Adhyaya 100
Inilalahad ng kabanatang ito ang turo ni Mārkaṇḍeya sa isang haring kausap (tinatawag na “mahīpāla” at “Pāṇḍunandana”), na maglakbay-pananampalataya sa lubhang pinupuring tīrtha na Mārkaṇḍeśa sa timog na pampang ng Ilog Narmadā. Inilarawan ang pook bilang napakabanal—iginagalang maging ng mga nilalang na dibino—at bilang lihim na lunan ng pagsamba kay Śiva ayon sa tradisyong Śaiva. May personal na patotoo rin: sinabi ni Mārkaṇḍeya na dati niyang itinatag ang sagradong sentro roon, at sa biyaya ni Śaṅkara ay sumibol sa kanya ang kaalamang nagpapalaya. Itinatakda rin ang mga gawain at bunga: ang japa na ginagawa habang pumapasok sa tubig ay nag-aalis ng naipong dungis ng kasalanan, kabilang ang paglabag na mula sa isip, salita, at gawa. May itinurong direksiyon at tindig: tumayo na nakaharap sa timog habang may hawak na piṇḍikā, saka magsagawa ng “yoga” o nakatuong pagsamba kay Śūlin (Śiva) sa kanyang sari-saring anyo; malinaw na sinasabi na sa kamatayan ay makararating ang deboto kay Śiva. Kabilang pa ang pag-iilaw ng lampara na may ghee sa gabi ng ikawalong araw ng buwan upang makamit ang mga daigdig na makalangit, at ang pagganap ng śrāddha sa pook upang masiyahan ang mga ninuno hanggang sa pagkalusaw ng sansinukob. Sa huli, ang tarpaṇa gamit ang payak na handog (iṅguda, badara, bilva, akṣata, o tubig) ay sinasabing nagbibigay ng “bunga ng kapanganakan” para sa angkan.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तीर्थं परमरोचनम् । मार्कण्डेशमिति ख्यातं नर्मदादक्षिणे तटे
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Pagkaraan nito, O hari, magtungo ka sa isang lubhang maningning na tīrtha, na tinatawag na Mārkaṇḍeśa, sa timog na pampang ng Narmadā.
Verse 2
उत्तमं सर्वतीर्थानां गीर्वाणैर्वन्दितं शिवम् । गुह्याद्गुह्यतरं पुत्र नाख्यातं कस्यचिन्मया
O anak, ito ang pinakadakila sa lahat ng mga tīrtha—mapalad at puspos ni Śiva—na sinasamba maging ng mga diyos. Ito’y lihim na higit sa mga lihim, at hanggang ngayon ay hindi ko ito ibinunyag kaninuman.
Verse 3
स्थापितं तु मया पूर्वं स्वर्गसोपानसंनिभम् । ज्ञानं तत्रैव मे जातं प्रसादाच्छङ्करस्य च
Noong una, itinatag ko ito, na wari’y hagdang patungo sa langit. Doon din, sumilang sa akin ang kaalaman, sa biyaya ni Śaṅkara.
Verse 4
अन्यस्तत्रैव यो गत्वा द्रुपदामन्तर्जले जपेत् । स पातकैरशेषश्च मुच्यते पाण्डुनन्दन
O anak ni Pāṇḍu, sinumang pumunta roon at magsagawa ng japa sa loob ng panloob na tubig sa Drupadā, siya’y lubos na napapalaya sa lahat ng kasalanan.
Verse 5
वाचिकैर्मानसैश्च वा कर्मजैरपि पातकैः । पिण्डिकां चाप्यवष्टभ्य याम्यामाशां च संस्थितः
Kahit marumihan ng mga kasalanang bunga ng salita, isip, o gawa—sumandig sa Piṇḍikā at tumindig na nakaharap sa dakong timog—
Verse 6
योजयेच्छूलिनं भक्त्या द्वात्रिंशद्बहुरूपिणम् । देहपाते शिवं गच्छेदिति मे निश्चयो नृप
Sa debosyon ay pag-isahin ang sarili sa Panginoong may Trisula, na nagpapakita sa tatlumpu’t dalawang anyo. Sa pagbagsak ng katawan, makararaos siya kay Śiva—ito ang aking matibay na paniniwala, O hari.
Verse 7
आज्येन बोधयेद्दीपमष्टम्यां निशि भारत । स्वर्गलोकमवाप्नोति इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत्
O Bhārata, sa gabi ng ikawalong tithi (aṣṭamī) ay magsindi ng ilawan na may ghee. Nararating niya ang daigdig ng langit—ganito ang sinabi ni Śaṅkara.
Verse 8
श्राद्धं तत्रैव यो भक्त्या कुर्वीत नृपनन्दन । पितरस्तस्य तृप्यन्ति यावदाभूतसम्प्लवम्
O anak ng hari, sinumang magsagawa roon ng śrāddha nang may debosyon—ang kanyang mga ninuno ay mananatiling nasisiyahan hanggang sa wakas ng pagkalusaw ng sansinukob.
Verse 9
इङ्गुदैर्बदरैर्बिल्वैरक्षतेन जलेन वा । तर्पयेत्तत्र यो वंश्यानाप्नुयाज्जन्मनः फलम्
Sinumang doon ay mag-alay ng tarpaṇa sa kanyang angkan gamit ang iṅguda, badara (jujube), bilva, o kaya’y buo at di-nabasag na bigas at tubig—makakamtan niya ang tunay na bunga ng kanyang kapanganakan.
Verse 100
। अध्याय
Wakas ng kabanata: “Adhyāya” (tanda ng kabanata).