Śiva’s Boon to Viśvakarman and the Manifestation of Devī (Bhavānī/Parāśakti)

Verse 1

वायुरुवाच । अथ देवो महादेवो महाजलदनादया । वाचा मधुरगंभीरशिवदश्लक्ष्णवर्णया

Wika ni Vāyu: Nang magkagayon, ang Diyos na si Mahādeva ay nagsimulang magsalita sa tinig na wari’y malaking ulap-ulan: matamis at malalim, nagdadala ng kabutihang-mapalad, at may mararangal na tanda ng ganap na pananalita.

Verse 2

अर्थसंपन्नपदया राजलक्षणयुक्तया । अशेषविषयारंभरक्षाविमलदक्षया

Nagsalita siya sa mga salitang hitik sa kahulugan, taglay ang mga tanda ng maharlikang dangal; at siya’y dalisay na walang dungis, bihasa sa pag-iingat at pagprotekta sa pagsisimula ng bawat gawain nang ganap.

Verse 3

मनोहरतरोदारमधुरस्मितपूर्वया । संबभाषे सुसंपीतो विश्वकर्माणमीश्वरः

Sa isang ngiting lalo pang kaakit-akit, mapagbigay at matamis, ang Panginoong Īśvara, na lubhang nalugod, ay nagsalita kay Viśvakarmā.

Verse 4

ईश्वर उवाच । वत्स वत्स महाभाग मम पुत्र पितामह । ज्ञातमेव मया सर्वं तव वाक्यस्य गौरवम्

Wika ni Īśvara: “Mahal kong anak, mahal kong anak—O napakapalad, ikaw na aking anak at gayundin ay aking ninuno—tunay na batid Ko na ang lahat, at ganap Kong nauunawaan ang bigat at dangal ng iyong mga salita.”

Verse 5

प्रजानामेव बृद्ध्यर्थं तपस्तप्तं त्वयाधुना । तपसा ऽनेन तुष्टोस्मि ददामि च तवेप्सितम्

“Tunay nga, ngayon ay nagsagawa ka ng tapas (mahigpit na pagninilay at pag-aayuno) para sa pag-unlad at kapakanan ng mga nilalang. Sa tapas na ito Ako’y nalulugod; kaya ipinagkakaloob Ko sa iyo ang iyong ninanais.”

Verse 6

इत्युक्त्वा परमोदारं स्वभावमधुरं वचः । ससर्ज वपुषो भागाद्देवीं देववरो हरः

Pagkasambit ng mga salitang iyon—lubhang marangal at likás na matamis—si Hara, ang pinakadakila sa mga diyos, ay naghayag ng Devī mula sa isang bahagi ng sarili Niyang katawan.

Verse 7

यामाहुर्ब्रह्मविद्वांसो देवीं दिव्यगुणान्विताम् । परस्य परमां शक्तिं भवस्य परमात्मनः

Ipinahahayag ng mga nakakabatid sa Brahman na Siya ang Devī na puspos ng mga banal na katangian—ang kataas-taasang Śakti ng Transendente, ni Bhava (Śiva), ang Pinakamataas na Sarili.

Verse 8

यस्यां न खलु विद्यंते जन्म मृत्युजरादयः । या भवानी भवस्यांगात्समाविरभवत्किल

Sa Kanya, tunay ngang walang kalagayang gaya ng kapanganakan, kamatayan, katandaan, at iba pa. Siya—si Bhavānī—ay sinasabing nahayag mula sa mismong bahagi ng katawan ni Bhava (Panginoong Śiva).

Verse 9

यस्या वाचो निवर्तन्ते मनसा चेंद्रियैः सह । सा भर्तुर्वपुषो भागाज्जातेव समदृश्यत

Siya—na hindi maabot ng pananalita, pati ng isip at mga pandama kaya napapaurong—ay nakita na wari’y isinilang mula sa isang bahagi ng mismong katawan ng kanyang Panginoon.

Verse 10

या सा जगदिदं कृत्स्नं महिम्ना व्याप्य तिष्ठति । शरीरिणीव स देवी विचित्रं समलक्ष्यत

Ang Diyosa—na sa kapangyarihan ng sariling kaluwalhatian ay lumalaganap at sumasaklaw sa buong sansinukob—ay nasilayan noon sa isang kamangha-manghang paraan, na wari’y may hiwalay na katawang anyo.

Verse 11

सर्वं जगदिदं चैषा संमोहयति मायया । ईश्वरात्सैव जाताभूदजाता परमार्थतः

Ang mismong Māyā na ito ang lumilinlang sa buong sansinukob sa pamamagitan ng kanyang kapangyarihang ilusyon. Sinasabing siya’y nagmula sa Panginoon, ngunit sa sukdulang katotohanan siya’y hindi isinilang.

Verse 12

न यस्या परमो भावः सुराणामपि गोचरः । विश्वामरेश्वरी चैव विभक्ता भर्तुरंगतः

Ang kanyang sukdulang kalagayang panloob ay lampas sa maaabot kahit ng mga diyos. Siya nga ang Mahā-īśvarī, ang Reyna ng sansinukob at ng mga walang-kamatayan, gayunman ay nahahayag na wari’y naiiba mula sa mismong katawan ng kanyang Panginoon.

Verse 13

तां दृष्ट्वा परमेशानीं सर्वलोकमहेश्वरीम् । सर्वज्ञां सर्वगां सूक्ष्मां सदसद्व्यक्तिवर्जिताम्

Nang makita Niya Siya—ang Parameśānī, ang Kataas-taasang Diyosa, ang Dakilang Ginang na Soberana ng lahat ng daigdig—nasaksihan niya ang Ganap na Nakaaalam, ang Laganap sa lahat, ang napakapinong Katotohanan, na lampas sa “mayroon” at “wala,” at malaya sa hangganan ng nahahayag na pagkatao.

Verse 14

परमां निखिलं भासा भासयन्तीमिदं जगत् । प्रणिपत्य महादेवीं प्रार्थयामास वै विराट्

Nang mamasdan ang Kataas-taasang Mahādevī na ang ningning ay nagpapaliwanag sa buong sansinukob, si Virāṭ ay yumukod at nagpatirapa sa paggalang, saka mapagpakumbabang nakiusap sa Mahādevī.

Verse 15

ब्रह्मोवाच । देवि देवेन सृष्टो ऽहमादौ सर्वजगन्मयि । प्रजासर्गे नियुक्तश्च सृजामि सकलं जगत्

Wika ni Brahmā: O Diyosa, O Ikaw na lumalaganap sa buong sansinukob—sa pasimula ako’y nilikha ng Panginoon (Śiva). Itinalaga sa gawain ng paglikha ng mga nilalang, aking iniluluwal ang buong daigdig na ito.

Verse 16

मनसा निर्मिताः सर्वे देवि देवादयो मया । न वृद्धिमुपगच्छन्ति सृज्यमानाः पुनः पुनः

O Diyosa, ang lahat ng ito—mula sa mga diyos at iba pa—ay hinubog ko sa pamamagitan lamang ng isip; subalit kahit paulit-ulit na nililikha, hindi sila nakakamit ang tunay na paglago at pag-unlad.

Verse 17

मिथुनप्रभवामेव कृत्वा सृष्टिमतः परम् । संवर्धयितुमिच्छामि सर्वा एव मम प्रजाः

“Pagkaraan, itinatag ko ang paglikha na nagmumula sa mga pares (lalaki at babae); ngayon ay ninanais kong alagaan at palawakin ang lahat ng nilalang na aking mga supling.”

Verse 18

न निर्गतं पुरा त्वत्तो नारीणां कुलमव्ययम् । तेन नारीकुलं स्रष्टुं शक्तिर्मम न विद्यते

Noon pa man, mula sa iyo ay hindi pa lumitaw ang di-nasisirang lahi ng kababaihan. Kaya wala akong kapangyarihan upang likhain ang angkan ng mga babae.

Verse 19

सर्वासामेव शक्तीनां त्वत्तः खलु समुद्भवः । तस्मात्सर्वत्र सर्वेषां सर्वशक्तिप्रदायिनीम्

Tunay na mula sa Iyo nagmumula ang lahat ng kapangyarihan (śakti). Kaya sa lahat ng dako at para sa lahat ng nilalang, Ikaw ang Nagkakaloob ng bawat kapangyarihan.

Verse 20

त्वामेव वरदां मायां प्रार्थयामि सुरेश्वरीम् । चराचरविवृद्ध्यर्थमंशेनैकेन सर्वगे

O Diyosa na sumasaklaw sa lahat, Māyā na nagbibigay-biyaya—Reyna ng mga diyos—Ikaw lamang ang aking dinadalangin: para sa paglago at pagyabong ng lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw, magpakita Ka sa isang bahagi lamang ng Iyong sarili.

Verse 21

दक्षस्य मम पुत्रस्य पुत्री भव भवार्दिनि । एवं सा याचिता देवी ब्रह्मणा ब्रह्मयोनिना

“O Bhavārdinī, maging anak na babae ka ni Dakṣa, ang aking anak.” Sa gayon, ang Diyosa ay pinakiusapan ni Brahmā, ang Sariling-Isinilang na Panginoon na nagmumula sa Kataas-taasang Pinagmulan.

Verse 22

शक्तिमेकां भ्रुवोर्मध्यात्ससर्जात्मसमप्रभाम् । तामाह प्रहसन्प्रेक्ष्य देवदेववरो हरः

Mula sa pagitan ng Kanyang mga kilay, si Hara—ang pinakadakilang Panginoon ng mga diyos—ay naghayag ng isang Śakti, nagniningning na kapantay ng Kanyang sariling liwanag. Pagkaraan, ngumiti Siya habang tinitingnan siya at nagsalita sa kanya.

Verse 23

ब्रह्माणं तपसाराध्य कुरु तस्य यथेप्सितम् । तामाज्ञां परमेशस्य शिरसा प्रतिगृह्य सा

“Magpakabanal sa pamamagitan ng tapa upang mapalugod si Brahmā, at gawin ang ninanais niya.” Tinanggap niya ang utos ng Kataas-taasang Panginoon nang nakayukong ulo, at buong galak na inangkin iyon.

Verse 24

ब्रह्मणो वचनाद्देवी दक्षस्य दुहिताभवत् । दत्त्वैवमतुलां शक्तिं ब्रह्मणे ब्रह्मरूपिणीम्

Sa utos ni Brahmā, ang Diyosa ay naging anak na babae ni Dakṣa; at ang Diyosang yaon—na ang likas ay mismong Brahman—ay nagkaloob kay Brahmā ng kapangyarihang walang kapantay.

Verse 25

विवेश देहं देवस्य देवश्चांतरधीयत । तदा प्रभृति लोके ऽस्मिन् स्त्रियां भोगः प्रतिष्ठितः

Pumasok siya sa katawan ng diyos na iyon, at ang diyos mismo ay naglaho sa paningin. Mula noon sa mundong ito, naitatag ang pagdanas ng kaluguran kasama ang babae.

Verse 26

प्रजासृष्टिश्च विप्रेंद्रा मैथुनेन प्रवर्तते । ब्रह्मापि प्राप सानन्दं सन्तोषं मुनिपुंगवाः

O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, ang paglikha at pagpapatuloy ng lahi ay umuusad sa pamamagitan ng pagsasanib (maithuna). Maging si Brahmā ay nagkamit ng masayang kasiyahan, O pinakadakila sa mga muni.

Verse 27

एतद्वस्सर्वमाख्यातं देव्याः शक्तिसमुद्भवम् । पुण्यवृद्धिकरं श्राव्यं भूतसर्गानुपंगतः

Kaya nito, ang lahat ng ito ay naipaliwanag sa inyo—ang pagpapakita na nagmumula sa Śakti ng Diyosa. Ito’y karapat-dapat pakinggan sapagkat nagpapalago ng kabutihang-loob at kaugnay ng salaysay ng paglikha ng mga nilalang.

Verse 28

य इदं कीर्तयेन्नित्यं देव्याः शक्तिसमुद्भवम् । पुण्यं सर्वमवाप्नोति पुत्रांश्च लभते शुभान्

Sinumang araw-araw na bumibigkas ng salaysay na ito na isinilang mula sa banal na Śakti ng Devī, ay nagkakamit ng lahat ng uri ng kabutihang-gawa at tumatanggap din ng mga anak na lalaking mapalad.