Adhyaya 133

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल परं तीर्थचतुष्टयम् । येषां दर्शनमात्रेण सर्वपापक्षयो भवेत्

Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Pagkaraan nito, O hari, magtungo sa kataas-taasang pangkat ng apat na banal na tīrtha; sa pagtanaw pa lamang sa kanila, napapawi ang lahat ng kasalanan.

Verse 2

कौबेरं वारुणं याम्यं वायव्यं तु ततः परम् । यत्र सिद्धा महाप्राज्ञा लोकपाला महाबलाः

Ang Kaubera, ang Vāruṇa, ang Yāmya, at pagkaraan ay ang marangal na Vāyavya—ito ang apat; doon nananahan ang makapangyarihang mga tagapangalaga ng daigdig, mga siddha na lubhang marunong.

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । किमर्थं लोकपालैश्च तपश्चीर्णं पुरानघ । नर्मदातटमाश्रित्य ह्येतन्मे वक्तुमर्हसि

Sinabi ni Yudhiṣṭhira: O walang dungis, sa anong dahilan nagsagawa noon ang mga tagapangalaga ng mga daigdig ng matitinding tapas, na sumisilong sa pampang ng Narmadā? Ipagpaumanhin, ipaliwanag mo sa akin ito.

Verse 4

श्रीमार्कण्डेय उवाच । अधिष्ठानं समिच्छन्ति ह्यचलं निर्बले सति । संसारे सर्वभूतानां तृणबिन्दुवदस्थिरे

Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Kapag kapos ang lakas, ang mga nilalang sa mundong ito’y naghahanap ng di-natitinag na sandigan; sapagkat sa saṃsāra, ang kalagayan ng lahat ay di-matatag—gaya ng patak sa talim ng damo.

Verse 5

कदलीसारनिःसारे मृगतृष्णेव चञ्चले । स्थावरे जङ्गमे सर्वे भूतग्रामे चतुर्विधे

Sa apat-na-uri na pulutong ng mga nilalang—maging nakatigil o gumagalaw—ang lahat ay pabagu-bago na parang mirage, at hungkag na parang ubod ng punong saging.

Verse 6

धर्मो माता पिता धर्मो धर्मो बन्धुः सुहृत्तथा । आधारः सर्वभूतानां त्रैलोक्ये सचराचरे

Ang Dharma ang ina; ang Dharma ang ama; ang Dharma ang kamag-anak at gayundin ang tapat na kaibigan. Ang Dharma ang sandigan ng lahat ng nilalang sa tatlong daigdig—gumagalaw at di-gumagalaw.

Verse 7

एवं ज्ञात्वा तु ते सर्वे लोकपालाः कृतक्षणाः । तपस्ते चक्रुरतुलं मारुताहारतत्पराः

Sa pagkaalam nito, silang lahat na Lokapāla, matatag ang pasya, ay nagsagawa ng walang kapantay na tapasya, na ang hangin lamang ang kanilang ikinabubuhay.

Verse 8

ततस्तुष्टो महादेवः कृतस्यार्द्धे गते तदा । अनुरूपेण राजेन्द्र युगस्य परमेश्वरः

Pagkaraan, nang lumipas ang kalahati ng Kṛta-yuga, si Mahādeva—ang Kataas-taasang Panginoon ng panahong yaon—ay nalugod, O hari, at nagpakita sa anyong angkop sa panahong iyon.

Verse 9

वरेण छन्दयामास लोकपालान्महाबलान् । यो यमिच्छति कामं वै तं तं तस्य ददाम्यहम्

Sa pamamagitan ng isang biyaya ay pinasaya niya ang makapangyarihang mga Lokapāla, na nagsabi: “Anumang ninanais ng sinuman sa inyo, iyon at iyon ay ipagkakaloob ko sa kanya.”

Verse 10

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य लोकपाला जगद्धिताः । वरदं प्रार्थयामासुर्देवं वरमनुत्तमम्

Nang marinig ang kanyang mga salita, ang mga Lokapāla—na ang hangad ay kapakanan ng sanlibutan—ay nagsimulang manalangin sa diyos na tagapagkaloob ng biyaya para sa pinakamataas na biyaya.

Verse 11

कुबेर उवाच । यदि तुष्टो महादेव यदि देयो वरो मम । यक्षाणामीश्वरश्चाहं भवामि धनदस्त्विति

Sinabi ni Kubera: “Kung ikaw ay nalulugod, O Mahādeva, at kung may ipagkakaloob kang biyaya sa akin—nawa’y maging panginoon ako ng mga Yakṣa, at tawaging Dhanada, ang tagapagkaloob ng yaman.”

Verse 12

ततः प्रोवाच देवेशं यमः संयमने रतः । तत्र प्रधानो भगवान् भवेयं सर्वजन्तुषु

Pagkaraan, si Yama—nakatuon sa pagpipigil at pamamahala—ay nagsalita sa Panginoon ng mga diyos: “Sa nasasakupang iyon, sa gitna ng lahat ng nilalang, nawa’y ako ang maging pinakapangunahing panginoon.”

Verse 13

वरुणोऽनन्तरं प्राह प्रणम्य तु महेश्वरम् । क्रीडेयं वारुणे लोके यादोगणसमन्वितः

Pagdaka, si Varuṇa, yumukod kay Maheśvara, ay nagsabi: “Nawa’y makapamasyal ako sa aking sariling daigdig ni Varuṇa, na napaliligiran ng mga pangkat ng mga nilalang sa tubig.”

Verse 14

जगादाशु ततो वायुः प्रणम्य तु महेश्वरम् । व्यापकत्वं त्रिलोकेषु प्रार्थयामास भारत

Pagkatapos, si Vāyu, agad na yumukod kay Maheśvara, ay nanalangin: “Ipagkaloob mo sa akin ang kapangyarihang lumaganap sa tatlong daigdig, O Bhārata.”

Verse 15

तेषां यदीप्सितं काममुमया सह शङ्करः । सर्वेषां लोकपालानः दत्त्वा चादर्शनं गतः

Si Śaṅkara, kasama si Umā, ay ipinagkaloob sa bawat Lokapāla ang minimithing biyaya; at pagkaraan ay naglaho sa paningin.

Verse 16

गते महेश्वरे देवे यथास्थानं तु ते स्थिताः । स्थापना च कृता सर्वैः स्वनाम्नैव पृथक्पृथक्

Nang makaalis na ang Diyos na si Maheśvara, nanatili sila sa kani-kanilang kinalalagyan; at bawat isa’y nagtatag nang hiwalay ng sariling upuan-dambana, na taglay ang sariling pangalan.

Verse 17

कुबेरश्च कुबेरेशं यमश्चैव यमेश्वरम् । वरुणो वरुणेशं तु वातो वातेश्वरं नृप

Si Kubera’y (nagtatag) ng Kubereśa; si Yama naman ng Yameśvara; si Varuṇa ng Varuṇeśa; at si Vāta ng Vāteśvara, O Hari.

Verse 18

तर्पणं विदधुः सर्वे मन्त्रैश्च विविधैः शुभैः । सर्वे सर्वेश्वरं देव पूजयित्वा यथाविधि

Lahat sila’y nagsagawa ng tarpaṇa, na may sari-saring mapalad na mantra; at lahat, matapos sambahin si Sarveśvara, ang Panginoon, ayon sa wastong ritwal, ay nagpatuloy pa.

Verse 19

आह्वयामासुस्तान् विप्रान्सर्वे सर्वेश्वरा इव । क्षान्तदान्तजितक्रोधान्सर्वभूताभयप्रदान्

Pagkaraan, silang lahat—na wari’y mga panginoon din—ay nag-anyaya sa mga brāhmaṇa: matiisin, mapagpigil sa sarili, nagwawagi sa galit, at nagbibigay ng kawalang-takot sa lahat ng nilalang.

Verse 20

वेदविद्याव्रतस्नातान् सर्वशास्त्रविशारदान् । ऋग्यजुःसामसंयुक्तांस्तथाथर्वविभूषितान्

Inanyayahan nila ang mga brāhmaṇa na naligo sa kaalamang Veda at sa mga panatang disiplina, bihasa sa lahat ng śāstra—taglay ang Ṛg, Yajus, at Sāman, at pinalamutian din ng kaalamang Atharvan.

Verse 21

चातुर्विध्यं तु सर्वेषां दानं दास्याम गृह्णत । एवमुक्त्वा तु सर्वेषां विप्राणां दानमुत्तमम्

“Magkakaloob kami sa inyong lahat ng apat-na-uri ng handog—tanggapin ninyo.” Pagkasabi nito, inihanda nila para sa lahat ng mga brāhmaṇa ang pinakadakilang kawanggawa.

Verse 22

तत्र स्थाने ददुस्तेषां भूमिदानमनुत्तमम् । यावच्चन्द्रश्च सूर्यश्च यावत्तिष्ठति मेदिनी

Doon mismong pook na iyon, ipinagkaloob nila sa kanila ang walang kapantay na handog na lupain—na magtatagal habang naroon ang buwan at araw, habang nananatili ang daigdig.

Verse 23

तावद्दानं तु युष्माकं परिपन्थी न कश्चन । राजा वा राजतुल्यो वा लोकपालैरनुत्तमम्

Hangga’t nananatiling buo ang inyong handog, walang sinuman ang makahahadlang sa inyong kapakanan—maging hari man, kapantay ng hari, o maging ang walang kapantay na mga tagapagbantay ng mga daigdig.

Verse 24

दत्तं लोपयते मूढः श्रूयतां तस्य यो विधिः । शोषयेद्धनदो वित्तं तस्य पापस्य भारत

Pakinggan ninyo ang kahihinatnan ng hangal na nagpapawalang-bisa sa naipagkaloob: si Kubera, Panginoon ng Kayamanan, ay pinatutuyo ang yaman ng makasalanang iyon, O Bhārata.

Verse 25

शरीरं वरुणो देवः संततीं श्वसनस्तथा । आयुर्नयति तस्याशु यमः संयमनो महान्

Kinukuha ni Varuṇa, ang diyos, ang kagalingan ng kanyang katawan; kinukuha ni Vāyu ang kanyang lahi; at si Yama, ang dakilang tagapagpigil, ay agad na inaagaw ang kanyang haba ng buhay.

Verse 26

निःशेषं भस्मसात्कृत्वा हुतभुग्याति भारत । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठिर । भक्तिः कार्या नृपैः सर्वैरिच्छद्भिः श्रेय आत्मनः

Matapos siyang gawing ganap na abo, nilalamon siya ni Agni, O Bhārata. Kaya, O Yudhiṣṭhira, sa buong pagsisikap ay nararapat na ang mga hari’y maghandog ng debotong paggalang sa mga Brāhmaṇa—sapagkat ang lahat ng naghahangad ng sariling pinakamataas na kabutihan ay dapat gumawa nito.

Verse 27

राजा वृक्षो ब्राह्मणास्तस्य मूलं भृत्याः पर्णा मन्त्रिणस्तस्य शाखाः । तस्मान्मूलं यत्नतो रक्षणीयं मूले गुप्ते नास्ति वृक्षस्य नाशः

Ang hari ay isang puno; ang mga Brāhmaṇa ang ugat nito; ang mga lingkod ang mga dahon; ang mga tagapayo ang mga sanga. Kaya ang ugat ay dapat ingatan nang buong pagsisikap—kapag ligtas ang ugat, hindi napapahamak ang puno.

Verse 28

षष्टिवर्षसहस्राणि स्वर्गे तिष्ठति भूमिदः । आच्छेत्ता चावमन्ता च तान्येव नरके वसेत्

Sa animnapung libong taon, ang nagkakaloob ng lupa ay nananahan sa langit. Ngunit ang umaagaw nito at ang humahamak dito ay maninirahan sa impiyerno sa gayon ding haba ng panahon.

Verse 29

स्वदत्ता परदत्ता वा पालनीया वसुंधरा । यस्य यस्य यदा भूमिस्तस्य तस्य तदा फलम्

Maging sariling bigay o bigay ng iba, ang lupang ipinagkaloob ay dapat pangalagaan. Sapagkat sinumang may hawak ng lupa sa anumang panahon—siya nga ang tumatanggap ng bunga nito noon.

Verse 30

देवताज्ञामनुस्मृत्य राजानो येऽपि तां नृप । पालयिष्यन्ति सततं तेषां वासस्त्रिविष्टपे

Inaalaala ang utos ng mga diyos, yaong mga haring patuloy na mag-iingat sa gayong kaloob na lupa, O pinuno, ay magkakaroon ng tahanan sa Triviṣṭapa, sa langit.

Verse 31

स्वदत्ता परदत्ता वा यत्नाद्रक्ष्या युधिष्ठिर । मही महीक्षिता नित्यं दानाच्छ्रेयोऽनुपालनम्

Maging ito man ay ipinagkaloob ng sarili o ng iba, ang lupain ay dapat na maingat na bantayan, O Yudhiṣṭhira. Para sa mga hari, ang pangangalaga sa kaloob ay higit na mabuti kaysa sa pagbibigay lamang.

Verse 32

आयुर्यशो बलं वित्तं संततिश्चाक्षया नृप । तेषां भविष्यते नूनं ये प्रजापालने रताः

Mahabang buhay, katanyagan, lakas, kayamanan, at walang hanggang lahi—ang mga ito ay tiyak na mapapasa-kanila, O Hari, na nalulugod sa pangangalaga ng kanilang mga nasasakupan.

Verse 33

एवमुक्त्वा तु तान् सर्वांल्लोकपालान् द्विजोत्तमान् । पूजयित्वा विधानेन प्रणिपत्य व्यसर्जयन्

Matapos magsalita ng ganito, ang mahusay na Brāhmaṇa ay nagbigay-pugay sa lahat ng mga Lokapāla ayon sa tamang rito; pagkatapos, yumuko siya at magalang silang pinauwi.

Verse 34

गतेषु विप्रमुख्येषु स्नात्वा हुतहुताशनाः । लोकपालाः क्षुधाविष्टाः पर्यटन्भैक्षमात्मनः

Nang makaalis na ang mga pangunahing Brāhmaṇa, ang mga Lokapāla ay naligo at nag-alay sa sagradong apoy; subalit, dahil sa gutom, sila ay naglibot upang humingi ng limos.

Verse 35

अस्थिचर्मावशेषाङ्गाः कपालोद्धृतपाणयः । अलब्धग्रासमर्द्धार्धं निर्ययुर्नगराद्बहिः

Ang kanilang mga katawan ay buto't balat na lamang, may hawak na mga mangkok na bungo sa kanilang mga kamay, at hindi nakakuha kahit kalahating subo ng pagkain, sila ay lumabas ng lungsod.

Verse 36

शापं दत्त्वा तदा क्रोधाद्ब्राह्मणाय युधिष्ठिर । दरिद्राः सततं मूर्खा भवेयुश्च ययुर्गृहान्

Pagkatapos, dahil sa poot, nagbigay sila ng sumpa sa brāhmaṇa, O Yudhiṣṭhira: “Nawa’y maging laging dukha at laging mangmang ka.” Pagkasambit ng sumpa, sila’y nagsiuwi sa kani-kanilang tahanan.

Verse 37

तदाप्रभृति ते सर्वे ब्राह्मणा धनवर्जिताः । शापदोषेण कौबेर्यां संजाता दुःखभाजनाः

Mula noon, ang lahat ng mga brāhmaṇang iyon ay nawalan ng yaman; dahil sa kapintasan ng sumpang yaon, sa nasasakupan ni Kubera sila’y naging mga sisidlan ng dalamhati.

Verse 38

न धनं पैतृकं पुत्रैर्न पिता पुत्रपौत्रिकम् । भुञ्जते सकलं कालमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

“Hindi tinatamasa ng mga anak ang minanang yaman, ni ang ama ang yaman ng mga anak at mga apo; sa buong agos ng panahon ay gayon”—ganito nagsalita si Śaṅkara (Śiva).

Verse 39

कुबेरेशे नरः स्नात्वा यस्तु पूजयते शिवम् । गन्धधूपनमस्कारैः सोऽश्वमेधफलं लभेत्

Sa Kubereśa, ang taong naligo at saka sumamba kay Śiva sa pamamagitan ng pabango, insenso, at mapitagang pagpupugay ay nagkakamit ng bunga na katulad ng gantimpala ng Aśvamedha.

Verse 40

यमतीर्थे तु यः स्नात्वा सम्पश्यति यमेश्वरम् । सर्वपापैः प्रमुच्येत सप्तजन्मान्तरार्जितैः

Ngunit sa Yama-tīrtha, sinumang maligo at masdan si Yameśvara ay napapalaya sa lahat ng kasalanan—kahit yaong naipon sa pitong magkakasunod na kapanganakan.

Verse 41

पूर्णमास्याममावास्यां स्नात्वा तु पितृतर्पणम् । यः करोति तिलैः स्नानं तस्य पुण्यफलं शृणु

Sa araw ng kabilugan at araw ng bagong buwan, matapos maligo, ang sinumang magsagawa ng tarpaṇa para sa mga Pitṛ at maligo na may linga (sesame)—pakinggan ang banal na bunga ng gawaing iyon.

Verse 42

सुतृप्तास्तेन तोयेन पितरश्च पितामहाः । स्वर्गस्था द्वादशाब्दानि क्रीडन्ति प्रपितामहाः

Sa tubig na iyon, lubos na nasisiyahan ang mga ama at mga lolo; at ang mga ninuno-sa-ikatlong salin, nananahan sa langit, ay nagagalak doon sa loob ng labindalawang taon.

Verse 43

वरुणेशे नरः स्नात्वा ह्यर्चयित्वा महेश्वरम् । वाजपेयस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति पुष्कलम्

Sa Varuṇeśvara, ang taong naligo at marapat na sumamba kay Maheśvara ay nagkakamit ng saganang kabutihang-loob—ang mismong bunga ng sakripisyong Vājapeya.

Verse 44

मृतां कालेन महता लोके यत्र जलेश्वरः । स गच्छेत्तत्र यानेन गीयमानोऽप्सरोगणैः

Pagkaraan ng mahabang panahon, kapag pumanaw na sa mundong ito, siya’y tutungo sa dako kung saan nananahan si Jaleśvara—isinakay sa makalangit na sasakyan at inaawitan ng mga pangkat ng Apsarā.

Verse 45

वातेश्वरे नरः स्नात्वा सम्पूज्य च महेश्वरम् । जायते कृतकृत्योऽसौ लोकपालानवेक्षयन्

Sa Vāteśvara, ang taong naligo at ganap na sumamba kay Maheśvara ay nagiging ganap ang layon ng buhay, at namamasdan ang mga tagapagbantay ng mga daigdig (Lokapāla).

Verse 46

किं तस्य बहुभिर्यज्ञैर्दानैर्वा बहुदक्षिणैः । स्नात्वा चतुष्टये लोके अवाप्तं जन्मनः फलम्

Ano pa ang kailangan niya ng maraming yajña o mga handog na may saganang dakṣiṇā? Sa pagligo sa apat-na-bahaging banal na pook, natamo niya sa mundong ito ang tunay na bunga ng pagsilang bilang tao.

Verse 47

ते धन्यास्ते महात्मानस्तेषां जन्म सुजीवितम् । नित्यं वसन्ति कौरिल्यां लोकपालान्निमन्त्र्य ये

Mapalad sila, tunay na dakila ang kanilang loob; ang kanilang pagsilang ay ganap na naisabuhay—yaong laging nananahan sa Kaurilā, matapos anyayahan ang mga tagapagbantay ng mga daigdig.

Verse 48

एतत्पुण्यं पापहरं धन्यमायुर्विवर्धनम् । पठतां शृण्वतां चैव सर्वपापक्षयो भवेत्

Ang salaysay na ito ay puno ng puṇya, pumapawi ng kasalanan, mapalad at nagpapahaba ng buhay. Sa mga bumibigkas at sa mga nakikinig, nagaganap ang pagkalipol ng lahat ng kasalanan.