
Inilalarawan ng Kabanata 34 kung paano nakamit ng batang si Śiśuka, anak ng matalinong si Vyāghrapāda, ang biyaya ni Shiva. Sa pamamagitan ng penitensya para sa gatas, ibinigay ni Shiva sa kanya ang karagatan ng gatas, walang hanggang kabataan, at pamumuno sa mga Gaṇa, pati na rin ang banal na kaalaman ng Śaiva.
Verse 1
ऋषय ऊचुः । धौम्याग्रजेन शिशुना क्षीरार्थं हि तपः कृतम् । तस्मात्क्षीरार्णवो दत्तस्तस्मै देवेन शूलिना
Wika ng mga rishi: “Tunay nga, ang bata—ang nakatatandang kapatid ni Dhaumya—ay nagsagawa ng matinding tapa upang makamtan ang gatas. Kaya naman, ipinagkaloob sa kanya ng Diyos na may hawak na trisula, si Panginoong Śiva, ang Karagatang Gatas.”
Verse 2
स कथं शिशुको लेभे शिवशास्त्रप्रवक्तृताम् । कथं वा शिवसद्भावं ज्ञात्वा तपसि निष्ठितः
Paano nagkamit ang batang iyon ng katayuang tagapagpaliwanag ng banal na aral ni Śiva? At paano, matapos makilala ang tunay na kalikasan ni Śiva, siya’y naging matatag na nakalagay sa mahigpit na pag-aayuno at pagninilay (tapas)?
Verse 3
कथं च लब्धविज्ञानस्तपश्चरणपर्वणि । रुद्राग्नेर्यत्परं वीर्यं लभे भस्म स्वरक्षकम्
“At paano, matapos makamtan ang tunay na kaalamang espirituwal, ako’y magpapatuloy sa landas at mga antas ng tapas? Paano ko matatamo ang sukdulang kapangyarihang mula sa apoy ni Rudra—ang banal na abo, bhasma, na siyang aking sariling panangga?”
Verse 4
वायुरुवाच । न ह्येष शिशुकः कश्चित्प्राकृतः कृतवांस्तपः । मुनिवर्यस्य तनयो व्याघ्रपादस्य धीमतः
Sinabi ni Vāyu: “Ang batang ito’y hindi isang karaniwang nilalang na makamundo, sapagkat nagsagawa siya ng tapas. Siya ang anak ng marunong na si Vyāghrapāda, ang pinakadakila sa mga muni.”
Verse 5
जन्मान्तरेण संसिद्धः केनापि खलु हेतुना । स्वपदप्रच्युतो दिष्ट्या प्राप्तो मुनिकुमारताम्
Dahil sa mga natamong bunga mula sa nakaraang kapanganakan, siya’y naging ganap; ngunit sa ilang dahilan, siya’y nahulog mula sa sariling kalagayan. Gayunman, sa mabuting kapalaran, siya’y dumating sa kalagayang isang batang muni.
Verse 6
महादेवप्रसादस्य भाग्यापन्नस्य भाविनः । दुग्धाभिलाषप्रभवद्वारतामगमत्तपः
Sa biyaya ni Mahādeva, para sa taong hinog na ang tadhana at nalalapit ang mapalad na kaganapan, ang pag-aayuno at pagtitika ay naging parang isang pintuan—sumibol mula sa pananabik sa gatas.
Verse 7
अतः सर्वगणेशत्वं कुमारत्वं च शाश्वतम् । सह दुग्धाब्धिना तस्मै प्रददौ शंकरः स्वयम्
Kaya nga, si Śaṅkara mismo ang nagkaloob sa kanya ng walang-hanggang pagkapanginoon sa lahat ng Gaṇa, at ng walang-kupas na kalagayang Kumāra—bilang Banal na Anak; at kalakip nito, ipinagkaloob din Niya ang Karagatang Gatas bilang sagradong biyayang nagbibigay-buhay.
Verse 8
तस्य ज्ञानागमोप्यस्य प्रसादादेव शांकरात् । कौमारं हि परं साक्षाज्ज्ञानं शक्तिमयं विदुः
Maging ang paglapit niya sa āgama, ang kasulatang nagbibigay-laya na kaalaman, ay nagmumula lamang sa biyaya ni Śaṅkara. Sapagkat batid ng mga pantas na ang pinakamataas at tuwirang Kaalaman ay ang aral ni Kumāra—kaalamang hinubog mismo ng banal na Lakas, Śakti.
Verse 9
शिवशास्त्रप्रवक्तृत्वमपि तस्य हि तत्कृतम् । कुमारो मुनितो लब्धज्ञानाब्धिरिव नन्दनः
Tunay nga, sa Kanyang kalooban, siya’y ginawang tagapahayag ng Śiva-śāstra. Ang banal na kabataang iyon—si Nandana—sa pamamagitan ng muni, ay naging wari’y karagatan ng kaalamang bagong natamo.
Verse 10
दृष्टं तु कारणं तस्य शिवज्ञानसमन्वये । स्वमातृवचनं साक्षाच्छोकजं क्षीरकारणात्
Sa pinagsamang pag-unawa sa kaalaman tungkol kay Śiva, ang tunay na sanhi ng kalagayang iyon ay nakikitang walang iba kundi ang mga salita ng sarili niyang ina—ang dalamhating tuwirang sumibol sapagkat ang gatas ang naging dahilan.
Verse 11
कदाचित्क्षीरमत्यल्पं पीतवान्मातुलाश्रमे । ईर्षयया मातुलसुतं संतृप्तक्षीरमुत्तमम्
Minsan, habang nananatili sa ashram ng tiyuhin sa ina, kaunti lamang na gatas ang kanyang nainom. Ngunit dahil sa inggit, minasdan niya ang anak ng tiyuhin, na lubos na busog sa napakahusay na gatas.
Verse 12
पीत्वा स्थितं यथाकामं दृष्ट्वा वै मातुलात्मजम् । उपमन्युर्व्याघ्रपादिः प्रीत्या प्रोवाच मातरम्
Nang makita ang pinsan sa ina na nakatayo roon, matapos uminom ayon sa nais at mabusog, si Upamanyu—na tinatawag ding Vyāghrapāda—ay masayang nagsalita sa kanyang ina.
Verse 13
उपमन्युरुवाच । मातर्मातर्महाभागे मम देहि तपस्विनि । गव्यं क्षीरमतिस्वादु नाल्पमुष्णं पिबाम्यहम्
Wika ni Upamanyu: “Ina, ina—O mapalad na babaeng mapag-asceta—bigyan mo ako. Umiinom ako ng gatas ng baka na labis ang tamis, hindi kaunti, habang ito’y mainit pa.”
Verse 14
वायुरुवाच । तच्छ्रुत्वा पुत्रवचनं तन्माता च तपस्विनी । व्याघ्रपादस्य महिषी दुःखमापत्तदा च सा
Sabi ni Vāyu: Nang marinig ang mga salita ng anak, ang kanyang ina—isang babaeng mapag-asceta, kabiyak ni Vyāghrapāda—ay noon ay nilukuban ng dalamhati.
Verse 15
उपलाल्याथ सुप्रीत्या पुत्रमालिंग्य सादरम् । दुःखिता विललापाथ स्मृत्वा नैर्धन्यमात्मनः
Pagkaraan, sa taos na pag-ibig, marahang hinaplos niya ang kanyang anak at niyakap ito nang may paggalang. Ngunit sa loob niya’y nababalot ng dalamhati; siya’y nagsimulang managhoy, naalaala ang sarili niyang karalitaan.
Verse 16
स्मृत्वास्मृत्वा पुनः क्षीरमुपमन्युस्स बालकः । देहि देहीति तामाह रुद्रन्भूयो महाद्युतिः
Paulit-ulit na naaalala ang gatas, ang batang si Upamanyu—nagniningning sa dakilang liwanag—ay muling umiyak at nagsabi kay Rudra: “Ibigay mo, ibigay mo sa akin.”
Verse 17
तद्धठं सा परिज्ञाय द्विजपत्नी तपस्विनी । शान्तये तद्धठस्याथ शुभोपायमरीरचत्
Nang maunawaan niya ang matigas na pasyang iyon, ang asetikong asawa ng brāhmaṇa, upang mapayapa ito, ay nagbalangkas ng isang mapalad na paraan upang ito’y mapanatag.
Verse 18
उञ्छवृत्त्यार्जितान्बीजान्स्वयं दृष्ट्वा च सा तदा । बीजपिष्टमथालोड्य तोयेन कलभाषिणी
Nang makita niya mismo ang mga butil na nakuha sa pamumulot, at ang babaeng may matamis na tinig ay giniling ang mga iyon upang maging harina at hinaluan ng tubig.
Verse 19
एह्येहि मम पुत्रेति सामपूर्वं ततस्सुतम् । आलिंग्यादाय दुःखार्ता प्रददौ कृत्रिमं पयः
Marahan niyang sinabi, “Halika, halika—anak ko,” at una niyang inaliw ang bata sa mabubuting salita; saka, sa dalamhati, niyakap niya ito nang mahigpit, inilapit sa dibdib, at binigyan ng gawang-gawang gatas.
Verse 20
पीत्वा च कृत्रिमं क्षीरं मात्रां दत्तं स बालकः । नैतत्क्षीरमिति प्राह मातरं चातिविह्वलः
Nang mainom ng munting bata ang gawang-gawang gatas na ibinigay ng ina, siya’y labis na nabalisa at sinabi sa ina, “Hindi ito gatas.”
Verse 21
दुःखिता सा तदा प्राह संप्रेक्ष्याघ्राय मूर्धनि । समार्ज्य नेत्र पुत्रस्य कराभ्यां कमलायते
Noon, siya na lugmok sa dalamhati ay nagsalita—tinitigan nang malapitan at inamoy ang ulo ng anak; at sa dalawang kamay ay pinunasan niya ang mga mata ng anak na tulad ng mga lotus.
Verse 22
जनन्युवाच । तटिनी रत्नपूर्णास्तास्स्वर्गपातालगोचराः । भाग्यहीना न पश्यन्ति भक्तिहीनाश्च ये शिवे
Wika ng Ina: “Ang mga ilog na hitik sa hiyas, na ang agos ay umaabot sa langit at sa kailaliman, ay hindi nakikita ng mga kapus-palad—gayundin ng mga walang debosyon kay Śiva.”
Verse 23
राज्यं स्वर्गं च मोक्षं च भोजनं क्षीरसंभवम् । न लभन्ते प्रियाण्येषां न तुष्यति यदा शिवः
Kapag hindi nalulugod si Śiva, ang gayong mga tao ay hindi nakakamtan ang paghahari, ni ang langit, ni ang kalayaan; ni maging ang minamahal na ligaya—gaya ng masustansiyang pagkain na mula sa gatas—ay dumarating sa kanila.
Verse 24
भवप्रसादजं सर्वं नान्यद्देवप्रसादजम् । अन्यदेवेषु निरता दुःखार्ता विभ्रमन्ति च
Ang lahat ng kaganapan ay nagmumula sa biyaya ni Bhava (Panginoong Śiva), at hindi sa biyaya ng ibang diyos. Yaong mga nakatuon sa ibang mga diyos, pinahihirapan ng pagdurusa, ay patuloy na gumagala sa kamalian.
Verse 25
क्षीरं तत्र कुतो ऽस्माकं वने निवसतां सदा । क्व दुग्धसाधनं वत्स क्व वयं वनवासिनः
“Paano magkakaroon ng gatas doon para sa amin na laging naninirahan sa gubat? Anak ko, saan may paraan upang makakuha ng gatas—at kami’y mga tagagubat lamang?”
Verse 26
कृत्स्नाभावेन दारिद्र्यान्मया ते भाग्यहीनया । मिथ्यादुग्धमिदं दत्तम्पिष्टमालोड्य वारिणा
Dahil sa ganap na kakulangan at kahirapan, ako—na kapos sa kapalaran—ay naghandog sa iyo ng ‘huwad na gatas’ na ito, na ginawa sa paghalo ng harina sa tubig.
Verse 27
त्वं मातुलगृहे स्वल्पं पीत्वा स्वादु पयः शृतम् । ज्ञात्वा स्वादु त्वया पीतं तज्जातीयमनुस्मरन्
Pagkatapos mong uminom ng kaunti lamang ng matamis na pinakuluang gatas sa bahay ng tiyuhin sa ina, at nang malaman mong matamis ito sa iyong pagtikim, patuloy mong inaalala ang mga bagay na katulad ng gayong lasa.
Verse 28
दत्तं न पय इत्युक्त्वा रुदन् दुःखीकरोषि माम् । प्रसादेन विना शंभो पयस्तव न विद्यते
Sa pag-iyak at pagsasabing, “Hindi naibigay ang gatas,” pinapighati mo ako. O Śambhu, kung wala ang Iyong biyaya, walang gatas para sa Iyo kailanman.
Verse 29
पादपंकजयोस्तस्य साम्बस्य सगणस्य च । भक्त्या समर्पितं यत्तत्कारणं सर्वसम्पदाम्
Anumang inihahandog nang may debosyon sa mga paang-loto ng Panginoong Śiva—kasama si Umā at napalilibutan ng Kanyang mga gaṇa—yaon ang nagiging sanhi ng lahat ng kasaganaan at ganap na pagtatamo.
Verse 30
अधुना वसुदोस्माभिर्महादेवो न पूजितः । सकामानां यथाकामं यथोक्तफलदायकः
Ngayon, O Vasu, hindi pa namin nasamba si Mahādeva. Gayunman, Siya ang Tagapagkaloob ng bunga gaya ng ipinahayag—sa mga may pagnanais sa makamundong layon, ibinibigay Niya ang bunga ayon sa kanilang nais.
Verse 31
धनान्युद्दिश्य नास्माभिरितः प्रागर्चितः शिवः । अतो दरिद्रास्संजाता वयं तस्मान्न ते पयः
“Dahil sa pagtingin sa yaman, noon ay hindi namin sinamba si Śiva rito. Kaya kami’y naghirap; dahil dito, wala kaming gatas na maihahandog sa inyo.”
Verse 32
पूर्वजन्मनि यद्दत्तं शिवमुद्दिश्य वै सुतः । तदेव लभ्यते नान्यद्विष्णुमुद्दिश्य वा प्रभुम्
O Suta, anumang naibigay sa dating kapanganakan na inialay kay Śiva—iyon mismong bunga lamang ang matatamo, at wala nang iba, kahit pa iukol ito kay Viṣṇu, ang Kataas-taasang Panginoon.
Verse 33
वायुरुवाच । इति मातृवचः श्रुत्वा तथ्यं शोकादिसूचकम् । बालो ऽप्यनुतपन्नंतः प्रगल्भमिदमब्रवीत्
Wika ni Vāyu: Nang marinig ang mga salita ng kanyang ina—tunay at nagpapahiwatig ng dalamhati at iba pa—kahit ang bata, na walang pagsisisi sa puso, ay buong tapang na nagsalita nang ganito.
Verse 34
उपमन्युरुवाच । शोकेनालमितो मातः सांबो यद्यस्ति शंकरः । त्यज शोकं महाभागे सर्वं भद्रं भविष्यति
Sinabi ni Upamanyu: “Ina, nilamon ka na ng dalamhati. Kung tunay na umiiral si Sāmba—si Śaṅkara, si Śiva na kaisa ni Umā—iwan mo ang pagdadalamhati, O mapalad; tiyak na magiging mapagpala ang lahat.”
Verse 35
शृणु मातर्वचो मेद्य महादेवो ऽस्ति चेत्क्वचित् । चिराद्वा ह्यचिराद्वापि क्षीरोदं साधयाम्यहम्
Makinig ka, Ina, sa aking mga salita ngayon: kung si Mahādeva ay naroroon saanman, maging matagal man o madali, aking maisasakatuparan ang pag-abot sa Karagatang Gatas (Kṣīroda).
Verse 36
वायुरुवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य बालकस्य महामतेः । प्रत्युवाच तदा माता सुप्रसन्ना मनस्विनी
Sinabi ni Vāyu: Nang marinig ang mga salita ng batang may dakilang talino, ang ina—payapa at matatag ang loob—ay sumagot nang may lubos na kagalakan.
Verse 37
मातोवाच । शुभं विचारितं तात त्वया मत्प्रीतिवर्धनम् । विलंबं मा कथास्त्वं हि भज सांबं सदाशिवम्
Wika ng ina: “Mahal kong anak, mabuti ang iyong pagninilay—lalo nitong pinasaya ang aking puso. Huwag nang magpatumpik-tumpik sa iba pang salita; sambahin mo si Sāṃba Sadāśiva, si Śiva na kaisa ni Umā.”
Verse 38
सर्वस्मादधिको ऽस्त्येव शिवः परमकारणम् । तत्कृतं हि जगत्सर्वं ब्रह्माद्यास्तस्य किंकराः
Tunay ngang si Śiva ang higit sa lahat at Siya ang Kataas-taasang Sanhi. Mula sa Kanya lamang lumitaw ang buong sansinukob; maging si Brahmā at ang iba pang mga diyos ay mga tagapaglingkod lamang Niya.
Verse 39
तत्प्रसादकृतैश्वर्या दासास्तस्य वयं प्रभोः । तं विनान्यं न जानीमश्शंकरं लोकशंकरम्
Sa biyaya Niya lamang nagmula ang anumang kapangyarihang taglay namin. Kami ay mga lingkod ng Panginoong iyon. Bukod sa Kanya, wala kaming ibang kinikilala—si Śaṅkara, ang tagapagpala at mabuting kalooban ng lahat ng daigdig.
Verse 40
अन्यान्देवान्परित्यज्य कर्मणा मनसा गिरा । तमेव सांबं सगणं भज भावपुरस्सरम्
Talikdan ang lahat ng ibang diyos, at sambahin Siya lamang—si Sāṃba, si Śiva na kasama si Umā at ang Kanyang mga gaṇa—sa gawa, sa isip, at sa salita, na inuuna ang taos-pusong debosyon.
Verse 41
तस्य देवाधिदेवस्य शिवस्य वरदायिनः । साक्षान्नमश्शिवायेति मंत्रो ऽयं वाचकः स्मृतः
Tungkol kay Śiva—ang Diyos sa ibabaw ng mga diyos at ang Tagapagkaloob ng biyaya—ang mantrang “Namaḥ Śivāya” ay inaalala bilang tuwirang pagtukoy at pangalan na hayagang nagsasaad sa Kanya.
Verse 42
सप्तकोटिमहामंत्राः सर्वे सप्रणवाः परे । तस्मिन्नेव विलीयंते पुनस्तस्माद्विनिर्गताः
Ang pitong krore ng mga dakilang mantra—pawang pinakamataas at lahat ay may praṇava na “Oṁ”—ay nalulusaw sa Kanya lamang; at muli, mula sa Kanya lamang, sila’y sumisibol at lumalabas.
Verse 43
सप्रसादाश्च ते मंत्राः स्वाधिकाराद्यपेक्षया । सर्वाधिकारस्त्वेको ऽयं मंत्र एवेश्वराज्ञया
Ang mga mantrang iyon ay tunay na nagkakaloob ng biyaya, bawat isa ayon sa karapat-dapat at kalagayan ng nagsasagawa. Ngunit sa utos ng Panginoon, ang iisang mantrang ito lamang ang may pangkalahatang kapangyarihan at angkop para sa lahat.
Verse 44
यथा निकृष्टानुत्कृष्टान्सर्वानप्यात्मनः शिवः । क्षमते रक्षितुं तद्वन्मंत्रो ऽयमपि सर्वदा
Kung paanong si Śiva, na itinuturing ang lahat ng nilalang na Kanya—mababa man o mataas—ay may kakayahang mag-ingat at magtanggol sa kanila, gayon din ang mantrang ito ay laging may kapangyarihang magbigay ng pag-iingat.
Verse 45
प्रबलश्च तथा ह्येष मंत्रो मन्त्रान्तरादपि । सर्वरक्षाक्षमो ऽप्येष नापरः कश्चिदिष्यते
Tunay na ang mantrang ito ay lubhang makapangyarihan, higit pa sa ibang mga mantra. May kakayahan itong magbigay ng ganap na pag-iingat sa lahat ng paraan; walang ibang itinuturing na kapantay nito.
Verse 46
तस्मान्मन्त्रान्तरांस्त्यक्त्वा पञ्चाक्षरपरो भव । तस्मिञ्जिह्वांतरगते न किंचिदिह दुर्लभम्
Kaya nga, talikuran ang ibang mga mantra at maging ganap na nakatuon sa limang-pantig na mantra, “Namaḥ Śivāya.” Kapag ito’y nananahan sa dila bilang walang patid na japa, wala nang bagay sa mundong ito na mahirap makamtan.
Verse 47
अघोरास्त्रं च शैवानां रक्षाहेतुरनुत्तमम् । तच्च तत्प्रभवं मत्वा तत्परो भव नान्यथा
Ang Aghora-astra ay ang walang kapantay na sanhi ng pag-iingat para sa mga deboto ni Śiva. Sa pagkaalam na ito’y nagmumula sa Kanya, sa Kataas-taasang Śiva, at sa Kanya lamang nabibilang, magpakasandig nang lubos sa Kanya—huwag sa iba kailanman.
Verse 48
भस्मेदन्तु मया लब्धं पितुरेव तवोत्तमम् । विरजानलसंसिद्धं महाव्यापन्निवारणम्
“Ngunit ang banal na abo (bhasma) na ito’y aking natamo—tunay na napakahusay, at mula mismo sa iyong ama. Pinaging ganap sa apoy na walang pita at dungis, ito’y dakilang tagapag-alis ng kapahamakan at pagdurusa.”
Verse 49
मंत्रं च ते मया दत्तं गृहाण मदनुज्ञया । अनेनैवाशु जप्तेन रक्षा तव भविष्यति
“Tanggapin mo, sa aking pahintulot, ang mantra na ibinigay ko sa iyo. Sa mabilis na pagbigkas (japa) ng mismong mantrang ito, tiyak na darating ang pag-iingat para sa iyo.”
Verse 50
वायुरुवाच । एवं मात्रा समादिश्य शिवमस्त्वित्युदीर्य च । विसृष्टस्तद्वचो मूर्ध्नि कुर्वन्नेव तदा मुनिः
Sinabi ni Vāyu: Matapos turuan ang Ina nang gayon at bigkasin ang mga salita, “Nawa’y maging mapalad—nawa’y sa kay Śiva ang pagpapala,” pinalaya na ang pantas; at siya’y umalis, taglay sa ulo ang utos na iyon, ibig sabihi’y tinanggap nang may banal na pagtalima.
Verse 51
तां प्रणम्यैवमुक्त्वा च तपः कर्तुं प्रचक्रमे । तमाह च तदा माता शुभं कुर्वंतु ते सुराः
Pagkatapos yumukod at magbigay-galang sa kanya at magsalita nang gayon, siya’y nagsimulang magtungo upang magsagawa ng matinding tapa. Noon ay sinabi ng kanyang ina, “Nawa’y ipagkaloob ng mga deva sa iyo ang kabutihang-palad at tagumpay.”
Verse 52
अनुज्ञातस्तया तत्र तपस्तेपे स दुश्चरम् । हिमवत्पर्वतं प्राप्य वायुभक्षः समाहितः
Nang mapahintulutan ng kanyang ina, isinagawa niya roon ang napakahirap at matinding tapa. Pagdating sa Bundok Himavat (Himalaya), siya’y naging matatag sa pagninilay, at sa hangin lamang nabubuhay.
Verse 53
अष्टेष्टकाभिः प्रसादं कृत्वा लिंगं च मृन्मयम् । तत्रावाह्य महादेवं सांबं सगणमव्ययम्
Matapos magtayo ng banal na dambana gamit ang walong ladrilyo at gumawa rin ng Liṅga na luwad, dapat anyayahan doon si Mahādeva—si Śiva na kaisa ni Umā (Sāmba)—kasama ang Kanyang mga gaṇa, ang Panginoong di-nasisira at walang hanggan.
Verse 54
भक्त्या पञ्चाक्षरेणैव पुत्रैः पुष्पैर्वनोद्भवैः । समभ्यर्च्य चिरं कालं चचार परमं तपः
Sa debosyon, gamit lamang ang limang-pantig na mantra na “Namah Śivāya,” sinamba niya si Śiva sa pamamagitan ng mga bulaklak na ligaw sa gubat na dinala ng kanyang mga anak; at matapos ang mahabang pagsamba, isinagawa niya ang pinakadakilang pag-aayuno at pagninilay (tapas).
Verse 55
ततस्तपश्चरत्तं तं बालमेकाकिनं कृशम् । उपमन्युं द्विजवरं शिवसंसक्तमानसम्
Pagkaraan, nakita ang batang si Upamanyu—pinakamainam sa mga dvija—na nagsasagawa ng tapas, nag-iisa at payat na payat, at ang kanyang isip ay lubos na nakalapat kay Panginoong Śiva.
Verse 56
पुरा मरीचिना शप्ताः केचिन्मुनिपिशाचकाः । संपीड्य राक्षसैर्भावैस्तपसोविघ्नमाचरन्
Noong unang panahon, may ilang nilalang na tila piśāca na isinumpa ni Marīci; taglay ang ugaling rākṣasa, inapi nila ang mga muni at paulit-ulit na ginambala ang kanilang tapas (pagpapakasakit-espirituwal).
Verse 57
स च तैः पीड्यमानो ऽपि तपः कुर्वन्कथञ्चन । सदा नमः शिवायेति क्रोशति स्मार्तनादवत्
Bagaman pinahihirapan nila, nagpatuloy pa rin siya sa kanyang tapas sa abot ng makakaya; at gaya ng malakas na sigaw sa ritwal, paulit-ulit niyang isinisigaw sa lahat ng oras: “Namaḥ Śivāya.”
Verse 58
तन्नादश्रवणादेव तपसो विघ्नकारिणः । ते तं बालं समुत्सृज्य मुनयस्समुपाचरन्
Sa pagkarinig lamang sa tunog na iyon, napawi ang mga humahadlang sa tapas ng mga muni. Iniwan nila ang bata, at ang mga muni ay lumapit sa kanya at naglingkod nang may paggalang.
Verse 59
तपसा तस्य विप्रस्य चोपमन्योर्महात्मनः । चराचरं च मुनयः प्रदीपितमभूज्जगत्
O mga pantas, sa pamamagitan ng tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay) ng brahmanang iyon at ng dakilang-loob na Upamanyu, ang buong daigdig—ang lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw—ay wari’y naliwanagan at nagising sa kapangyarihan ng kanilang tapas.
The sages ask how the child Śiśuka—performing tapas for milk—became a teacher of Śiva’s śāstra and attained Rudrāgni’s superior potency and protective bhasma; Vāyu explains his non-ordinary origin, past-life perfection, and Śiva’s direct bestowal.
Rudrāgni functions as a transformative Śaiva ‘fire’ whose vīrya yields bhasma as a protective, sanctifying marker—signaling initiation-like empowerment and the conversion of ascetic heat into doctrinally meaningful practice.
Śiva appears as Śaṅkara/Śūlin, the gracious bestower who grants both worldly boon (the ocean of milk) and higher gifts—gaṇa-status, enduring kumāratva, and śaktimaya Śaiva knowledge enabling śāstra transmission.