Adhyaya 158
Inilalahad ng Kabanata 158 ang paliwanag ni Mārkaṇḍeya tungkol sa dakilang tīrtha na Saṅgameśvara, nasa timog na pampang ng Ilog Narmadā, na pinupuri bilang tagapag-alis ng kasalanan at takot. Itinatatag muna ang kabanalan ng pook sa pamamagitan ng mga palatandaan ng kalikasan at banal na daloy ng tubig: isang mabuting batis na nagmumula sa kabundukang Vindhya ang sumasanib sa Narmadā sa tagpuan, at binabanggit ang mga nananatiling tanda—gaya ng maiitim na batong kumikislap na tila kristal—bilang patunay na naroroon pa. Pagkaraan, inililista ang mga antas ng debosyon at ang phalaśruti (bunga ng gawa). Ang pagligo sa tagpuan at pagsamba kay Saṅgameśvara ay nagdudulot ng gantimpalang katumbas ng sakripisyong Aśvamedha. Ang pag-aalay ng mga palamuting pang-ritwal—kampana, bandila, layag/kanopi—ay iniuugnay sa pagkamit ng sasakyang makalangit at paglapit kay Rudra. Ang pag-aalay na “pagpuno” sa liṅga gamit ang yogurt/curd, niyog, at mga itinakdang sangkap ng abhiṣeka (curd, pulot, ghee) ay nagbubunga ng mahabang pananatili sa kaharian ni Śiva, mga kinalabasang patungong langit, at pagpapatuloy ng biyaya sa maraming kapanganakan (motif ng “pitong kapanganakan”). Kasabay ng ritwal ay aral sa asal: si Mahādeva ang itinatanghal na pinakamataas na tumatanggap (mahāpātra), pinupuri ang pagsambang nakabatay sa brahmacarya (kalinisan at pagpipigil), at itinataas ang paggalang sa mga Śiva-yogin—ang pagpapakain sa kahit isang ganitong asceta ay sinasabing hihigit pa sa pagpapakain sa napakaraming brāhmaṇa na bihasa sa Veda. Sa wakas, malinaw ang pangakong pagliligtas: ang pagpanaw sa Saṅgameśvara ay nag-aalis ng pagbabalik sa muling pagsilang; mula sa Śivaloka ay wala nang pag-uwi sa samsara.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्परं तीर्थं सङ्गमेश्वरमुत्तमम् । नर्मदादक्षिणे कूले सर्वपापभयापहम्
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Pagkaraan, dapat magtungo sa dakilang banal na pook na tinatawag na Saṅgameśvara, sa timog na pampang ng Narmadā—tagapag-alis ng lahat ng kasalanan at takot.
Verse 2
धनदस्तत्र विश्रान्तो मुहूर्तं नृपसत्तम । पितृलोकात्समायातः कैलासं धरणीधरम्
Doon si Dhanada (Kubera) ay nagpahinga sandali, O pinakamainam sa mga hari. Mula sa daigdig ng mga ninuno, siya’y tumungo sa Kailāsa, ang bundok na sumasalo sa daigdig.
Verse 3
प्रत्ययार्थं नृपश्रेष्ठ ह्यद्यापि धरणीतले । कृष्णवर्णा हि पाषाणा दृश्यन्ते स्फटिकोज्ज्वलाः
Bilang patunay, O pinakadakila sa mga hari, hanggang ngayon sa ibabaw ng lupa ay nakikita ang mga batong maitim ang kulay, subalit kumikislap na tila kristal.
Verse 4
विन्ध्यनिर्झरनिष्क्रान्ता पुण्यतोया सरिद्वरा । प्रविष्टा नर्मदातोये सर्वपापप्रणाशने
Isang pinakadakilang ilog, lumitaw mula sa mga talon ng Vindhya at puspos ng banal na tubig, ay pumapasok sa mga tubig ng Narmadā—ang tagapaglipol ng lahat ng kasalanan.
Verse 5
सङ्गमे तत्र यः स्नात्वा पूजयेत्सङ्गमेश्वरम् । अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यसंशयम्
Sinumang maligo roon sa tagpuan ng mga ilog at sumamba kay Saṅgameśvara, ay tiyak na makakamtan ang bunga ng sakripisyong Aśvamedha, walang alinlangan.
Verse 6
घण्टापताकावितनं यो ददेत्सङ्गमेश्वरे । हंसयुक्तविमानस्थो दिव्यस्त्रीशतसंवृतः
Ang nag-aalay ng mga kampana, watawat, at mga tolda sa Saṅgameśvara ay sasakay sa makalangit na sasakyang hinihila ng mga gansa, napalilibutan ng daan-daang banal na babae.
Verse 7
स रुद्रपदमाप्नोति रुद्रस्यानुचरो भवेत् । दधि भक्ते न देवस्य यः कुर्याल्लिङ्गपूरणम्
Nararatnan niya ang kalagayan ni Rudra at nagiging tagapaglingkod ni Rudra. At sinumang may debosyon na pumupuno (nag-aalay/nagpapahid) ng dahi sa liṅga ng Panginoon—
Verse 8
सिक्थसंख्यं शिवे लोके स वसेत्कालमीप्सितम् । श्रीफलैः पूरयेल्लिङ्गं निःस्वो भूत्वा भवस्य तु
Mananahan siya sa daigdig ni Śiva sa ninanais na panahon—na wari’y sinusukat sa bilang ng patak ng pagkit. Kahit dukha, ang pumupuno sa liṅga ni Bhava ng mga niyog ay nakakamit ang ganting iyon.
Verse 9
सोऽपि तत्फलमाप्नोति गतः स्वर्गे नरेश्वर । अक्षया सन्ततिस्तस्य जायते सप्तजन्मसु
Siya man ay nakakamit ang gayong bunga at napaparoon sa langit, O panginoon ng mga tao; at sa kanya’y sumisibol ang di-napapatid na angkan, na tumatagal sa pitong kapanganakan.
Verse 10
स्नपनं देवदेवस्य दध्ना मधुघृतेन वा । यः करोति विधानेन तस्य पुण्यफलं शृणु
Pakinggan ang banal na bunga ng kabutihan ng taong, ayon sa wastong tuntunin, nagsasagawa ng abhiṣeka—ang ritwal na pagpapaligo sa Diyos ng mga diyos—sa dahi, o sa pulot at ghee.
Verse 11
धृतक्षीरवहा नद्यो यत्र वृक्षा मधुस्रवाः । तत्र ते मानवा यान्ति सुप्रसन्ने महेश्वरे
Kung saan ang mga ilog ay umaagos na ghee at gatas, at kung saan ang mga punò ay tumutulo ng pulot—doon napaparoon ang mga taong yaon, kapag si Maheśvara ay lubhang nalulugod.
Verse 12
पत्रं पुष्पं फलं तोयं यस्तु दद्यान्महेश्वरे । तत्सर्वं सप्तजन्मानि ह्यक्षयं फलमश्नुते
Sinumang maghandog kay Maheśvara ng dahon, bulaklak, bunga, o tubig—tatamasahin niya ang di-mauubos na gantimpala mula roon, na tumatagal sa pitong kapanganakan.
Verse 13
सर्वेषामेव पात्राणां महापात्रं महेश्वरः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूजनीयो महेश्वरः
Sa lahat ng karapat-dapat paghandugan, si Maheśvara ang pinakadakilang tatanggap; kaya sa buong pagsisikap, si Maheśvara ay dapat sambahin.
Verse 14
ब्रह्मचर्यस्थितो नित्यं यस्तु पूजयते शिवम् । इह जीवन्स देवेशो मृतो गच्छेदनामयम्
Sinumang laging nananatili sa brahmacarya at sumasamba kay Śiva—habang nabubuhay dito, minamahal siya ng Panginoon ng mga diyos; at sa kamatayan, napapasa kanya ang kalagayang walang pighati.
Verse 15
शिवे तु पूजिते पार्थ यत्फलं प्राप्यते बुधैः । योगीन्द्रे चैव तत्पार्थ पूजिते लभते फलम्
O Pārtha, ang bungang tinatamo ng mga pantas sa pagsamba kay Śiva—yaon ding bunga, O Pārtha, ang nakakamit sa pagsamba sa panginoon ng mga yogin.
Verse 16
ते धन्यास्ते महात्मानस्तेषां जन्म सुजीवितम् । येषां गृहेषु भुञ्जन्ति शिवभक्तिरता नराः
Mapalad sila, tunay na dakilang-loob, at ang kanilang pagsilang ay ganap na napakinabangan—yaong sa kanilang mga tahanan ay kumakain ang mga taong puspos ng debosyon kay Śiva.
Verse 17
संनिरुध्येन्द्रियग्रामं यत्रयत्र वसेन्मुनिः । तत्र तत्र कुरुक्षेत्रं नैमिषं पुष्कराणि च
Saanman manirahan ang isang muni, na pinigil ang pulutong ng mga pandama, yaon ding pook ay nagiging Kurukṣetra—nagiging Naimiṣa, at maging Puṣkara rin.
Verse 18
यत्फलं वेदविदुषि भोजिते शतसंख्यया । तत्फलं जायते पार्थ ह्येकेन शिवयोगिना
O Pārtha, ang bungang nakukuha sa pagpapakain sa sandaang dalubhasa sa Veda—yaon ding bunga ay sumisilang sa paggalang kahit sa iisang Śiva-yogin.
Verse 19
यत्र भुञ्जति भस्माङ्गी मूर्खो वा यदि पण्डितः । तत्र भुञ्जति देवेशः सपत्नीको वृषध्वजः
Saanman kumakain ang debotong may pahid na abo—mangmang man o pantas—doon din nakikikain ang Panginoon ng mga diyos, ang may watawat na toro, kasama ang Kaniyang kabiyak.
Verse 20
विप्राणां वेदविदुषां कोटिं संभोज्य यत्फलम् । भिक्षामात्रप्रदानेन तत्फलं शिवयोगिनाम्
Ang bungang nakukuha sa pagpapakain sa isang crore ng mga brāhmaṇa na dalubhasa sa Veda—yaon ding bunga ay nakakamit ng mga Śiva-yogin sa simpleng pagbibigay lamang ng limos.
Verse 21
सङ्गमेश्वरमासाद्य प्राणत्यागं करोति यः । न तस्य पुनरावृत्तिः शिवलोकात्कदाचन
Sinumang makarating sa Saṅgameśvara at doon ay isuko ang hininga, kailanman ay wala nang pagbabalik para sa kaniya mula sa mundo ni Śiva.
Verse 158
। अध्याय
“Kabanata.” (Palatandaan ng bahagi/kolopon.)