अर्धनारीश्वरप्रादुर्भावः (Manifestation of Ardhanārīśvara and the Impulse for Procreative Creation)

Verse 1

वायुरुवाच । यदा पुनः प्रजाः सृष्टा न व्यवर्धन्त वेधसः । तदा मैथुनजां सृष्टिं ब्रह्मा कर्तुममन्यत

Sinabi ni Vāyu: Nang ang mga nilalang na nilikha ng Tagapag-ayos (Vedhas, si Brahmā) ay hindi pa rin dumami, noon ay ipinasya ni Brahmā na isagawa ang paglikhang nagmumula sa pagsasamang-laman (maithuna), upang lumaganap ang supling ayon sa kaayusang kosmiko.

Verse 2

न निर्गतं पुरा यस्मान्नारीणां कुलमीश्वरात् । तेन मैथुनजां सृष्टिं न शशाक पितामहः

Sapagkat noong una, ang lahi ng mga babae ay hindi pa lumitaw mula sa Panginoon, kaya si Pitāmaha (Brahmā) ay hindi nakagawa ng paglikhang nagmumula sa pagsasamang-laman.

Verse 3

ततस्स विदधे बुद्धिमर्थनिश्चयगामिनीम् । प्रजानमेव वृद्ध्यर्थं प्रष्टव्यः परमेश्वर

Pagkaraan, hinubog niya ang matalinong pag-unawa na humahantong sa katiyakan ng katotohanan. Para sa kapakanan at pag-unlad ng mga nilalang, dapat lapitan at tanungin ang Parameśvara (Śiva).

Verse 4

प्रसादेन विना तस्य न वर्धेरन्निमाः प्रजाः । एवं संचिन्त्य विश्वात्मा तपः कर्तुं प्रचक्रमे

“Kung wala ang Kanyang biyaya, ang mga nilikhang nilalang na ito ay hindi tunay na uunlad.” Sa ganitong pagninilay, ang Sarili ng Sansinukob (Viśvātmā) ay nagsimulang magsagawa ng tapas—mahigpit na disiplina at pag-aayuno sa yoga—upang makamtan ang banal na pagpapala.

Verse 5

तदाद्या परमा शक्तिरनंता लोकभाविनी । आद्या सूक्ष्मतरा शुद्धा भावगम्या मनोहरा

Siya ang Unang Pinagmulan—ang Kataas-taasang Kapangyarihan (Śakti): walang hanggan, at bukal na pinagmumulan ng paglitaw ng mga daigdig. Sinauna, higit na maselan kaysa sa pinakamaselan, dalisay; nakikilala sa panloob na pagsasakatuparan, at kaakit-akit pagmasdan.

Verse 6

निर्गुणा निष्प्रपञ्चा च निष्कला निरुपप्लवा । निरंतरतरा नित्या नित्यमीश्वरपार्श्वगा

Siya’y lampas sa mga guṇa, lampas sa nahayag na sansinukob; walang bahagi at walang pagkagambala. Lalong tuluy-tuloy sa kaibuturan, walang hanggan—laging nananatili sa tabi ng Panginoon (Īśvara).

Verse 7

तया परमया शक्त्या भगवंतं त्रियम्बकम् । संचिन्त्य हृदये ब्रह्मा तताप परमं तपः

Sa pag-alalay ng kataas-taasang Kapangyarihan (Śakti), si Brahmā ay nagmuni-muni sa puso tungkol sa Mapalad na Panginoong Tatlong-Mata (Śiva, Tryambaka), at saka nagsagawa ng pinakadakilang tapas, upang hingin ang Kanyang biyaya at pagpapahayag.

Verse 8

तीव्रेण तपसा तस्य युक्तस्य परमेष्ठिनः । अचिरेणैव कालेन पिता संप्रतुतोष ह

Sa tindi ng kanyang tapasya, ng Dakilang Nilalang na matatag na nakalubog sa disiplina, ang kanyang Ama ay agad na nalugod sa loob ng maikling panahon.

Verse 9

ततः केनचिदंशेन मूर्तिमाविश्य कामपि । अर्धनारीश्वरो भूत्वा ययौ देवस्स्वयं हरः

Pagkaraan, si Panginoong Hara mismo, sa isang bahagi ng Kanyang kapangyarihan, ay pumasok at naghayag sa isang anyo; naging Ardhanārīśvara—ang Panginoong kalahating babae—at nagpatuloy sa paglalakbay bilang Deva.

Verse 10

तं दृष्ट्वा परमं देवं तमसः परमव्ययम् । अद्वितीयमनिर्देश्यमदृश्यमकृतात्मभिः

Nang masdan nila ang Kataas-taasang Deva—di-nasisira at lampas sa dilim ng kamangmangan—yaong hindi pa hinog sa panloob na disiplina ay nakilala Siya bilang ang Iisa na walang kapantay: di-maipaliwanag at di-nakikita.

Verse 11

सर्वलोकविधातारं सर्वलोकेश्वरेश्वरम् । सर्वलोकविधायिन्या शक्त्या परमया युतम्

Ako’y yumuyuko sa Kanya, ang Tagapag-ayos ng lahat ng daigdig, ang Kataas-taasang Panginoon sa lahat ng panginoon ng mga mundo, at ang kaisa ng Pinakamataas na Śakti na lumilikha at namamahala sa lahat ng kaharian.

Verse 12

अप्रतर्क्यमनाभासममेयमजरं ध्रुवम् । अचलं निर्गुणं शांतमनंतमहिमास्पदम्

Siya’y lampas sa abot ng pangangatwiran, walang anyong naglilimita, di-masusukat, di-isinilang at walang hanggan; di-nagagalaw, lampas sa tatlong guṇa, ganap na payapa—Siya ang tahanan ng walang hanggang kaluwalhatian.

Verse 13

सर्वगं सर्वदं सर्वसदसद्व्यक्तिवर्जितम् । सर्वोपमाननिर्मुक्तं शरण्यं शाश्वतं शिवम्

Ako’y sumasaklolo sa walang hanggang Śiva—na sumasaklaw sa lahat, nagbibigay ng lahat, lampas sa bawat pagpapakita bilang “pag-iral” at “di-pag-iral”, malaya sa lahat ng paghahambing, at siyang sukdulang kanlungan ng lahat.

Verse 14

प्रणम्य दंडवद्ब्रह्मा समुत्थाय कृतांजलिः । श्रद्धाविनयसंपन्नैः श्राव्यैः संस्करसंयुतैः

Matapos magpatirapa na parang tungkod, tumindig si Brahmā at nag-anjali (magkadugtong ang mga palad) sa paggalang; saka nagsalita ng mga salitang marapat pakinggan—puspos ng pananampalataya at pagpapakumbaba, hinubog ng wastong banal na disiplina.

Verse 15

यथार्थयुक्तसर्वार्थैर्वेदार्थपरिबृंहितैः । तुष्टाव देवं देवीं च सूक्तैः सूक्ष्मार्थगोचरैः

Sa pamamagitan ng mga banal na himno na ang bawat kahulugan ay tapat at angkop—pinayaman ng diwa ng mga Veda at tumatagos sa maselang kahulugang espirituwal—pinuri niya kapwa ang Panginoon (Śiva), ang Kataas-taasang Pati, at ang Diyosa (Devī), ang Kaniyang Śakti na di-maihihiwalay.

Verse 16

ब्रह्मोवाच । जय देव महादेव जयेश्वर महेश्वर । जय सर्वगुण श्रेष्ठ जय सर्वसुराधिप

Wika ni Brahmā: “Tagumpay sa Iyo, O Diyos—Mahādeva! Tagumpay sa Iyo, O Panginoon—Maheśvara! Tagumpay sa Iyo, ang pinakadakila sa lahat ng kagalingan; tagumpay sa Iyo, ang kataas-taasang pinuno ng lahat ng mga deva.”

Verse 17

जय प्रकृति कल्याणि जय प्रकृतिनायिके । जय प्रकृतिदूरे त्वं जय प्रकृतिसुन्दरि

“Tagumpay sa Iyo, O mapalad na Prakṛti; tagumpay, O Reyna ng Prakṛti. Tagumpay sa Iyo na nakahihigit sa Prakṛti; tagumpay, O kagandahang nagliliwanag kahit sa loob ng Prakṛti.”

Verse 18

जयामोघमहामाय जयामोघ मनोरथ । जयामोघमहालील जयामोघमहाबल

Tagumpay sa Dakilang Māyā na ang kapangyarihan ay di kailanman pumapalya; tagumpay sa Di-Nabibigo, Panginoon ng lahat ng hangarin. Tagumpay sa Di-Nabibigo na ang banal na līlā ay napakalawak; tagumpay sa Di-Nabibigo na ang lakas ay sukdulan.

Verse 19

जय विश्वजगन्मातर्जय विश्वजगन्मये । जय विश्वजगद्धात्रि जय विश्वजगत्सखि

Tagumpay sa Iyo, O Ina ng buong sansinukob; tagumpay sa Iyo na lumalaganap at siyang mismong kosmos na ito. Tagumpay sa Iyo, Tagapagtaguyod ng daigdig; tagumpay sa Iyo, Kaibigan at pinakamalapit na gabay ng mundo.

Verse 20

जय शाश्वतिकैश्वर्ये जय शाश्वतिकालय । जय शाश्वतिकाकार जय शाश्वतिकानुग

Tagumpay sa Iyo na may walang-hanggang paghahari; tagumpay sa Iyo na siyang walang-kupas na tahanan. Tagumpay sa Iyo na ang anyo’y lampas sa panahon; tagumpay sa Iyo na laging sumusunod at mahabaging sumasama sa mga deboto bilang Panginoong nananahan sa loob.

Verse 21

जयात्मत्रयनिर्मात्रि जयात्मत्रयपालिनि । जयात्मत्रयसंहर्त्रि जयात्मत्रयनायिके

Tagumpay sa Iyo, O Ina na lumilikha ng tatluhang sarili; tagumpay sa Iyo na nag-iingat sa tatluhang iyon. Tagumpay sa Iyo na muling naglalaho’t nagbabalik ng tatluhang iyon; tagumpay sa Iyo, Reyna at gabay na namumuno sa tatluhang iyon.

Verse 22

जयावलोकनायत्तजगत्कारणबृंहण । जयोपेक्षाकटाक्षोत्थहुतभुग्भुक्तभौतिक

O Panginoon, sa Iyong matagumpay na sulyap ay napapanatili ang sansinukob at napalalawak ang sanhi at pinagmulan. Mula sa isang pahilis na tingin—maging tagumpay man o wari’y pagwawalang-bahala—sumisiklab ang apoy na lumalamon; at ang buong daigdig ng materyal na pagkalugod ay “nakakain,” ibig sabihi’y napapailalim at napapahinahon sa banal na kapangyarihang iyon.

Verse 23

जय देवाद्यविज्ञेये स्वात्मसूक्ष्मदृशोज्ज्वले । जय स्थूलात्मशक्त्येशेजय व्याप्तचराचरे

Tagumpay sa Iyo—di-maarok kahit ng mga pangunahing diyos, ngunit nagniningning sa maselang paningin ng Sarili. Tagumpay sa Iyo, Panginoon ng mga kapangyarihang namamahala sa buhay na may katawan. Tagumpay sa Iyo na sumasaklaw sa lahat ng gumagalaw at sa lahat ng nananatili.

Verse 24

जय नामैकविन्यस्तविश्वतत्त्वसमुच्चय । जयासुरशिरोनिष्ठश्रेष्ठानुगकदंबक

Tagumpay sa Iyo—na sa iisang Banal na Pangalan ay tinipon at itinatag ang buong kalipunan ng mga tattva ng sansinukob. Tagumpay sa Iyo—na nakatindig sa mga ulo ng mga asura, na sinasamahan ng pinakadakilang mga pangkat ng tapat na deboto.

Verse 25

जयोपाश्रितसंरक्षासंविधानपटीयसि । जयोन्मूलितसंसारविषवृक्षांकुरोद्गमे

O Banal na Kapangyarihang nagdadala ng Tagumpay, ikaw ang pinakadakila sa pag-aayos ng pag-iingat sa mga kumakalinga sa iyo. Ikaw ang mismong pag-usbong na sumisibol kapag binubunot ng Tagumpay ang ugat ng makamandag na punongkahoy ng saṃsāra.

Verse 26

जय प्रादेशिकैश्वर्यवीर्यशौर्यविजृंभण । जय विश्वबहिर्भूत निरस्तपरवैभव

Tagumpay sa Iyo—na ang mga pagpapakita Mo sa iba’t ibang dako ay lumalawak bilang pagka-Panginoon, lakas, at kabayanihang matapang. Tagumpay sa Iyo—na lampas sa sansinukob at nagpapawalang-saysay sa lahat ng karangyaan ng mga kaagaw.

Verse 27

जय प्रणीतपञ्चार्थप्रयोगपरमामृत । जय पञ्चार्थविज्ञानसुधास्तोत्रस्वरूपिणि

Tagumpay sa Iyo—ang sukdulang nektar ng wastong itinurong pagsasagawa ng Limang Kategorya. Tagumpay sa Iyo—na ang mismong anyo Mo ay ang himno, ang ambrosia ng tunay na kaalaman tungkol sa Limang Kategorya.

Verse 28

जयति घोरसंसारमहारोगभिषग्वर । जयानादिमलाज्ञानतमःपटलचंद्रिके

Tagumpay sa Kataas-taasang Manggagamot na nagpapagaling sa nakapanghihilakbot na malaking sakit ng saṃsāra. Tagumpay sa liwanag ng buwan na nagpapawi sa tabing ng dilim na isinilang mula sa walang-simulang karumihan at kamangmangan.

Verse 29

जय त्रिपुरकालाग्ने जय त्रिपुरभैरवि । जय त्रिगुणनिर्मुक्ते जय त्रिगुणमर्दिनि

Tagumpay sa Iyo, ang Panahon-at-Apoy na tumupok sa Tripura; tagumpay sa Iyo, ang mabagsik na Bhairavī na nagpanginig sa Tripura. Tagumpay sa Iyo na lampas sa tatlong guṇa; tagumpay sa Iyo na dumudurog sa tatlong guṇa.

Verse 30

जय प्रथमसर्वज्ञ जय सर्वप्रबोधिक । जय प्रचुरदिव्यांग जय प्रार्थितदायिनि

Tagumpay sa Iyo, ang unang Ganap na Nakaaalam; tagumpay sa Iyo, ang gumigising sa lahat. Tagumpay sa Iyo na ang anyo’y maringal, hitik sa mga banal na sangkap; tagumpay sa Iyo, ang nagbibigay ng biyayang taimtim na ipinagdarasal.

Verse 31

क्व देव ते परं धाम क्व च तुच्छं च नो वचः । तथापि भगवन् भक्त्या प्रलपंतं क्षमस्व माम्

O Deva, saan naroon ang Iyong kataas-taasang tahanan, at saan naroon ang aming mumunting mga salita? Gayunman, O Bhagavān, patawarin Mo ako na patuloy na bumibigkas—tanging dahil sa debosyon.

Verse 32

विज्ञाप्यैवंविधैः सूक्तैर्विश्वकर्मा चतुर्मुखः । नमश्चकार रुद्राय रद्राण्यै च मुहुर्मुहुः

Matapos ihain ang kanyang pakiusap sa gayong mga sūkta, si Viśvakarmā—si Brahmā na may apat na mukha, ang Manlilikha—ay paulit-ulit na yumukod at nag-alay ng paggalang kay Rudra (Śiva) at kay Rudrāṇī (Pārvatī), kinikilalang sila ang Kataas-taasang Panginoon at ang Kanyang Śakti na nagkakaloob ng biyaya.

Verse 33

इदं स्तोत्रवरं पुण्यं ब्रह्मणा समुदीरितम् । अर्धनारीश्वरं नाम शिवयोर्हर्षवर्धनम्

Ito ang napakahusay at banal na himno na ipinahayag ni Brahmā. Tinatawag itong “Ardhanārīśvara”, at pinadadakila nito ang kagalakan ng dalawa—ni Śiva at ni Pārvatī (Śakti).

Verse 34

य इदं कीर्तयेद्भक्त्या यस्य कस्यापि शिक्षया । स तत्फलमवाप्नोति शिवयोः प्रीतिकारणात्

Sinumang bumibigkas nito nang may debosyon—kahit natutuhan sa turo ng sinuman—ay makakamit ang gayong bunga, sapagkat ito’y nagiging sanhi ng kagalakan nina Śiva at Śakti (ang Banal na Magkaparis).

Verse 35

सकलभुवनभूतभावनाभ्यां जननविनाशविहीनविग्रहाभ्याम् । नरवरयुवतीवपुर्धराभ्यां सततमहं प्रणतोस्मि शंकराभ्याम्

Ako’y laging nagpupugay sa dalawang Śaṅkara—si Śiva at ang Kanyang Śakti—na nagtataguyod sa lahat ng daigdig at nilalang; na ang banal na anyo’y lampas sa pagsilang at pagkapuksa; at na sa habag ay nag-aanyong Kataas-taasang Lalaki at marangal na dalagang kabataan (ang mapalad na pares na sinasamba sa saguna na anyo).