
Ang adhyaya na ito ay pagtuturo ni Sūta tungkol sa pārthivārcā—pagsamba sa liṅga na hinubog mula sa dalisay na lupa—na itinatanghal bilang paraang naaayon sa Veda at nagbibigay ng kapwa bhukti (kaginhawahan at biyaya sa daigdig) at mukti (kalayaan). Nagsisimula ito sa wastong paghahanda: pagligo ayon sa mga tuntuning sūtra, pagsasagawa ng sandhyā, brahmayajña, at tarpaṇa, at pagtupad muna sa araw-araw na tungkulin; saka sisimulan ang pagsamba sa pag-alaala kay Śiva, kasama ang mga tanda ng Śaiva gaya ng bhasma at rudrākṣa. Ipinapahayag na ang vedokta na pamamaraan at masidhing debosyon ay nagdudulot ng ganap na bunga. Itinatakda rin ang mga angkop na lugar: pampang ng ilog, lawa/imbakan ng tubig, bundok, gubat, templo, o alinmang malinis na pook. Sa materyal na tuntunin, ang lupa ay kukunin sa dalisay na lugar nang maingat, ihahanda ang liṅga nang may pag-iingat; binabanggit ang angkop na kulay ng lupa ayon sa varṇa, ngunit pinahihintulutan din ang praktikal na makukuha sa lugar. Pagkatapos, ilalagay ang lupa sa mapalad na pook, lilinisin sa tubig, unti-unting mamasa at huhubugin bilang wastong earthen liṅga ayon sa Vedic na paraan. Sa wakas, iniuutos ang pagsamba nang may bhakti upang makamtan ang dalawang bunga, at sinasabi ni Sūta na may karagdagang detalye pa sa susunod.
Verse 1
सूत उवाच । अथ वैदिकभक्तानां पार्थिवार्चां निगद्यते । वैदिकेनैव मार्गेण भुक्तिमुक्तिप्रदायिनी
Wika ni Sūta: Ngayon ay ilalarawan ang pagsamba sa liṅga na yari sa luwad para sa mga debotong tapat sa landas ng Veda; kapag isinagawa ayon lamang sa paraang Vedic, ito’y nagkakaloob ng kapakinabangang makamundo at ng kalayaan (mokṣa).
Verse 2
सूत्रोक्तविधिना स्नात्वा संध्यां कृत्वा यथाविधि । ब्रह्मयज्ञं विधायादौ ततस्तर्प्पणमाचरेत्
Pagkaligo ayon sa paraang itinakda sa mga sūtra at matapos isagawa nang wasto ang mga ritong Sandhyā, dapat munang ganapin ang Brahma-yajña; at pagkatapos ay isagawa ang tarpaṇa, ang pag-aalay ng tubig na may paggalang.
Verse 3
नैत्यिकं सकलं कामं विधायानंतरं पुमान् । शिवस्मरणपूर्वं हि भस्मरुद्रा क्षधारकः
Pagkatapos ganapin ang lahat ng araw-araw na tungkulin, ang isang lalaki—na unang umaalaala kay Panginoong Śiva—ay dapat magsuot ng banal na abo (bhasma) at ng mga butil na Rudrākṣa.
Verse 4
वेदोक्ताविधिना सम्यक्संपूर्णफलसिद्धये । पूजयेत्परया भक्त्या पार्थिवं लिंगमुत्तमम्
Upang makamit ang ganap at sakdal na bunga ng ritwal ayon sa Veda, dapat sambahin ang marangal na Liṅga na yari sa lupa sa pamamagitan ng sukdulang debosyon.
Verse 5
नदीतीरे तडागे च पर्वते काननेऽपि च । शिवालये शुचौ देशे पार्थिवार्चा विधीयते
Ang pagsamba kay Śiva sa pamamagitan ng Liṅga na luwad ay itinakda sa pampang ng ilog, sa tabi ng lawa, sa bundok, sa gubat, sa templo ni Śiva, o sa alinmang dalisay at malinis na pook.
Verse 6
शुद्धप्रदेशसंभूतां मृदमाहृत्य यत्नतः । शिवलिंगं प्रकल्पेत सावधानतया द्विजाः
O mga dvija, maingat ninyong dalhin ang luwad na kinuha mula sa dalisay na pook nang may pagsisikap, at sa masusing pag-iingat ay hubugin ang Liṅga ni Śiva para sa pagsamba.
Verse 7
विप्रे गौरा स्मृता शोणा बाहुजे पीतवर्णका । वैश्ये कृष्णा पादजाते ह्यथवा यत्र या भवेत्
Para sa isang Brāhmaṇa, ito’y inaalala bilang maputi (gaurā); para sa Kṣatriya, mapula (śoṇā); para sa isinilang mula sa mga bisig (ang Vaiśya), dilaw ang kulay; at para sa isinilang mula sa mga paa (ang Śūdra), itim—dapat itong maunawaan ayon sa anyong lumilitaw sa bawat kalagayan.
Verse 8
संगृह्य मृत्तिकां लिंगनिर्माणार्थं प्रयत्नतः । अतीव शुभदेशे च स्थापयेत्तां मृदं शुभाम्
Tipunin nang may masusing pagsisikap ang luwad upang likhain ang Śiva-liṅga; at ilagay ang mapalad na lupaing iyon sa isang lubhang banal at sagradong pook.
Verse 9
संशोध्य च जलेनापि पिंडीकृत्य शनैः शनैः । विधीयेत शुभं लिंगं पार्थिवं वेदमार्गतः
Pagkatapos linisin sa tubig at dahan-dahang masahin hanggang maging matibay na bukol, dapat likhain ang mapalad na Liṅgang yari sa lupa ayon sa landas ng Veda.
Verse 10
ततः संपूजयेद्भक्त्या भुक्तिमुक्तिफलाप्तये । तत्प्रकारमहं वच्मि शृणुध्वं संविधानतः
Pagkaraan, sambahin nang may debosyon upang makamtan ang bunga ng ginhawa sa daigdig at ng kalayaan (moksha). Ngayon ay ilalarawan ko ang paraang iyon—makinig ayon sa wastong kaayusan.
Verse 11
नमः शिवाय मंत्रेणार्चनद्र व्यं च प्रोक्षयेत् । भूरसीति च मंत्रेण क्षेत्रसिद्धिं प्रकारयेत्
Sa pamamagitan ng mantra na “Namaḥ Śivāya,” iwisik at italaga ang mga handog sa pagsamba. Pagkaraan, sa mantra na “Bhūr asī,” ganapin nang wasto ang pagpapabanal at bisa ng sagradong pook ng pagsamba.
Verse 12
आपोस्मानिति मंत्रेण जलसंस्कारमाचरेत् । नमस्ते रुद्र मंत्रेण फाटिकाबंधमुच्यते
Sa pamamagitan ng mantrang nagsisimula sa “Āpo ’smān…,” isagawa ang pagsasakripisyo at pagbasbas sa tubig. At sa mantrang “Namaste Rudra,” itinatakda ang ritong tinatawag na “phāṭikā-bandha,” ang pagbibigkis na pananggalang.
Verse 13
शंभवायेति मंत्रेण क्षेत्रशुद्धिं प्रकारयेत् । नमः पूर्वेण कुर्यात्पंचामृतस्यापि प्रोक्षणम्
Sa mantrang “Śaṃbhavāya,” isagawa ang paglilinis at pagpapadalisay ng sagradong pook. Pagkaraan, sa mantrang nagsisimula sa “Namaḥ…,” iwisik din at basbasan ang pañcāmṛta (limang nektar).
Verse 14
नीलग्रीवाय मंत्रेण नमःपूर्वेण भक्तिमान् । चरेच्छंकरलिंगस्य प्रतिष्ठापनमुत्तमम्
Sa debosyon, maghandog muna ng pagyukod at pagpupugay; at pagkatapos, sa mantrang “(Pagpupugay) kay Nīlagrīva,” isagawa ang dakilang ritwal ng pagtatatag ng Śaṅkara-liṅga.
Verse 15
भक्तितस्तत एतत्ते रुद्रा येति च मंत्रतः । आसनं रमणीयं वै दद्याद्वैदिकमार्गकृत्
Pagkaraan, nang may debosyon, bigkasin ang mantra na “Rudrāya” (para kay Rudra/Śiva), at ang tagasunod ng landas Veda ay dapat maghandog ng isang marikit na āsana, isang upuang banal, sa pagsamba.
Verse 16
मानो महन्तमिति च मंत्रेणावाहनं चरेत् । याते रुद्रे ण मंत्रेण संचरेदुपवेशनम्
Sa pamamagitan ng mantrang nagsisimula sa “māno mahantam…”, isagawa ang āvāhana, ang pag-anyaya sa Dakilang Panginoon. Pagkatapos, sa mantrang nagsisimula sa “yāte rudreṇa…”, isagawa ang upaveśana, ang pag-aalay ng upuan, upang maitatag ang mapagpala at hayag na presensya ni Śiva sa pagsamba.
Verse 17
मंत्रेण यामिषुमिति न्यासं कुर्य्याच्छिवस्य च । अध्यवोचदिति प्रेम्णाधिवासं मनुनाचरेत्
Sa pamamagitan ng mantrang nagsisimula sa “yāmiṣum…”, dapat isagawa ang nyāsa para kay Panginoong Śiva. Pagkaraan, nang may mapagmahal na debosyon, isagawa ang adhivāsa—ang pagpapabanal na pag-anyaya—gamit ang mantrang nagsisimula sa “adhyavocad…”.
Verse 18
मनुना सौजीव इति देवतान्यासमाचरेत् । असौ योवसर्पतीति चाचरेदपसर्पणम्
Sa pamamagitan ng mantrang nagsisimula sa “saujīva” (itinuro ni Manu), isagawa ang devatā-nyāsa, ang paglalagay ng mga diyos sa katawan. Pagkaraan, sa pormulang “asau yo ’vasarpatī…”, isagawa ang apasarpaṇa, ang pagpapalayas sa mga puwersang humahadlang, upang magpatuloy ang pagsamba kay Śiva nang walang sagabal.
Verse 19
नमोस्तु नीलग्रीवायेति पाद्यं मनुनाहरेत् । अर्घ्यं च रुद्र गायत्र् याऽचमनं त्र् यंबकेण च
Sa pagbigkas ng mantrang “namo’stu nīlagrīvāya” (pagpupugay sa Panginoong Bughaw ang Leeg), ihandog ang pādya, ang tubig sa paghuhugas ng mga paa. Sa Rudra-Gāyatrī, ihandog ang arghya (tubig ng paggalang), at sa mantrang Tryambaka, ihandog ang ācamanīya, ang tubig na iniinom nang bahagya para sa paglilinis.
Verse 20
इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां साध्यसाधनखण्डे पार्थिवशिवलिंगपूजाविधिवर्णनं नाम विंशोऽध्यायः
Sa ganito, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa loob ng Vidyeśvara Saṃhitā, sa bahaging Sādhyasādhana, nagtatapos ang ikadalawampung kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng paraan ng pagsamba sa Śiva-liṅga na yari sa lupa.”
Verse 21
घृटं स्नाने खलु घृतं घृतं यावेति मंत्रतः । मधुवाता मधुनक्तं मधुमान्न इति त्र् यृचा
Tunay nga, sa oras ng pagligo ay dapat ritwal na bigkasin ang “ghṛta—ghṛta,” habang inuusal ang mantra na ‘ghṛtaṃ yāva’; at sa tatlong ṛk na nagsisimula sa ‘madhuvātā’, ‘madhunaktam’, at ‘madhumān naḥ’, basbasan at dalisayin ang paliligo. Sa tamis at kadalisayan ng Veda, nagiging karapat-dapat ang katawan sa pagsamba kay Śiva.
Verse 22
मधुखंडस्नपनं प्रोक्तमिति पंचामृतं स्मृतम् । अथवा पाद्यमंत्रेण स्नानं पंचामृतेन च
Ang pagpapaligo gamit ang pulot at asukal ay ipinahayag dito; ito ang inaalaala bilang pañcāmṛta, ang limang banal na nektar. O kaya naman, isagawa ang sagradong paliligo sa pamamagitan ng pādya-mantra, at paliguan din ng pañcāmṛta.
Verse 23
मानस्तोके इति प्रेम्णा मंत्रेण कटिबंधनम् । नमो धृष्णवे इति वा उत्तरीयं च धापयेत्
Sa mapagmahal na debosyon, itali niya ang panali sa baywang habang binibigkas ang mantra na “mānastoke”; at pagkatapos, sa pagbigkas ng “namo dhṛṣṇave” (o yaong mantra), isuot nang wasto ang pang-itaas na tela (uttarīya).
Verse 24
या ते हेतिरिति प्रेम्णा ऋक्चतुष्केण वैदिकः । शिवाय विधिना भक्तश्चरेद्वस्त्रसमर्पणम्
Sa mapagmahal na debosyon, ang sumasamba ayon sa Veda ay dapat, sa itinakdang paraan, maghandog ng kasuotan kay Panginoong Śiva habang binibigkas ang apat na taludtod na Vedic na nagsisimula sa “yā te hetiḥ”.
Verse 25
नमः श्वभ्य इति प्रेम्णा गंधं दद्यादृचा सुधीः । नमस्तक्षभ्य इति चाक्षतान्मंत्रेण चार्पयेत्
Sa mapagmahal na debosyon, ang marunong na sumasamba ay maghandog ng mabangong sandal-paste (o pabango) habang binibigkas ang “Namaḥ śvabhyaḥ.” Pagkaraan, sa pagbigkas ng mantra na “Namastakṣabhyaḥ,” ihandog din ang akṣata—mga butil na buo at di nabasag—bilang alay.
Verse 26
नमः पार्याय इति वा पुष्प मंत्रेण चार्पयेत् । नमः पर्ण्याय इति वा बिल्बपत्रसमर्पणम्
Sa pamamagitan ng mantra na “Namaḥ Pāryāya,” maghandog ng mga bulaklak; at sa pamamagitan ng mantra na “Namaḥ Parṇyāya,” maghandog ng mga dahon ng bilva kay Panginoong Śiva.
Verse 27
नमः कपर्दिने चेति धूपं दद्याद्यथाविधि । दीपं दद्याद्यथोक्तं तु नम आशव इत्यृचा
Sa pagbigkas ng, “Namah Kapardine (pagpupugay sa Panginoong may buhol-buhol na buhok),” ihandog nang wasto ang insenso ayon sa tuntunin. Pagkaraan, ayon sa itinakda, ihandog ang ilawan habang inuusal ang ṛc: “Namah Āśava,” (isang pangalan ni Śiva).
Verse 28
नमो ज्येष्ठाय मंत्रेण दद्यान्नैवेद्यमुत्तमम् । मनुना त्र् यम्बकमिति पुनराचमनं स्मृतम्
Sa pamamagitan ng mantra na “Namo Jyeṣṭhāya,” ihandog kay Śiva ang pinakamainam na naivedya, ang handog na pagkain. Pagkaraan, sa pagbigkas ng pormulang Veda na “Tryambakam…,” iniuutos na magsagawa muli ng ācamana (ritwal na pag-inom ng tubig).
Verse 29
इमा रुद्रा येति ऋचा कुर्यात्फलसमर्पणम् । नमो व्रज्यायेति ऋचा सकलं शंभवेर्पयेत्
Sa pagbigkas ng ṛc ng Veda na nagsisimula sa “imā rudrā…,” ihandog ang handog na mga prutas. Pagkaraan, sa ṛc na nagsisimula sa “namo vrajyāya…,” ialay nang ganap ang lahat kay Śambhu (Śiva).
Verse 30
मानो महांतमिति च मानस्तोके इति ततः । मंत्रद्वयेनैकदशाक्षतै रुद्रा न्प्रपूजयेत्
Pagkatapos, sa pagbigkas ng dalawang mantra na nagsisimula sa “mā no mahāntam” at “mā nas toke,” sambahin nang wasto ang mga Rudra sa pag-aalay ng labing-isang butil ng akṣata, bigas na buo at di-biyak.
Verse 31
हिरण्यगर्भ इति त्र् यृचा दक्षिणां हि समर्पयेत् । देवस्य त्वेति मंत्रेण ह्यभिषेकं चरेद्बुधः
Sa pagbigkas ng tatlong taludtod na nagsisimula sa “Hiraṇyagarbha,” ang marunong na deboto ay dapat maghandog nang wasto ng dakṣiṇā. Pagkaraan, sa pamamagitan ng mantra na “devasya tvā…,” isagawa niya ang abhiṣeka, ang banal na pagbubuhos para sa Diyos—Śiva—na itinatag sa pagsamba.
Verse 32
दीपमंत्रेण वा शंभोर्नीराजनविधिं चरेत् । पुष्पांजलिं चरेद्भक्त्या इमा रुद्रा य च त्र् यृचा
O kaya, sa pamamagitan ng mantra ng ilawan, isagawa ang nīrājana—ang pagwawagayway ng liwanag—sa harap ni Śambhu. Pagkatapos, nang may debosyon, maghandog ng isang dakot na bulaklak at bigkasin ang banal na tatluhang Ṛk na iniaalay kay Rudra: “imā rudrāya…”.
Verse 33
मानो महान्तमिति च चरेत्प्राज्ञः प्रदक्षिणाम् । मानस्तोकेति मंत्रेण साष्टाण्गं प्रणमेत्सुधीः
Ang marunong na deboto ay magsagawa ng pradakṣiṇā habang binibigkas ang “māno mahāntam.” Pagkatapos, sa mantra na “mānas toke,” ang may pag-unawa ay magpatirapa sa sāsṭāṅga, ang walong-sangkap na pagpapatirapa, iniaalay ang buong sarili kay Śiva sa mapitagang pagsuko.
Verse 34
एषते इति मंत्रेण शिवमुद्रा ं प्रदर्शयेत् । यतोयत इत्यभयां ज्ञानाख्यां त्र् यंबकेण च
Sa mantrang nagsisimula sa “eṣate,” ipakita ang Śiva-mudrā. Sa mantrang “yato-yata,” ipakita ang Abhayā-mudrā (walang takot); at sa “tryambaka,” ipakita rin ang mudrā na tinatawag na Jñāna, ang tatak ng espirituwal na kaalaman.
Verse 35
नमःसेनेति मंत्रेण महामुद्रा ं प्रदर्शयेत् । दर्शयेद्धेनुमुद्रा ं च नमो गोभ्य ऋचानया
Sa mantrang nagsisimula sa “namaḥsena…,” ipakita ang Mahāmudrā. At sa taludtod na Ṛk na “namo gobhyaḥ” (“pagpupugay sa mga baka”), ipakita rin ang Dhenumudrā.
Verse 36
पंचमुद्रा ः प्रदर्श्याथ शिवमंत्रजपं चरेत् । शतरुद्रि यमंत्रेण जपेद्वेदविचक्षणः
Pagkaraan, ipakita ang limang ritwal na mudrā at isagawa ang japa ng mantra ni Śiva. Ang nakaaalam sa Veda ay dapat mag-ulit gamit ang mantrang Śatarudrīya.
Verse 37
ततः पंचाण्गपाठं च कुर्य्याद्वेदविचक्षणः । देवागात्विति मंत्रेण कुर्याच्छंभोर्विसर्जनम्
Pagkaraan, ang sumasambang may kaalaman sa Veda ay dapat magsagawa ng pañcāṅga-pāṭha, ang pagbigkas ng limang pantulong na bahagi. Pagkatapos, sa mantrang nagsisimula sa “devāgāt…”, isagawa nang wasto ang visarjana, ang pormal na pagpapaalam kay Panginoong Śambhu.
Verse 38
इत्युक्तः शिवपूजाया व्यासतो वैदिकोविधिः । समासतश्च शृणुत वैदिकं विधिमुत्तमम्
Sa gayon, ang paraang Vediko ng pagsamba kay Śiva ay naipaliwanag nang masinsinan. Ngayon, pakinggan din nang maikli ang dakilang paraang Vediko na iyon.
Verse 39
ऋचा सद्योजातमिति मृदाहरणमाचरेत् । वामदेवाय इति च जलप्रक्षेपमाचरेत्
Sa ṛc na nagsisimula sa “Sadyojāta…”, isagawa ang pagkuha ng banal na lupa (para sa paghahanda ng vibhūti). At sa mantrang “Vāmadevāya”, isagawa rin ang pagwiwisik ng tubig.
Verse 40
अघोरेण च मंत्रेण लिंगनिर्माणमाचरेत् । तत्पुरुषाय मंत्रेणाह्वानं कुर्याद्यथाविधि
Sa pamamagitan ng mantrang Aghora, dapat isagawa ang paglikha at pagtatalaga ng Śiva-liṅga; at sa mantrang Tatpuruṣa, dapat anyayahan ang Panginoon ayon sa itinakdang paraan.
Verse 41
संयोजयेद्वेदिकायामीशानमनुना हरम् । अन्यत्सर्वं विधानं च कुर्य्यात्संक्षेपतः सुधीः
Ang marunong na sumasamba ay dapat magluklok (pag-isahin at paupuin) kay Hara sa dambana (vedikā) sa pamamagitan ng Īśāna-mantra; at pagkatapos, sa maikling paraan, isagawa ang lahat ng natitirang ritwal ayon sa itinakda.
Verse 42
पंचाक्षरेण मंत्रेण गुरुदत्तेन वा तथा । कुर्यात्पूजां षोडशोपचारेण विधिवत्सुधीः
Sa pamamagitan ng limang-pantig na mantra (pañcākṣara)—o kaya’y mantra na ipinagkaloob ng Guru—ang marunong na deboto ay dapat magsagawa ng pūjā nang wasto, kasama ang labing-anim na handog na ritwal (ṣoḍaśopacāra).
Verse 43
भवाय भवनाशाय महादेवाय धीमहि । उग्राय उग्रनाशाय शर्वाय शशिमौलिने
Nagninilay-nilay namin si Bhava—ang nagpapasibol ng mga nilalang at siyang lumulusaw sa pag-iral na makamundo; si Mahādeva, ang Kataas-taasang Diyos. (Nagninilay-nilay kami) kay Ugra, ang kakila-kilabot na Panginoon na pumupuksa sa lahat ng bangis at kasamaan; kay Śarva, at sa Kanya na may buwan na nakalagay bilang korona sa tuktok ng buhok.
Verse 44
अनेन मनुना वापि पूजयेच्छंकरं सुधीः । सुभक्त्या च भ्रमं त्यक्त्वा भक्त्यैव फलदः शिवः
Sa pamamagitan din ng mantrang ito, dapat sambahin ng marunong si Śaṅkara. Sa marangal na bhakti, iwan ang pagkalito, at mapagtatanto na si Śiva ay nagbibigay ng bunga sa pamamagitan ng bhakti lamang.
Verse 45
इत्यपि प्रोक्तमादृत्य वैदिकक्रमपूजनम् । प्रोच्यतेन्यविधिः सम्यक्साधारणतया द्विजः
Kaya nga, matapos tanggapin nang may paggalang ang nasabi tungkol sa pagsamba ayon sa pagkakasunod ng Veda, O dvija (dalawang ulit na isinilang), ipaliliwanag ko ngayon ang isa pang pamamaraan—malinaw at sa pangkalahatang anyo—upang maisagawa nang wasto.
Verse 46
पूजा पार्थिवलिंगस्य संप्रोक्ता शिवनामभिः । तां शृणुध्वं मुनिश्रेष्ठाः सर्वकामप्रदायिनीम्
Itinuro na ang pagsamba sa Liṅga na yari sa lupa (Pārthiva), na isinasagawa sa pamamagitan ng mga banal na pangalan ni Śiva. O pinakadakila sa mga muni, makinig kayo—sapagkat ito ang nagbibigay ng lahat ng minimithing layon.
Verse 47
हरो महेश्वरः शंभुः शूलपाणिः पिनाकधृक् । शिवः पशुपतिश्चैव महादेव इति क्रमात्
Sa wastong pagkakasunod, Siya ay tinatawag na Hara, Maheśvara, Śambhu, ang Tagapagdala ng Trisula, ang Mayhawak ng Pināka, Śiva, Paśupati, at tunay ngang Mahādeva.
Verse 48
मृदाहरणसंघट्टप्रतिष्ठाह्वानमेव च । स्नपनं पूजनं चैव क्षमस्वेति विसर्जनम्
“(Ito ang mga ritwal:) pagtipon ng banal na putik, paghahanda at paghubog (ng sagisag), paglalagay at pag-anyaya (sa Panginoon na manahan dito); saka pagpaligo at pagsamba; at sa huli, ang pagpapaalam na may panalangin, ‘Patawarin (ang mga pagkukulang),’ at ang magalang na pagpapauwi.”
Verse 49
ओंकारादिचतुर्थ्यंतैर्नमोन्तैर्नामभिः क्रमात् । कर्तव्या च क्रिया सर्वा भक्त्या परमया मुदा
Mula sa banal na pantig na Oṁ, at sunod-sunod na bigkasin ang mga pangalan na nagtatapos sa “namaḥ”, dapat isagawa ang bawat gawaing pagsamba—nang may kagalakan at sukdulang debosyon.
Verse 50
कृत्वा न्यासविधिं सम्यक्षडण्गकरयोस्तथा । षडक्षरेण मंत्रेण ततो ध्यानं समाचरेत्
Matapos maisagawa nang wasto ang ritwal ng nyāsa—paglalagay ng mantra sa anim na bahagi ng katawan at sa mga kamay—saka magsagawa ng pagninilay gamit ang anim-na-pantig na mantra.
Verse 51
कैलासपीठासनमध्यसंस्थं भक्तैः सनंदादिभिरर्च्यमानम् । भक्तार्तिदावानलमप्रमेयं ध्यायेदुमालिंगितविश्वभूषणम्
Dapat pagnilayan ang Panginoong di-masusukat—ang Hiyas ng sansinukob—na nakaluklok sa gitna ng trono sa Kailāsa, sinasamba ng mga deboto gaya nina Sananda at iba pang mga rishi, at niyayakap si Umā; Siya ang naglalagablab na apoy na tumutupok sa gubat ng paghihirap ng Kanyang mga bhakta.
Verse 52
ध्यायेन्नित्यं महेशं रजतगिरिनिभं चारुचंद्रा वतंसं रत्नाकल्पोज्ज्वलांगं परशुमृगवराभीतिहस्तं प्रसन्नम् । पद्मासीनं समंतात्स्थितममरगणैर्व्याघ्रकृत्तिं वसानं विश्वाद्यं विश्वबीजं निखिलभयहरं पंचवक्त्रं त्रिनेत्रम्
Araw-araw ay pagnilayan si Maheśa—nagniningning na tila bundok na pilak, may marikit na gasuklay na buwan bilang palamuti, at ang mga sangkap ng Kanyang katawan ay kumikislap sa hiyas; payapa, may mga kamay na may hawak na palakol at usa, at nagpapakita ng mudrā ng pagbibigay-biyaya at ng pag-alis ng takot. Nakaupo Siya sa lotus, napapaligiran ng mga pangkat ng mga deva sa lahat ng panig, nakadamit ng balat ng tigre; Siya ang Unang Panginoon ng sansinukob, ang binhi ng sansinukob, tagapag-alis ng lahat ng pangamba, may limang mukha at tatlong mata.
Verse 53
इति ध्यात्वा च संपूज्य पार्थिवं लिंगमुत्तमम् । जपेत्पंचाक्षरं मंत्रं गुरुदत्तं यथाविधि
Sa gayon, matapos magnilay at magsagawa ng wastong pagsamba sa dakilang Liṅga na yari sa lupa, dapat bigkasin sa itinakdang paraan ang limang-pantig na mantra na ipinagkaloob ng Guru.
Verse 54
स्तुतिभिश्चैव देवेशं स्तुवीत प्रणमन्सुधीः । नानाभिधाभिर्विप्रेन्द्रा ः पठेद्वै शतरुद्रि यम्
Habang nakayukod at nagpupugay, ang marunong na deboto ay dapat pumuri sa Panginoon ng mga diyos sa pamamagitan ng mga himno. At, O pinakadakilang Brahmin, dapat niyang bigkasin ang Śatarudrīya, tinatawag Siya sa Kanyang maraming banal na pangalan.
Verse 55
ततः साक्षतपुष्पाणि गृहीत्वांजलिना मुदा । प्रार्थयेच्छंकरं भक्त्या मंत्रैरेभिः सुभक्तितः
Pagkatapos, sa kagalakan, kumuha ng mga bulaklak at akṣata (bigas na buo) sa nakasahod na mga kamay, at manalangin kay Śaṅkara nang may debosyon, gamit ang mga mantrang ito, sa tapat at dalisay na bhakti.
Verse 56
तावकस्त्वद्गुणप्राणस्त्वच्चित्तोहं सदा मृड । कृपानिध इति ज्ञात्वा भूतनाथ प्रसीद मे
O Mṛḍa, ang Mapagpala, ako’y sa Iyo—ang aking buhay ay pinananatili ng Iyong mga kabutihan, at ang aking isip ay laging nakatuon sa Iyo. Sa pagkakilala sa Iyo bilang dagat ng habag, O Bhūtanātha, Panginoon ng mga nilalang, maawa Ka sa akin.
Verse 57
अज्ञानाद्यदि वा ज्ञानाज्जप पूजादिकं मया । कृतं तदस्तु सफलं कृपया तव शंकर
O Śaṅkara, maging dahil sa kamangmangan o sa tunay na pagkaunawa, nagawa ko ang japa, pūjā, at iba pang pagsamba—sa Iyong habag, nawa’y maging mabunga at ganap ang lahat ng aking ginawa.
Verse 58
अहं पापी महानद्य पावनश्च भवान्महान् । इति विज्ञाय गौरीश यदिच्छसि तथा कुरु
“Ako’y isang malaking makasalanan; ngunit Ikaw ang dakilang Tagapagpadalisay. Sa pagkaalam nito, O Panginoon ni Gaurī, gawin Mo ang ayon sa Iyong kalooban.”
Verse 59
वेदैः पुराणैः सिद्धान्तैरृषिभिर्विविधैरपि । न ज्ञातोसि महादेव कुतोहं त्वं महाशिव
Kahit sa pamamagitan ng mga Veda, mga Purāṇa, mga siddhānta, at sari-saring mga ṛṣi, hindi Ka tunay na nakikilala, O Mahādeva. Kung gayon, paano Kita mauunawaan—Ikaw na Mahāśiva?
Verse 60
यथा तथा त्वदीयोस्मि सर्वभावैर्महेश्वर । रक्षणीयस्त्वयाहं वै प्रसीद परमेश्वर
O Maheśvara, sa lahat ng paraan at sa lahat ng kalagayan ng aking kalooban, ako’y sa Iyo lamang. Tunay, ako’y dapat Mong ingatan—mahabag Ka sa akin, O Parameśvara.
Verse 61
इत्येवं चाक्षतान्पुष्पानारोप्य च शिवोपरि । प्रणमेद्भक्तितश्शंभुं साष्टांगं विधिवन्मुने
Sa gayon, matapos maialay nang wasto ang mga butil ng bigas na buo at mga bulaklak sa ibabaw ni Śiva, dapat yumukod at magpatirapa kay Śambhu nang may debosyon, isagawa ang ganap na pagpapatirapang may walong bahagi (sāṣṭāṅga) ayon sa itinakdang ritwal, O pantas.
Verse 62
ततः प्रदक्षिणां कुर्याद्यथोक्तविधिना सुधीः । पुनः स्तुवीत देवेशं स्तुतिभिः श्रद्धयान्वितः
Pagkaraan nito, ang marunong na deboto ay dapat magsagawa ng pradakṣiṇā, ang pag-ikot nang ayon sa itinakdang paraan; at muli, taglay ang pananampalataya, purihin niya ang Panginoon ng mga diyos sa pamamagitan ng mga himno.
Verse 63
ततो गलरवं कृत्वा प्रणमेच्छुचिनम्रधीः । कुर्याद्विज्ञप्तिमादृत्य विसर्जनमथाचरेत्
Pagkatapos, gumawa ng mapitagang tunog sa lalamunan (galarava), at ang debotong may dalisay na isip at mapagpakumbabang pag-unawa ay dapat yumukod. Nang may buong paggalang, ihain niya ang magalang na pakiusap, at saka isagawa ang visarjana, ang pormal na pamamaalam sa pagsamba.
Verse 64
इत्युक्ता मुनिशार्दूलाः पार्थिवार्चा विधानतः । भुक्तिदा मुक्तिदा चैव शिवभक्तिविवर्धिनी
Sa gayon itinuro, O mga pantas na tila tigre; ang pagsambang Pārthiva—ang pag-adoro kay Śiva sa pamamagitan ng Lingang yari sa lupa—kapag isinagawa ayon sa wastong tuntunin, ay nagkakaloob ng mga biyayang makamundo at ng kalayaan (mokṣa), at patuloy na nagpapalago ng debosyon kay Śiva.
Verse 65
इत्यध्यायं सुचित्तेन यः पठेच्छृणुयादपि । सर्वपापविशुद्धात्मासर्वान्कामानवाप्नुयात्
Kaya nga, sinumang bumigkas ng kabanatang ito nang may payapang isip—o kahit makinig lamang—ay lilinisin mula sa lahat ng kasalanan, at makakamtan ang katuparan ng lahat ng marapat na hangarin.
Verse 66
आयुरायोग्यदं चैव यशस्यं स्वर्ग्यमेव च । पुत्रपौत्रादिसुखदमाख्यानमिदमुत्तमम्
Ang dakilang salaysay na ito ay nagkakaloob ng mahabang buhay at kalusugan; nagbibigay ng dangal at umaakay sa langit; at nagdudulot din ng ligaya mula sa mga anak, apo, at mga pagpapala ng angkan.
It outlines a stepwise pārthivārcā protocol: Vaidika bathing and sandhyā, brahmayajña and tarpaṇa; completion of daily duties; Śiva-smaraṇa with bhasma/rudrākṣa observance; selection of a clean or sacred site; collection and water-purification of earth; gradual kneading and formation of a proper earthen liṅga; and devotional worship aimed at bhukti–mukti.
The earthen liṅga functions as a deliberately transient embodiment of the eternal: matter is purified, shaped, and worshiped to disclose Śiva’s immanent accessibility, while the Vaidika ordering of acts signals that liberation is pursued through disciplined embodiment rather than abstraction—ritual becomes a pedagogy of non-dual orientation toward Śiva.
Śiva is highlighted primarily through the liṅga form (liṅga-svarūpa) as the normative ritual icon, with Viśveśvara implied as the cosmic lord approached via vedokta worship; the emphasis is less on a named anthropomorphic form and more on liṅga-centered theology and practice.