Adhyaya 139
Sa kabanatang ito, si Mārkaṇḍeya ay nagbibigay ng gabay na parang paglalakbay patungo sa Somatīrtha, na inilalarawan bilang walang kapantay na banal na pook kung saan si Soma ay nagsagawa ng tapas at nakamit ang makalangit na landas ng mga nakṣatra. Itinatakda ang wastong pagkakasunod ng gawain: ritwal na pagligo sa tīrtha, kasunod ang ācamana at japa, at nagtatapos sa pagninilay kay Ravi, ang Diyos na Araw. Ipinapahayag din ang paghahambing ng gantimpala: ang pagsasagawa rito ay itinuturing na katumbas ng bunga ng pagbigkas ng tatlong Veda (Ṛg, Yajur, Sāma) at ng Gāyatrī. Malaking bahagi ang ukol sa maka-dharmang pagtanggap at pag-aalay: pagpapakain sa mga Brahmin na may tiyak na pagkatuto (Bahvṛca, Adhvaryu, Chāndoga; yaong nakatapos ng pag-aaral), at pagbibigay ng mga handog sa mga pangunahing Brahmin—sapatos, sandalyas, payong, kasuotan, kumot, at mga kabayo—na binibigyang-diin sa wikang “koti” na sukatan ng dakilang merit. Sa wakas, itinuturo ang asal ng pagkamuni: saanman pigilan ng isang muni ang mga pandama, ang lugar na iyon ay katumbas ng Kurukṣetra, Naimiṣa, at Puṣkara; kaya’t lalo raw dapat parangalan ang mga yogin sa panahon ng eklipse, saṅkrānti, at vyatīpāta. Ang sinumang tumanggap ng pagtalikod sa mundo sa tīrtha na ito ay aakyat sa langit sakay ng vimāna, magiging tagasunod ni Soma, at makikibahagi sa makalangit na ligaya ni Soma.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज सोमतीर्थमनुत्तमम् । यत्र सोमस्तपस्तप्त्वा नक्षत्रपथमास्थितः
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: “Pagkaraan nito, O dakilang hari, marapat na magtungo sa walang kapantay na Somatīrtha—doon si Soma (ang Buwan), matapos magsagawa ng matinding tapas, ay nakamtan ang landas niya sa mga bituin.”
Verse 2
तत्र तीर्थे तु यः स्नायादाचम्य विधिपूर्वकम् । कृतजाप्यो रविं ध्यायेत्तस्य पुण्यफलं शृणु
Sa tīrtha na yaon, ang sinumang maligo at saka magsagawa ng ācamana ayon sa tuntunin, matapos ganapin ang japa, ay magnilay kay Ravi (ang Araw). Dinggin ang bungang-punyá nito.
Verse 3
ऋग्वेदयजुर्वेदाभ्यां सामवेदेन भारत । जपतो यत्फलं प्रोक्तं गायत्र्या चात्र तत्फलम्
O Bhārata, ang anumang bungang-punyá na sinasabi para sa nagja-japa ng Ṛgveda, Yajurveda, at Sāmaveda—dito, yaon ding bunga ang nakakamtan sa pagbigkas ng Gāyatrī.
Verse 4
तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या ब्राह्मणान् भोजयेच्छुचिः । तेन सम्यग्विधानेन कोटिर्भवति भोजिता
Sa banal na tīrtha roon, ang sinumang dalisay na may debosyon na magpakain sa mga brāhmaṇa—sa wastong pagsasagawa ng ritwal—nagkakamit ng gantimpalang tila nakapagpakain ng isang koṭi (sampung milyon).
Verse 5
पादुकोपानहौ छत्रं वस्त्रकम्बलवाजिनः । यो दत्ते विप्रमुख्याय तस्य तत्कोटिसंमितम्
Ang sinumang maghandog sa pinunong brāhmaṇa ng sandalyas at sapatos, payong, kasuotan, kumot, o kabayo—ang kanyang kabutihang-gawa ay binibilang na koṭi-koṭi.
Verse 6
सहस्रं तु सहस्राणामनृचां यस्तु भोजयेत् । एकस्य मन्त्रयुक्तस्य कलां नार्हति षोडशीम्
Kahit magpakain pa ang isa ng libu-libo, ng sanlibo’t sanlibong brāhmaṇa na walang pagbigkas ng Ṛgveda, hindi iyon aabot kahit sa ika-labing-anim na bahagi ng gantimpala ng pagpapakain sa iisang taong may mantra (dalubhasa sa Veda).
Verse 7
एवं तु भोजयेत्तत्र बह्वृचं वेदपारगम् । शाखान्तर्गमथाध्वर्युं छन्दोगं वा समाप्तिगम्
Kaya roon ay dapat pakainin ang Bahvṛca, ang dalubhasa sa Ṛgveda na tumawid sa kabilang pampang ng Veda; gayundin ang Adhvaryu ng kinikilalang sangay, o ang Chāndoga na ganap na nakatapos ng pag-aaral.
Verse 8
अग्निहोत्रसहस्रस्य यत्फलं प्राप्यते बुधैः । समं तद्वेदविदुषा तीर्थे सोमस्य तत्फलम्
Ang bungang nakukuha ng mga pantas sa pagsasagawa ng sanlibong Agnihotra—kapantay na bunga ang tinatamo ng isang nakaaalam ng Veda sa tīrtha ni Soma; ganyan ang dakilang gantimpala ng pook na iyon.
Verse 9
भोजयेद्यः शतं तेषां सहस्रं लभते नरः । एकस्य योगयुक्तस्य तत्फलं कवयो विदुः
Ang sinumang magpakain sa sandaang ganoon ay tumatamo ng bunga na parang nagpakain ng sanlibo; datapwat batid ng mga pantas na ang bunga ng pagpapakain sa iisang taong may yoga ay higit pa roon.
Verse 10
संनिरुध्येन्द्रियग्रामं यत्रयत्र वसेन्मुनिः । तत्रतत्र कुरुक्षेत्रं नैमिषं पुष्कराणि च
Saanman manahan ang isang muni, na napigil ang pangkat ng mga pandama—doon at doon ay naroroon ang Kurukṣetra, ang Naimiṣa, at ang Puṣkara rin.
Verse 11
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः । संक्रान्तौ च व्यतीपाते योगी भोज्यो विशेषतः
Kaya nga, sa buong pagsisikap—lalo na sa pagdilim ng buwan at araw, sa saṅkrānti ng Araw, at sa vyatīpāta-yoga—ang yogin ay dapat pakainin bilang natatanging gawaing may dakilang gantimpala.
Verse 12
संन्यासं कुरुते यस्तु तत्र तीर्थे युधिष्ठिर । विमानेन महाभागाः स याति त्रिदिवं नरः
Ngunit ang taong tumatanggap ng pagtalikod (saṃnyāsa) sa banal na tīrtha na iyon, O Yudhiṣṭhira—siya, na lubhang mapalad, ay nagtutungo sa langit na sakay ng makalangit na vimāna.
Verse 13
सोमस्यानुचरो भूत्वा तेनैव सह मोदते
Naging tagapaglingkod ni Soma (ang Buwan), siya’y nagagalak na kasama niya.
Verse 139
। अध्याय
Kabanata — tanda sa manuskrito ng pagtatapos o pamagat ng adhyāya.