Adhyaya 125

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल रवितीर्थमनुत्तमम् । यत्र देवः सहस्रांशुस्तपस्तप्त्वा दिवं गतः

Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Pagkaraan nito, O hari, marapat na magtungo sa walang kapantay na Ravi-tīrtha, kung saan ang diyos na Sahasrāṃśu (Araw) ay nagsagawa ng matinding tapas at nakamit ang makalangit na daigdig.

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । कथं देवो जगद्धाता सर्वदेवनमस्कृतः । तपस्तपति देवेशस्तापसो भास्करो रविः

Sinabi ni Yudhiṣṭhira: Paano nagaganap na ang Panginoon—tagapaglikha ng sanlibutan, sinasamba ng lahat ng mga diyos—si Ravi Bhāskara, ang Diyos ng mga diyos, ay nagsasagawa ng matitinding tapa bilang isang asceta?

Verse 3

आराध्यः सर्वभूतानां सर्वदेवैश्च पूजितः । प्रत्यक्षो दृश्यते लोके सृष्टिसंहारकारकः

Siya ang karapat-dapat sambahin ng lahat ng nilalang at pinararangalan ng lahat ng mga diyos; siya’y hayagang nakikita sa daigdig bilang tagapagpasimula ng paglikha at tagapagganap ng paglipol.

Verse 4

आदित्यत्वं कथं प्राप्तः कथं भास्कर उच्यते । सर्वमेतत्समासेन कथयस्व ममानघ

Paano niya natamo ang pagka-Āditya, at bakit siya tinatawag na Bhāskara? Isalaysay mo sa akin ang lahat ng ito nang maikli, O walang kasalanan.

Verse 5

मार्कण्डेय उवाच । महाप्रश्नो महाराज यस्त्वया परिपृच्छितः । तत्सर्वं सम्प्रवक्ष्यामि नमस्कृत्य स्वयम्भुवम्

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: O dakilang hari, ang tanong na iyong itinanong ay napakalalim. Ipahahayag ko ang lahat, matapos yumukod kay Svayambhū, ang Sariling-Isinilang na Panginoon.

Verse 6

आसीदिदं तमोभूतमप्रज्ञातमलक्षणम् । अप्रतर्क्यमविज्ञेयं प्रसुप्तमिव सर्वतः

Sa pasimula, ang lahat ng ito ay naging kadiliman—di-hayag at walang makikilalang tanda; lampas sa pangangatwiran at di-malaman, na wari’y natutulog sa lahat ng dako.

Verse 7

ततस्तेजश्च दिव्यं च तप्तपिण्डमनुत्तमम् । आकाशात्तु यथैवोल्का सृष्टिहेतोरधोमुखी

Pagkaraan, lumitaw ang banal at di-mapapantayang bukol ng naglalagablab na liwanag—gaya ng bulalakaw mula sa langit, nakatuon pababa bilang sanhi ng paglikha.

Verse 8

तत्तेजसोऽन्तः पुरुषः संजातः सर्वभूषितः । स शिवोऽपाणिपादश्च येन सर्वमिदं ततम्

Sa loob ng liwanag na iyon, sumilang ang isang Persona, pinalamutian ng lahat ng karangalan. Siya si Śiva—walang kamay at paa—na siyang lumalaganap sa buong sansinukob na ito.

Verse 9

तस्योत्पन्नस्य भूतस्य तेजो रूपस्य भारत । पश्चात्प्रजापतिर्भूयः कालः कालान्तरेण वै

O Bhārata, matapos mahayag ang nilalang na anyong-liwanag na iyon, muling iniluwal ni Prajāpati ang Panahon—sa takdang agwat at sa wastong kapanahunan.

Verse 10

अग्निर्जातः स भूतानां मनुष्यासुररक्षसाम् । सर्वदेवाधिदेवश्च आदित्यस्तेन चोच्यते

Siya ay naging Apoy para sa lahat ng nilalang—sa mga tao, asura, at rākṣasa man; at sapagkat siya ang Kataas-taasang Panginoon ng lahat ng mga diyos, kaya siya’y tinatawag na Āditya, ang Araw.

Verse 11

आदौ तस्य नमस्कारोऽन्येषां च तदनन्तरम् । क्रियते दैवतैः सर्वैस्तेन सर्वैर्महर्षिभिः

Una, sa kanya iniaalay ang pagpupugay, at saka sa iba; ito’y isinasagawa ng lahat ng mga diyos, gayundin ng lahat ng dakilang ṛṣi.

Verse 12

तिस्रः सन्ध्यास्त्रयो देवाः सांनिध्याः सूर्यमण्डले । नमस्कृतेन सूर्येण सर्वे देवा नमस्कृताः

Ang tatlong sandhyā at ang tatlong diyos ay nananahan sa bilog ng Araw; sa pagyukod sa Araw, lahat ng mga diyos ay napaparangalan.

Verse 13

न दिवा न भवेद्रात्रिः षण्मासा दक्षिणायनम् । अयनं चोत्तरं चापि भास्करेण विना नृप

O Hari, kung wala si Bhāskara, wala sanang araw o gabi, ni ang anim na buwang paglalakbay ng dakṣiṇāyana; ni ang uttarāyana man ay iiral.

Verse 14

स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम् । न वर्तते विना सूर्यं तेन पूज्यतमो रविः

Ang paliligo, pagkakaloob, pagbigkas ng japa, paghahandog sa apoy, pag-aaral ng Veda, at pagsamba sa mga diyos ay di ganap na nagaganap kung wala ang Araw; kaya si Ravi ang pinakamarapat sambahin.

Verse 15

शब्दगाः श्रुतिमुख्याश्च ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । प्रत्यक्षो भगवान्देवो दृश्यते लोकपावनः

Si Brahmā, Viṣṇu, at Maheśvara ay nakikilala sa banal na tunog at ipinahahayag na pangunahing sa mga Veda; ngunit ang Panginoon, bilang nakikitang diyos, ay tuwirang nasisilayan—tagapaglinis ng mga daigdig.

Verse 16

उत्पत्तिः प्रलयस्थानं निधानं बीजमव्ययम् । हेतुरेको जगन्नाथो नान्यो विद्येत भास्करात्

Siya ang pinagmumulan ng paglitaw, ang tahanan ng pagkalusaw, ang kayamanan, ang di-nasisirang binhi; ang iisang sanhi, ang Panginoon ng sansinukob—walang iba pang nakikilala kundi si Bhāskara.

Verse 17

एवमात्मभवं कृत्वा जगत्स्थावरजङ्गमम् । लोकानां तु हितार्थाय स्थापयेद्धर्मपद्धतिम्

Sa gayon, mula sa Kanyang Sarili ay nilikha Niya ang daigdig ng di-gumagalaw at gumagalaw; at para sa kapakanan ng lahat ng nilalang, itinatag Niya ang landas at kaayusan ng Dharma.

Verse 18

नर्मदातटमाश्रित्य स्थापयित्वात्मनस्तनुम् । सहस्रांशुं निधिं धाम्नां जगामाकाशमव्ययम्

Sa pag-asa sa pampang ng Narmadā, itinatag niya roon ang sariling anyong may katawan; at si Sahasrāṁśu, ang libong-sinag na Araw, tagapag-ingat ng mga ningning, ay lumisan tungo sa di-nasisirang kalangitan.

Verse 19

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम् । सहस्रकिरणं देवं नाममन्त्रविधानतः

Sinumang maligo sa banal na tawiran na iyon at saka sumamba sa Kataas-taasang Panginoon—kay Sahasrakiraṇa, ang libong-sinag na Diyos—ayon sa wastong ritwal ng mga banal na pangalan at mantra, ay tunay na nagsasagawa ng ganap at itinakdang pagsamba.

Verse 20

तेन तप्तं हुतं तेन तेन सर्वमनुष्ठितम् । तेन सम्यग्विधानेन सम्प्राप्तं परमं पदम्

Sa pamamagitan niyon, ang tapas ay waring naisagawa; sa pamamagitan niyon, ang paghahandog sa apoy ay waring naganap; sa pamamagitan niyon, ang lahat ng pagsunod sa panata ay waring natupad. Sa wastong pamamaraan na iyon, natatamo ang kataas-taasang kalagayan.

Verse 21

ते धन्यास्ते महात्मानस्तेषां जन्म सुजीवितम् । स्नात्वा ये नर्मदातोये देवं पश्यन्ति भास्करम्

Mapalad sila, yaong mga dakilang kaluluwa; ang kanilang kapanganakan ay tunay na napakinabangan—yaong, matapos maligo sa tubig ng Narmadā, ay namamasdan ang diyos na si Bhāskara, ang Araw.

Verse 22

तथा देवस्य राजेन्द्र ये कुर्वन्ति प्रदक्षिणम् । अनन्यभक्त्या सततं त्रिरक्षरसमन्विताः

Gayundin, O pinakamainam sa mga hari, yaong palagiang umiikot nang pradakṣiṇa sa paligid ng Diyos, na may tanging debosyon at kalakip ang tatlong-pantig na mantra, ay nalalagay sa isang nagpapabanal na pagsasanay.

Verse 23

तेन पूतशरीरास्ते मन्त्रेण गतपातकाः । यत्पुण्यं च भवेत्तेषां तदिहैकमनाः शृणु

Dahil doon, ang kanilang mga katawan ay nagiging dalisay; sa pamamagitan ng mantra, ang kanilang mga kasalanan ay lumilisan. Ngayon, makinig nang may iisang tuon sa kabutihang-loob na sumisibol para sa kanila rito.

Verse 24

ससमुद्रगुहा तेन सशैलवनकानना । प्रदक्षिणीकृता सर्वा पृथिवी नात्र संशयः

Sa gawaing iyon, ang buong daigdig—kasama ang mga dagat at mga yungib, ang mga bundok, mga gubat at mga kakahuyan—ay waring naipradakṣiṇa; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 25

मन्त्रमूलमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् । तेन मन्त्रविहीनं तु कार्यं लोके न सिध्यति

Ang lahat ng ito—ang tatlong daigdig, kasama ang lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw—ay may ugat na mantra. Kaya ang gawaing walang mantra ay hindi nagtatagumpay sa daigdig.

Verse 26

यथा काष्ठमयो हस्ती यथा चर्ममयो मृगः । कार्यार्थं नैव सिध्येत तथा कर्म ह्यमन्त्रकम्

Kung paanong ang elepanteng kahoy o ang usang yari sa balat ay hindi makatutupad ng tunay na layunin, gayon din ang gawaing walang mantra ay hindi ganap na nagtatagumpay.

Verse 27

भस्महुतं पार्थ यथा तोयविवर्जितम् । निष्फलं जायते दानं तथा मन्त्रविवर्जितम्

O Pārtha, gaya ng handog na abo na walang tubig ay nauuwi sa wala, gayon din ang dāna: kapag walang mantra, nagiging walang bunga.

Verse 28

काष्ठपाषाणलोष्टेषु मृन्मयेषु विशेषतः । मन्त्रेण लोके पूजां तु कुर्वन्ति न ह्यमन्त्रतः

Lalo na sa mga anyong kahoy, bato, tipak, at lalo sa luwad, ang pagsamba sa mundong ito ay ginagawa sa pamamagitan ng mantra—hindi kailanman nang walang mantra.

Verse 29

द्वादशाब्दान्नमस्काराद्भक्त्या यल्लभते फलम् । मन्त्रयुक्तनमस्कारात्सकृत्तल्लभते फलम्

Ang bungang nakukuha sa labindalawang taong pagpapatirapa nang may debosyon—yaon ding bunga ay nakakamtan sa isang pagyukod na may kasamang mantra.

Verse 30

संक्रान्तौ च व्यतीपाते अयने विषुवे तथा । नर्मदाया जले स्नात्वा यस्तु पूजयते रविम्

Sa Saṅkrānti, sa Vyatīpāta, sa mga ayana (solstisyo), at sa mga viṣuva (equinox) din—sinumang maligo sa tubig ng Narmadā at saka sumamba sa Araw…

Verse 31

द्वादशाब्देन यत्पापमज्ञानज्ञानसंचितम् । तत्क्षणान्नश्यते सर्वं वह्निना तु तुषं यथा

Ang kasalanang naipon sa loob ng labindalawang taon—maging dahil sa kamangmangan o kahit may kaalaman—ay napapawi sa isang iglap, gaya ng ipa na nilalamon ng apoy.

Verse 32

चन्द्रसूर्यग्रहे स्नात्वा सोपवासो जितेन्द्रियः । तत्रादित्यमुखं दृष्ट्वा मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

Pagkaligo sa oras ng paglalaho ng buwan o araw, na may pag-aayuno at pagpipigil sa sarili, at pagtanaw doon sa mukha ni Āditya (Araw), napapalaya ang tao sa lahat ng kasalanan.

Verse 33

माघमासे तु सम्प्राप्ते सप्तम्यां नृपसत्तम । सोपवासो जितक्रोध उषित्वा सूर्यमन्दिरे

Kapag dumating ang buwan ng Māgha, O pinakamainam sa mga hari, sa ikapitong araw ng buwan—na may pag-aayuno, napagtagumpayan ang galit, at nananatili sa templo ng Araw…

Verse 34

प्रातः स्नात्वा विधानेन ददात्यर्घं दिवाकरे । विधिना मन्त्रयुक्तेन स लभेत्पुण्यमुत्तमम्

Sa bukang-liwayway, matapos maligo ayon sa tuntunin, at maghandog ng arghya sa Tagapaglikha ng Araw (Sūrya) sa wastong ritwal na may kasamang mantra—makakamtan niya ang pinakamataas na kabutihang-loob (puṇya).

Verse 35

पितृदेवमनुष्याणां कृत्वा ह्युदकतर्पणम् । मन्दिरे देवदेवस्य ततः पूजां समाचरेत्

Matapos maghandog ng udaka-tarpaṇa, mga pag-aalay ng tubig, para sa mga ninuno, sa mga diyos, at sa mga tao, saka dapat isagawa nang wasto ang pagsamba sa templo ng Diyos ng mga diyos.

Verse 36

गन्धैः पुष्पैस्तथा धूपैर्दीपनैवेद्यशोभनैः । पूजयित्वा जगन्नाथं ततो मन्त्रमुदीरयेत्

Sa pamamagitan ng mga pabango, mga bulaklak, gayundin ng insenso, mga ilawan, at kaaya-ayang handog na pagkain—matapos sambahin ang Jagannātha, ang Panginoon ng sansinukob, saka bigkasin ang mantra.

Verse 37

विष्णुः शक्रो यमो धाता मित्रोऽथ वरुणस्तथा । विवस्वान्सविता पूषा चण्डांशुर्भर्ग एव च

“Si Viṣṇu, si Śakra (Indra), si Yama, si Dhātṛ, si Mitra, at si Varuṇa; si Vivasvān, si Savitṛ, si Pūṣan, si Caṇḍāṃśu, at si Bharga”—

Verse 38

इति द्वादशनामानि जपन्कृत्वा प्रदक्षिणाम् । यत्फलं लभते पार्थ तदिहैकमनाः शृणु

Kaya, sa pagbigkas ng labindalawang pangalang ito at sa pagsasagawa ng pradakṣiṇā, O Pārtha—pakinggan mong may iisang-tutok na isip ang bungang natatamo rito.

Verse 39

दरिद्रो व्याधितो मूको बधिरो जड एव च । न भवेत्सप्त जन्मानि इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

Ipinahayag ni Śaṅkara: “Sa loob ng pitong kapanganakan, hindi siya magiging dukha, may sakit, pipi, bingi, o mapurol ang isip.”

Verse 40

एवं ज्ञात्वा विधानेन जपन्मन्त्रं विचक्षणः । आराधयेद्रविं भक्त्या य इच्छेत्पुण्यमुत्तमम्

Sa pagkaalam nito at sa pagsunod sa wastong tuntunin, ang taong may pag-unawa ay dapat magjapa ng mantra at sumamba kay Ravi (Araw) nang may bhakti, kung ninanais niya ang pinakamataas na kabutihang-loob.

Verse 41

मन्त्रहीनां तु यः कुर्याद्भक्तिं देवस्य भारत । स विडम्बति चात्मानं पशुकीटपतङ्गवत्

Ngunit, O Bhārata, ang sinumang gumagawa ng debosyon sa diyos nang walang mantra ay nilalait lamang ang sarili—gaya ng hayop, uod, o kulisap.

Verse 42

तत्र तीर्थे तु यः कश्चित्त्यजते देहमुत्तमम् । स गतस्तत्र देवैस्तु पूज्यमानो महर्षिभिः

Sa banal na tawiran, sinumang magbitiw ng marangal na katawan ay dinadala sa makalangit na dako, pinararangalan ng mga deva at iginagalang ng mga dakilang rishi.

Verse 43

स्वेच्छया सुचिरं कालमिह लोके नृपो भवेत्

Sa sariling kalooban, sa napakahabang panahon sa mundong ito, siya’y nagiging hari.

Verse 44

पुत्रपौत्रसमायुक्तो हस्त्यश्वरथसङ्कुलः । दासीदासशतोपेतो जायते विपुले कुले

Ipinanganganak siya sa dakilang angkan—may mga anak at apo, napaliligiran ng mga elepante, kabayo, at mga karwahe, at pinaglilingkuran ng daan-daang aliping babae at lalaki.

Verse 125

। अध्याय

Wakas ng kabanata (adhyāya).