Adhyaya 138
Itinuturo ni Mārkaṇḍeya na ang manlalakbay na deboto ay dapat tumungo sa walang kapantay na Śakratīrtha. Ipinapaliwanag ang kabanalan nito sa pamamagitan ng alamat ng pinagmulan: si Indra (Śakra), matapos sumpain ni Gautama dahil sa sariling pagkakamali, ay nawalan ng maharlikang ningning at kapangyarihan, at nagkubli sa hiya. Nabahala ang mga diyos at mga asceta, kaya lumapit sila kay Gautama na may mapagpayapang pananalita, na ang daigdig na walang Indra ay hindi kanais-nais para sa kaayusan ng mga diyos at ng mga tao, at humihiling ng habag para sa nagdurusang diyos. Si Gautama, na kinikilalang dakilang nakaaalam ng Veda, ay pumayag at nagkaloob ng biyaya: ang dating “isang libong marka” ay ginawang “isang libong mata” sa bisa ng kanyang pagpapala, at naibalik ang dangal ni Indra. Pagkaraan, nagtungo si Indra sa Narmadā, naligo sa dalisay na tubig, nagtatag at sumamba kay Tripurāntaka (Śiva, ang tagapuksa ng Tripura), at nagbalik sa tahanang makalangit na pinararangalan ng mga apsarā. Nagtatapos ang kabanata sa malinaw na bunga: ang sinumang maligo sa tīrtha na ito at sumamba kay Parameśvara ay mapapalaya sa kasalanang kaugnay ng bawal na paglapit sa asawa ng iba, kaya’t itinatanghal ang pook bilang lunas na ritwal at etikal sa pananampalatayang Śaiva.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्पाण्डुपुत्र शक्रतीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धो महाभागो देवराजः शतक्रतुः
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: “Pagkaraan nito, O anak ni Pāṇḍu, marapat na magtungo sa walang kapantay na Śakra-tīrtha, kung saan ang mapalad na hari ng mga deva—si Śatakratu (Indra)—ay nagkamit ng ganap na katuparan.”
Verse 2
गौतमेन पुरा शप्तं ज्ञात्वा देवाः सुरेश्वरम् । ब्रह्माद्या देवताः सर्व ऋषयश्च तपोधनाः
Nang malaman ng mga deva na ang panginoon ng mga sura ay minsang isinumpa ni Gautama, nagtipon ang lahat ng mga diyos—mula kay Brahmā—at ang mga rishi na may yaman ng tapas.
Verse 3
गौतमं प्रार्थयामासुर्वाक्यैः सानुनयैः शुभैः । गतराज्यं गतश्रीकं शक्रं प्रति मुनीश्वर
Sa mabubuti at mapagpakumbabang pananalita, nakiusap sila kay Gautama, O panginoon ng mga muni: “Mahabagin ka kay Śakra, na nawalan ng kaharian at naparam ang kanyang ningning.”
Verse 4
इन्द्रेन रहितं राज्यं न कश्चित्कामयेद्द्विज । देवो वा मानवो वापि एतत्ते विदितं प्रभो
“Walang sinuman ang magnanais ng kahariang walang Indra, O dvija—maging deva man o tao. Ito’y batid mo, O kagalang-galang.”
Verse 5
तस्य त्वं भगयुक्तस्य दयां कुरु द्विजोत्तम । गतश्चादर्शनं शक्रो दूषितः स्वेन पाप्मना
Kaya ikaw, O pinakadakila sa mga dalawang-ulit na isinilang, mahabag ka sa kanya, bagaman may bahid ng kahihiyan; si Śakra’y nagtago na, nadungisan ng sarili niyang kasalanan.
Verse 6
देवानां वचनं श्रुत्वा गौतमो वेदवित्तमः । तथेति कृत्वा शक्रस्य वरं दातुं प्रचक्रमे
Nang marinig ang salita ng mga diyos, si Gautama—pinakamataas sa mga nakaaalam ng Veda—ay sumang-ayon, “Gayon na nga,” at sinimulang igawad ang biyaya kay Śakra.
Verse 7
एतद्भगसहस्रं तु पुरा जातं शतक्रतो । तल्लोचनसहस्रं तु मत्प्रसादाद्भविष्यति
“O Śatakratu, ang dating ‘isang libong tanda ng kahihiyan’ ay, sa aking pagpapala, magiging ‘isang libong mata’.”
Verse 8
एवमुक्तः सहस्राक्षः प्रणम्य मुनिसत्तमम् । ब्राह्मणांस्तान्महाभागान्नर्मदां प्रत्यगात्ततः
Sa gayong pananalita, si Sahasrākṣa (Indra) ay yumukod sa pinakadakilang muni; at kasama ang mga mapalad na Brahmin na iyon, siya’y tumungo patungo sa Narmadā.
Verse 9
स्नात्वा स विमले तोये संस्थाप्य त्रिपुरान्तकम् । जगाम त्रिदशावासं पूज्यमानोऽप्सरोगणैः
Pagkaligo niya sa dalisay na tubig, at maitatag ang pagsamba kay Tripurāntaka, siya’y nagtungo sa tahanan ng mga diyos, pinararangalan ng mga pangkat ng apsarā.
Verse 10
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम् । परदाराभिगमनान्मुच्यते पातकान्नरः
Sa banal na tawiran, ang sinumang maligo at sumamba kay Parameśvara ay napapalaya sa kasalanan—maging sa mabigat na sala ng paglapit sa asawa ng iba.
Verse 138
। अध्याय
Kabanata (panandang pangwakas ng bahagi).