छायापुरुषलक्षणवर्णनम् (Description of the Marks of the Shadow-Person)

Verse 1

देव्युवाच । देवदेव महादेव कथितं कालवंचनम् । शब्दब्रह्मस्वरूपं च योगलक्षणमुत्तमम्

Wika ng Diyosa: O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva, ipaliwanag mo ang pagdaig sa Panahon (kāla-vañcana), ang kalikasan ng Śabda-Brahman (Brahman bilang banal na tunog), at ang kataas-taasang mga katangian ng Yoga.

Verse 2

कथितं ते समासेनच्छायिकं ज्ञानमुत्तमम् । विस्तरेण समाख्याहि योगिनां हितकाम्यया

Naipaliwanag mo na sa akin nang maikli ang dakilang kaalamang tulad ng “anino” (balangkas). Ngayon, dahil sa habag at para sa kapakanan ng mga yogin, ipaliwanag mo ito nang mas malawak at detalyado.

Verse 3

शंकर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामिच्छायापुरुषलक्षणम् । यज्ज्ञात्वा पुरुषः सम्यक्सर्वपापैः प्रमुच्यते

Wika ni Śaṅkara: “Makinig ka, O Devī; ipahahayag Ko ang mga katangian ng Chhāyā-Puruṣa (ang ‘taong-anino’). Ang sinumang makaalam nito nang wasto ay ganap na napapalaya sa lahat ng kasalanan.”

Verse 4

सूर्य्यं हि पृष्ठतः कृत्वा सोमं वा वरवर्णिनि । शुक्लाम्बरधरस्स्रग्वी गंधधूपादिवासितः

O marikit na ginang, ilagay ang Araw sa likuran—o kaya ang Buwan—at magsuot ng puting kasuotan, magsuot ng kuwintas na bulaklak, at pabanguhin ng samyo, insenso, at mga katulad nito.

Verse 5

संस्मरेन्मे महामंत्रं सर्वकामफलप्रदम् । नवात्मकं पिंडभूतं स्वां छायां संनिरीक्षयेत्

Dapat niyang alalahanin ang Aking dakilang mantra, na nagkakaloob ng bunga ng lahat ng matuwid na hangarin. Pagkatapos pagnilayan ito bilang siyam na anyo at bilang isang maselang kabuuan na nagkakatawang-anyo, masdan niyang matatag ang sariling anino (bilang sandigan ng panloob na pagninilay).

Verse 6

दृष्ट्वा तां पुनराकाशे श्वेतवर्णस्वरूपिणीम् । स पश्यत्येकभावस्तु शिवं परमकारणम्

Pagkakita niyang muli sa Kanya sa kalangitan, sa anyong puting maningning, siya—na naging iisa ang diwa—ay nakakakita kay Śiva, ang Kataas-taasang Sanhi ng lahat.

Verse 7

ब्रह्मप्राप्तिर्भवेत्तस्य कालविद्भिरितीरितम् । ब्रह्महत्यादिकैः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः

Ipinahayag ng mga nakaaalam ng banal na panahon at wastong pagtalima na ang gayong deboto ay makakamit ang Brahman (ang Kataas-taasang Katotohanan). Walang alinlangan na siya’y napapalaya sa mga kasalanang gaya ng pagpatay sa brahmana at iba pang katulad nito.

Verse 8

शिरोहीनं यदा पश्येत्षड्भिर्मासैर्भवेत्क्षयः । समस्तं वाङ्मयं तस्य योगिनस्तु यथा तथा

Kapag nakakita ang isang tao ng anyong walang ulo, sa loob ng anim na buwan ay darating ang paghina at pagkalugi. Para sa taong iyon, ang lahat ng kaalaman at pananalita (vāṅmaya)—maging siya’y karaniwang tao o maging isang yogin—ay masisira sa ganito o gayong paraan.

Verse 9

शुक्ले धर्मं विजानीयात्कृष्णे पापं विनिर्दिशेत् । रक्ते बंधं विजानीयात्पीते विद्विषमादिशेत्

Dapat unawain na ang kaputian ay tanda ng dharma; sa kaitiman ay ituro ang pāpa (kasalanan). Sa kapulahan ay kilalanin ang pagkakagapos (bandha); at sa kadilawan ay ipahiwatig ang pagkapoot o pagkamapanlaban (vidveṣa).

Verse 10

विवाहो बंधुनाशस्स्याद्द्वितुंडे चैव क्षुद्भयम् । विकटौ नश्यते भार्य्या विजंघे धनमेव हि

Sa anyong tinatawag na Dvitunḍa, sinasabi na may pagkakataon ng pag-aasawa ngunit may pagkapuksa rin ng mga kamag-anak; at sa gayong kalagayan ay may takot sa gutom. Sa anyong tinatawag na Vikaṭa, nawawala ang asawa; at sa anyong tinatawag na Vijaṅgha, tunay na kayamanan lamang ang nawawala.

Verse 11

पादाभावे विदेशस्स्यादित्येतत्कथितं मया । तद्विचार्य्यं प्रयत्त्नेन पुरुषेण महेश्वरि

O Maheśvarī, ipinahayag ko na kapag nawawala ang wastong “pook/pananangan,” ang tao’y nagiging tila nasa banyagang lupain. Kaya pagnilayan ito ng tao nang may taimtim na pagsisikap.

Verse 12

सम्यक्तं पुरुषं दृष्ट्वा संनिवेश्यात्मनात्मनि । जपेन्नवात्मकं मंत्रं हृदयं मे महेश्वरि

Matapos magnilay nang wasto sa Kataas-taasang Purusha, at mailuklok ang sarili sa Sarili, dapat bigkasin ang siyam-na-bahaging mantra—O Maheshvari—ito ang pinakadiwa ng Aking puso.

Verse 13

वत्सरे विगते मंत्री तन्नास्ति यन्न साधयेत् । अणिमादिगुणानष्टौ खेचरत्वं प्रपद्यते

Kapag lumipas ang isang buong taon, ang nagsasanay ng mantra ay wala nang bagay na hindi maisasakatuparan. Natatamo niya ang walong siddhi na nagsisimula sa aṇimā, at maging ang kalagayang makapaglakbay sa himpapawid.

Verse 14

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि शक्तिं ज्ञातुं दुरासदाम् । प्रत्यक्षं दृश्यते लोके ज्ञानिनामग्रतः स्थितम्

Muli kong ipahahayag ang higit pa: ang Śakti, ang Banal na Kapangyarihan, ay lubhang mahirap maunawaan; gayunman sa mundong ito Siya’y tuwirang nakikita—hayag na nakatindig sa harap ng pinakadakilang mga pantas.

Verse 15

अज्ञेया लिख्यते लोके या सर्पीकृतकुण्डली । सा मात्रा यानसंस्थापि दृश्यते न च पठ्यते

Sa daigdig ay may isang tandang di-maarok, na iginuguhit na tila ahas na nakapulupot (kuṇḍalī). Ang ‘mātrā’ na iyon, bagama’t nakikitang nakalagay sa anyong wari’y sasakyan, ay hindi naman nababasa bilang tunog ng titik.

Verse 16

ब्रह्माण्डमूर्ध्निगा या च स्तुता वेदैस्तु नित्यशः । जननी सर्वविद्यानां गुप्तविद्येति गीयते

Siya na nananahan sa tuktok ng kosmikong itlog (brahmāṇḍa) at walang humpay na pinupuri ng mga Veda—inaawit Siya bilang Ina ng lahat ng kaalaman, na tinatawag na ‘Lihim na Karunungan’.

Verse 17

खेचरा सा विनिर्दिष्टा सर्वप्राणिषु संस्थिता । दृश्यादृश्याचला नित्या व्यक्ताव्यक्ता सनातनी

Siya ay ipinahayag na ‘Khecarā’—yaong gumagalaw sa panloob na kalawakan (kha). Naninirahan sa lahat ng nilalang, siya’y kapwa nakikita at di-nakikita; di-nagagalaw, walang hanggan; kapwa nahahayag at di-nahahahayag—walang hanggang likas, sanātanī.

Verse 18

अवर्णा वर्णसंयुक्ता प्रोच्यते बिंदुमालिनी । तां पश्यन्सर्वदा योगी कृतकृत्योऽभिजायते

Ang kataas-taasang kapangyarihang yaon, na lampas sa lahat ng titik ngunit kaisa ng lahat ng titik, ay tinatawag na ‘Bindu-mālinī’—ang Kuwintas ng Bindu. Ang yogin na laging tumatanaw sa katotohanang iyon ay nagiging ganap; natupad ang layon ng pagiging tao.

Verse 19

सर्वतीर्थकृतस्नानाद्भवेद्दानस्य यत्फलम् । सर्वयज्ञफलं यच्च मालिन्या दर्शनात्तदा

Ang bunga ng kawanggawa na nakukuha sa pagligo sa lahat ng banal na tirtha, at ang gantimpalang nagmumula sa lahat ng yajña—yaon ay nakakamtan noon sa pagtanaw lamang kay Mālinī.

Verse 20

प्राप्नोत्यत्र न संदेहस्सत्यं वै कथितं मया । सर्वतीर्थेषु यत्स्नात्वा दत्त्वा दानानि सर्वशः

Dito, tiyak na matatamo ang gayong kabanalan—walang pag-aalinlangan. Tunay ang aking sinabi: katumbas ito ng bunga ng pagligo sa lahat ng banal na tirtha at ng pagbibigay ng lahat ng uri ng kawanggawa nang ganap.

Verse 21

सर्वेषां देवि यज्ञानां यत्फलं तल्लभेत्पुमान् । किं बहूक्त्या महेशानि सर्वान्कामान्समश्नुते

O Diyosa, matatamo ng tao ang mismong bunga ng lahat ng yajña. Ano pa ang kailangang sabihin, O Maheshani? Kanyang tatamasahin ang ganap na katuparan ng lahat ng ninanais.

Verse 22

तस्माज्ज्ञानं यथायोगमभ्यसेत्सततं बुधः । अभ्यासाज्जायते सिद्धिर्योगोऽभ्यासात्प्रवर्धते

Kaya nga, ang marunong ay dapat laging magsanay ng kaalamang espirituwal ayon sa angkop na paraan ng Yoga. Sa tuluy-tuloy na pagsasanay sumisilang ang siddhi (kaganapan), at sa pagsasanay rin lumalago at tumitibay ang Yoga.

Verse 23

संवित्तिर्लभ्यतेऽभ्यासादभ्यासान्मोक्षमश्नुते । अभ्यासस्सततं कार्यो धीमता मोक्षकारणम्

Sa matatag na pagsasanay nakakamtan ang saṃvitti—tunay na kamalayang espirituwal; at sa pagsasanay ding iyon nararating ang mokṣa (kalayaan). Kaya ang may pag-unawa ay dapat laging magsagawa ng pagsasanay, sapagkat ito ang tuwirang sanhi ng mokṣa.

Verse 24

इत्येतत्कथितं देवि भुक्तिमुक्तिफलप्रदम् । किमन्यत्पृच्छ्यते तत्त्वं वद सत्यं ब्रवीमि ते

Ganyan, O Diyosa, ito’y naipaliwanag na—nagkakaloob ng bunga ng bhukti (kaginhawahang makamundo) at mukti (kalayaan). Ano pang katotohanan ang nais mong itanong? Magsalita; sasabihin ko sa iyo ang tunay na itinatag na realidad.

Verse 25

सूत उवाच । इति श्रुत्वा ब्रह्मपुत्रवचनं परमार्थदम् । प्रसन्नोऽभूदति व्यासः पाराशर्य्यो मुनीश्वराः

Sabi ni Sūta: Nang marinig niya ang mga salita ng anak ni Brahmā na nagkakaloob ng pinakamataas na katotohanan, si Vyāsa, ang dakilang anak ni Parāśara, ay labis na nalugod, O pinakadakila sa mga muni.

Verse 26

सनत्कुमारं सर्वज्ञं ब्रह्मपुत्रं कृपानिधिम् । व्यासः परमसंतुष्टः प्रणनाम मुहुर्मुहुःष

Lubos na nalugod si Vyāsa at paulit-ulit na yumukod kay Sanatkumāra—ang lubos na nakaaalam, anak ni Brahmā, at karagatan ng habag.

Verse 27

ततस्तुष्टाव तं व्यासः कालेयस्स मुनीश्वरः । सनत्कुमारं मुनयः सुरविज्ञानसागरम्

Pagkaraan, pinuri ni Vyāsa, ang kagalang-galang na Kālēya na dakilang pantas, si Sanatkumāra—na kinikilala ng mga muni bilang dagat ng banal na karunungan.

Verse 28

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां छायापुरुषदर्शनवर्णनं नामाष्टाविंशोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa Ikalimang Aklat—ang Umāsaṃhitā—nagtatapos ang ika-28 kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Pagkakita sa Taong-Anino.”

Verse 29

सूत उवाच । इति स्तुत्वा स कालेयो ब्रह्मपुत्रं महामुनिम् । तूष्णीं बभूव सुप्रीतः परमानंदनिर्भरः

Sabi ni Sūta: Matapos niyang purihin nang gayon ang dakilang pantas—ang anak ni Brahmā—si Kāleya ay nanahimik, lubhang nalugod at ganap na nalubog sa sukdulang kaligayahan.

Verse 30

ब्रह्मपुत्रस्तमामंत्र्य पूजितस्तेन शौनकः । ययौ स्वधाम सुप्रीतो व्यासोऽपि प्रीतमानसः

Matapos magpaalam sa kanya, ang anak ni Brahmā—si Śaunaka—na pinarangalan at sinamba niya nang nararapat, ay umalis patungo sa sariling tahanan na lubhang nalulugod; at si Vyāsa man ay lumisan na may pusong puspos ng kagalakan.

Verse 31

इति मे वर्णितो विप्राः सुखदः परमार्थयुक् । सनत्कुमारकालेयसंवादो ज्ञानवर्द्धनः

Kaya nga, O mga pantas na brāhmaṇa, inilarawan ko sa inyo ang pag-uusap nina Sanatkumāra at Kāleya—na nagkakaloob ng kaligayahang espirituwal, nakaugat sa pinakamataas na katotohanan, at nagpapalago ng tunay na kaalaman.