Adhyaya 148
Itinuro ni Mārkaṇḍeya sa isang hari na magtungo sa Śiva-tīrtha na kaugnay ni Āṅgāraka (Kuja) sa hilagang pampang ng Ilog Narmadā, na inilarawan bilang pook ng pagliit at pagkapawi ng kasalanan (pāpa-kṣaya). Inilalahad ng kabanata ang isang takdang-panahong vrata na nakasentro sa Caturthī at Martes (Caturthī–Āṅgāraka), na nagbibigay-diin sa taimtim na panata (saṅkalpa), pagligo sa paglubog ng araw, at tuluy-tuloy na sandhyā-upāsanā. Kasunod nito ang masusing pagkakasunod ng pūjā: pagtatatag sa sthaṇḍila, pagpapahid ng pulang sandal, pagsamba sa anyong lotus/maṇḍala at pagbigkas ng mga pamagat ni Kuja/Āṅgāraka gaya ng Bhūmiputra at Svedaja. Iniaalay ang arghya sa sisidlang tanso na may tubig na may pulang sandal, pulang bulaklak, tila at bigas. Itinatakda rin ang pag-iwas sa maasim at maalat, at pagpili ng banayad at masustansiyang pagkain. Maaaring palawakin ang ritwal sa paglalagay ng gintong larawan ayon sa kakayahan, pag-aayos ng maraming karaka ayon sa mga direksiyon, at pagmamarka ng pagdiriwang sa tunog ng śaṅkha/tūrya. Pinararangalan ang isang karapat-dapat na brāhmaṇa—may pagkatuto, panata, at kabutihang-loob—at ang dāna ay kinabibilangan ng pulang baka at pulang toro. Pagkaraan ay pradakṣiṇā, pakikilahok ng pamilya, mga ritong paghingi ng tawad/pagsasara, at pamamaalam. Ipinapangako ng phalaśruti ang kagandahan at kapalaran sa maraming buhay, pagdating sa Āṅgāraka-pura matapos mamatay, mga kaligayahang makalangit, at sa huli ay matuwid na paghahari, kalusugan, at mahabang buhay.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तीर्थमङ्गारकं शिवम् । उत्तरे नर्मदाकूले सर्वपापक्षयंकरम्
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Pagkaraan nito, O Hari, marapat na magtungo sa banal na tīrtha ng Aṅgāraka-Śiva sa hilagang pampang ng Narmadā, na nagwawasak ng lahat ng kasalanan.
Verse 2
चतुर्थ्यङ्गारकदिने संकल्प्य कृतनिश्चयः । स्नायादस्तं गते सूर्ये सन्ध्योपासनतत्परः
Kapag ang ikaapat na tithi (caturthī) ay tumapat sa Martes, araw ni Aṅgāraka, gumawa ng banal na panata na may matibay na pasiya. Paglubog ng araw, maligo at manatiling masigasig sa pagsamba sa Sandhyā, ang mga ritwal ng takipsilim.
Verse 3
पूजयेल्लोहितं भक्त्या गन्धमाल्यविभूषणैः । संस्थाप्यस्थण्डिले देवं रक्तचन्दनचर्चितम्
Sa debosyon, sambahin ang Pulang Diyos (Aṅgāraka/Kuja) sa pamamagitan ng mga pabango, mga kuwintas ng bulaklak, at mga palamuti; itindig ang diyos sa dalisay na sthaṇḍila at pahiran ng pulang sandal na paste.
Verse 4
अङ्गारकायेति नमः कर्णिकायां प्रपूजयेत् । कुजाय भूमिपुत्राय रक्ताङ्गाय सुवाससे
Sa gitnang karṇikā, sambahin at maghandog ng pagpupugay sa mantra: “Namah kay Aṅgāraka.” Siya si Kuja, ang Anak ng Daigdig—pulang-katawan at nakadamit na marilag.
Verse 5
हरकोपोद्भवायेति स्वेदजायातिबाहवे । सर्वकामप्रदायेति पूर्वादिषु दलेषु च
Sa mga talulot mula sa silangan at iba pa, sambahin sa mga panawagan: “Ipinanganak sa poot ni Hara,” “Ipinanganak sa pawis,” “Makapangyarihang bisig,” at “Tagapagkaloob ng lahat ng ninanais.”
Verse 6
एवं सम्पूज्य विधिवद्दद्यादर्घ्यं विधानतः । भूमिपुत्र महावीर्य स्वेदोद्भव पिनाकिनः
Pagkasamba nang wasto ayon sa ritwal, maghandog ng arghya ayon sa itinakdang tuntunin, na nagsasabi: “O Anak ng Lupa, O dakila sa lakas, O ipinanganak sa pawis ng Pinākin (Śiva)!”
Verse 7
अङ्गारक महातेजा लोहिताङ्ग नमोऽस्तु ते । करकं वारिसंयुक्तं शालितंदुलपूरितम्
O Aṅgāraka na may dakilang ningning, O pulang-katawan—pagpupugay sa iyo. (Ihandog) ang sisidlang karaka na puno ng tubig, na siksik sa mga butil ng bigas na śāli.
Verse 8
सहिरण्यं सवस्त्रं च मोदकोपरि संस्थितम् । ब्राह्मणाय निवेद्यं तत्कुजो मे प्रीयतामिति
Kasama ang ginto at damit, ilagay ito sa ibabaw ng matatamis na modaka; saka ihandog sa isang brāhmaṇa, na nananalangin: “Nawa’y malugod sa akin si Kuja.”
Verse 9
अर्घं दत्त्वा विधानेन रक्तचन्दनवारिणा । रक्तपुष्पसमाकीर्णं तिलतंदुलमिश्रितम्
Matapos maghandog ng arghya ayon sa ritwal gamit ang tubig na pinabanguhan ng pulang chandana, (ihandog ito) na winisik ng mga pulang bulaklak at hinaluan ng linga at mga butil ng bigas.
Verse 10
कृत्वा ताम्रमये पात्रे मण्डले वर्तुले शुभे । कृत्वा शिरसि तत्पात्रं जानुभ्यां धरणीं गतः
Matapos ayusin sa sisidlang tanso, sa loob ng mapalad na bilog na maṇḍala, ilagay ang sisidlan sa ulo at, nakaluhod, yumukod hanggang sa lupa.
Verse 11
मन्त्रपूतं महाभाग दद्यादर्घ्यं विचक्षणः । ततो भुञ्जीत मौनेन क्षारतिलाम्लवर्जितम्
O marangal na tao, ang marunong ay maghandog ng arghya na nilinis ng mantra. Pagkaraan, kumain nang tahimik, iwasan ang alkalina, linga, at mga maasim.
Verse 12
स्निग्धं मृदुसमधुरमात्मनः श्रेय इच्छता । एवं चतुर्थे सम्प्राप्ते चतुर्थ्यङ्गारके नृप
O hari, ang naghahangad ng pinakamataas na kabutihan ay maghandog ng mamantika, malambot, at kaaya-ayang matamis. Ganito ang pagtalima kapag dumarating ang ikaapat na tithi, lalo na kung Caturthī ay natapat sa Martes (Aṅgāraka).
Verse 13
सौवर्णं कारयेद्देवं यथाशक्ति सुरूपिणम् । स्थापयेत्ताम्रके पात्रे गुडपीठसमन्विते
Magpagawa ng gintong anyo ng Diyos, ayon sa kaya at sa magandang hubog; at ilagay ito sa sisidlang tanso na nakapatong sa pedestal na gawa sa jaggery (gud).
Verse 14
गन्धपुष्पादिभिर्देवं पूजयेद्गुडसंस्थितम् । ईशान्यां स्थापयेद्देवं गुडतोयसमन्वितम्
Sambahin ang Diyos na nakaupo sa jaggery, sa pamamagitan ng pabango, mga bulaklak, at iba pa. Pagkatapos, sa hilagang-silangan (Īśāna), itatag ang Diyos kasama ng tubig na may jaggery bilang kasama.
Verse 15
कासारेण तथाग्नेय्यां स्थापयेत्करकं परम् । रक्ततन्दुलसंमिश्रं नैरृत्यां वायुगोचरे
Gayundin, sa timog-silangan (Āgneya) ay ilagay ang isang marangal na banga ng tubig na puno ng kāsāra, isang matamis na handog. Sa timog-kanluran (Nairṛta), sa nasasakupan ni Vāyu, ay ilagay ang (sisidlan/handog) na hinaluan ng mapupulang butil ng bigas.
Verse 16
स्थापयेन्मोदकैः सार्धं चतुर्थं करकं बुधः । सूत्रेण वेष्टितग्रीवं गन्धमाल्यैरलंकृतम्
Ang marunong ay maglagay ng ikaapat na banga ng ritwal kasama ng mga modaka. Balutan ng sinulid ang leeg nito, at pagandahin ng mga pabango at mga kuwintas ng bulaklak.
Verse 17
शङ्खतूर्यनिनादेन जयशब्दादिमङ्गलैः । रक्ताम्बरधरं विप्रं रक्तमाल्यानुलेपनम्
Sa pag-ugong ng mga śaṅkha at mga tugtugin, at sa mga mapalad na sigaw ng tagumpay at iba pa, parangalan ang isang brāhmaṇa na nakadamit ng pula, may pulang mga kuwintas ng bulaklak at pulang pahid na unguento.
Verse 18
वेदिमध्यगतं वापि महदासनसंस्थितम् । सुरूपं सुभगं शान्तं सर्वभूतहिते रतम्
Anyayahan at paupuin ang brāhmaṇa sa gitna ng pook-altar, o kaya’y sa isang dakilang luklukan—kaaya-aya ang anyo, mapagpala, payapa, at nakatuon sa kabutihan ng lahat ng nilalang.
Verse 19
वेदविद्याव्रतस्नातं सर्वशास्त्रविशारदम् । पूजयित्वा यथान्यायं वाचयेत्पाण्डुनन्दन
O anak ni Pāṇḍu, matapos parangalan ayon sa wastong tuntunin ang isang bihasa sa Veda, dalisay sa mga panata at sa banal na pagligo, at dalubhasa sa lahat ng śāstra, saka siya pakiusapang bumigkas ng mga banal na teksto ayon sa nararapat na paraan.
Verse 20
रक्तां गां च ततो दद्याद्रक्तेनानडुहा सह । प्रीयतां भूमिजो देवः सर्वदैवतपूजितः
Pagkaraan, maghandog ng pulang baka, kasama ang pulang toro. “Nawa’y malugod ang Diyos na isinilang sa Lupa, na sinasamba ng lahat ng mga diyos.”
Verse 21
विप्रं प्रदक्षिणीकृत्य पत्नीपुत्रसमन्वितः । पितृमातृसुहृत्सार्द्धं क्षमाप्य च विसर्जयेत्
Pagkatapos ikutin nang pakanan ang brāhmaṇa, kasama ang asawa at anak na lalaki—at kasama rin ang ama, ina, at mga kaibigan—humingi ng kapatawaran at saka magpaalam nang may paggalang.
Verse 22
एवं कृतस्य तस्याथ तस्मिंस्तीर्थे विशेषतः । यत्पुण्यं फलमुद्दिष्टं तत्ते सर्वं वदाम्यहम्
Gayon nga, tungkol sa gawaing iyon na isinagawa—lalo na sa banal na tīrtha—ngayon ay sasabihin ko sa iyo nang buo ang ipinahayag na gantimpalang banal (puṇya-phala) nito.
Verse 23
सप्त जन्मानि राजेन्द्र सुरूपः सुभगो भवेत् । तीर्थस्यास्य प्रभावेन नात्र कार्या विचारणा
O pinakamainam sa mga hari, sa pitong kapanganakan ay magiging maganda ang anyo at mapalad. Sa bisa ng tīrthang ito, hindi na kailangan ang pag-aalinlangan o pagtatalo.
Verse 24
अकामो वा सकामो वा तत्र तीर्थे मृतो नरः । अङ्गारकपुरं याति देवगन्धर्वपूजितः
Maging walang pagnanasa man o puno ng pagnanasa, ang taong mamatay sa tīrthang iyon ay tutungo sa Aṅgāraka-pura, pinararangalan at sinasamba ng mga diyos at Gandharva.
Verse 25
उपभुज्य यथान्यायं दिव्यान्भोगाननुत्तमान् । इह मानुष्यलोके वै राजा भवति धार्मिकः
Matapos tamasahin nang ayon sa dharma ang walang kapantay na makalangit na kaluguran, isinisilang siya rito sa daigdig ng tao bilang isang matuwid na hari.
Verse 26
सुरूपः सुभगश्चैव सर्वव्याधिविवर्जितः । जीवेद्वर्षशतं साग्रं सर्वलोकनमस्कृतः
Siya’y may kagandahan at kapalaran, malaya sa lahat ng karamdaman; nabubuhay siya nang isang daang taon at higit pa, iginagalang ng lahat ng tao.
Verse 148
। अध्याय
Wakas ng kabanata (tanda ng adhiyaya).