Adhyaya 136
Isinalaysay ni Mārkaṇḍeya ang pangyayaring Ahalyā–Gautama–Indra sa paraang nakasentro sa pook upang patatagin ang kabanalan ng dambanang Śiva na tinatawag na “Ahalyeśvara” at ng katabing tīrtha. Inilarawan si Gautama bilang huwarang brāhmaṇa-ascetic, at si Ahalyā bilang bantog sa kagandahan. Si Indra (Śakra), dahil sa pagnanasa, ay nanlinlang kay Gautama sa pamamagitan ng pagbabalatkayo at lumapit kay Ahalyā malapit sa kanilang tahanan. Pagdating ni Gautama at pagkilala sa paglabag, isinumpa niya si Indra, kaya nagkaroon ito ng tanda sa katawan na inilarawang paglitaw ng maraming “bhaga”; iniwan ni Indra ang paghahari at nagsagawa ng matinding tapas upang magsisi. Si Ahalyā man ay isinumpang maging bato, subalit may takdang paglaya: matapos ang isang libong taon, siya’y nalinis nang makita si Rāma sa isang konteksto ng paglalakbay-pananampalataya, kasama si Viśvāmitra. Nang maibalik, nagsagawa si Ahalyā ng mga ritwal sa pampang ng Narmadā tīrtha—banal na pagligo (snāna) at mga austerity, kabilang ang cāndrāyaṇa at iba pang kṛcchra. Nalugod si Mahādeva at nagkaloob ng biyaya; itinindig ni Ahalyā si Śiva bilang “Ahalyeśvara”. Sa phalaśruti, ipinangako na ang sinumang maligo sa tīrtha at sumamba kay Parameśvara roon ay magkakamit ng langit, at sa muling pagsilang ay tatamasa ng kasaganaan, karunungan, kalusugan, mahabang buhay, at pagpapatuloy ng angkan.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल चाहल्येश्वरमुत्तमम् । यत्र सिद्धा महाभागा त्वहल्या तापसी पुरा
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: “Pagkaraan nito, O hari, marapat na magtungo sa dakilang dambana ni Cāhalyeśvara, kung saan noong unang panahon ang mapalad na tapasin na si Ahalyā ay nagkamit ng siddhi.”
Verse 2
गौतमो ब्राह्मणस्त्वासीत्साक्षाद्ब्रह्मेव चापरः । सत्यधर्मसमायुक्तो वानप्रस्थाश्रमे रतः
May isang brāhmaṇa na nagngangalang Gautama, na wari’y si Brahmā rin sa anyong tao; puspos ng katotohanan at dharma, at nakatuon sa āśrama ng vānaprastha.
Verse 3
तस्य पत्नी महाभागा ह्यहल्या नाम विश्रुता । रूपयौवनसम्पन्ना त्रिषु लोकेषु विश्रुता
Ang kanyang asawa ay ang lubhang pinagpala, bantog sa pangalang Ahalyā; hitik sa ganda at kabataan, at kilala sa tatlong daigdig.
Verse 4
अस्या अप्यतिरूपेण देवराजः शतक्रतुः । मोहितो लोभयामास ह्यहल्यां बलसूदनः
Nabighani sa pambihirang kagandahan niya, si Indra—hari ng mga deva, tagaganap ng sandaang yajña—ay nalito at sinikap tuksuhin si Ahalyā, ang pumatay kay Bala.
Verse 5
मां भजस्व वरारोहे देवराजमनिन्दिते । क्रीडयस्व मया सार्द्धं त्रिषु लोकेषु पूजिता
“Ako ang piliin mo, O marikit ang balakang, O walang kapintasan; piliin mo ang hari ng mga deva. Makipaglaro ka sa akin; pararangalan ka sa tatlong daigdig.”
Verse 6
किं करिष्यसि विप्रेण शौचाचारकृशेन तु । तपःस्वाध्यायशीलेन क्लिश्यन्तीव सुलोचने
“Ano ang magagawa mo sa isang brāhmaṇa na payat dahil sa kalinisan at mahigpit na asal—nakatuon sa tapas at pag-aaral ng Veda? O magandang-mata, wari’y nagdurusa ka sa gayong buhay.”
Verse 7
एवमुक्ता वरारोहा स्त्रीस्वभावात्सुचञ्चला । मनसाध्याय शक्रं सा कामेन कलुषीकृता
Sa gayong pananalita, ang marikit ang balakang—sa likas na ugali ng babae’y madaling matinag—ay pinagmuni-munihan si Śakra sa isip; nilapastangan siya ng pagnanasa sa loob.
Verse 8
तस्या विदित्वा तं भावं स देवः पाकशासनः । गौतमं वञ्चयामास दुष्टभावेन भावितः
Nang mabatid ang kanyang hilig, ang diyos na si Pākaśāsana (Indra) ay sinimulang dayain si Gautama, sapagkat ang isip niya’y pinakilos ng masamang hangarin.
Verse 9
विदित्वा चान्तरं तस्य गृहीत्वा वेषमुत्तमम् । अहल्यां रमयामास विश्वस्तां मन्दिरान्तिके
Nang matanto ang sandali, nagsuot siya ng marangal na pagbabalatkayo at inakit si Ahalyā—na may tiwala sa kanya—sa may tabi ng tahanan.
Verse 10
क्षणमात्रान्तरे तत्र देवराजस्य भारत । आजगाम मुनिश्रेष्ठो मन्दिरं त्वरयान्वितः
Ngunit sa mismong pook na iyon, sa loob lamang ng isang kisap, O Bhārata, nagbalik nang nagmamadali ang pinakadakilang muni sa tahanan ng hari ng mga deva.
Verse 11
आगतं गौतमं दृष्ट्वा भीतभीतः पुरंदरः । निर्गतः स ततो दृष्ट्वा शक्रोऽयमिति चिन्तयन्
Nang makita ang pagdating ni Gautama, nanginig sa takot si Purandara. Siya’y palihim na lumabas; at pagkakita sa kanya, naisip ni Gautama, ‘Ito si Śakra.’
Verse 12
ततः शशाप देवेन्द्रं गौतमः क्रोधमूर्छितः । अजितेन्द्रियोऽसि यस्मात्त्वं तस्माद्बहुभगो भव
Pagkaraan, si Gautama, nalulunod sa poot, ay nagsumpa sa hari ng mga deva: ‘Sapagkat hindi mo napagtagumpayan ang mga pandama, kaya maging “maraming-tanda” ka.’
Verse 13
एवमुक्तस्तु देवेन्द्रस्तत्क्षणादेव भारत । भगानां तु सहस्रेण तत्क्षणादेव वेष्टितः
Sa gayong salita, O Bhārata, si Devendra ay agad na natakpan—na para bang napalibutan—ng isang libong ‘bhaga’, mga tanda ng pagnanasa.
Verse 14
त्यक्त्वा राज्यं सुरैः सार्द्धं गतश्रीको जगाम ह । तपश्चचार विपुलं गौतमेन महीतले
Tinalikuran niya ang kaharian; nawala ang kanyang karangalan. Lumisan siyang kasama ng mga deva, at sa ibabaw ng lupa ay nagsagawa ng dakilang tapasya kaugnay ni Gautama, upang makamtan ang pag-alis ng dusa.
Verse 15
अहल्यापि ततः शप्ता यस्मात्त्वं दुष्टचारिणी । प्रेक्ष्य मां रमसे शक्रं तस्मादश्ममयी भव
Pagkaraan, si Ahalyā man ay sinumpa: “Sapagkat ikaw ay gumawa ng kasamaan—nakita mo ako, ngunit pinili mong magalak kay Śakra—kaya maging batong anyo ka.”
Verse 16
गते वर्षसहस्रान्ते रामं दृष्ट्वा यशस्विनम् । तीर्थयात्राप्रसङ्गेन धौतपापा भविष्यसि
Paglipas ng sanlibong taon, sa pagkakita mo sa marangal at tanyag na Rāma, sa pagkakataon ng paglalakbay sa mga tīrtha, mahuhugasan ang iyong mga kasalanan.
Verse 17
एवं गते ततः काले दृष्टा रामेण धीमता । विश्वामित्रसहायेन त्यक्त्वा साश्ममयीं तनुम्
Sa gayon, nang lumipas ang takdang panahon, nakita siya ng marunong na Rāma; at sa tulong ni Viśvāmitra, iniwan niya ang batong anyong katawan.
Verse 18
पूजयित्वा यथान्यायं गतपापा विमत्सरा । आगता नर्मदातीरे तीर्थे स्नात्वा यथाविधि
Matapos sumamba ayon sa nararapat, malaya sa kasalanan at walang inggit, siya’y dumating sa pampang ng Narmadā; at naligo sa tīrtha ayon sa itinakdang paraan.
Verse 19
कृतं चान्द्रायणं मासं कृच्छ्रं चान्यं ततः परम् । ततस्तुष्टो महादेवो दत्त्वा वरमनुत्तमम्
Isinagawa niya ang panatang Cāndrāyaṇa sa loob ng isang buwan, at pagkaraan ay isa pang mahigpit na Kṛcchra. Nang malugod si Mahādeva, ipinagkaloob Niya ang walang kapantay na biyaya.
Verse 20
जगामादर्शनं भूयो रेमे चोमापतिश्चिरम् । अहल्या तु गते देवे स्थापयित्वा जगद्गुरुम्
Muli siyang naglaho sa paningin, at ang Panginoon ni Umā ay nanatiling payapa sa mahabang panahon. Ngunit nang umalis na ang Deva, si Ahalyā, matapos itatag ang Gurong ng sanlibutan bilang dambana,
Verse 21
अहल्येश्वरनामानं स्वगृहे चागमत्पुनः । तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम्
ay tinawag itong ‘Ahalyeśvara’ at muling nagbalik sa sariling tahanan. Sinumang sa tīrtha na yaon ay maligo at sumamba kay Parameśvara,
Verse 22
स मृतः स्वर्गमाप्नोति यत्र देवो महेश्वरः । क्रीडयित्वा यथाकामं तत्र लोके महातपाः
sa kamatayan ay makakamit ang langit, doon kung saan naroroon ang Deva na si Maheśvara. Doon, matapos magtamasa ayon sa nais, ang dakilang mapag-asceta sa mundong yaon
Verse 23
गते वर्षसहस्रान्ते मानुष्यं लभते पुनः । धनधान्यचयोपेतः पुत्रपौत्रसमन्वितः
pagkaraan ng sanlibong taon ay muling magkakamit ng pagkatao. Siya’y magkakaroon ng saganang yaman at ani, at pagpapalain ng mga anak at mga apo.
Verse 24
वेदविद्याश्रयो धीमाञ्जायते विमले कुले । रूपसौभाग्यसम्पन्नः सर्वव्याधिविवर्जितः । जीवेद्वर्षशतं साग्रमहल्यातीर्थसेवनात्
Sa paglilingkod sa Ahalyā-tīrtha, isinisilang ang tao na marunong sa isang dalisay na angkan, nakasandig sa kaalamang Veda; pinagkalooban ng kagandahan at magandang kapalaran, malaya sa lahat ng karamdaman, at nabubuhay nang isang daang taon at higit pa.
Verse 136
। अध्याय
“Kabanata.” (Tanda ng pagtatapos ng kabanata.)