Adhyaya 141
Isinalaysay ni Mārkaṇḍeya ang pinagmulan ng tīrtha na nakasentro sa Tāpeśvara. Isang mangangaso (vyādha) ang nakakita sa isang inahing usa na nakaligtas sa takot sa pamamagitan ng pagtalon sa tubig at pag-angat mula roon patungong langit. Namangha siya at nagising ang pagtalikod sa makamundo; ibinaba niya ang pana at nagsagawa ng mahabang pag-aayuno at pagninilay (tapas), na inilarawang tumagal ng isang libong banal na taon. Nalugod si Maheśvara (Śiva) at nagpakita upang magbigay ng biyaya. Hiniling ng mangangaso na manahan malapit kay Śiva; ipinagkaloob ito ng Diyos at naglaho. Pagkaraan, itinindig (sthapayitvā) ng mangangaso si Maheśvara, sumamba ayon sa wastong ritwal (pūjā-vidhāna), at nakamit ang langit. Mula noon, sumikat sa tatlong daigdig ang tīrtha bilang “Tāpeśvara,” kaugnay ng init ng pagsisisi/pagtitika ng mangangaso (vyādha-anuttāpa). Ang sinumang maligo roon at sumamba kay Śaṅkara ay makararating sa Śiva-loka; ang maligo sa tubig ng Narmadā sa Tāpeśvara ay mapapalaya sa tatlong pagdurusa (tāpa-traya). Inirerekomenda ang mga paliligo lalo na sa Aṣṭamī, Caturdaśī, at Tṛtīyā upang mapawi ang lahat ng kasalanan.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तापेश्वरमनुत्तमम् । यत्र सा हरिणी सिद्धा व्याधभीता नरेश्वर
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Pagkaraan, O tagapangalaga ng lupa, dapat magtungo sa walang kapantay na Tāpeśvara—doon naganap ang kaganapan ng usa, sa takot sa mangangaso, O Hari.
Verse 2
जले प्रक्षिप्य गात्राणि ह्यन्तरिक्षं गता तु सा । व्याधो विस्मितचित्तस्तु तां मृगीमवलोक्य च
Inihagis niya ang kanyang mga bahagi sa tubig at tunay ngang umakyat sa himpapawid. At ang mangangaso, namangha ang loob, ay tumitig sa usa.
Verse 3
विमुच्य सशरं चापं प्रारेभे तप उत्तमम् । दिव्यं वर्षसहस्रं तु व्याधेनाचरितं तपः
Binitiwan niya ang kaniyang busog kasama ang mga palaso, at sinimulan ang dakilang pag-aayuno at pagninilay. Sa loob ng isang libong banal na taon, isinagawa ng mangangaso ang gayong matayog na tapasya.
Verse 4
अतीते तु ततः काले परितुष्टो महेश्वरः । वरं ब्रूहि महाव्याध यत्ते मनसि रोचते
Nang lumipas ang panahong iyon, si Maheśvara, lubhang nalugod, ay nagsabi: “Magsalita ka, O dakilang mangangaso—piliin mo ang biyayang ikaliligaya ng iyong puso.”
Verse 5
व्याध उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश यदि देयो वरो मम । तव पार्श्वे महादेव वासो मे प्रतिदीयताम्
Sinabi ng mangangaso: “Kung ikaw ay nalugod, O Panginoon ng mga diyos—kung may biyayang ipagkakaloob sa akin—kung gayon, O Mahādeva, ipagkaloob nawa sa akin ang paninirahan sa iyong tabi.”
Verse 6
ईश्वर उवाच । एवं भवतु ते व्याध यस्त्वया काङ्क्षितो वरः । दैवदेवो महादेव इत्युक्त्वान्तरधीयत । गते चादर्शनं देवे स्थापयित्वा महेश्वरम्
Sinabi ng Panginoon: “Mangyari nawa, O mangangaso, ang biyayang iyong minimithi.” Pagkasabi ng, “Si Mahādeva ang Diyos ng mga diyos,” siya’y naglaho sa paningin. At nang mawala ang Diyos, itinatag ng mangangaso roon si Maheśvara bilang banal na presensya.
Verse 7
पूजयित्वा विधानेन गतो व्याधस्ततो दिवम् । तदाप्रभृति तत्तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्
Matapos sambahin ayon sa wastong ritwal, ang mangangaso ay nagtungo sa langit. Mula noon, ang banal na tīrtha na iyon ay naging bantog sa tatlong daigdig.
Verse 8
व्याधानुतापसंजातं तापेश्वरमिति श्रुतम् । तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा सम्पूजयति शङ्करम्
Ipinanganak mula sa pagsisisi ng mangangaso, ito’y nababalita bilang “Tāpeśvara.” At sa banal na tīrtha na yaon, sinumang maligo at taimtim na sumamba kay Śaṅkara—
Verse 9
शिवलोकमवाप्नोति मामुवाच महेश्वरः । ये स्नाता नर्मदातोये तीर्थे तापेश्वरे नराः
“Makakamit niya ang daigdig ni Śiva,” wika sa akin ni Maheśvara. Yaong mga taong naligo sa tubig ng Narmadā sa tīrtha ng Tāpeśvara—
Verse 10
तापत्रयविमुक्तास्ते नात्र कार्या विचारणा । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तृतीयायां विशेषतः
Sila’y napapalaya sa tatlong uri ng pagdurusa—dito’y walang dapat pag-alinlanganan. Lalo na sa ikawalong tithi, sa ika-labing-apat, at higit sa lahat sa ikatlo.
Verse 11
स्नानं समाचरेन्नित्यं सर्वपातकशान्तये
Dapat magsagawa ng paliligo araw-araw, upang mapawi ang lahat ng kasalanan.
Verse 141
। अध्याय
Wakas ng kabanata (adhyāya).