
Ang Adhyaya 9 ay isang aral na iniuugnay kay Sanatkumāra, na nagbibigay ng pangkalahatang paglalarawan ng naraka-gati—ang paglalakbay ng makasalanan sa impiyerno—kung saan ang parusa matapos mamatay ay ayon sa bigat ng sariling karma. Inilalarawan ang sunod-sunod na pagpapahirap: ang mga makasalanan ay “niluluto” at “pinatutuyo” sa apoy ng naraka na parang metal na pinadadalisay; itinatali at isinasabit sa malalaking puno ng mga alagad ni Yama, marahas na iniindayog hanggang mawalan ng malay, at binibigatan ng mabibigat na bakal na nakatali sa mga paa. Binibigyang-diin na ang lahat ay ayon sa karma-kṣaya: ang pagdurusa ay mekanismong umuubos sa dumi ng kasalanan hanggang maubos ang natitirang bunga ng karma. Ang lihim na turo ay etikal at pangkaligtasan: ang matingkad na larawan ng naraka ay gumigising ng vairāgya at nagtutulak sa pagsunod sa dharma at sa Śaiva na paglilinis upang maputol ang tanikala ng pāpa at paghinog nito.
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । एषु पापाः प्रपच्यंते शोष्यंते नरकाग्निषु । यातनाभिर्विचित्राभिरास्वकर्म्मक्षयाद्भृशम्
Wika ni Sanatkumāra: “Sa mga kalagayang ito ng impiyerno, ang mga kasalanan ay lubusang niluluto at sinusunog sa apoy ng Naraka. Sa sari-saring mabibigat na pahirap, sila’y labis na pinatutuyo, hanggang maubos ang sariling karma.”
Verse 2
स्वमलप्रक्षयाद्यद्वदग्नौ धास्यंति धातवः । तत्र पापक्षयात्पापा नराः कर्मानुरूपतः
Gaya ng mga metal na inilalagay sa apoy at nalilinis sa pagkapaso ng sariling dumi, gayon din ang mga makasalanan: kapag naubos ang kanilang kasalanan, hahatulan sila ayon sa tumpak na sukat ng kanilang karma at gawa.
Verse 3
सुगाढं हस्तयोर्बद्ध्वा ततश्शृंखलया नराः । महावृक्षाग्रशाखासु लम्ब्यन्ते यमकिंकरैः
Mahigpit nilang iginapos ang mga lalaki sa magkabilang kamay, saka ikinadena; at ang mga alipin ni Yama ay isinabit sila sa pinakatuktok na mga sanga ng malalaking punò.
Verse 4
ततस्ते सर्वयत्नेन क्षिप्ता दोलंति किंकरैः । दोलंतश्चातिवेगेन विसंज्ञा यांति योजनम्
Pagkaraan, sa buong lakas na ginugol ng mga alipin, inihagis nila ang mga iyon sa duyan. Sa matinding bilis ng pag-ugoy, nawalan sila ng malay at nadala hanggang isang yojana ang layo.
Verse 5
अंतरिक्षस्थितानां च लोहभारशतं पुनः । पादयोर्बध्यते तेषां यमदूतैर्महाबलैः
At para sa mga nakabitin sa gitna ng himpapawid, muling itinatali ng makapangyarihang mga mensahero ni Yama sa kanilang mga paa ang sandaang mabibigat na pasaning bakal.
Verse 6
तेन भारेण महता प्रभृशं ताडिता नराः । ध्यायंति स्वानि कर्माणि तूष्णीं तिष्ठन्ति निश्चलाः
Sa tindi ng hampas ng napakalaking bigat na iyon, pinagninilayan nila sa loob ang sarili nilang mga gawa; at sila’y nananatiling tahimik at hindi kumikilos—dinadaganan ng bigat ng karma.
Verse 7
ततोंऽकुशैरग्निवर्णैर्लोह दण्डैश्च दारुणैः । हन्यंते किंकरैघोरैस्समन्तात्पापकर्म्मिणः
Pagkaraan, ang mga makasalanan—yaong gumagawa ng masamang karma—ay hinahampas sa lahat ng panig ng mga kakila-kilabot na tagapaglingkod, gamit ang mga panggabay na kawit na kulay-apoy at malulupit na pamalong bakal.
Verse 8
ततः क्षारेण दीप्तेन वह्नेरपि विशेषतः । समंततः प्रलिप्यंते तीवेण तु पुनः पुनः
Pagkaraan, sa pamamagitan ng nakakapasong alkalina na nagliliyab—lalo na sa tulong ng apoy—sila’y pinapahiran sa lahat ng panig, paulit-ulit, ng matinding sangkap na iyon.
Verse 9
इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां सामान्यतो नरकगतिवर्णनंनाम नवमोऽध्यायः
Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa Ikalimang Aklat—ang Umāsaṃhitā—nagtatapos ang ikasiyam na kabanata na pinamagatang “Pangkalahatang Paglalarawan ng Landas ng Impiyerno.”
Verse 10
वृताकवत्प्रपच्यंते तप्तलोहकटाहकैः । विष्ठापूर्णे तथा कूपे कृमीणां निचये पुनः
Sila’y niluluto na parang talong sa mga kalderong bakal na nag-aapoy na pula; at muli silang inihahagis sa hukay na puno ng dumi, na nag-uumapaw sa mga uod.
Verse 11
मेदोऽसृक्पूयपूर्णायां वाप्यां क्षिप्यंति ते पुनः । भक्ष्यंते कृमिभिस्तीक्ष्णैर्लोंहतुंडैश्च वायसैः
Muli silang itinatapon sa isang lawa na puno ng taba, dugo, at nana; doon sila nilalamon ng mababangis at matatalas na uod at ng mga uwak na may mga tuka na parang bakal.
Verse 12
श्वभिर्द्दंशैर्वृकैर्व्याघ्रैर्रौद्रैश्च विकृताननैः । पच्यंते मत्स्यवच्चापि प्रदीप्तांगारराशिषु
Sila ay pinahihirapan ng mababangis na aso, mga hayop na nangangagat, mga lobo at mga tigre na may nakakatakot at nangiwing mga mukha; at sila rin ay inihihaw na parang isda sa ibabaw ng mga tumpok ng nagbabagang uling.
Verse 13
भिन्नाः शूलैस्तु तीक्ष्णैश्च नराः पापेन कर्म्मणा । तैलयन्त्रेषु चाक्रम्य घोरैः कर्म्मभिरात्मनः
Ang mga tao, dahil sa kanilang mga makasalanang gawa, ay sinasaksak ng matatalas na sibat; at, itinutulak sa mga nakakatakot na makina ng pigaan ng langis, sila ay dinudurog—ang mga katatakutang ito ay nagmumula sa kanilang sariling malagim na mga gawa.
Verse 14
तिला इव प्रपीड्यंते चक्राख्ये जनपिंडकाः । भ्रज्यंते चातपे तप्ते लोहभाण्डेष्वनेकधा
Sa pook na tinatawag na Cakra, ang mga pulutong ng tao ay dinudurog na parang mga butil ng linga; at sa naglalagablab na init ng araw, sila’y piniprito sa sari-saring paraan sa loob ng mga sisidlang bakal na nag-aapoy na pula.
Verse 15
तैलपूर्णकटाहेषु सुतप्तेषु पुनःपुनः । बहुधा पच्यते जिह्वा प्रपीड्योरसि पादयोः
Muli’t muli, sa mga kalderong punô ng langis na pinainit hanggang sa matinding ningas, ang dila ay niluluto sa iba’t ibang paraan, habang ang mga paa’y mariing idinidiin sa dibdib.
Verse 16
यातनाश्च महत्योऽत्र शरीरस्याति सर्वतः । निश्शेषनरकेष्वेवं क्रमंति क्रमशो नराः
Dito, ang mga kakila-kilabot na paghihirap ay sumasalakay sa katawan mula sa bawat panig. Sa gayon, ang mga tao ay dumadaan nang sunud-sunod sa lahat ng mga impiyerno nang walang kataliwasan.
Verse 17
नरकेषु च सर्वेषु विचित्रा यमयातना । याम्यैश्च दीयते व्यास सर्वांगेषु सुकष्टदा
Sa lahat ng mga impiyerno, O Vyāsa, ang sari-saring paghihirap ni Yama ay ipinapataw ng mga kampon ni Yama, na nagdudulot ng matinding pagdurusa sa bawat bahagi ng katawan.
Verse 18
ज्वलदंगारमादाय मुखमापूर्य्य ताड्यते । ततः क्षारेण दीप्तेन ताम्रेण च पुनःपुनः
Sa pagkuha ng nagbabagang uling, ang bibig ay sinusumbatan at hinahampas; pagkatapos nito, paulit-ulit itong pinapapaso ng naglalagablab na alkali at ng mainit na tanso.
Verse 19
घृतेनात्यन्ततप्तेन तदा तैलेन तन्मुखम् । इतस्ततः पीडयित्वा भृशमापूर्य्य हन्यते
Pagkatapos ay hinahampas ang kanyang mukha matapos puwersahang pigain mula sa magkabilang panig, una ay sa pamamagitan ng napakainit na ghee at pagkatapos ay langis—puno at matinding nagniningas, siya ay pinahihirapan.
Verse 20
विष्ठाभिः कृमिभिश्चापि पूर्यमाणाः क्वचित्क्वचित् । परिष्वजंति चात्युग्रां प्रदीप्तां लोहशाल्मलीम्
Sa ilang dako, sila ay pinupuno ng dumi at mga uod; at sa iba naman, sila ay pinipilit na yakapin ang isang napakatindi at nagliliyab na bakal na punong shalmali.
Verse 21
हन्यंते पृष्ठदेशे च पुनर्दीप्तैर्महाघनैः । दन्तुरेणादिकंठेन क्रकचेन बलीसया
Paulit-ulit silang hinahampas sa likod ng naglalagablab at mabibigat na pamalo, at lalo pang pinahihirapan ng isang lagaring may matatalas na ngipin at makapal na talim.
Verse 22
शिरःप्रभृति पीड्यंते घोरैः कर्मभिरात्मजैः । खाद्यंते च स्वमांसानि पीयते शोणितं स्वकम्
Mula sa ulo pababa ay pinahihirapan sila ng sarili nilang mga kakila-kilabot na gawa; ang sarili nilang laman ay kinakain at ang sarili nilang dugo ay pinapainom sa kanila.
Verse 23
अन्नं पानं न दत्तं यैस्सर्वदा स्वात्मपोषकैः । इक्षुवत्ते प्रपीड्यंते जर्जरीकृत्य मुद्गरैः
Ang mga nag-iisip lamang sa pagpapakain sa kanilang sarili at hindi nagbibigay ng pagkain at inumin sa iba ay dinudurog na parang tubo at pinupukpok ng maso hanggang sa magkapira-piraso.
Verse 24
असितालवने घोरे छिद्यन्ते खण्डशस्ततः । सूचीभिर्भिन्नसर्वाङ्गास्तप्तशूलाग्ररोपिताः
Sa kakila-kilabot na kagubatan na tinatawag na Asitāla, sila ay pinagpuputol-putol. Ang kanilang buong katawan ay tinutusok ng mga karayom at ibinibitay sa nagbabagang dulo ng mga trisula.
Verse 25
संचाल्यमाना बहुशः क्लिश्यंते न म्रियन्ति च । तथा च तच्छरीराणि सुखदुःखसहानि च
Bagama't paulit-ulit silang itinataboy, dumaranas sila ng labis na pagdurusa, ngunit hindi sila tunay na namamatay; at ang mga katawang iyon ay nagtitiis din—kayang batahin ang ligaya at hirap.
Verse 26
देहादुत्पाट्य मांसानि भिद्यंते स्वैश्च मुद्गरैः । दंतुराकृतिभिर्र्घोरैर्यमदूतैर्बलोत्कटैः
Pinupunit ang laman mula sa katawan, ang mga nakakatakot na sugo ni Yama—na may tulis-tulis na anyo, may pangil at may matinding lakas—ay dinudurog ito gamit ang kanilang sariling mga maso.
Verse 27
निरुच्छ्वासे निरुछ्वासास्तिष्ठंति नरके चिरम् । उत्ताड्यंते तथोछ्वासे वालुकासदने नराः
Sa impiyernong tinatawag na Nirucchvāsa, nananatili sila nang matagal na panahon, na pinagkakaitan ng hininga. Gayundin, sa impiyernong tinatawag na Ucchvāsa, ang mga nilalang na iyon ay hinahampas at pinahihirapan sa isang tahanan ng nagbabagang buhangin.
Verse 28
रौरवे रोदमानाश्च पीड्यंते विविधै वधैः । महारौरवपीडाभिर्महांतोऽपि रुदंति च
Sa impiyernong Raurava, ang mga nilalang na tumatangis ay pinahihirapan ng maraming uri ng pagpatay at parusa. Sa ilalim ng mga paghihirap sa Mahāraurava, maging ang mga makapangyarihan ay umiiyak sa pighati.
Verse 29
पत्सु वक्त्रे गुदे मुंडे नेत्रयोश्चैव मस्तके । निहन्यंते घनैस्तीक्ष्णैस्सुतप्तैर्लोह शंकुभिः
Sa mga paa, sa bibig, sa puwit, sa inahit na ulo, sa mga mata, at maging sa tuktok ng ulo, paulit-ulit silang hinahampas ng mabibigat at matatalas na tulis ng bakal na pinainit hanggang sa maging mapula.
Verse 30
सुतप्तावालुकायां तु प्रयोज्यंते मुहुर्मुहुः । जंतुपंके भृशं तप्ते क्षिप्ताः क्रन्दंति विस्वरम्
Paulit-ulit silang pinahihiga sa buhangin na pinainit hanggang sa maging mapula; at, kapag inihagis sa isang matinding nagbabagang putikan na puno ng mga uod, sumisigaw sila sa isang basag at hindi magandang tinig.
Verse 31
कुंभीपाकेषु च तथा तप्ततैलेषु वै मुने । पापिनः कूरकर्म्माणोऽसह्येषु सर्वथा पुनः
O pantas, ang mga makasalanang may malulupit na gawa ay paulit-ulit na ibinubulid sa impiyernong tinatawag na Kumbhīpāka, at gayundin sa mga kalderong may kumukulong langis—lubos na napapasailalim sa di-matiis na pahirap.
Verse 32
लालाभक्षेषु पापास्ते पात्यंते दुःखदेषु वै । नानास्थानेषु पच्यंते नरकेषु पुनःपुनः
Ang mga makasalanang iyon ay ibinubulid sa mga impiyernong laway ang pagkain—mga pook na tunay na pawang dalamhati—at doon, sa sari-saring dako, sila’y paulit-ulit na pinahihirapan na wari’y “niluluto” nang paulit-ulit.
Verse 33
सूचीमुखे महाक्लेशे नरके पात्यते नरः । पापी पुण्यविहीनश्च ताड्यते यमकिंकरैः
Ang makasalanang salat sa kabutihan ay ibinubulid sa impiyernong Sūcīmukha, ang “may bibig na karayom,” na hitik sa matinding pighati; at siya’y hinahampas at pinarurusahan ng mga lingkod ni Yama.
Verse 34
लौहकुम्भे विनिःक्षिप्ताः श्वसन्तश्च शनैःशनैः । महाग्निना प्रपच्यंते स्वपापैरेव मानवाः
Inihagis sa isang kalderong bakal, humihinga nang bahagya, ang mga tao ay niluluto sa isang malaking apoy—dahil lamang sa kanilang sariling mga kasalanan.
Verse 35
दृढं रज्ज्वादिभिर्बद्ध्वा प्रपीड्यंते शिलासु च । क्षिप्यंते चान्धकूपेषु दश्यंते भ्रमरैर्भृशम्
Nakagapos nang mahigpit sa mga lubid, sila ay dinudurog sa mga bato; sila ay inihahagis din sa madidilim na hukay, at matinding kinakagat ng mga kawan ng pukyutan.
Verse 36
कृमिभिर्भिन्नसर्वांगाश्शतशो जर्जरीकृताः । सुतीक्ष्णक्षारकूपेषु क्षिप्यंते तदनंतरम्
Ang kanilang mga paa't kamay ay pinaghati-hati ng mga uod at, sa daan-daang paraan, ay nadurog; pagkatapos nito ay inihagis sila sa mga balon na puno ng napakatapang na alkali.
Verse 37
महाज्वालेऽत्र नरके पापाः क्रन्दंति दुःखिताः । इतश्चेतश्च धावंति दह्यमानास्तदर्चिषा
Sa impiyernong ito ng naglalakihang apoy, ang mga makasalanan—na nalulunod sa pagdurusa—ay humahagulgol nang malakas. Nasusunog sa mismong liyab na iyon, sila ay nagtatakbo rito at doon sa takot at sakit.
Verse 38
पृष्ठे चानीय तुण्डाभ्यां विन्यस्त स्कंधयोजिते । तयोर्मध्येन वाकृष्य बाहुपृष्ठेन गाढतः
Dinadala siya sa likod nito gamit ang dalawang pangil nito, inilalagay siya nang maayos sa magkadugtong na balikat, pagkatapos ay hinila siya sa gitna at hinawakan nang mahigpit.
Verse 39
बद्ध्वा परस्परं सर्वे सुभृशं पापरज्जुभिः । बद्धपिंडास्तु दृश्यंते महा ज्वाले तु यातनाः
Nakagapos nang mahigpit sa isa't isa gamit ang mga lubid ng kasalanan, silang lahat ay makikita bilang mga nakataling kumpol; sa malaking liyab, ang mga paghihirap ay tinitiis.
Verse 40
रज्जुभिर्वेष्टिताश्चैव प्रलिप्ताः कर्द्दमेन च । करीषतुषवह्नौ च पच्यंते न म्रियंति च
Kahit na sila ay nakagapos nang mahigpit sa mga lubid at pinahiran ng putik, at kahit na sila ay pinapainit sa apoy ng dumi ng baka at ipa, sila ay napapaso lamang—ngunit hindi sila namamatay.
Verse 41
सुतीक्ष्णं चरितास्ते हि कर्कशासु शिलासु च । आस्फाल्य शतशः पापाः पच्यंते तृणवत्ततः
Sa katunayan, sa pamamagitan ng paglakad sa napakatulis at magaspang na mga bato, at sa pamamagitan ng paulit-ulit na paghampas (sa katawan), daan-daang kasalanan ang 'niluluto'—sinusunog—tulad ng tuyong damo. Mula sa penitensiyang iyon, ang mga karumihan ay mabilis na nauubos.
Verse 42
शरीराभ्यंतरगतैः प्रभूतैः कृमिभिर्नराः । भक्ष्यंते तीक्ष्णवदनैरात्मदेहक्षयाद्भृशम्
Sa pamamagitan ng hindi mabilang na mga uod na pumapasok at naninirahan sa loob ng katawan, ang mga tao ay mabangis na nilalamon ng matatalas na bibig, na nagdadala ng matinding pagkabulok at pagkawasak ng sariling katawan. Ito ang pighati ng nakagapos na kaluluwa (paśu) na nahuli sa silo ng karumihan (pāśa), hanggang sa ito ay bumaling sa Panginoong Śiva, ang Panginoon ng pagpapalaya (Pati).
Verse 43
कृमीणां निचये क्षिप्ताः पूयमांसास्थिराशिषु । तिष्ठंत्युद्विग्नहृदयाः पर्वताभ्यां निपीडिताः
Itinapon sa mga kawan ng uod, sa gitna ng mga bunton ng nana, laman, at mga buto, sila ay nananatili doon na may takot na mga puso, nadudurog sa pagitan ng dalawang bundok.
Verse 44
तप्तेन वज्रलेपेन शरीरमनुलिप्यते । अधोमुखोर्ध्वपादाश्च तातप्यंते स्म वह्निना
Ang kanilang mga katawan ay pinahiran ng nakapapapasong, matigas na pandikit; at, nakabitin nang pabaligtad na ang mga paa ay nakataas, sila ay pinapapaso ng apoy.
Verse 45
वदनांतः प्रविन्यस्तां सुप्रतप्तामयोगदाम् । ते खादन्ति पराधीनास्तैस्ताड्यंते समुद्गरैः
Sa kanilang mga bibig na sapilitang ibinuka, isang mainit na bakal na busal ang isinuot sa loob. Walang magawa at nasa ilalim ng kontrol ng iba, sila ay pinapakagat dito, at hinahampas ng mabibigat na maso.
Verse 46
इत्थं व्यास कुकर्म्माणो नरकेषु पचंति हि । वर्णयामि विवर्णत्वं तेषां तत्त्वाय कर्म्मिणाम्
O Vyasa, sa gayon, ang mga gumagawa ng masasamang gawa ay tunay na nasusunog sa mga impiyerno. I lalarawan ko, alinsunod sa katotohanan, ang kakila-kilabot na kalagayan ng mga gumagawa ng gayong karma.
Rather than a single mythic episode, the chapter advances a theological-ethical argument: naraka experiences follow karmic proportionality (karmānurūpataḥ) and function as pāpa-kṣaya (exhaustion of sin), illustrated through standardized punitive scenes administered by Yama’s attendants.
The imagery encodes a pedagogy of moral causality: fire and cutting signify ‘refinement’ and ‘disintegration’ of karmic impurity, while binding, suspension, and weights symbolize the constraining force of one’s own actions. The intended rahasya is practical—generate fear-informed discernment (viveka) and detachment (vairāgya) that turns the agent toward purification and Śaiva sādhanā.
This chapter is not centered on a particular Śiva/Umā manifestation; its focus is moral cosmology (naraka-gati) and karmic mechanics. The Śaiva orientation is implicit: the descriptions serve as a negative-theology prompt steering conduct toward purity and liberation under Śiva-tattva rather than iconographic revelation.