दक्षस्य रुद्रनिन्दा-निमित्तकथनम् / The Cause of Dakṣa’s Censure of Rudra

Verse 1

ऋषय ऊचुः । देवी दक्षस्य तनया त्यक्त्वा दाक्षायणी तनुम् । कथं हिमवतः पुत्री मेनायामभवत्पुरा

Wika ng mga Ṛṣi: “Matapos talikdan ng Diyosa—ang anak na babae ni Dakṣa—ang kanyang katawan bilang Dākṣāyaṇī, paano Siya noon naging anak na babae ni Himavat, na isinilang kay Menā?”

Verse 2

कथं च निन्दितो रुद्रो दक्षेण च महात्मना । निमित्तमपि किं तत्र येन स्यान्निंदितो भवः

At paano nilait si Rudra ng dakilang-loob na si Dakṣa? At ano ang sanhi roon kung bakit si Bhava (Śiva) ay naparatangan at pinuna?

Verse 3

उत्पन्नश्च कथं दक्षो अभिशापाद्भवस्य तु । चाक्षुषस्यांतरे पूर्वं मनोः प्रब्रूहि मारुत

O Māruta (Vāyu), isalaysay mo sa akin: paano muling isinilang si Dakṣa dahil sa sumpang kaugnay ni Bhava (Panginoong Śiva)? Ipaliwanag ito sa panahon ni Cākṣuṣa Manu, bago ang kay Vaivasvata Manu.

Verse 4

वायुरुवाव । शृण्वंतु कथयिष्यामि दक्षस्य लघुचेतसः । वृत्तं पापात्प्रमादाच्च विश्वामरविदूषणम्

Wika ni Vāyu: “Makinig kayo. Isasalaysay ko ang pangyayari tungkol kay Dakṣa na makitid ang isip—isang insidenteng isinilang mula sa kasalanan at kapabayaan, na nagdulot ng kahihiyan sa mga diyos at gumulo sa kaayusan ng daigdig.”

Verse 5

पुरा सुरासुराः सर्वे सिद्धाश्च परमर्षयः । कदाचिद्द्रष्टुमीशानं हिमवच्छिखरं ययुः

Noong unang panahon, ang lahat ng mga deva at asura, kasama ang mga ganap na siddha at ang mga dakilang rishi, minsang umakyat sa tuktok ng Himalaya upang masilayan si Īśāna—ang Panginoong Śiva, ang kataas-taasang Tagapamahala.

Verse 6

तदा देवश्च देवी च दिव्यासनगतावुभौ । दर्शनं ददतुस्तेषां देवादीनां द्विजोत्तमाः

Noon, ang Panginoon at ang Diyosa, kapwa nakaupo sa banal na trono, ay nagkaloob sa kanila ng sagradong darśana—sa mga deva at sa iba pa, O pinakamahusay sa mga dalawang-ulit na isinilang.

Verse 7

तदानीमेव दक्षो ऽपि गतस्तत्र सहामरैः । जामातरं हरं द्रष्टुं द्रष्टुं चात्मसुतां सतीम्

Noon ding iyon, si Dakṣa ay nagtungo roon kasama ang mga deva, upang masilayan ang kanyang manugang na si Hara (Śiva) at upang masilayan din ang sarili niyang anak na si Satī.

Verse 8

तदात्मगौरवाद्देवो देव्या दक्षे समागते । देवादिभ्यो विशेषेण न कदाचिदभूत्स्मृतिः

Dahil sa paggalang sa sariling likás na dangal, nang dumating ang Diyosa sa pagtitipon ng paghahandog ni Dakṣa, ang Panginoon (Śiva) ay hindi kailanman—lalo na sa harap ng mga diyos at iba pa—nagpakita ng anumang panlabas na pagkilala o pagiging pamilyar.

Verse 9

तस्य तस्याः परं भावमज्ञातुश्चापि केवलम् । पुत्रीत्येवं विमूढस्य तस्यां वैरमजायत

Dahil hindi niya nakilala ang kataas-taasang likás na kalooban sa loob niya, nakilala lamang niya siya sa makitid na diwang “(aking) anak na babae.” Kaya, sa kanyang kamangmangan, sumibol ang pagkapoot at paglalaban sa kanya.

Verse 10

ततस्तेनैव वैरेण विधिना च प्रचोदितः । नाजुवाह भवं दक्षो दीक्षितस्तामपि द्विषन्

Pagkaraan, dahil sa mismong poot na iyon at sa udyok ng tadhana, si Dakṣa—bagaman naitalaga na para sa paghahandog—ay hindi nag-anyaya kay Bhava (Panginoong Śiva); at sa pagkapoot niya sa Kanya, hindi rin niya inanyayahan maging Siya (Satī).

Verse 11

अन्याञ्१ आमातरस्सर्वानाहूय स यथाक्रमम् । शतशः पुष्कलामर्चाञ्चकार च पृथक्पृथक्

Pagkatapos, nang matawag niya ang lahat ng iba pang mga ministro ayon sa wastong pagkakasunod, inayos niya ang masagana at maraming pagsamba—bawat isa nang hiwa-hiwalay—nang daan-daang ulit.

Verse 12

तथा तान्संगताञ्छ्रुत्वा नारदस्य मुखात्तदा । ययौ रुद्राय रुद्राणी विज्ञाप्य भवनं पितुः

Nang marinig ni Rudrāṇī mula sa sariling bibig ni Nārada ang mga pangyayaring naganap, siya’y nagtungo kay Panginoong Rudra; at matapos ipabatid sa sambahayan ng kanyang ama, iniulat niya ang bagay na iyon.

Verse 13

अथ संनिहितं दिव्यं विमानं विश्वतोमुखम् । लक्षणाढ्यं सुखारोहमतिमात्रमनोहरम्

Pagkaraan, sa malapit ay lumitaw ang isang banal na vimāna—nakaharap sa lahat ng dako—hitik sa mapalad na tanda, madaling sakyan, at lubhang kaakit-akit sa isipan.

Verse 14

तप्तजांबूनदप्रख्यं चित्ररत्नपरिष्कृतम् । मुक्तामयवितानाग्न्यं स्रग्दामसमलंकृतम्

Ito’y kumikislap na tila pinainit na ginto ng Jāmbūnada, marikit na pinalamutian ng sari-saring hiyas; naging maningning dahil sa bubong na yari sa perlas, at ginayakan ng mga kuwintas ng bulaklak at mga palawit—isang mapalad na liwanag na angkop sa banal na pagdalo ng Panginoon.

Verse 15

तप्तकंचननिर्व्यूहं रत्नस्तंभशतावृतम् । वज्रकल्पितसोपानं विद्रुमस्तंभतोरणम्

Ito ay isang maringal na istruktura na yari sa pinainit na ginto, na pinalilibutan ng daan-daang mga haliging hiyas; ang mga hagdanan nito ay hinubog na parang brilyante (vajra), at ang mga pintuan nito ay pinalamutian ng mga haliging korales.

Verse 16

पुष्पपट्टपरिस्तीर्णं चित्ररत्नमहासनम् । वज्रजालकिरच्छिद्रमच्छिद्रमणिकुट्टिमम्

Ang dakilang trono, kumikislap sa sari-saring hiyas, ay nalatagan ng sapin na bulaklak. Ito’y binabantayan ng tila lambat na sala-salang ningning na gaya ng vajra, at nakatindig sa sahig na inukitan ng buo at walang kapintasang mga batong-hiyas.

Verse 17

मणिदंडमनोज्ञेन महावृषभलक्ष्मणा । अलंकृतपुरोभागमब्भ्रशुब्भ्रेण केतुना

Ang unahang bahagi nito’y marikit na pinalamutian: isang kaaya-ayang tungkod na may mga hiyas, may tatak ng Dakilang Toro (Vṛṣabha), at sa tuktok ay isang bandilang puti at maningning na gaya ng ulap.

Verse 18

रत्नकंचुकगुप्तांगैश्चित्रवेत्रकपाणिभिः । अधिष्ठितमहाद्वारमप्रधृष्यैर्गुणेश्वरैः

Ang dakilang tarangkahan ay binabantayan ng mga di-matitinag na pinuno ng mga tagasunod ni Śiva (mga Gaṇeśvara). Ang kanilang mga katawan ay nababalutan ng baluting may hiyas, at sa kanilang mga kamay ay may hawak na mga kamangha-manghang tungkod na sari-sari ang anyo at kulay.

Verse 19

मृदंगतालगीतादिवेणुवीणाविशारदैः । विदग्धवेषभाषैश्च बहुभिः स्त्रीजनैर्वृतम्

Ito’y napaliligiran ng maraming kababaihan na bihasa sa tambol na mṛdaṅga, sa pagtitiyak ng ritmo, sa pag-awit, at sa sining ng plawta at vīṇā. Marangal ang kanilang bihis at pino ang kanilang pananalita.

Verse 20

आरुरोह महादेवी सह प्रियसखीजनैः । चामारव्यञ्जनं तस्या वज्रदंडमनोहरे

Sumakay ang Dakilang Diyosa sa sasakyan/palanquin kasama ang kaniyang minamahal na pangkat ng mga kaibigang babae. Para sa kaniya, may mga chāmara—mga pamaypay na buntot-yak—na marikit na iwinawasiwas, na may hawakang kaakit-akit na wari’y pamalong vajra.

Verse 21

गृहीत्वा रुद्रकन्ये द्वे विवीजतुरुभे शुभे । तदाचामरयोर्मध्ये देव्या वदनमाबभौ

Pagkaraan, kinuha ng dalawang mapalad na anak na babae ni Rudra ang mga chāmara at marahang nagpamaypay. Noon, sa pagitan ng dalawang chāmara, sumilang ang maningning na mukha ng Diyosa sa dakilang karilagan.

Verse 22

अन्योन्यं युध्यतोर्मध्ये हंसयोरिव पंकजम् । छत्रं शशिनिभं तस्याश्चूडोपरि सुमालिनी

Habang ang dalawang chāmara ay wari’y naglalaban sa isa’t isa, sa gitna ng kanilang paglalaban—gaya ng lotus sa pagitan ng dalawang gansa—lumitaw sa ibabaw ng kaniyang bun ng buhok ang isang maringal na payong, maningning na parang buwan, at pinalamutian ng mga garlandang maganda.

Verse 23

धृतमुक्तापरिक्षिप्तं बभार प्रेमनिर्भरा । तच्छत्रमुज्ज्वलं देव्या रुरुचे वदनोपरि

Punô ng pag-ibig, dinala ng Diyosa ang maningning na payong na iyon, na pinalamutian ng mga sinulid na perlas. At ang kumikislap na payong ay lalo pang nagningning sa ibabaw ng kaniyang mukha.

Verse 24

उपर्यमृतभांडस्य मंडलं शशिनो यथा । अथ चाग्रे समासीना सुस्मितास्या शुभावती

Gaya ng bilog ng buwan na lumilitaw sa ibabaw ng sisidlang amrita, siya’y naupo sa harapan—mapalad, at ang mukha’y nagniningning sa banayad na ngiti.

Verse 25

अक्षद्यूतविनोदेन रमयामास वै सतीम् । सुयशाः पादुके देव्याश्शुभे रत्नपरिष्कृते

Sa mapaglarong ligaya ng sugal na dice at mga laro, ang bantog na ginoo ay nagpasaya kay Satī. Ang mapalad na pares ng sandalyas ng Diyosa, na marikit na pinalamutian ng mga hiyas, ay tanyag sa kanilang kagalingan.

Verse 26

स्तनयोरंतरे कृत्वा तदा देवीमसेवतः । अन्या कांचनचार्वंगी दीप्तं जग्राह दर्पणम्

Pagkaraan, inilagay niya iyon sa pagitan ng mga dibdib ng Diyosa at naglingkod sa Kanya nang may paggalang. Samantala, isa pang dalaga—gintong-kulay at marikit ang mga biyas—ang kumuha ng isang kumikislap na salamin.

Verse 27

अपरा तालवृन्तं च परा तांबूलपेटिकाम् । काचित्क्रीडाशुकं चारु करे ऽकुरुत भामिनी

Isang marangal na babae ang may hawak na pamaypay na dahon ng palma; ang isa’y may dalang kahon ng nganga; at isa pang kaakit-akit na babae ang kumuha sa kamay ng isang munting loro na panglaro—bawat isa’y naglilingkod nang may ganda at hinahon.

Verse 28

काचित्तु सुमनोज्ञानि पुष्पाणि सुरभीणि च । काचिदाभरणाधारं बभार कमलेक्षणा

Isang dalagang may matang gaya ng lotus ang nagdala ng mga bulaklak na kaaya-aya at mabango; ang isa nama’y nagbitbit ng patungan ng bandeha para sa mga alahas.

Verse 29

काचिच्च पुनरालेपं सुप्रसूतं शुभांजनम् । अन्याश्च सदृशास्तास्ता यथास्वमुचितक्रियाः

May ilan pang naghanda ng mabangong pamahid at ng mapalad na koliryong pampahid sa mata; at ang iba pang kababaihan ay gayon din, bawat isa’y gumaganap ng ritwal at paglilingkod na angkop sa kanyang tungkulin.

Verse 30

आवृत्त्या तां महादेवीमसेवंत समंततः । अतीव शुशुभे तासामंतरे परमेश्वरी

Pinalibutan nila ang Mahādevī at naglingkod sa Kanya mula sa lahat ng panig; at ang Kataas-taasang Diyosa, nakatindig sa kanilang gitna, ay nagningning sa di-masukat na karilagan.

Verse 31

तारापरिषदो मध्ये चंद्रलेखेव शारदी । ततः शंखसमुत्थस्य नादस्य समनंतरम्

Sa gitna ng kapulungan na tila mga bituin, siya’y nagningning na parang malinaw na gasuklay na buwan sa taglagas. Pagkaraan nito, agad na narinig ang umuugong na tunog na nagmula sa śaṅkha (kabibe).

Verse 32

प्रास्थानिको महानादः पटहः समताड्यत । ततो मधुरवाद्यानि सह तालोद्यतैस्स्वनैः

Sa oras ng pag-alis, hinampas ang malaking tambol na umuugong. Pagkaraan, umalingawngaw ang matatamis na tugtugin, kasama ang kumakalansing na tunog ng mga simbalo na itinaas at tinugtog sa tiyempo.

Verse 33

अनाहतानि सन्नेदुः काहलानां शतानि च । सायुधानां गणेशानां महेशसमतेजसाम्

Bagaman walang tumugtog, daan-daang trumpeta ng digmaan ang kusang umalingawngaw, habang nagtitipon sa lakas ang mga armadong pangkat ng mga Gaṇeśa—nagniningning sa ningning na kapantay ni Mahēśa.

Verse 34

सहस्राणि शतान्यष्टौ तदानीं पुरतो ययुः । तेषां मध्ये वृषारूढो गजारूढो यथा गुरुः

Noon, walong daang libo ang sumulong sa unahan. Sa gitna nila ay ang nakasakay sa toro—gaya ng kagalang-galang na guro, na wari’y nakaluklok sa elepante, nangingibabaw sa lahat sa dakilang karangalan.

Verse 35

जगाम गणपः श्रीमान् सोमनंदीश्वरार्चितः । देवदुंदुभयो नेदुर्दिवि दिव्यसुखा घनाः

Kaya umalis ang maringal na Gaṇapa (Gaṇeśa), matapos siyang sambahin nang nararapat nina Soma, Nandī, at Īśvara. Sa kalangitan, umalingawngaw ang mga banal na tambol, at ang mga ulap ay nagbuhos ng makalangit na ulang nagbibigay-galak.

Verse 36

ननृतुर्मुनयस्सर्वे मुमुदुः सिद्धयोगिनः । ससृजुः पुष्पवृष्टिं च वितानोपरि वारिदाः

Sumayaw ang lahat ng mga muni, at nagalak ang mga ganap na yogin (siddha). Maging ang mga ulap na nagdadala ng ulan ay nagpaulan ng mga bulaklak sa ibabaw ng bubong na tabing—isang mapalad na tanda ng biyaya ng Panginoon at pag-angat ng kaluluwa sa Kanyang harapan.

Verse 37

तदा देवगणैश्चान्यैः पथि सर्वत्र संगता । क्षणादिव पितुर्गेहं प्रविवेश महेश्वरी

Noon, si Maheśvarī, na sinamahan sa daan ng iba pang mga pangkat ng mga deva, ay pumasok sa bahay ng kanyang ama na wari’y sa isang kisap-mata lamang.

Verse 38

तां दृष्ट्वा कुपितो दक्षश्चात्मनः क्षयकारणात् । तस्या यवीयसीभ्यो ऽपि चक्रे पूजाम सत्कृताम्

Nang makita siya, nagngitngit si Dakṣa, sapagkat inakala niyang siya ang sanhi ng sariling pagbagsak. Gayunman, nag-ayos pa rin siya ng isang pormal at marangal na pagsamba, maging para sa mas nakababatang mga kapatid na babae niya.

Verse 39

तदा शशिमुखी देवी पितरं सदसि स्थितम् । अंबिका युक्तमव्यग्रमुवाचाकृपणं वचः

Noon, ang Diyosa Ambikā na may mukhang tulad ng buwan ay nagsalita sa kanyang ama na nakaupo sa kapulungan, at nagwika ng mga salitang angkop, panatag, at marangal, hindi hamak o mababa.

Verse 40

देव्युवाच । ब्रह्मादयः पिशाचांता यस्याज्ञावशवर्तिनः । स देवस्सांप्रतं तात विधिना नार्चितः किल

Wika ng Diyosa: “O minamahal, mula kay Brahmā at sa iba pang mga deva hanggang sa mga piśāca, lahat ay nasa ilalim ng Kanyang utos. Ngunit ang Panginoong yaon, wari’y sa kasalukuyan ay hindi sinasamba ayon sa wastong tuntunin at ritwal.”

Verse 41

तदास्तां मम ज्यायस्याः पुत्र्याः पूजां किमीदृशीम् । असत्कृतामवज्ञाय कृतवानसि गर्हितम्

“Huwag na nating pag-usapan kung anong uri ng pagsamba ang inialay mo sa anak na babae ng aking nakatatandang kapatid. Sa paglapastangan at paghamak sa kanya, gumawa ka ng isang kasuklam-suklam na gawain.”

Verse 42

एवमुक्तो ऽब्रवीदेनां दक्षः क्रोधादमर्षितः । त्वत्तः श्रेष्ठा विशिष्टाश्च पूज्या बालाः सुता मम

Nang masabihan nang gayon, si Dakṣa—nag-alab sa galit at di makapagpigil—ay nagsalita sa kanya: “Ang aking mga batang anak na babae ay higit sa iyo, mas marangal, at karapat-dapat parangalan.”

Verse 43

तासां तु ये च भर्तारस्ते मे बहुमता मुदा । गुनैश्चाप्यधिकास्सर्वैर्भर्तुस्ते त्र्यंबकादपि

Ngunit ang mga asawa nilang lalaki ay lubos kong pinapahalagahan nang may galak; sapagkat sa lahat ng kabutihang-loob, sila’y higit pa maging sa sarili nilang asawa—si Tryambaka (Panginoong Śiva).

Verse 44

स्तब्धात्मा तामसश्शर्वस्त्वमिमं समुपाश्रिता । तेन त्वामवमन्ये ऽहं प्रतिकूलो हि मे भवः

Ikaw ay sumilong kay Śarva na may pusong manhid at nababalot ng tamas. Kaya’t minamaliit kita; sapagkat si Bhava ay tunay na kaaway ko.

Verse 45

तथोक्ता पितरं दक्षं क्रुद्धा देवी तमब्रवीत् । शृण्वतामेव सर्वेषां ये यज्ञसदसि स्थिताः

Nang masabihan nang gayon, nag-alab sa galit ang Diyosa at nagsalita sa kanyang amang si Dakṣa, habang ang lahat ng nakatayo sa kapulungan ng yajña ay nakikinig.

Verse 46

अकस्मान्मम भर्तारमजाताशेषदूषणम् । वाचा दूषयसे दक्ष साक्षाल्लोकमहेश्वरम्

O Dakṣa, walang dahilan mong nilalapastangan sa salita ang aking Panginoon at asawa—Siya na kailanma’y walang bahid-dungis—ang mismong Mahādeva, ang Dakilang Panginoon ng mga daigdig, na naririto sa harap ng lahat.

Verse 47

विद्याचौरो गुरुद्रोही वेदेश्वरविदूषकः । त एते बहुपाप्मानस्सर्वे दंड्या इति श्रुतिः

Ang magnanakaw ng banal na kaalaman, ang taksil sa Guru, at ang naninira sa Panginoon ng mga Veda—ang mga iyon ay mabigat sa napakaraming kasalanan. Ipinahahayag ng Śruti na silang lahat ay nararapat parusahan.

Verse 48

तस्मादत्युत्कटस्यास्य पापस्य सदृशो भृशम् । सहसा दारुणो दंडस्तव दैवाद्भविष्यति

Kaya nga, dahil sa iyong kasalanang lubhang kakila-kilabot na ito, isang kaparusahang kasingbigat at marahas, ayon sa atas ng tadhana, ay biglang sasapit sa iyo.

Verse 49

त्वया न पूजितो यस्माद्देवदेवस्त्रियंबकः । तस्मात्तव कुलं दुष्टं नष्टमित्यवधारय

Sapagkat hindi mo sinamba si Tryambaka—ang Diyos ng mga diyos—kaya alamin mong tiyak: ang iyong angkan ay naging masama at itinakda sa pagkapuksa.

Verse 50

इत्युक्त्वा पितरं रुष्टा सती संत्यक्तसाध्वसा । तदीयां च तनुं त्यक्त्वा हिमवंतं ययौ गिरिम्

Pagkasabi nito, si Satī—galit sa kanyang ama at wala nang takot—iniwan ang katawang mula sa angkan niya at nagtungo sa bundok na Himavān.

Verse 51

स पर्वतपरः श्रीमांल्लब्धपुण्यफलोदयः । तदर्थमेव कृतवान् सुचिरं दुश्चरं तपः

Siya, na ang puso’y nakatuon sa bundok bilang piniling banal na luklukan, nagniningning sa mabuting kapalaran at sa pag-usbong ng bunga ng dating kabutihan, ay nagsagawa—para sa layuning iyon—ng mahigpit at mahirap na pag-aayuno at pagninilay sa mahabang panahon.

Verse 52

तस्मात्तमनुगृह्णाति भूधरेश्वरमीश्वरी । स्वेच्छया पितरं चक्रे स्वात्मनो योगमायया

Kaya nga, pinagpala ng Dakilang Diyosa, si Īśvarī, si Bhūdhareśvara; at sa sarili Niyang malayang kalooban—sa pamamagitan ng Yogamāyā na Siya ring Sarili—ginawa Niya siyang ama Niya.

Verse 53

यदा गता सती दक्षं विनिंद्य भयविह्वला । तदा तिरोहिता मंत्रा विहतश्च ततो ऽध्वरः

Nang si Satī, nanginginig sa takot, ay umalis matapos sawayin si Dakṣa, noon ay natabingan ang mga mantra; at mula roon, ang handog na sakripisyo (adhvara) ay napigil at nagiba.

Verse 54

तदुपश्रुत्य गमनं देव्यास्त्रिपुरुमर्दनः । दक्षाय च ऋषिभ्यश्च चुकोप च शशाप तान्

Nang marinig ang pag-alis ng Diyosa, si Tripuramardana (Panginoong Śiva) ay nag-alab sa galit; nagngitngit laban kay Dakṣa at maging sa mga rishi, at binigkas ang sumpa sa kanila.

Verse 55

यस्मादवमता दक्षमत्कृते ऽनागसा सती । पूजिताश्चेतराः सर्वाः स्वसुता भर्तृभिः सह

Sapagkat ang walang-salang si Satī ay hinamak doon ayon sa kalooban ni Dakṣa, ang lahat ng iba pa niyang mga anak na babae, kasama ang kanilang mga asawa, ay pinarangalan at pinarangalan sa nararapat na paraan (sa halip).

Verse 56

वैवस्वते ऽंतरे तस्मात्तव जामातरस्त्वमी । उत्पत्स्यंते समं सर्वे ब्रह्मयज्ञेष्वयोनिजाः

Kaya nga, sa Vaivasvata Manvantara, ang mga manugang mong ito ay sabay-sabay na lilitaw—bilang ayoni-ja, “hindi isinilang sa sinapupunan”—sa mga banal na Brahma-yajña. Sa gayong makalangit na pagpapakita, nahahayag ang kautusan ng Panginoon upang ingatan ang dharma at pahinugin ang mga kaluluwa tungo sa paglaya.

Verse 57

भविता मानुषो राजा चाक्षुषस्य त्वमन्वये । प्राचीनबर्हिषः पौत्रः पुत्रश्चापि प्रचेतसः

“Isisilang ka bilang isang haring tao sa angkan ni Cākṣuṣa. Ikaw ay magiging apo ni Prācīnabarhis at magiging anak din ni Pracetas.”

Verse 58

अहं तत्रापि ते विघ्नमाचरिष्यामि दुर्मते । धर्मार्थकामयुक्तेषु कर्मस्वपि पुनः पुनः

Kahit doon man, O masamang-isip, paulit-ulit akong lilikha ng mga hadlang para sa iyo—maging sa mga gawaing isinasagawa upang makamit ang dharma, artha, at kāma.

Verse 59

तेनैवं व्याहृतो दक्षो रुद्रेणामिततेजसा । स्वायंभुवीं तनुं त्यक्त्वा पपात भुवि दुःखितः

Sa gayong pananalita ni Rudra na may di-masukat na ningning, si Dakṣa—iniwan ang kanyang kalagayang katawan bilang Svāyambhuva (ang sariling-silang na Prajāpati)—ay bumagsak sa lupa, nilamon ng dalamhati.

Verse 60

ततः प्राचेतसो दक्षो जज्ञे वै चाक्षुषे ऽन्तरे । प्राचीनबर्हिषः पौत्रः पुत्रश्चैव प्रचेतसाम्

Pagkaraan, sa Manvantara ni Cākṣuṣa, si Dakṣa—na isinilang mula sa mga Pracetas—ay tunay na nagkaroon: apo ni Prācīnabarhis at anak din ng mga Pracetas.

Verse 61

भृग्वादयो ऽपि जाता वै मनोर्वैवस्वतस्य तु । अंतरे ब्रह्मणो यज्ञे वारुणीं बिभ्रतस्तनुम्

Tunay nga, si Bhṛgu at ang iba pang mga rishi ay isinilang din sa kapanahunan ni Vaivasvata Manu—sa pagitan ng paghahandog na yajña ni Brahmā—noong ang banal na nilalang ay nagtaglay ng anyong Vāruṇī.

Verse 62

तदा दक्षस्य धर्मार्थं यज्ञे तस्य दुरात्मनः । महेशः कृतवान्विघ्नं मना ववस्वते सति

Pagkaraan, upang itaguyod ang tunay na dharma, lumikha si Mahesha ng hadlang sa yajña ng masamang-loob na si Daksha—sa pamamagitan lamang ng Kanyang kalooban—habang nakatanaw si Vivasvat (ang Araw).