Diter Vratabhaṅga and Indra’s Intervention (Diti–Kaśyapa Narrative)

Verse 1

सूत उवाच । एष मन्वन्तरे तात सर्गस्स्वारोचिषे स्मृतः । वैवस्वते तु महति वारुणे वितते क्रतौ

Sinabi ni Sūta: “O minamahal, ang paglikhang ito ay inaalala bilang nauukol sa Manvantara ni Svārociṣa. Ngunit sa dakilang Manvantara ni Vaivasvata, sa malawak na isinagawang handog na Vāruṇa, (nagpapatuloy ang salaysay ayon dito).”

Verse 2

जुह्वानस्य ब्रह्मणो वै प्रजासर्ग इहोच्यते । पूर्वं यानथ ब्रह्मर्षीनुत्पन्नान्सप्त मानसान्

Dito inilalarawan ang paglalang ng mga nilalang mula kay Brahmā, Panginoon ng paglikha, habang Siya’y abala sa paghahandog sa apoy ng yajña. Una, lumitaw ang pitong Brahmarṣi—mga pantas na isinilang sa isip—na nahayag mula sa Kanyang kalooban.

Verse 3

पुत्रान्वै कल्पयामास स्वयमेव पितामहः । तेषां विरोधो देवानां दानवानां महानृषे

Ang Dakilang Ninuno (Brahmā) mismo ang lumikha ng mga anak na lalaki. Mula sa kanila sumibol ang malaking pag-aalitan ng mga Deva at mga Dānava, O dakilang pantas.

Verse 4

दिति विनष्टपुत्रा तु कश्यपं समुपस्थिता । स कश्यपः प्रसन्नात्मा सम्गयगाराधितस्तया

Si Diti, na nawalan ng mga anak, ay lumapit kay Kaśyapa. Si Kaśyapa, na payapa ang loob, ay nalugod sapagkat siya’y nakiusap nang nararapat at pinaglingkuran nang may paggalang.

Verse 5

वरेणच्छंदयामास सा च वव्रे वरं तदा । पुत्रमिन्द्रवधार्थाय समर्थममितौजसम्

Nang pahintulutang pumili ng biyaya, agad niyang hiniling: isang anak na may di-masukat na ningning at lakas, na ganap na makapapatay kay Indra, upang harapin ni Indra ang nakatakdang wakas.

Verse 6

स तस्यै च वरं प्रादात्प्रार्थितं सुमहातपाः । ब्रह्मचर्य्यादिनियमं प्राह चैव शतं समाः

Ipinagkaloob ng dakilang asceta ang biyayang kanyang hiniling; at iniutos din niya ang mga pagdidisiplina, simula sa brahmacarya (pagpapanatili ng kalinisang-puri), na dapat tuparin sa loob ng sandaang taon.

Verse 7

धारयामास गर्भं तु शुचिस्सा वरवर्णिनी । ब्रह्मचर्य्यादिनियमं दितिर्दध्रे तथैव वै

Ang dalisay at maningning na ginang ay naglihi at nagdala ng binhi sa sinapupunan; at si Diti rin ay nagsagawa ng mga banal na pagtalima—nagsisimula sa brahmacarya (malinis na pagpipigil)—ayon sa sagradong pagtalima.

Verse 8

ततस्त्वाधाय सोऽदित्यां गर्भं तं शंसितव्रतः । जगाम कश्यपस्तप्तुं तपस्संहृष्टमानसः

Pagkatapos ay si Kashyapa—na matatag sa kanyang mga pinupuring panata—matapos ilagay ang semilya kay Aditi, ay humayo upang magsagawa ng penitensya, ang kanyang isip ay nagagalak, nakatuon sa tapas.

Verse 9

तस्याश्चैवांतरं प्रेप्सुस्सोऽभवत्पाकशासनः । ऊनवर्षे शते चास्या ददर्शान्तरमेव सः

Sa pagnanais na makahanap ng anumang kamalian sa kanya, sinimulan ito ni Pākaśāsana (Indra). Gayunpaman, kahit lumipas na ang halos isandaang taon, wala siyang nakita sa kanya kundi ang walang kapintasang kadalisayan.

Verse 10

अकृत्वा पादयोः शौचं दितिरर्वाक्शिरास्तदा । निद्रामाहारयामास भाविनोऽर्थस्य गौरवात्

Nang hindi muna naghuhugas ng kanyang mga paa, si Diti ay humiga na ang ulo ay nakabaling sa maling direksyon at nakatulog, dahil ang bigat ng paparating na pangyayari ay lubhang nakadiin sa kanyang isipan.

Verse 11

एतस्मिन्नन्तरे शक्रस्तस्याः कुक्षिं प्रविश्य सः । वज्रपाणिस्तु तं गर्भं सप्तधा हि न्यकृन्तत

Samantala, pumasok si Śakra (Indra) sa kanyang sinapupunan; at si Vajrapāṇi, na may hawak na kidlat, ay tunay na hinati ang fetus sa pitong bahagi.

Verse 12

स पाट्यमानो गर्भोऽथ वज्रेण प्ररुरोद ह । रुदन्तं सप्तधैकैकं मारोदीरिति तान्पुनः । चकर्त वज्रपाणिस्तान्नेव मम्रुस्तथापि ते

Nang hampasin ng vajra ang sanggol sa sinapupunan, siya’y umiyak nang malakas. Sa kanyang pag-iyak, siya’y nahati—bawat bahagi’y naging pito. Ngunit kahit si Indra, ang may hawak ng vajra, ay muling pumutol at nagsabing, “Huwag kang umiyak,” hindi pa rin sila namatay.

Verse 13

ते तमूचुः पात्यमानास्सर्वे प्रांजलयो मुने । नो जिघांससि किं शक्र भ्रातरो मरुतस्तव

O pantas, nang sila’y pinababagsak, silang lahat ay nag-anjali (magkasanib ang palad) at nagsabi sa kanya: “O Śakra (Indra), bakit mo nais kaming patayin? Kami ang iyong mga kapatid—ang mga Marut.”

Verse 14

इंद्रेण स्वीकृतास्ते हि भ्रातृत्वे सर्व एव च । तत्यजुर्द्दैत्यभावं ते विप्रर्षे शंकरेच्छया

O brahmin na pantas, silang lahat ay tinanggap ni Indra bilang mga kapatid; at sa kalooban ni Śaṅkara, tinalikuran nila ang likas na pagka-asura (demonyo).

Verse 15

मरुतो नाम ते देवा बभूवुस्तु महाबलाः । खगा एकोनपंचाशत्सहाया वज्रपाणिनः

Ang mga diyos na iyon ay nakilala sa pangalang Marut, na may dakilang lakas. Bilang mga may pakpak, sila’y naging apatnapu’t siyam na kasama ni Vajrapāṇi (Indra), ang may hawak ng kulog-kidlat.

Verse 16

तेषामेव प्रवृद्धानां हरिः प्रादात्प्रजापतिः । क्रमशस्तानि राज्यानि पृथुपूर्वं शृणुष्व तत्

Nang ang mga (salinlahing) iyon ay lumaki at umunlad, si Hari—ang Panginoon at Prajāpati—ay nagkaloob sa kanila ng kani-kaniyang mga kaharian ayon sa wastong kaayusan. Ngayon pakinggan mo ang mga lupain na iyon, simula kay Pṛthu.

Verse 17

अरिष्टपुरुषो वीरः कृष्णो जिष्णुः प्रजापतिः । पर्जन्यस्तु धनाध्यक्षस्तस्य सर्वमिदं जगत्

Siya ang hindi magagaping Tao, ang Bayani; ang Maitim ang Balat, ang Mananakop, ang Panginoon ng mga nilalang. Siya si Parjanya, ang nagbibigay ng ulan, at ang tagapangasiwa ng kayamanan—tunay ngang ang buong unibersong ito ay sa Kanya.

Verse 18

भूतसर्गमिमं सम्यगवोचं ते महामुने । विभागं शृणु राज्यानां क्रमशस्तं ब्रुवेऽधुना

O dakilang muni, naipahayag ko sa iyo nang wasto ang paglikha ng mga nilalang na ito. Ngayon, pakinggan mo ang maayos na paghahati ng mga kaharian at nasasakupan, na aking ipaliliwanag nang sunod-sunod.

Verse 19

अभिषिच्याधिराज्ये तु पृथुं वैन्यं पितामहः । ततः क्रमेण राज्यानि व्यादेष्टुमुपचक्रमे

Matapos pahiran at italaga si Pṛthu, anak ni Vena, sa kapangyarihang pang-Emperador, ang Pitāmaha (Brahmā) ay nagsimulang magtalaga, ayon sa wastong kaayusan, ng mga kaharian at ng kanilang pamamahala.

Verse 20

द्विजानां वीरुधां चैव नक्षत्रग्रहयोस्तथा । यज्ञानां तपसां चैव सोमं राज्येऽभ्यषेचयत्

Ipinagkaloob Niya ang paghirang kay Soma bilang hari—sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang), sa mga halaman at damo-gamot, sa mga konstelasyon at mga planeta, at gayundin sa mga yajña at mga disiplina ng tapas.

Verse 21

अपां तु वरुणं राज्ये राज्ञां वैश्रवणं प्रभुम् । आदित्यानां तथा विष्णुं वसूनामथ पावकम्

Sa mga tubig, si Varuṇa ang naghahari; sa mga hari, ang panginoon ay si Vaiśravaṇa (Kubera); sa mga Āditya, si Viṣṇu; at sa mga Vasu, si Pāvaka (Agni).

Verse 22

प्रजापतीनां दक्षं तु मरुतामथ वासवम् । दैत्यानां दानवानां च प्रह्लादममितौजसम्

Sa mga Prajāpati, itinalaga Niya si Dakṣa; sa mga Marut, si Vāsava (Indra). At sa mga Daitya at Dānava, itinatag Niya si Prahlāda na may lakas na di masukat.

Verse 23

वैवस्वतं पितॄणां च यमं राज्येऽभ्यषेचयत् । मातॄणां च व्रतानां च मन्त्राणां च तथा गवाम्

Pinahiran Niya si Vaivasvata Yama upang maghari sa mga Pitṛ (mga espiritu ng ninuno); at gayundin, itinalaga Niya ang pamamahala at pag-iingat sa mga Ina-Diyosa, sa mga panata at pagsasagawa, sa mga mantra, at maging sa mga baka rin.

Verse 24

यक्षाणां राक्षसानां च पार्थिवानां तथैव च । सर्वभूतपिशाचानां गिरिशं शूलपाणिनम्

Siya ang Panginoon ng mga Yakṣa at mga Rākṣasa, at gayundin ng mga haring makalupa; at ng lahat ng nilalang at maging ng mga Piśāca—Siya si Girīśa, ang Panginoon ng Bundok, ang may hawak ng trident sa Kanyang kamay.

Verse 25

शैलानां हिमवन्तं च नदीनामथ सागरम् । मृगाणामथ शार्दूलं गोवृषं तु गवामपि

Sa mga bundok, itinalaga Niya si Himavān bilang pinakadakila; sa mga ilog, ang Karagatan ang huling sisidlan. Sa mga hayop, ang tigre ang pinakamataas; at sa mga baka, ang toro (vṛṣabha) ang pinakamarangal.

Verse 26

वनस्पतीनां वृक्षाणां वटं राज्येऽभ्यषेचयत् । इति दत्तं प्रजेशेन राज्यं सर्वत्र वै क्रमात्

Sa mga halaman at mga punongkahoy, kinoronahan ni Prajāpati ang punong vaṭa (balete/banyan) bilang hari. Kaya, sa wastong kaayusan, ipinagkaloob ng Panginoon ng mga nilalang ang pamamahala sa lahat ng dako—bawat isa’y tumanggap ng itinakdang nasasakupan.

Verse 27

पूर्वस्यां दिशि पुत्रं तु वैराजस्य प्रजापतेः । स्थापयामास सर्वात्मा राज्ये विश्वपतिर्विभुः

Sa silangang dako, ang Panginoong sumasaklaw sa lahat—ang Kaluluwa ng lahat, ang makapangyarihang Soberano ng sansinukob—ay nagluklok sa anak ni Prajāpati Vairāja sa paghahari upang mamahala sa bahaging iyon.

Verse 28

तथैव मुनिशार्दूल कर्दमस्य प्रजापतेः । दक्षिणस्यां तथा पुत्रं सुधन्वानमचीक्लृपत्

O tigre sa mga pantas, gayon din, ang Prajāpati na si Kardama ay nagpasilang, sa pamamagitan ni Dakṣiṇā, ng isang anak na nagngangalang Sudhanvan.

Verse 29

पश्चिमायां दिशि तथा रजसः पुत्रमच्युतम् । केतुमन्तं महात्मानं राजानं व्यादिशत्प्रभुः

Gayon din, sa kanlurang dako, itinalaga ng Panginoon bilang hari si Ketumān—ang di-natitinag (Acyuta) na anak ni Rajas, isang dakilang kaluluwa at pinuno.

Verse 30

तथा हिरण्यरोमाणं पर्जन्यस्य प्रजापतेः । उदीच्यां दिशि राजानं दुर्धर्षं सोऽभ्यषेचयत्

Sa gayon ding paraan, kinoronahan niya si Hiraṇyaromā—mula sa Prajāpati na si Parjanya—bilang haring di-madadaig sa hilagang dako.

Verse 31

तस्य विस्तारमाख्यातं पृथोर्वेन्यस्य शौनक । महर्ध्ये तदधिष्ठानं पुराणे परिकीर्तितम्

O Śaunaka, ang malawak na salaysay niyon ay naipahayag sa Purāṇa kaugnay ni Pṛthu, anak ni Vena; at ang banal na luklukan (adhiṣṭhāna) na lubhang marangal at kagalang-galang ay ipinahayag din doon.

Verse 33

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां सर्गवर्णनं नाम त्रयस्त्रिंशत्तमोध्यायः

Sa ganito, sa banal na Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa ikalimang aklat—ang Umāsaṃhitā—nagtatapos ang ikatatlumpu’t ikatlong kabanata na tinatawag na “Paglalarawan ng Paglikha.”