बन्धमोक्षवर्णनम्
Bondage and Liberation: The Prakṛti–Karma Wheel and Śiva as the Transcendent Cause
ऐश्वर्यं दिव्यदेहश्च ज्ञानमज्ञानसंशयः । शिवसान्निध्यमित्येते क्रियादीनां फलं भवेत्
aiśvaryaṃ divyadehaśca jñānamajñānasaṃśayaḥ | śivasānnidhyamityete kriyādīnāṃ phalaṃ bhavet
Ang banal na kasaganaan at kapangyarihan (aiśvarya), ang makalangit na katawan na dalisay, ang tunay na kaalamang nag-aalis ng kamangmangan at pag-aalinlangan, at ang pagkalapit sa Panginoong Śiva—ito ang sinasabing bunga ng mga banal na pagsasagawa at kaugnay na pagninilay.
Suta Goswami
Tattva Level: pati
Shiva Form: Sadāśiva
Significance: States the soteriological outcomes of Śaiva practice: aiśvarya, divya-deha, jñāna, and Śiva-sānnidhya—classically culminating in grace and liberation.
Role: liberating
It summarizes the core fruits of Shaiva practice: upliftment (aiśvarya), purification and divine embodiment (divya-deha), liberating knowledge that dispels ignorance and doubt (jñāna), and the culminating blessing of Śiva’s nearness (śiva-sānnidhya).
The verse frames ritual action (kriyā)—such as Linga-pūjā, mantra-japa, and offerings—as a means to attain not only worldly upliftment but, more importantly, inner purification and steady proximity to Saguna Śiva, which matures into liberating insight.
It points to “kriyā and allied disciplines,” which in the Vidyeśvara context commonly include Panchākṣarī japa (Om Namaḥ Śivāya), Linga worship, and Shaiva observances like bhasma (Tripuṇḍra) and Rudrākṣa as supportive aids to purity and Śiva-sānnidhya.