Adhyaya 115
Nagsalita si Mārkaṇḍeya sa isang hari at itinuro ang pinakamataas na Aṅgāraka Tīrtha sa pampang ng Narmadā, na kilala sa mga tao bilang nagbibigay ng kagandahan at anyo (rūpa). Isinasalaysay ng kabanata na si Aṅgāraka—ang “isinilang mula sa lupa,” kaugnay ng graha na Maṅgala (Mars)—ay nagsagawa ng mahahabang pag-aayuno at pagninilay (tapas) sa napakalalaking panahon. Nalugod si Mahādeva (Śiva) at nagpakita nang tuwiran, nag-alok ng biyaya na bihira kahit sa mga diyos. Hiniling ni Aṅgāraka ang isang katayuang walang kupas at di-nasisira: ang patuloy na paglalakbay sa gitna ng mga planeta, at ang bisa ng biyaya hangga’t nananatili ang mga bundok, araw at buwan, mga ilog at karagatan. Ipinagkaloob ito ni Śiva at lumisan, pinupuri ng mga deva at asura. Pagkaraan, itinatag ni Aṅgāraka si Śaṅkara sa lugar na iyon at saka tinanggap ang kanyang puwesto sa kaayusan ng mga graha. Itinuturo rin na ang sinumang maligo sa tīrtha at sumamba kay Parameśvara—na may pag-aalay at ritwal ng apoy (homa) habang napagtagumpayan ang galit—ay magkakamit ng bunga na katumbas ng sakripisyong Aśvamedha. Bukod dito, sa ikaapat na araw ng tithi na iniuugnay kay Aṅgāraka, ang pagligo at pagsamba sa graha ayon sa wastong paraan ay nagdudulot ng mabuting palad, kagandahan, at pangmatagalang kapakinabangan. Ang kamatayan sa pook na iyon, sinadya man o hindi, ay inilalarawan bilang pagkapiling kay Rudra at pagdiriwang sa Kanyang presensya.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज तीर्थमङ्गारकं परम् । रूपदं सर्वलोकानां विश्रुतं नर्मदातटे
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: “Pagkaraan nito, O dakilang hari, magtungo ka sa kataas-taasang Aṅgāraka Tīrtha, bantog sa pampang ng Narmadā, na nagkakaloob ng kagandahan at karangalan sa lahat ng nilalang.”
Verse 2
अङ्गारकेण राजेन्द्र पुरा तप्तं तपः किल । अर्बुदं च निखर्वं च प्रयुतं वर्षसंख्यया
O pinakamainam sa mga hari, sinasabi na noong unang panahon ay nagsagawa roon si Aṅgāraka ng mahigpit na tapas—sa di-masukat na haba ng mga taon: isang arbuda, isang nikharva, at isang prayuta ang bilang.
Verse 3
ततस्तुष्टो महादेवः परया कृपया नृप । प्रत्यक्षदर्शी भगवानुवाच क्षितिनन्दनम्
Pagkaraan, si Mahādeva, nalugod at naantig ng sukdulang habag, O hari, ay nagsalita nang hayagan—ang Mapalad na Panginoon na nakikita nang harapan—sa anak ng Daigdig.
Verse 4
वरदोऽस्मि महाभाग दुर्लभं त्रिदशैरपि । वरं दास्याम्यहं वत्स ब्रूहि यत्ते विवक्षितम्
“Ako ang tagapagkaloob ng mga biyaya, O lubhang mapalad—biyayang bihirang makamtan kahit ng mga deva. Mahal kong anak, ipagkakaloob ko sa iyo ang isang boon; sabihin mo ang nais mong hingin.”
Verse 5
अङ्गारक उवाच । तव प्रसादाद्देवेश सर्वलोकमहेश्वर । ग्रहमध्यगतो नित्यं विचरामि नभस्तले
Sinabi ni Aṅgāraka: “Sa iyong biyaya, O Panginoon ng mga deva, O Dakilang Panginoon ng lahat ng daigdig, ako’y laging gumagalaw sa kalangitan, nakapuwesto sa gitna ng mga graha (planeta).”
Verse 6
यावद्धराधरो लोके यावच्चन्द्रदिवाकरौ । नद्यो नदाः समुद्राश्च वरो मे चाक्षयो भवेत्
Hangga’t nakatindig ang mga bundok sa daigdig, hangga’t nananatili ang Buwan at ang Araw, at hangga’t may mga ilog, batis, at karagatan—nawa’y maging di-nagmamaliw ang aking biyayang ito.
Verse 7
एवमस्त्विति देवेशो दत्त्वा वरमनुत्तमम् । जगामाकाशमाविश्य वन्द्यमानः सुरासुरैः
“Gayon na nga,” wika ng Panginoon ng mga diyos; matapos ipagkaloob ang walang kapantay na biyaya, siya’y lumisan, pumasok sa kalangitan, na sinasamba ng mga deva at asura.
Verse 8
भूमिपुत्रस्ततस्तस्मिन्स्थापयामास शङ्करम् । गतः सुरालये लोके ग्रहभावे निवेशितः
Pagkaraan, ang anak ng Daigdig ay itinatag si Śaṅkara sa mismong pook na yaon. Pagkatapos ay nagtungo siya sa makalangit na dako, at itinalaga sa katayuan ng isang diyos na planeta.
Verse 9
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम् । हुतहोमो जितक्रोधः सोऽश्वमेधफलं लभेत्
Ang sinumang maligo sa banal na tīrtha roon at sumamba sa Kataas-taasang Panginoon—nag-aalay sa apoy, nagsasagawa ng homa, at nagwawagi sa galit—ay makatatamo ng bunga ng Aśvamedha.
Verse 10
चतुर्थ्यङ्गारके यस्तु स्नात्वा चाभ्यर्चयेद्ग्रहम् । अङ्गारकं विधानेन सप्तजन्मानि भारत
Ngunit, O Bhārata, ang sinumang sa Caturthī na tumapat sa araw ni Aṅgāraka (Martes) ay maligo at ayon sa ritwal na sumamba sa diyos-planeta na si Aṅgāraka—magkakamit ng mapalad na bunga sa loob ng pitong kapanganakan.
Verse 11
दशयोजनविस्तीर्णे मण्डले रूपवान् भवेत् । तत्रैव ता मृतो जन्तुः कामतोऽकामतोऽपि वा । रुद्रस्यानुचरो भूत्वा तेनैव सह मोदते
Sa loob ng isang saklaw na sampung yojana, ang tao’y nagkakamit ng kagandahan. At sinumang nilalang na mamatay doon—kusang-loob man o hindi—nagiging tagapaglingkod ni Rudra at nagagalak sa piling ng Panginoong yaon.
Verse 115
। अध्याय
“Kabanata” — tanda ng pagtatapos o pamagat ng bahagi, ayon sa pagkakasalin sa pinagmulan.