पुराणविदः महिमा तथा अध्ययन-अध्यापन-दानफलम् (The Glory of the Purāṇa-Knower and the Fruits of Study, Teaching, and Giving)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । तपस्तपति योऽरण्ये वन्यमूलफलाशनः । योऽधीते ऋचमेकां हि फलं स्यात्तत्समं मुने

Wika ni Sanatkumāra: O muni, ang bungang nakukuha ng taong nag-aayuno at nagtatapas sa gubat, na nabubuhay sa ligaw na ugat at bunga, ay kapantay ng bungang nakukuha ng taong nag-aaral kahit isang ṛc (himnong Veda) lamang.

Verse 2

श्रुतेरध्ययनात्पुण्यं यदाप्नोति द्विजोत्तमः । तदध्यापनतश्चापि द्विगुणं फलमश्नुते

O pinakamainam sa mga dalawang-beses na isinilang, anumang kabutihang nakamit sa pag-aaral ng Śruti, yaon ding kabutihan ay nadodoble kapag itinuro sa iba—kaya’t tinatamasa niya ang dalawang ulit na bunga.

Verse 3

जगद्यथा निरालोकं जायतेऽशशिभास्करम् । विना तथा पुराणं ह्यध्येयमस्मान्मुने सदा

O pantas, kung ang daigdig ay mawawalan ng liwanag kung wala ang buwan at araw, gayon din, ang Purāṇa na ito’y dapat laging pag-aralan kasama namin; kung wala ito, ang pag-unawa’y tila nasa dilim.

Verse 4

तप्यमानं सदाज्ञानान्निरये योऽपि शास्त्रतः । सम्बोधयति लोकं तं तस्मात्पूज्यः पुराणगः

Kahit ang isang pinahihirapan sa impiyerno dahil sa walang-humpay na kamangmangan—kung ayon sa mga śāstra siya’y gumising at magturo sa mga tao—dahil dito, ang nakaaalam ng Purāṇa ay karapat-dapat sambahin at igalang.

Verse 5

सर्वेषां चैव पात्राणां मध्ये श्रेष्ठः पुराणवित् । पतनात्त्रायते यस्मात्तस्मात्पात्रमुदाहृतम्

Sa lahat ng karapat-dapat tumanggap, ang nakaaalam ng Purāṇa ang pinakadakila. Sapagkat inililigtas niya ang tao mula sa pagbagsak sa espiritu, kaya siya’y ipinahahayag na tunay na ‘pātra’—ang angkop na sisidlan para sa banal na pagbibigay at pagtuturo.

Verse 6

मर्त्यबुद्धिर्न कर्तव्या पुराणज्ञे कदाचन । पुराणज्ञस्सर्ववेत्ता ब्रह्मा विष्णुर्हरो गुरुः

Huwag kailanman ituring na karaniwang tao ang nakaaalam ng Purāṇa. Ang Purāṇa-jña ay tunay na nakaaalam ng lahat—anyo nina Brahmā, Viṣṇu, at Hara (Śiva)—at dapat igalang bilang Guru.

Verse 7

धनं धान्यं हिरण्यं च वासांसि विविधानि च । देयं पुराणविज्ञाय परत्रेह च शर्म्मणे

Dapat ihandog ang yaman, butil (butil na pagkain), ginto, at iba’t ibang kasuotan sa nakaaalam ng Purāṇa, alang-alang sa kaginhawahan sa mundong ito at kapayapaan sa kabilang buhay.

Verse 8

यो ददाति महाप्रीत्या पुराणज्ञाय सज्जनः । पात्राय शुभवस्तूनि स याति परमां गतिम्

Ang taong banal na may dakilang galak na nagbibigay ng mapalad na handog sa karapat-dapat na tumatanggap na dalubhasa sa mga Purāṇa, ay nakaaabot sa pinakamataas na hantungan.

Verse 9

महीं गां वा स्यंदनांश्च गजानश्वांश्च शोभनान् । यः प्रयच्छति पात्राय तस्य पुण्यफलं शृणु

Pakinggan ang banal na bunga ng kabutihan ng taong nagkakaloob sa karapat-dapat na tumanggap ng lupa, mga baka, mga karuwahe, at magagandang elepante at kabayo.

Verse 10

अक्षयान्सर्वकामांश्च परत्रेह च जन्मनि । अश्वमेधमखस्यापि स फलं लभते पुमान्

Ang taong iyon ay nagkakamit ng di-nauubos na katuparan ng lahat ng marapat na hangarin—sa buhay na ito at sa kabilang daigdig—at tumatanggap ng kapantay na gantimpala ng sakripisyong Aśvamedha.

Verse 11

मही ददाति यस्तस्मै कृष्टां फलवतीं शुभाम् । स तारयति वै वंश्यान्दश पूर्वान्दशापरान्

Sinumang maghandog sa karapat-dapat na tumanggap ng lupang sinasaka, mabunga at mapalad, siya’y tunay na tagapagligtas ng angkan, inililigtas ang sampung salinlahi bago at sampung salinlahi pagkatapos.

Verse 12

इह भुक्त्वाखिलान्कामानंते दिव्यशरीरवान् । विमानेन च दिव्येन शिवलोकं स गच्छति

Sa mundong ito, matapos tamasahin ang lahat ng ninanais na biyaya, sa huli ay nagkakamit siya ng banal na katawan; at, sakay ng makalangit na vimāna, siya’y nagtutungo sa Śivaloka, ang tahanan ni Śiva.

Verse 13

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां पुराणमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयोदशोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ikalabintatlong kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Kaluwalhatian ng Purāṇa,” sa ikalimang bahagi ng Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa loob ng Umāsaṃhitā.

Verse 14

शंभोरायतने यस्तु कारयेद्धर्मपुस्तकम् । विष्णोरर्कस्य कस्यापि शृणु तस्यापि तत्फलम्

Sinumang magpagawa ng isang banal na aklat ng dharma at magpatatag nito sa dambana ni Śambhu (Panginoong Śiva)—pakinggan din ang bunga ng paggawa nito sa templo ni Viṣṇu, ni Sūrya, o ng alinmang diyos.

Verse 15

राजसूयाश्वमेधानां फलमाप्नोति मानवः । सूर्यलोकं च भित्त्वाशु ब्रह्मलोकं स गच्छति

Ang tao ay nagkakamit ng gantimpalang kasinghalaga ng mga handog na Rājasūya at Aśvamedha. Mabilis niyang nalalampasan ang daigdig ng Araw at nararating ang Brahmaloka.

Verse 16

स्थित्वा कल्पशतान्यत्र राजा भवति भूतले । भुंक्ते निष्कंटकं भोगान्नात्र कार्या विचारणा

Matapos manatili roon sa daan-daang kalpa, siya’y nagiging hari sa lupa. Tinatamasa niya ang mga ligaya nang walang hadlang—dito’y wala nang dapat pag-alinlangan o pagtalakay pa.

Verse 17

अश्वमेधसहस्रस्य यत्फलं समुदाहृतम् । तत्फलं समावाप्नोति देवाग्रे यो जपं चरेत्

Anumang bungang ipinahayag para sa pagsasagawa ng sanlibong Aśvamedha—ang nagsasagawa ng japa sa harap ng Diyos ay nakakamit ang gayon ding bunga.

Verse 18

इतिहासपुराणाभ्यां शम्भोरायतने शुभे । नान्यत्प्रीतिकरं शंभोस्तथान्येषां दिवौकसाम्

Sa mapalad na dambana ni Śambhu, wala nang higit na nakalulugod kay Śiva kaysa sa pagbigkas ng mga Itihāsa at Purāṇa; gayundin, wala nang ibang higit na ikinatutuwa ng mga diyos na nananahan sa langit.

Verse 19

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कार्यं पुस्तकवाचनम् । तथास्य श्रवणं प्रेम्णा सर्वकामफलप्रदम्

Kaya’t sa buong pagsisikap ay dapat isagawa ang pagbasa ng banal na aklat na ito; at gayundin, ang pakikinig dito nang may pag-ibig at debosyon ay nagkakaloob ng bunga ng lahat ng minimithi.

Verse 20

पुराणश्रवणाच्छंभोर्निष्पापो जायते नरः । भुक्त्वा भोगान्सुविपुलाञ्छिवलोकमवाप्नुयात्

Sa pakikinig sa Purāṇa ni Śambhu (Panginoong Śiva), ang tao ay nagiging malaya sa kasalanan. Matapos tamasahin ang saganang at dakilang mga biyaya, sa huli’y mararating niya ang daigdig ni Śiva (Śivaloka).

Verse 21

राजसूयेन यत्पुण्यमग्निष्टोमशतेन च । तत्पुण्यं लभते शंभोः कथाश्रवणमात्रतः

Ang kapakinabangang banal na nakukuha sa pagganap ng handog na Rājasūya at maging sa sandaang handog na Agniṣṭoma—yaon ding kapakinabangan ay nakakamtan sa pakikinig lamang sa sagradong salaysay ni Śambhu (Panginoong Śiva).

Verse 22

सर्वतीर्थावगाहेन गां कोटिप्रदानतः । तत् फलं लभते शंभोः कथाश्रवणतो मुने

O pantas, sa pakikinig sa sagradong salaysay ni Śambhu (Panginoong Śiva), nakakamtan ang bunga ring yaon na nakukuha sa pagligo sa lahat ng banal na tīrtha at sa pag-aalay ng isang koro na baka.

Verse 23

ये शृण्वंति कथां शंभोस्सदा भुवनपावनीम् । ते मनुष्या न मंतव्या रुद्रा एव न संशयः

Yaong mga palaging nakikinig sa salaysay ni Śambhu na nagpapadalisay sa mga daigdig—hindi sila dapat ituring na karaniwang tao; walang pag-aalinlangan, sila mismo ay mga Rudra.

Verse 24

शृण्वतां शिवसत्कीर्तिं सतां कीर्तयतां च ताम् । पदाम्बुजरजांस्येव तीर्थानि मुनयो विदुः

Nalalaman ng mga pantas na ang mga nakikinig sa banal na papuri ni Śiva—at ang mga mabubuting umaawit ng papuring iyon—ay nagiging tulad ng mga sagradong tīrtha, gaya ng alabok sa mga paang-lotus ng Panginoon na nagpapabanal.

Verse 25

गंतुं निःश्रेयसं स्थानं येऽभिवांछन्ति देहिनः । कथां पौराणिकीं शैवीं भक्त्या शृण्वंतु ते सदा

Ang mga nilalang na may katawan na naghahangad makarating sa pinakadakilang tahanan ng ganap na kalayaan ay dapat laging makinig nang may debosyon sa salaysay na Purāṇiko ng tradisyong Śaiva.

Verse 26

कथां पौराणिकीं श्रोतुं यद्यशक्तस्सदा भवेत् । नियतात्मा प्रतिदिनं शृणुयाद्वा मुहूर्तकम्

Kung hindi laging makakayang makinig sa banal na salaysay ng Purāṇa, kung gayon, na may disiplinado at mapagpigil na isip, makinig man lamang araw-araw kahit sa loob ng isang muhūrta (takdang maikling panahon).

Verse 27

यदि प्रतिदिनं श्रोतुमशक्तो मानवो भवेत् । पुण्यमासादिषु मुने शृणुयाच्छांकरीं कथाम्

Kung ang tao ay hindi makakayang makinig araw-araw, O muni, makinig man lamang siya sa banal na salaysay tungkol kay Śaṅkara sa mga banal na buwan at iba pang mapalad na panahon.

Verse 28

शैवीं कथां हि शृण्वानः पुरुषो हि मुनीश्वर । स निस्तरति संसारं दग्ध्वा कर्ममहाटवीम्

O panginoon sa mga pantas, ang sinumang nakikinig sa banal na salaysay ni Śiva ay makakatawid sa samsara, matapos sunugin ang malaking gubat ng karma.

Verse 29

कथां शैवीं मुहूर्तं वा तदर्द्धं क्षणं च वा । ये शृण्वति नरा भक्त्या न तेषां दुर्गतिर्भवेत्

Ang mga taong nakikinig nang may debosyon sa banal na salaysay ni Śiva—kahit isang muhūrta, kalahati nito, o kahit isang saglit—hindi mahuhulog sa masamang hantungan; hindi sisibol sa kanila ang kamalasan at pagkalugmok.

Verse 30

यत्पुण्यं सर्वदानेषु सर्वयज्ञेषु वा मुने । शंभोः पुराणश्रवणात्तत्फलं निश्चलं भवेत्

O pantas, anumang meritong nakukuha sa lahat ng pag-aalay at sa lahat ng yajña—sa pakikinig sa Purāṇa ni Śambhu—ang bungang iyon ay nagiging matatag at di-nagkukulang.

Verse 31

विशेषतः कलौ व्यास पुराणश्रवणादृते । परो धर्मो न पुंसां हि मुक्तिध्यानपरः स्मृतः

Lalo na sa Panahong Kali, O Vyāsa, maliban sa pakikinig sa mga Purāṇa, walang mas mataas na dharma para sa tao na naaalala—yaong dharmang nakatuon sa pagninilay para sa mokṣa, ang paglaya.

Verse 32

पुराणश्रवणं शम्भोर्नामसंकीर्तनं तथा । कल्पद्रुमफलं रम्यं मनुष्याणां न संशयः

Ang pakikinig sa Purāṇa at gayundin ang pag-awit ng mga banal na Pangalan ni Śambhu ay nagkakaloob sa tao ng kaiga-igayang bunga ng punong tumutupad ng hiling (kalpadruma)—walang pag-aalinlangan.

Verse 33

कलौ दुर्मेधसां पुंसां धर्माचारोझ्झितात्मनाम् । हिताय विदधे शम्भुः पुराणाख्यं सुधारसम्

Sa Panahong Kali, para sa kapakinabangan ng mga taong mapurol ang pag-unawa at nalihis sa pagsasabuhay ng dharma, itinalaga ni Śambhu ang isang diwang tulad ng amṛta na tinatawag na Purāṇa.

Verse 34

एकोऽजरामरस्याद्वै पिबन्नेवामृतं पुमान् । शम्भोः कथामृतापानात्कुलमेवाजरामरम्

Ang tao ay nagiging malaya sa pagkabulok at kamatayan—na para bang umiinom ng amṛta—sa pag-inom ng ambrosyang salaysay ni Śambhu. Tunay nga, sa pagsimsim ng nektar ng banal na kuwento ng Panginoong Śiva, maging ang buong angkan ay napapalaya sa pagkabulok at kamatayan.

Verse 35

या गतिः पुण्यशीलानां यज्वनां च तपस्विनाम् । सा गतिस्सहसा तात पुराणश्रवणात्खलु

O minamahal, ang gayunding dakilang kalagayan na naaabot ng mga may kabanalan, ng mga nagsasagawa ng yajña, at ng mga asceta ay tunay na nakakamtan agad sa pakikinig sa Purāṇa.

Verse 36

ज्ञानवाप्तिर्यदा न स्याद्योगशास्त्राणि यत्नतः । अध्येतव्यानि पौराणं शास्त्रं श्रोतव्यमेव च

Kapag, kahit masikap na pagsisikap sa mga kasulatan ng Yoga, hindi pa nakakamit ang tunay na kaalaman, nararapat pag-aralan ang śāstra ng Purāṇa at pakinggan din ito—upang sumibol ang wastong pag-unawa sa pamamagitan ng inihayag na turo ni Śiva.

Verse 37

पापं संक्षीयते नित्यं धर्म्मश्चैव विवर्द्धते । पुराणश्रवणाज्ज्ञानी न संसारं प्रपद्यते

Sa patuloy na pakikinig sa Purāṇa, unti-unting nauubos ang mga kasalanan at tunay na lumalago ang dharma; sa ganitong pakikinig sa Purāṇa, ang marunong ay hindi na muling bumabagsak sa saṁsāra.

Verse 38

अतएव पुराणानि श्रोतव्यानि प्रयत्नतः । धर्मार्थकामलाभाय मोक्षमार्गाप्तये तथा

Kaya nga, ang mga Purāṇa ay dapat pakinggan nang taimtim at may pagsisikap—upang makamtan ang dharma, artha, at kāma, at upang marating din ang landas na patungo sa mokṣa.

Verse 39

यज्ञैर्दानैस्तपोभिस्तु यत्फलं तीर्थसेवया । तत्फलम समवाप्नोति पुराणश्रवणान्नरः

Anumang kabutihang nakukuha sa mga yajña, pag-aalay ng dāna, tapas, at debotong paglilingkod sa mga banal na pook-paglalakbay—yaon ding bunga ang natatamo ng tao sa pakikinig sa Purāṇa.

Verse 40

न भवेयुः पुराणानि धर्ममार्गे क्षणानि तु । यद्यत्र यद्व्रती स्थाता चात्र पारत्रकी कथाम्

Kung wala ang mga Purāṇa, kahit isang saglit sa landas ng dharma ay hindi magaganap. Sapagkat saanman manahan ang taong tapat sa kanyang vrata, doon (sa turo ng Purāṇa) naitatatag ang salaysay tungkol sa daigdig na darating.

Verse 41

षड्विंशतिपुराणानां मध्येऽप्येकं शृणोति यः । पठेद्वा भक्तियुक्तस्तु स मुक्तो नात्र संशयः

Sa dalawampu’t anim na Purāṇa, sinumang makinig kahit sa isa lamang—o magbasa nito nang may debosyon—ay napapalaya; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 42

अन्यो न दृष्टस्सुखदो हि मार्गः पुराणमार्गो हि सदा वरिष्ठः । शास्त्रं विना सर्वमिदं न भाति सूर्य्येण हीना इव जीवलोकाः

Walang ibang landas na nakikitang nagbibigay ng tunay na ligaya; ang landas ng Purāṇa ay laging pinakadakila. Kung wala ang śāstra, hindi nagliliwanag ang lahat—gaya ng daigdig ng mga nilalang kapag wala ang araw.