Adhyaya 109
Sa adhyāya na ito, na binigkas ni Mārkaṇḍeya, inilalagay ang tagubilin sa paglalakbay-dambana sa loob ng isang salaysay ng pinagmulan na may himig ng digmaan at teolohiya. Itinuturo niya ang Cakratīrtha sa Senāpura bilang walang kapantay na tagapaglinis ng kasalanan at tagapagpabanal ng mga pagkakamali. Isinasalaysay ang seremonyal na paghirang kay Mahāsena bilang punong-heneral (senāpatyābhiṣeka), na dinaluhan ng mga deva sa pangunguna ni Indra upang talunin ang mga dānava at ipanalo ang hukbong makalangit. Dumating ang dānava na si Ruru upang manggulo, kaya sumiklab ang malawakang labanan na inilalarawan sa karaniwang anyong Purāṇiko—mga sandata at hanay ng hukbo. Ang pagliko ng pangyayari ay nang gamitin ni Viṣṇu ang Sudarśana-cakra: pinutol nito ang ulo ni Ruru at winasak ang hadlang sa pagdiriwang; ang cakra ay saka “pinalaya,” hinati ang dānava at bumagsak sa dalisay na tubig, kaya naitatag ang pangalan at kabanalan ng tīrtha. Sa ikalawang bahagi, itinatakda ang mga gantimpala: ang pagligo at pagsamba kay Acyuta ay katumbas ng bunga ng Puṇḍarīka-yajña; ang pagligo at paggalang sa mga disiplinadong brāhmaṇa ay nagdudulot ng “koṭi” na ibayong bunga. Ang sinumang mag-alay ng katawan doon sa debosyon ay makarating sa Viṣṇuloka, magtamasa ng mapalad na ligaya, at sa huli’y muling isisilang sa marangal na angkan. Nagtatapos ang kabanata sa pagdakila sa tīrtha bilang pinagpala, tagapawi ng sakit, at tagapag-alis ng kasalanan, at nagpapahiwatig ng pagpapatuloy ng mga aral.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल चक्रतीर्थमनुत्तमम् । सेनापुरमितिख्यातं सर्वपापक्षयंकरम्
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Pagkaraan nito, O tagapangalaga ng lupa, marapat na magtungo sa walang kapantay na Cakra-tīrtha—na tinatawag na Senāpura—na nagwawasak ng lahat ng kasalanan.
Verse 2
सैनापत्याभिषेकाय देवदेवेन चक्रिणा । आनीतश्च महासेनो देवैः सेन्द्रपुरोगमैः
Para sa paghirang at pagpapabanal sa pagka-heneral ng mga diyos, dinala si Mahāsena ng Panginoon ng mga diyos, ang may hawak ng Cakra, kasama ang mga diyos na pinangungunahan ni Indra.
Verse 3
दानवानां वधार्थाय जयाय च दिवौकसाम् । भूमिदानेन विप्रेन्द्रांस्तर्पयित्वा यथाविधि
Upang mapuksa ang mga Dānava at magwagi ang mga nananahan sa langit, matapos bigyang-lugod ayon sa tuntunin ang mga pinakadakilang brāhmaṇa sa pamamagitan ng kaloob na lupa.
Verse 4
शङ्खभेरीनिनादैश्च पटहानां च निस्वनैः । वीणावेणुमृदङ्गैश्च झल्लरीस्वरमङ्गलैः
Sa pag-ugong ng mga kabibe at mga tambol na bheṛī, sa dagundong ng mga paṭaha, at sa mapalad na himig ng vīṇā, plauta, mṛdaṅga, at kumakalansing na mga cymbal—
Verse 5
ततः कृत्वा स्वनं घोरं दानवो बलदर्पितः । रुरुर्नाम विघातार्थमभिषेकस्य चागतः
Pagkaraan, nagpalabas siya ng nakapangingilabot na ungol; ang Dānava na palalo sa lakas, na ang pangalan ay Ruru, ay dumating upang hadlangan ang banal na pag-aabhiseka.
Verse 6
हस्त्यश्वरथपत्त्योघैः पूरयन्वै दिशो दश । तत्र तेन महद्युद्धं प्रवृत्तं किल भारत
Pinuno niya ang sampung dako ng nag-uumapaw na hukbo ng elepante, kabayo, karwahe, at mga kawal-lakad; at dahil sa kanya, nagsimula roon ang isang dakilang digmaan, O Bhārata.
Verse 7
शक्त्यृष्टिपाशमुशलैः खड्गैस्तोमरटङ्कनैः । भल्लैः कर्णिकनाराचैः कबन्धपटसंकुलैः
Sa mga sibat, javelin, lubid na panghuli, pamalo, mga tabak, tomara at palakol-pandigma; sa mga bhalla at mga palasong may tinik—siksik sa mga ulong naputol at mga putol-putol na sangkap—
Verse 8
ततस्तु तां शत्रुबलस्य सेनां क्षणेन चापन्च्युतबाणघातैः । विध्वस्तहस्त्यश्वरथान्महात्मा जग्राह चक्रं रिपुसङ्घनाशनः
Pagkatapos, sa isang kisapmata, sa mga hampas ng di-sumasablay na palaso mula sa kanyang busog, winasak niya ang hukbo ng kaaway—gumuho ang mga elepante, kabayo, at karwahe; at ang dakilang-loob na tagapaglipol ng mga pangkat ng kaaway ay kinuha ang kanyang chakra.
Verse 9
ज्वलच्च चक्रं निशितं भयंकरं सुरासुराणां च सुदर्शनं रणे । चकर्त दैत्यस्य शिरस्तदानीं करात्प्रमुक्तं मधुघातिनश्च तत्
Ang nagliliyab, matalim, at nakapanghihilakbot na chakra—ang Sudarśana, kinatatakutan sa digmaan ng mga deva at asura—nang pakawalan mula sa kamay ni Madhusūdana, ay pumutol sa ulo ng Daitya noon din.
Verse 10
तं दृष्ट्वा सहसा विघ्नमभिषेके षडाननः । त्यक्त्वा तु तत्र संस्थानं चचार विपुलं तपः
Nang makita niya ang biglaang hadlang sa pag-aabhiseka, ang Panginoong Anim ang Mukha (Ṣaḍānana) ay iniwan ang pook na iyon at nagsagawa ng malawak na matinding tapasya.
Verse 11
मुक्तं चक्रं विनाशाय हरिणा लोकधारिणा । द्विदलं दानवं कृत्वा पपात विमले जले
Ang diskong pinakawalan ni Hari, ang tagapagtaguyod ng mga daigdig, upang magwasak, ay hinati sa dalawa ang Dānava; at siya’y bumagsak sa dalisay na tubig.
Verse 12
तदा प्रभृति तत्तीर्थं चक्रतीर्थमिति श्रुतम् । सर्वपापविनाशाय निर्मितं विश्वमूर्तिना
Mula noon, ang banal na tawiran na iyon ay nakilala sa pangalang Cakratīrtha. Itinatag ito ng Panginoong may anyo ng sansinukob upang lipulin ang bawat kasalanan.
Verse 13
चक्रतीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्देवमच्युतम् । पुण्डरीकस्य यज्ञस्य फलमाप्नोति मानवः
Ngunit sinumang maligo sa Cakratīrtha at sumamba sa di-nabibigo na Panginoong Acyuta ay nakakamit ang gantimpalang kasingbisa ng paghahandog ni Puṇḍarīka.
Verse 14
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्ब्राह्मणाञ्छुभान् । शान्तदान्तजितक्रोधान्स लभेत्कोटिजं फलम्
At sinumang maligo sa banal na tīrtha roon at magparangal sa mga mapalad na brāhmaṇa—mapayapa, may pagpipigil sa sarili, at nagwagi sa galit—ay tatanggap ng bungang pinarami nang isang crore.
Verse 15
तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या त्यजते देहमात्मनः । विष्णुलोकं मृतो याति जयशब्दादिमङ्गलैः
Sinumang may debosyon na nag-aalay ng kanyang katawan sa banal na tīrtha roon—pagkamatay niya’y tutungo siya sa daigdig ni Viṣṇu, sinalubong ng mapalad na sigaw ng “Jaya!” at mga pagpapala.
Verse 16
क्रीडयित्वा यथाकामं देवगन्धर्वपूजितः । इहागत्य च भूयोऽपि जायते विपुले कुले
Matapos magpakasaya ayon sa nais, pinararangalan ng mga deva at Gandharva, siya’y muling bumabalik dito at muling isinisilang sa isang masaganang angkan.
Verse 17
एतत्पुण्यं पापहरं धन्यं दुःखप्रणाशनम् । कथितं ते महाभाग भूयश्चान्यच्छृणुष्व मे
Ang banal na salaysay na ito—nagbibigay ng punya, pumupuksa ng kasalanan, mapalad at nagpapawi ng dalamhati—ay naipahayag na sa iyo, O mapalad. Ngayon ay pakinggan mo pa ang iba mula sa akin.
Verse 109
। अध्याय
Kabanata—tanda ng pagtatapos ng bahagi.