Adhyaya 106
Ang kabanatang ito ay isang tīrtha-māhātmya na pang-utos na ipinahayag ni Mārkaṇḍeya, na nag-uutos sa isang hari na dumalaw sa Mahīpāla Tīrtha—isang pook na inilalarawang napakaganda at nagdudulot ng saubhāgya (mapalad na kapalaran). Kapaki-pakinabang ito sa babae at lalaki, lalo na sa mga tinatamaan ng kamalasan, at itinatakda ang tiyak na pagsamba kina Umā at Rudra. Inilalatag ang maayos na pagtalima: mamuhay nang may disiplina at pagpipigil ng mga pandama, mag-ayuno sa ikatlong araw ng buwang lunar, at taimtim na anyayahan ang isang karapat-dapat na mag-asawang brāhmaṇa. Ipagkaloob ang marangal na pagtanggap—pabango, kuwintas ng bulaklak, mabangong kasuotan—at pakainin ng pāyasa (matamis na lugaw sa gatas) at kṛsara; saka magsagawa ng pag-ikot (pradakṣiṇā) at bigkasin ang panalanging humihingi ng biyaya ni Mahādeva kasama ang kanyang kabiyak, na may hangaring “huwag maghiwalay”. Ikinukumpara ang bunga: ang pagpapabaya ay iniuugnay sa mahabang kamalasan—kahirapan, dalamhati, at pagkabaog sa maraming kapanganakan; samantalang ang wastong pagsasagawa, lalo na sa maliwanag na kalahati ng buwan ng Jyeṣṭha at sa ikatlong araw, ay nangangakong makalalaya sa kasalanan at magpaparami ng merit sa pamamagitan ng dāna. Binabanggit din ang ritwal na pagtingin sa brāhmaṇī at brāhmaṇa bilang anyo nina Gaurī at Śiva, ang paglalagay ng sindūra at kuṅkuma, at ang pag-aalay ng alahas, butil, pagkain at iba pang handog. Sa huli, ipinapangako ang gantimpalang makamundo at pangkaligtasan: masaganang merit, mataas na ligaya na kaayon ni Śaṅkara, saganang saubhāgya, anak na lalaki para sa walang supling, yaman para sa dukha, at ang Mahīpāla Tīrtha sa Narmadā bilang pook na tumutupad ng mga kahilingan.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तीर्थं परमशोभनम् । सौभाग्यकरणं दिव्यं नरनारीमनोरमम्
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Pagkaraan, O hari, magtungo sa isang lubhang marikit na tīrtha, isang banal na tawiran—makalangit na pook na nagdudulot ng magandang kapalaran, kaaya-aya sa lalaki at babae.
Verse 2
तत्र या दुर्भगा नारी नरो वा नृपसत्तम । स्नात्वार्चयेदुमारुद्रौ सौभाग्यं तस्य जायते
Doon, O pinakamainam sa mga hari, maging ang kapus-palad na babae o lalaki—pagkaligo, sambahin si Umā at si Rudra; at sisilang ang magandang kapalaran sa kanya.
Verse 3
तृतीयायामहोरात्रं सोपवासो जितेन्द्रियः । निमन्त्रयेद्द्विजं भक्त्या सपत्नीकं सुरूपिणम्
Sa ikatlong yāma, sa loob ng isang araw at isang gabi, na nag-aayuno at may pagpipigil sa mga pandama, anyayahan nang may debosyon ang isang brāhmaṇa—kasama ang kanyang asawa—na may mabuting anyo.
Verse 4
गन्धमाल्यैरलंकृत्य वस्त्रधूपादिवासितम् । भोजयेत्पायसान्नेन कृसरेणाथ भक्तितः
Palamutian sila ng pabango at mga kuwintas ng bulaklak, at maghandog ng mga kasuotang pinabanguhan ng insenso at iba pa; pagkatapos, pakainin nang may debosyon ng matamis na kanin at ng kṛsara.
Verse 5
भोजयित्वा यथान्यायं प्रदक्षिणमुदाहरेत् । प्रीयतां मे महादेवः सपत्नीको वृषध्वजः
Pagkatapos silang pakainin nang wasto ayon sa tuntunin, magsagawa ng pradakṣiṇa at bigkasin: “Nawa’y malugod sa akin si Mahādeva, ang may watawat na toro, kasama ang Kanyang kabiyak.”
Verse 6
यथा ते देवदेवेश न वियोगः कदाचन । ममापि करुणां कृत्वा तथास्त्विति विचिन्तयेत्
“O Panginoon ng mga diyos, gaya ng sa Iyo ay walang kailanman paghihiwalay, gayon din—sa Iyong habag sa akin—nawa’y mangyari ito,” pagnilayan niya sa loob ng puso.
Verse 7
एवं कृते ततस्तस्य यत्पुण्यं समुदाहृतम् । तत्ते सर्वं प्रवक्ष्यामि यथा देवेन भाषितम्
Kapag nagawa na ito, ang kabutihang-loob (puṇya) na sinasabing nagmumula rito—ipahahayag ko sa iyo ang lahat, gaya ng mismong winika ng Panginoon.
Verse 8
दौर्भाग्यं दुर्गतिश्चैव दारिद्र्यं शोकबन्धनम् । वन्ध्यत्वं सप्तजन्मानि जायते न युधिष्ठिर
Kasawian at masamang landas, karalitaan at pagkagapos sa dalamhati—oo, maging pagkabaog sa pitong kapanganakan—sumisibol (sa lumalabag sa dharma), O Yudhiṣṭhira.
Verse 9
ज्येष्ठमासे सिते पक्षे तृतीयायां विशेषतः । तत्र गत्वा तु यो भक्त्या पञ्चाग्निं साधयेत्ततः
Lalo na sa ikatlong araw ng buwan (tṛtīyā) sa maliwanag na kalahati ng buwan ng Jyeṣṭha, sinumang magtungo roon at, may debosyon, magsagawa ng pag-aayuno ng limang apoy—
Verse 10
सोऽपि पापैरशेषैस्तु मुच्यते नात्र संशयः । गुग्गुलं दहते यस्तु द्विधा चित्तविवर्जितः
—siya man ay napapalaya sa lahat ng kasalanan; dito’y walang pag-aalinlangan. At sinumang magsunog ng dagta ng guggulu, na walang hati-hating (nag-aalinlangang) isip,
Verse 11
शरीरं भेदयेद्यस्तु गौर्याश्चैव समीपतः । तस्मिन्कर्मप्रविष्टस्य उत्क्रान्तिर्जायते यदि
Sinumang, sa piling ni Gaurī, magbutas o magpahirap sa katawan; at kung habang nasa loob ng ritong iyon ay dumating ang pagpanaw (kamatayan)—
Verse 12
देहपाते व्रजेत्स्वर्गमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत् । सितरक्तैस्तथा पीतैर्वस्त्रैश्च विविधैः शुभैः
—Sa pagbagsak ng katawan, siya’y tutungo sa langit: gayon ang ipinahayag ni Śaṅkara. Suot ang puti, pula, at gayundin dilaw na mga kasuotan—iba’t iba at mapalad—
Verse 13
ब्राह्मणीं ब्राह्मणं चैव पूजयित्वा यथाविधि । पुष्पैर्नानाविधैश्चैव गन्धधूपैः सुशोभनैः
Matapos igalang nang wasto, ayon sa tuntunin, ang isang brāhmaṇī at isang brāhmaṇa, sa pamamagitan ng sari-saring bulaklak at ng mababangong pabango at insensong kaaya-ayang samyo,
Verse 14
कण्ठसूत्रकसिन्दूरैः कुङ्कुमेन विलेपयेत् । कल्पयेत स्त्रियं गौरीं ब्राह्मणं शिवरूपिणम्
Dapat niyang pahiran (sila) ng mga kuwintas o sinulid sa leeg, ng sindūra at ng saffron (kuṅkuma). Dapat niyang pagnilayan ang babae bilang si Gaurī, at ang brāhmaṇa bilang may anyo mismo ni Śiva.
Verse 15
तेषां तद्रूपकं कृत्वा दानमुत्सृज्यते ततः । कङ्कणं कर्णवेष्टं च कण्ठिकां मुद्रिकां तथा
Matapos likhain ang mga anyong kawangis nila, saka inihahandog ang mga kaloob: mga pulseras, palamuting pangtainga, mga kuwintas, at gayundin mga singsing,
Verse 16
सप्तधान्यं तथा चैव भोजनं नृपसत्तम । अन्यान्यपि च दानानि तस्मिंस्तीर्थे ददाति यः
O pinakadakila sa mga hari, sinumang nagbibigay sa tīrtha na iyon ng pitong uri ng butil, gayundin ng pagkain, at iba pang mga handog—
Verse 17
सर्वदानैश्च यत्पुण्यं प्राप्नुयान्नात्र संशयः । सहस्रगुणितं सर्वं नात्र कार्या विचारणा
Ang kabanalang nakukuha sa lahat ng pag-aalay ng kawanggawa—dito’y tiyak na matatamo. Lahat ay nagiging sanlibong ulit; hindi na kailangan ang pag-aalinlangan.
Verse 18
शङ्करेण समं तस्माद्भोगं भुङ्क्ते ह्यनुत्तमम् । सौभाग्यं तस्य विपुलं जायते नात्र संशयः
Kaya’t tinatamasa niya ang walang kapantay na kaligayahan, na kapantay ni Śaṅkara. Sumisilang sa kanya ang saganang pagpapala—walang pag-aalinlangan dito.
Verse 19
अपुत्रो लभते पुत्रमधनो धनमाप्नुयात् । राजेन्द्र कामदं तीर्थं नर्मदायां व्यवस्थितम्
O hari ng mga hari, sa katuparan-ng-hiling na banal na tawiran na nakatatag sa Narmadā, ang walang anak ay nagkakamit ng anak na lalaki, at ang dukha’y nakakamtan ang yaman.
Verse 106
। अध्याय
Kabanata—tanda ng pagtatapos ng adhiyāya.