Shloka 51

उपमन्यूपदेशः

Upamanyu’s Instruction

Devanagari script

एवंविधो महादेवः पुण्यपूर्वतरैस्ततः । समर्च्चितश्शुभान्कामान्प्रददाति यथेप्सितान्

Transliteration

evaṃvidho mahādevaḥ puṇyapūrvataraistataḥ | samarccitaśśubhānkāmānpradadāti yathepsitān

Translation

Ganyan si Mahādeva: kapag sinamba Siya ng mga may napakasaganang kabutihang-loob at merito, ipinagkakaloob Niya ang mga mapalad na ninanais, ayon mismo sa kanilang minimithi.

Word by Word

• एवंविधः: of such a kind
• एवंविधः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एवं + विध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—एवं प्रकारः (अव्ययीभाव/तत्पुरुष-प्रायः; व्यवहारतः तत्पुरुष) विशेषणम् (महादेवः)

• महादेवः: Mahādeva
• महादेवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—महान् देवः

• पुण्यपूर्वतरैः: by earlier merits (very meritorious acts)
• पुण्यपूर्वतरैः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य + पूर्वतर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; समासः—पुण्येन पूर्वतरः (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः); विशेषणम् (समर्च्चितः—कर्तृकरणभावे)

• ततः: thereupon/therefore
• ततः: Kāla/Hetu (काल/हेतु-अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, अव्यय-प्रयोगः (adverb) = 'therefore/then/from that'

• समर्च्चितः: properly worshipped
• समर्च्चितः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + अर्च् (धातु) → समर्च्चित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; महादेवस्य विशेषणम्; अर्थः—'सम्यक् अर्चितः'

• शुभान्: auspicious
• शुभान्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन; विशेषणम् (कामान्)

• कामान्: desires/boons
• कामान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• प्रददाति: grants
• प्रददाति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + दा (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• यथा: as
• यथा: Prakāra (प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb/conjunction) = 'as/according to'

• ईप्सितान्: desired
• ईप्सितान्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईप्सित (प्रातिपदिक; कृदन्त-निष्पन्न)
• Form: कृदन्त-विशेषण (PPP sense), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषणम् (कामान्)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights Śiva as the compassionate Lord (Pati) who responds to sincere worship by granting auspicious outcomes; it also implies that spiritual receptivity is strengthened by accumulated merit and right conduct.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

It supports Saguna-upāsanā: when the devotee worships Mahādeva in a manifest form (such as the Liṅga) with proper reverence, the Lord bestows desired blessings, showing His accessible grace through ritual devotion.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The takeaway is consistent, proper worship (samarcana)—daily pūjā with mantra-japa (especially Śiva mantras like the Pañcākṣarī) and devotional intent—so that one’s desires become purified and ‘auspicious’ (śubha).