीः पुनरागता । आजगाम रमा देवी भृगुकच्छं त्वरान्विता
Matapos ganapin ni Śrī (Ramā) ang lahat ng gawain ng mga deva nang walang nalalabi, siya’y muling nagbalik; ang Diyosa Ramā ay dumating sa Bhṛgukaccha nang may pagmamadali.
Verse 15
प्रार्थितं कुञ्चिकाट्टालं स्वगृहं सपरिग्रहम् । भृगुर्यदा तदा पार्थ मिथ्या नास्ति तदा वदत
“Ang susi at ang kandado, at ang bahay na may lahat ng pag-aari—kapag sinabi ni Bhṛgu, kung gayon, O hari, ipahayag mo noon: ‘Hindi ito kasinungalingan.’”
Verse 16
एव विवादः सुमहान्संजातश्च नरेश्वर । ममेति मम चैवेति परस्परसमागमे
Kaya, O panginoon ng mga tao, sumiklab ang napakalaking pagtatalo, nang magharap ang magkabilang panig, na sumisigaw: “Akin! Akin nga!”
Verse 17
ततः कालेन महता भृगुणा परमर्षिणा । चातुर्विद्यप्रमाणार्थं चकार महतीं स्थितिम्
Pagkaraan ng mahabang panahon, ang kataas-taasang ṛṣi na si Bhṛgu ay nagtatag ng isang dakilang pagdinig, upang itakda ang pamantayan ng patunay ayon sa apat na uri ng pag-aaral.
Verse 18
अस्मदीयं यथा सर्वं नगरं मृगलोचने । चातुर्विद्या द्विजाः सर्वे तथा जानन्ति सुन्दरि
“O marikit na may matang gaya ng usa, kung paanong sinasabing amin ang buong lungsod na ito, gayon din ang pagkaunawa ng lahat ng mga dvija—yaong bihasa sa apat na kaalaman—O magandang binibini.”
Verse 19
श्रीरुवाच । प्रमाणं मम विप्रेन्द्र चातुर्वण्या न संशयः । मदीयं वा त्वदीयं वा कथयन्तु द्विजोत्तमाः
Sinabi ni Śrī: “O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, ang apat na varṇa ang aking mga saksi—walang alinlangan dito. Ipaahayag ng mga pangunahing dvija kung ito’y akin o iyo.”
Verse 20
ततः समस्तैर्विबुधैः सम्प्रधार्य परस्परम् । द्विधा तैर्वाक्स्थलं दृष्ट्वा ब्राह्मणा नृपसंहितम्
Pagkaraan nito, ang lahat ng marurunong ay nag-usap-usap at nagpasya; at ang mga brāhmaṇa, matapos siyasatin ang usapin sa magkabilang panig, ay nagbigay ng hatol sa kapulungan ng hari.
Verse 21
अष्टादशसहस्राणि नोचुर्वै किंचिदुत्तरम् । अष्टादशसहस्रेषु भृगुकोपभयान्नृप । उक्तं च तालकं हस्ते यस्य तस्येदमुत्तरम्
Labingwalong libo ang hindi man lamang sumagot. At sa labingwalong libong iyon, O hari, dahil sa takot sa galit ni Bhṛgu, kanilang sinabi: “Ang may hawak ng tarangkahan sa kanyang kamay—sa kanya papanig ang hatol.”
Verse 22
एतच्छ्रुत्वा तु सा देवी निगमं नैगमैः कृतम् । क्रोधेन महताविष्टा शशाप द्विजपुंगवान्
Nang marinig ito—ang “kapasyahang may bisa” na hinubog ng mga pantas—ang Diyosa, nilamon ng matinding poot, ay nagsumpa sa mga dakilang Brahmana.
Verse 23
श्रीदेव्युवाच । यस्मात्सत्यं समुत्सृज्य लोभोपहतमानसैः । मदीयं लोपितं स्थानं तस्माच्छृण्वन्तु मे गिरम्
Sinabi ng Diyosang Śrī: “Sapagkat tinalikuran ninyo ang katotohanan, at ang isip ay pininsala ng kasakiman, nabura ang aking nararapat na luklukan; kaya pakinggan nila ang aking tinig.”
Verse 24
त्रिपौरुषा भवेद्विद्या त्रिपुरुषं न भवेद्धनम् । न द्वितीयस्तु वो वेदः पठितो भवति द्विजाः
“Ang karunungan ay tatagal lamang hanggang tatlong salinlahi; ngunit ang yaman ay hindi mananatili kahit sa tatlong lalaki. At kayo, O mga dvija, hindi na makapag-aaral ng ikalawang Veda.”
Verse 25
गृहाणि न द्विभौमानि न च भूतिः स्थिरा द्विजाः । पक्षपातेन वो धर्मो न च निःश्रेयभावतः
“Ang inyong mga bahay ay hindi matitibay na nakasalig sa dalawang palapag, ni ang inyong kasaganaan ay magiging matatag, O mga dvija. Ang inyong dharma ay kikilos sa pagkiling at pagkakampi, hindi tungo sa pinakamataas na kabutihan (niḥśreyasa).”
Verse 26
इष्टो गोत्रजनः कश्चिल्लोभेनावृतमानसः । न च द्वैधं परित्यज्य ह्येकं सत्यं भविष्यति
“Kahit ang minamahal na kamag-anak, na natatakpan ang isip ng kasakiman, ay lilitaw. At hangga’t hindi iniiwan ang pagkadalawa, hindi sisilang ang iisang matatag na katotohanan.”
Verse 27
अद्यप्रभृति सर्वेषामहङ्कारो द्विजन्मनाम् । न पिता पुत्रवाक्येन न पुत्रः पितृकर्मणि
Mula sa araw na ito, ang kapalaluan ay sasapitin ng lahat ng mga dvija. Ang ama’y di na makikinig sa payo ng anak, ni ang anak ay susunod sa tungkulin ng ama.
Verse 28
अहङ्कारकृताः सर्वे भविष्यन्ति न संशयः । इति शप्त्वा रमादेवी तदैव च दिवं ययौ
Lahat ay magiging alipin ng pagkamakasarili—walang alinlangan. Pagkasambit ng sumpang ito, si Ramā Devī ay pagdaka’y nagtungo sa langit.
Verse 29
ततो गतायां वै लक्ष्म्यां देवा ब्रह्मर्षयोऽमलाः । क्रोधलोभमिदं स्थानं तेऽपि चोक्त्वा दिवं ययुः
Nang makaalis na si Lakṣmī, ang mga walang dungis na deva at mga brahmarṣi ay nagsabi, “Ang pook na ito’y puno ng galit at kasakiman,” at sila man ay nagtungo sa langit.
Verse 30
गतां दृष्ट्वा ततो देवीमृषींश्चैव तपोधनान् । भृगुश्च परमेष्ठी स विषादमगमत्परम् । प्रसादयामास पुनः शङ्करं त्रिपुरान्तकम्
Nang makita niyang lumisan ang Diyosa at ang mga rishi na may yaman ng tapas, si Bhṛgu, ang dakilang nilalang, ay nalugmok sa matinding dalamhati. Muli niyang sinikap na palugurin si Śaṅkara, ang pumatay sa Tripura.
Verse 31
तपसा महता पार्थ ततस्तुष्टो महेश्वरः । उवाच वचनं काले हर्षयन् भृगुसत्तमम्
O Pārtha, dahil sa dakilang tapas, nalugod si Maheśvara; at sa takdang panahon ay nagsalita siya ng mga salita na nagbigay-galak kay Bhṛgu, ang pinakamainam sa mga rishi.
Verse 32
किं विषण्णोऽसि विप्रेन्द्र किं वा सन्तापकारणम् । मयि प्रसन्नेऽपि तव ह्येतत्कथय मेऽनघ
“Bakit ka nalulumbay, O pinakadakila sa mga Brahmin? Ano ang sanhi ng iyong dalamhati? Bagaman ako’y nalulugod sa iyo, isaysay mo ito sa Akin, O walang dungis.”
Verse 33
भृगुरुवाच । शापयित्वा द्विजान्सर्वान्पुरा लक्ष्मीर्विनिर्गता । अपवित्रमिदं चोक्त्वा ततो देवा विनिर्गताः
Sinabi ni Bhṛgu: “Noong una, matapos sumpain ang lahat ng mga ‘dalawang-ulit na isinilang’, umalis si Lakṣmī. Pagkaraan, umalis din ang mga deva, na nagsasabing, ‘Ito’y marumi.’”
Verse 34
ईश्वर उवाच । पुरा मया यथा प्रोक्तं तत्तथा न तदन्यथा । क्रोधस्थानमसंदेहं तथान्यदपि तच्छृणु
Sinabi ng Īśvara: “Gaya ng sinabi Ko noong unang panahon, gayon nga ito—hindi kailanman iba. Ang pook na ito, walang alinlangan, ay ang Luklukan ng Poot; at pakinggan mo pa ang iba pang bagay tungkol dito.”
Verse 35
तत्र स्थानसमुद्भूता महद्भयविवर्जिताः । ब्राह्मणा मत्प्रसादेन भविष्यन्ति न संशयः
Doon, mula sa banal na pook na yaon mismo, lilitaw ang mga Brāhmaṇa—malaya sa malaking takot—sa pamamagitan ng Aking biyaya; walang pag-aalinlangan dito.
Verse 36
वेदविद्याव्रतस्नाताः सर्वशास्त्रविशारदाः । येऽपि ते शतसाहस्रास्त्वरिता ह्यागतास्त्विह
Yaong mga bihasa sa Veda at sa mga disiplina, nakatapos ng mga panata at ng mga banal na paliligo, at dalubhasa sa lahat ng śāstra—maging yaong sandaang libo—ay dumating nga rito nang nagmamadali.
Verse 37
अपठस्यापि मूर्खस्य सर्वावस्थां गतस्य च । उत्तरादुत्तरं शक्रो दातुं न तु भृगूत्तम
Kahit sa di-nakapag-aral, kahit sa mangmang, at kahit sa nalugmok sa lahat ng kalagayan—hindi kayang ipagkaloob ni Indra ang lalong mataas na mga biyaya; datapwat ikaw, O pinakadakila sa mga Bhṛgu, ay makapagbibigay ng higit pa.
Verse 38
कोटितीर्थमिदं स्थानं सर्वपापप्रणाशनम् । अद्यप्रभृति विप्रेन्द्र भविष्यति न संशयः
Ang pook na ito ay tatawaging Koṭitīrtha, ang tagapaglipol ng lahat ng kasalanan. Mula sa araw na ito, O pinakadakila sa mga Brāhmaṇa, magiging gayon nga ito—walang alinlangan.
Verse 39
मत्प्रसादाद्देवगणैः सेवितं च भविष्यति । भृगुक्षेत्रे मृता ये तु कृमिकीटपतंगकाः
Sa pamamagitan ng Aking biyaya, ito’y dadalawin at paglilingkuran din ng mga pangkat ng mga diyos. At yaong mga uod, kulisap, at mga nilalang na lumilipad na namamatay sa Bhṛgukṣetra…
Verse 40
वासस्तेषां शिवे लोके मत्प्रसादाद्भविष्यति । वृषखाते नरः स्नात्वा पूजयित्वा महेश्वरम्
Sa pamamagitan ng Aking biyaya, ang kanilang tahanan ay mapapasalig sa daigdig ni Śiva. At ang taong maliligo sa Vṛṣakhāta at sasamba kay Maheśvara…
Verse 41
सर्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यसंशयम् । भृगुतीर्थे नरः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः
…tunay na matatamo niya ang bunga ng Sarvamedha na paghahandog. Pagkaligo sa Bhṛgutīrtha, ang tao’y maghandog ng tarpaṇa sa mga Pitṛ at sa mga diyos.
Verse 42
तस्य ते द्वादशाब्दानि शान्तिं गच्छन्ति तर्पिताः । दधिक्षीरेण तोयेन घृतेन मधुना सह
Kapag sila’y napasiyahan, ang mga Pitṛ ay nagkakamit ng kapayapaan sa loob ng labindalawang taon. (Ang tarpaṇa ay maihahandog) sa tubig na hinaluan ng gatas-asim at gatas, sa ghee, at kasama ng pulot.
Verse 43
ये स्नपन्ति विरूपाक्षं तेषां वासस्त्रिविष्टपे । मत्प्रसादाद्द्विजश्रेष्ठ सर्वदेवानुसेवितम्
Yaong nagpapaligo (at nagsasagawa ng ritwal na pagpapaligo) kay Virūpākṣa—ang kanilang tahanan ay sa Triviṣṭapa (langit). Sa Aking biyaya, O pinakamainam sa mga dvija, iyon ay isang dako na pinaglilingkuran ng lahat ng mga diyos.
Verse 44
भविष्यति भृगुक्षेत्रं कुरुक्षेत्रादिभिः समम् । मार्तण्डग्रहणे प्राप्ते यवं कृत्वा हिरण्मयम्
Ang Bhṛgukṣetra ay magiging kapantay sa kabanalan ng Kurukṣetra at iba pang bantog na banal na pook. Kapag dumating ang paglalaho ng Araw, dapat gawing handog ang sebada na yari sa ginto.
Verse 45
दत्त्वा शिरसि यः स्नाति भृगुक्षेत्रे द्विजोत्तम । अविचारेण तं विद्धि संस्नातं कुरुजाङ्गले
O pinakamainam sa mga dvija, sinumang maligo sa Bhṛgukṣetra matapos ilagay ang nararapat na handog sa ibabaw ng ulo—alamin mo nang walang pag-aalinlangan na siya’y tunay na nakaligo sa Kurujāṅgala (Kurukṣetra).
Verse 46
अहं चैव वसिष्यामि अम्बिका च मम प्रिया । सर्वदुःखापहा देवी नाम्ना सौभाग्यसुन्दरी
Ako man ay mananahan dito—kasama si Ambikā, ang aking minamahal. Ang Diyosa, tagapag-alis ng lahat ng pagdurusa, ay tanyag sa pangalang Saubhāgyasundarī.
Verse 47
वसिष्यामि तया देव्या सहितो भृगुकच्छके । एवमुक्त्वा स्थितो देवो भृगुकच्छेऽम्बिका तथा
“Maninirahan ako sa Bhṛgukaccha kasama ang Mahal na Diyosa.” Pagkasabi nito, nanatili ang Panginoon sa Bhṛgukaccha—at nanatili rin doon si Ambikā.
Verse 48
भृगुस्तु स्वपुरं प्रायाद्ब्रह्मघोषनिनादितम् । ऋग्यजुःसामघोषेण ह्यथर्वणनिनादितम्
Pagkaraan, si Bhṛgu ay nagtungo sa sarili niyang lungsod, na umaalingawngaw sa pagbigkas ng Veda—sa mga awit ng Ṛg, Yajus, at Sāman, at sa mga himno ng Atharvan din.
Verse 49
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा वृषमुत्सृजते नरः । स याति शिवसायुज्यमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्
Sa tīrtha na iyon, ang taong maliligo at saka magpapalaya ng isang toro bilang banal na handog ay makakamtan ang pakikiisa kay Śiva—ganito ang sinabi ni Śaṅkara.
Verse 50
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा चैत्रे मासि समाचरेत् । दद्याच्च लवणं विप्रे पूज्य सौभाग्यसुन्दरीम्
Sa tīrtha na iyon, sinumang maliligo at tapat na gaganap ng pagtalima sa buwan ng Caitra ay dapat magbigay ng asin bilang kawanggawa sa isang brāhmaṇa, at sambahin si Saubhāgyasundarī.
Verse 51
गोभूहिरण्यं विप्रेभ्यः प्रीयेतां ललिताशिवौ । न दुःखं दुर्भगत्वं च वियोगं पतिना सह
Sa pag-aalay ng mga baka, lupa, at ginto sa mga brāhmaṇa, nawa’y malugod sina Lalitā at Śiva. Sa gayon, wala nang pighati, wala nang malas, at wala ring pagkawalay sa asawa.
Verse 52
प्राप्नोति नारी राजेन्द्र भृगुतीर्थाप्लवेन च । यस्तु नित्यं भृगुं देवं पश्येद्वै पाण्डुनन्दन
O hari ng mga hari, ang babae man ay nagkakamit ng mga biyayang ito sa pagligo sa Bhṛgu-tīrtha. At sinumang araw-araw na tumitingin sa banal na Bhṛgu—O anak ni Pāṇḍu—
Verse 53
आ ब्रह्मसदनं यावत्तत्रस्थैर्दैवतैः सह । यत्फलं समवाप्नोति तच्छृणुष्व नृपोत्तम
Hanggang sa sariling tahanan ni Brahmā—kasama ang mga diyos na nananahan doon—anuman ang bungang kanyang natatamo, pakinggan mo iyon, O pinakamainam sa mga hari.
Verse 54
सुवर्णशृङ्गीं कपिलां पयस्विनीं साध्वीं सुशीलां तरुणीं सवत्साम् । दत्त्वा द्विजे सर्वव्रतोपपन्ने फलं च यत्स्यात्तदिहैव नूनम्
Pagkalooban ang isang Brāhmaṇa—na ganap sa lahat ng banal na panata—ng kapilang baka na may gintong sungay, sagana sa gatas, maamo, mabuting-asal, bata pa, at may kasamang guya; ang anumang meritong ibinubunga ng handog na iyon ay tiyak na natatamo rito mismo.
Verse 55
समाः सहस्राणि तु सप्त वै जले म्रियेल्लभेद्द्वादशवह्निमध्ये । त्यजंस्तनुं शूरवृत्त्या नरेन्द्र शक्रातिथ्यं याति वै मर्त्यधर्मा
O hari, ang mortal na, ayon sa dharma ng mandirigma, ay iniiwan ang katawan—maging sa pagkamatay sa tubig sa loob ng pitong libong taon, o sa gitna ng labindalawang apoy—ay nagkakamit ng karangalang maging panauhin ni Śakra (Indra).
Verse 56
आख्यानमेतच्च सदा यशस्यं स्वर्ग्यं धन्यं पुत्र्यमायुष्यकारि । शृण्वंल्लभेत्सर्वमेतद्धि भक्त्या पर्वणि पर्वण्याजमीढस्सदैव
Ang salaysay na ito ay laging nagbibigay ng katanyagan, nagkakaloob ng langit, mapalad, nagbibigay ng supling, at nagpapahaba ng buhay. Ang nakikinig nito nang may debosyon—lalo na sa mga kapistahan at banal na pagdiriwang—tunay na nagkakamit ng lahat ng bungang ito, O inapo ni Ajamīḍha.
Verse 57
संन्यासं कुरुते यस्तु भृगुतीर्थे विधानतः । स मृतः परमं स्थानं गच्छेद्वै यच्च दुर्लभम्
Sinumang tumanggap ng saṃnyāsa sa Bhṛgutīrtha ayon sa wastong ritwal, pagpanaw niya’y mararating ang kataas-taasang tahanang bihirang makamtan.
Verse 58
एतच्छ्रुत्वा भृगुश्रेष्ठो देवदेवेन भाषितम् । प्रहृष्टवदनो भूत्वा तत्रैव संस्थितो द्विजः
Pagkarinig sa mga salitang ito na binigkas ng Diyos ng mga diyos, ang pinakadakila sa mga Bhṛgu ay nagningning sa galak at nanatili roon, ang banal na dvija.
Verse 59
तिरोभावं गते देवे भृगुः श्रेष्ठो द्विजोत्तमः । स्वमूर्ति तत्र मुक्त्वा तु ब्रह्मलोकं जगाम ह
Nang maglaho sa paningin ang Diyos, si Bhṛgu na dakila, pinakamataas sa mga dvija, ay iniwan doon ang anyong katawan at nagtungo sa Brahmaloka.
Verse 60
भृगुकच्छस्य चोत्पत्तिः कथिता तव पाण्डव । संक्षेपेण महाराज सर्वपामप्रणाशनी
O Pāṇḍava, O dakilang hari, sa maikling salaysay ay naipahayag sa iyo ang pinagmulan ng Bhṛgukaccha—isang banal na kuwento na pumupuksa sa lahat ng kasalanan at pagdurusa.
Verse 61
एतत्पुण्यं पापहरं क्षेत्रं देवेन कीर्तितम् । चतुर्युगसहस्रेण पितामहदिनं स्मृतम्
Ang banal na kṣetra na ito, mapagpawi ng kasalanan, ay ipinahayag ng Deva; at ang ‘araw ni Pitāmaha (Brahmā)’ ay sinasambit na binubuo ng sanlibong pag-ikot ng apat na yuga.
Verse 62
प्राप्ते ब्रह्मदिने विप्रा जायते युगसम्भवः । न पश्यामि त्विदं क्षेत्रमिति रुद्रः स्वयं जगौ
O mga Brāhmaṇa, pagdating ng araw ni Brahmā, muling sisilang ang mga yuga; datapwat si Rudra mismo ang nagpahayag: “Kahit noon, hindi nawawala sa aking pagtanaw ang banal na kṣetra na ito.”
Verse 63
यः शृणोति त्विदं भक्त्या नारी वा पुरुषोऽपि वा । स याति परमं लोकमिति रुद्रः स्वयं जगौ
Sinumang makinig nito nang may debosyon—babae man o lalaki—makararating sa pinakamataas na daigdig; gayon ang ipinahayag ni Rudra mismo.
Verse 64
देवखाते नरः स्नात्वा पिण्डदानादिसत्क्रियाम् । यां करोति नृपश्रेष्ठ तामक्षयफलां विदुः
O pinakadakilang hari, ang anumang banal na gawa—gaya ng pag-aalay ng piṇḍa at iba pang sagradong pagsasagawa—na ginagawa ng tao matapos maligo sa Devakhāta, ay kinikilalang may di-nauubos na bunga.
Verse 65
य इमं शृणुयाद्भक्त्या भृगुकच्छस्य विस्तरम् । कोटितीर्थफलं तस्य भवेद्वै नात्र संशयः
Sinumang makinig nang may debosyon sa masusing salaysay na ito tungkol sa Bhṛgukaccha, magkakamit ng gantimpalang kasinghalaga ng bunga ng milyun-milyong tīrtha; walang pag-aalinlangan dito.
Verse 182
अध्याय
Kabanata (pamagat).