भैरवावतारवर्णनम् (Bhairavāvatāra-varṇanam) — “Description of the Descent/Manifestation of Bhairava”

Verse 1

अथ भैरवावतारमाह । नन्दीश्वर उवाच । सनत्कुमार सर्व्वज्ञ शृणु त्वं भैरवीं कथाम् । यस्याः श्रवणमात्रेण शैवी भक्तिर्दृढा भवेत्

Ngayon ay isasalaysay (ko) ang paglusong ni Bhairava. Wika ni Nandīśvara: “O Sanatkumāra, ang nakaaalam ng lahat, pakinggan mo ang banal na salaysay ni Bhairava; sa pagdinig pa lamang nito, ang debosyon kay Śiva ay titibay at di matitinag.”

Verse 2

भैरवः पूर्णरूपो हि शंकरस्य परात्मनः । मूढास्तं वै न जानन्ति मोहिताश्शिवमायया

Si Bhairava ay tunay na ganap na anyo ni Śaṅkara, ang Kataas-taasang Sarili. Ngunit ang mga nalilinlang—nabibighani ng sariling Māyā ni Śiva—ay hindi Siya tunay na nakikilala.

Verse 3

सनत्कुमार नो वेत्ति महिमानं महेशितुः । चतुर्भुजोऽपि विष्णुर्वै चतुर्व्वक्त्रोऽपि वै विधिः

Maging si Sanatkumāra ay hindi lubos na nakaaalam sa kadakilaan ni Maheśvara. Tunay nga, maging ang apat-na-brasong Viṣṇu at ang apat-na-mukhang Brahmā (ang Tagapag-ayos) ay hindi masusukat ang Kanyang kamahalan.

Verse 4

चित्रमत्र न किञ्चिद्वै दुर्ज्ञेया खलु शाम्भवी । तया संमोहितास्सर्वे नार्चयन्त्यपि तम्परम्

Walang anumang nakapagtataka rito, sapagkat ang kapangyarihang Śāmbhavī (Śāmbhavī-śakti) ay tunay na mahirap maunawaan. Dahil sa pagkalito ng kapangyarihang iyon, ang lahat ng nilalang ay nabibigong sumamba sa Kanya—ang Kataas-taasang Panginoon.

Verse 5

वेद चेद्यदि वात्मानं स एव परमेश्वरः । तदा विहन्ति ते सर्व्वे स्वेच्छया न हि केऽपि तम्

Kung ang isang tao ay tunay na nakakakilala (nakakabatid) sa Sarili, siya nga ay ang Paramēśvara, ang Kataas-taasang Panginoon. Kung gayon, ang lahat ng gapos at pagdurusa ay kusang naglalaho; sapagkat walang sinuman ang makapapawi o makapapabagsak sa “Iyon”—ang Sukdulang Katotohanan.

Verse 6

सर्व्वगोऽपि महेशानो नेक्ष्यते मूढबुद्धिभिः । देववद् बुध्यते लोके योऽतीतो मनसां गिराम्

Bagaman si Mahēśvara ay lumalaganap sa lahat, hindi Siya nakikita ng mga isip na nalilinlang. Sa daigdig, iniisip Siya na parang isang diyos lamang, kahit Siya’y lampas sa isip at sa pananalita.

Verse 7

अत्रेतिहासं वक्ष्येऽहं परमर्षे पुरातनम् । शृणु तं श्रद्धया तात परमं ज्ञानकारणम्

Dito ay isasalaysay ko sa iyo, O dakilang rishi, ang isang sinaunang banal na kasaysayan. Makinig ka nang may śraddhā, mahal kong anak—sapagkat ito ang pinakamataas na sanhi ng tunay na kaalaman na umaakay sa kaluluwa tungo kay Śiva.

Verse 8

मेरुशृङ्गेऽद्भुते रम्ये स्थितम्ब्रह्माणमीश्वरम् । जग्मुर्देवर्षयः सर्व्वे सुतत्त्वं ज्ञातुमिच्छया

Ang lahat ng devarṣi ay nagtungo sa kamangha-mangha at marikit na tuktok ng Bundok Meru, kung saan nananahan si Brahmā, ang naghaharing panginoon. Pumaroon sila sa pagnanais na makilala ang tattva, ang tunay na prinsipyo, sa wastong pag-unawa.

Verse 9

तत्रागत्य विधिन्नत्वा पप्रच्छुस्ते महादरात् । कृताञ्जलिपुटास्सर्वे नतस्कन्धा मुनीश्वराः

Pagdating nila roon at matapos yumukod ayon sa banal na tuntunin, ang mga dakilang muni ay nagtanong sa kanya nang may matinding paggalang—lahat ay nakataas ang magkabilang kamay sa añjali, at nakayuko ang balikat sa pagpapakumbaba.

Verse 10

देवर्षय ऊचुः । देवदेव प्रजानाथ सृष्टिकृल्लोकनायक । तत्त्वतो वद चास्मभ्यं किमेकं तत्त्वमव्ययम्

Nagsalita ang mga banal na rishi: “O Diyos ng mga diyos, Panginoon ng mga nilalang, Lumikha at Tagapamuno ng mga daigdig—ipahayag sa amin nang tunay: ano ang iisang di-nasisirang Katotohanan (tattva)?”

Verse 11

नन्दीश्वर उवाच । स मायया महेशस्य मोहितः पद्मसम्भवः । अविज्ञाय परम्भावं संभावं प्रत्युवाच ह

Wika ni Nandīśvara: Nalito sa māyā ni Mahādeva, si Padmasambhava (Brahmā) ay sumagot nang hindi nakikilala ang kataas-taasang kalagayan at tunay na likas ng Dakilang Panginoon.

Verse 12

ब्रह्मोवाच । हे सुरा ऋषयः सर्व्वे सुमत्या शृणुतादरात् । वच्म्यहं परमं तत्त्वमव्ययं वै यथार्थतः

Wika ni Brahmā: “O mga diyos at lahat ng mga rishi, makinig nang taimtim na may malinaw at marangal na isip. Ipahahayag ko ang Kataas-taasang Katotohanan na di-nasisira—tunay, ayon sa kung ano ito.”

Verse 13

जगद्योनिरहं धाता स्वयम्भूरज ईश्वरः । अनादिभागहं ब्रह्म ह्येक आत्मा निरञ्जनः

Ako ang sinapupunan at pinagmulan ng sansinukob; Ako ang Tagapagtaguyod (Dhātā), ang Kusang-Isinilang, ang Panginoong Soberano. Ako ang Brahman na walang pasimula at walang bahagi; tunay, Ako ang iisang dalisay na Sarili, walang dungis at di-nadadapuan.

Verse 14

प्रवर्तको हि जगतामहमेव निवर्त्तकः । संवर्तको मदधिको नान्यः कश्चित्सुरोत्तमाः

Ako lamang ang nagpapasimula ng mga daigdig, at Ako lamang ang nagbabalikwas at naglalaho sa kanila. Maging sa pagkalusaw (saṃvarta), walang higit sa Akin. O pinakadakila sa mga deva, wala ni isa mang lumalampas sa Akin.

Verse 15

नन्दीश्वर उवाच । तस्यैवं वदतो धातुर्विष्णुस्तत्र स्थितो मुने । प्रोवाच प्रहसन्वाक्यं संक्रुद्धो मोहितोऽजया

Wika ni Nandīśvara: “O pantas, habang nagsasalita nang gayon si Dhātā (Brahmā), si Viṣṇu na naroon ay nagsalita ng mga salita na may halakhak; subalit sa loob ay nagngangalit at nalinlang ni Ajā (ang di-isinilang na Māyā).”

Verse 16

न चैतदुचिता ब्रह्मन्योगयुक्तस्य मूर्खता । अविज्ञाय परं तत्त्वं वृथैतत्ते निगद्यते

O Brahman, ang ganitong kamangmangan ay di nararapat sa taong nakatatag sa yoga. Kung hindi nakikilala ang Kataas-taasang Katotohanan, anumang salita o pag-angkin ay nauuwi sa walang saysay.

Verse 17

कर्ता वै सर्वलोकानां परमात्मा परः पुमान् । यज्ञो नारायणो देवो मायाधीशः परा गतिः

Siya lamang ang Tagagawa at Lumikha ng lahat ng daigdig—ang Kataas-taasang Sarili, ang Transendenteng Persona. Siya ang mismong Yajña (handog na banal), ang banal na Nārāyaṇa, ang Panginoong naghahari sa Māyā, at ang pinakamataas na hantungan, ang sukdulang kanlungan.

Verse 18

ममाज्ञया त्वया ब्रह्मन्सृष्टिरेषा विधी यते । जगतां जीवनं नैव मामनादृत्य चेश्वरम्

O Brahmā, sa Aking utos mo isinasagawa ang paglikha na ito. Kung hindi mo igagalang Ako—ang Panginoon—walang buhay ni lakas na magpapanatili sa mga daigdig kailanman.

Verse 19

एवं त्रिप्रकृतौ मोहात्परस्परजयैषिणौ । प्रोचतुर्निगमांश्चात्र प्रमाणे सर्वथा तनौ

Kaya nga, dahil sa pagkalito sa tatluhang kalikasan ng Prakṛti, ang dalawa’y kapwa naghahangad na manaig sa isa’t isa. Sa bagay na ito, kapwa nila inihain ang mga Veda bilang patunay at kapangyarihang batayan, at bawat isa’y mariing iginigiit ang sariling katibayan sa lahat ng paraan.

Verse 20

प्रष्टव्यास्ते विशेषेण स्थिता मूर्तिधराश्च ते । पप्रच्छतुः प्रमाणज्ञानित्युक्त्वा चतुरोऽपि तान्

Pagkatapos, sinabi (ng guro): “Tanungin ninyo sila nang lalo—yaong mga naririto na may anyong katawan, na may kaalamang may bigat bilang patunay.” Pagkasabi nito, inutusan niya ang apat na sila na magsiyasat at magtanong.

Verse 21

विधिविष्णू ऊचतुः । वेदाः प्रमाणं सर्व्वत्र प्रतिष्ठा परमामिताः । यूयं वदत विश्रब्धं किमेकं तत्त्वमव्ययम्

Sinabi nina Brahmā (ang Tagapag-ayos ng kautusan) at Viṣṇu: “Ang mga Veda ang kataas-taasang patunay sa lahat ng dako, ang walang kapantay na saligan. Kaya magsalita nang walang pag-aatubili: ano ang iisang di-nasisirang Katotohanan (tattva)?”

Verse 22

नन्दीश्वर उवाच । इत्याकर्ण्य तयोर्वाचं पुनस्ते हि ऋगादयः । अवदंस्तत्त्वतः सर्व्वे संस्मरतो परं प्रभुम्

Sinabi ni Nandīśvara: Nang marinig ang mga salita ng dalawang iyon, muling nagsalita ang Ṛg Veda at ang iba pang mga Veda—bawat isa’y naghayag ng katotohanan ayon sa tunay nitong anyo—habang inaalala ang Kataas-taasang Panginoon.

Verse 23

यदि मान्या वयन्देवौ सृष्टिस्थितिकरौ विभू । तदा प्रमाणं वक्ष्यामो भवत्सन्देहभेदकम्

“Kung kinikilala ninyo kaming dalawa bilang makapangyarihang mga diyos na gumaganap sa paglikha at pagpapanatili, sasabihin namin ang katibayang may awtoridad na puputol sa inyong pag-aalinlangan.”

Verse 24

नन्दीश्वर उवाच । श्रुत्युक्तविधिमाकर्ण्य प्रोचतुस्तौ सुरौ श्रुतीः । युष्मदुक्तं प्रमाणं नौ किन्तत्त्वं सम्यगुच्यताम्

Sinabi ni Nandīśvara: “Nang marinig ang paraang itinuro ng Śruti, ang dalawang diyos ay nagsalita sa mga Śruti: ‘Ang inyong sinabi ay pramāṇa para sa amin; ngunit ipahayag ninyo nang wasto at ganap ang tattva, ang tunay na prinsipyo.’”

Verse 25

ऋग्वेद उवाच । यदन्तस्स्थानि भूतानि यतस्सर्व्वम्प्रवर्त्तते । यदाहुः परमन्तत्त्वं स रुद्रस्त्वेक एव हि

Wika ng Ṛgveda: “Yaong kinalalagyan ng lahat ng nilalang, pinagmumulan ng buong sansinukob, at ipinahahayag ng marurunong bilang Kataas-taasang Katotohanan—Siya lamang ang Rudra, tunay na ang Nag-iisa.”

Verse 26

यजुर्वेद उवाच । यो यज्ञैरखिलैरीशो योगेन च समिज्यते । येन प्रमाणं खलु नस्स एकः सर्व्वदृक् छिवः

Wika ng Yajurveda: “Ang Panginoon na sinasamba sa lahat ng handog na yajña at gayundin sa yoga—Siya lamang ang aming tunay na pamantayan at batayan ng kaalaman; Siya ang Śiva, ang Nakakakita sa lahat.”

Verse 27

सामवेद उवाच । येनेदम्भ्रम्यते विश्वं योगिभिर्यो विचिन्त्यते । यद्भासा भासते विश्वं स एकस्त्र्यम्बकः परः

Wika ng Sāmaveda: “Siya na nagpapakilos at nagpapapaikot sa buong sansinukob; Siya na pinagninilayan ng mga yogin; sa Kanyang liwanag nagliliwanag ang daigdig—Siya lamang ang Kataas-taasang Tryambaka, ang Panginoong Tatlong-Mata.”

Verse 28

अथर्ववेद उवाच । यं प्रपश्यन्ति देवेशम्भक्त्यनुग्रहिणो जनाः । तमाहुरेकं कैवल्यं शंकरं दुःखतः परम्

Wika ng Atharvaveda: “Yaong mga tao na sa pamamagitan ng debosyon ay tumatanggap ng biyaya upang masilayan ang Panginoon ng mga diyos—Siya ang ipinahahayag bilang iisang Kaivalya (ganap na kalayaan): si Śaṅkara, na lampas sa dalamhati at sa buong daigdig ng pagdurusa.”

Verse 29

नन्दीश्वर उवाच । श्रुत्युक्तमिदमाकर्ण्यातीवमायाविमोहितौ । स्मित्वाहतुर्विधिहरी निगमांस्तान्विचेतनौ

Wika ni Nandīśvara: Nang marinig nina Brahmā at Viṣṇu ang aral na ipinahayag ng Śruti, sila—na lubhang nalinlang ng Māyā—ay ngumiti at, na wari’y nawalan ng ulirat, nagsimulang makipagtalo sa mismong mga pahayag ng Veda.

Verse 30

विधिहरी ऊचतुः । हे वेदाः किमिदं यूयम्भाषन्ते गतचेतनाः । किञ्जातं वोऽद्य सर्व्वं हि नष्टं सुवयुनं परम्

Sabi nina Brahmā at Viṣṇu: “O mga Veda, bakit kayo nagsasalita na parang mga nawalan ng malay? Ano ang nangyari sa inyo ngayon? Tunay bang nawala na ang inyong pinakamataas at napakainam na pag-unawa?”

Verse 31

कथम्प्रमथनाथोऽसौ रममाणो निरन्तरम् । दिगम्बरः पीतवर्णो शिवया धूलिधूसरः

“Paano nagagalak nang walang humpay sa banal na lila ang Panginoon ng mga Pramatha? Siya’y nakadamit-langit, may ginintuang kulay, at dahil kasama si Śivā, ang Kanyang katawan ay nababalutan ng alikabok.”

Verse 32

विरूपवेषो जटिलो वृषगो व्यालभूषणः । परं ब्रह्मत्वमापन्नः क्व च तत्संगवर्जितम्

“May anyong tila di-karaniwan, may buhok na jata, nakasakay sa toro, at pinalamutian ng mga ahas—naabot Niya ang kalagayan ng Kataas-taasang Brahman; kaya saan nga ba Siya maaaring mawalan ng kaugnayan sa ‘Iyon’ (Brahman)?”

Verse 33

इत्युदीरितमाकर्ण्य प्रणवः सर्वगस्तयोः । अमूर्तो मूर्तिमान्प्रीत्या जृम्भमाण उवाच तौ

Nang marinig ang mga salitang sinabi ng dalawang yaong sumasaklaw sa lahat, ang Praṇava (banal na Oṁ)—na walang anyo sa diwa ngunit nag-anyong may anyo dahil sa biyaya—ay lumawak sa galak at nagsalita sa kanilang dalawa.

Verse 34

प्रणव उवाच । न हीशो भगवाञ्छक्त्या ह्यात्मनो व्यतिरिक्तया । कदाचिद्रमते रुद्रो लीलारूपधरो हरः

Wika ni Praṇava: Ang Panginoon, si Bhagavān Īśa, ay kailanman hindi kumikilos sa anumang kapangyarihang hiwalay sa Kanyang sariling Sarili. Sa ilang sandali, si Rudra—si Hara, na nag-aanyong iba’t ibang anyo para sa banal na līlā—ay naglalaro sa pamamagitan ng Kanyang likás na Śakti.

Verse 35

असौ हि परमेशानस्स्वयंज्योतिस्सनातनः । आनन्दरूपा तस्यैषा शक्तिर्नागन्तुकी शिवा

Siya nga ang Parameśāna, ang Kataas-taasang Panginoon, ang sariling liwanag at walang hanggan. Ang Kanyang kapangyarihan—si Śivā, na ang likás na anyo ay kaligayahang banal—ay hindi hiniram mula sa iba, kundi likás at nasa loob Niya mismo.

Verse 36

नन्दीश्वर उवाच । इत्येवमुक्तोऽपि तदा विधेर्विष्णोश्च वै तदा । नाज्ञानमगमन्नाशं श्रीकण्ठस्यैव मायया

Wika ni Nandīśvara: Kahit nasabi na ito, noong panahong iyon ay hindi pa rin naglaho ang kamangmangan nina Vidhātā (Brahmā) at Viṣṇu—dahil sa mismong māyā ni Śrīkaṇṭha (Panginoong Śiva).

Verse 37

प्रादुरासीत्ततो ज्योतिरुभयोरन्तरे महत् । पूरयन्निजया भासा द्यावाभूम्योर्यदन्तरम्

Pagkaraan, sa pagitan ng dalawang iyon ay nahayag ang isang napakalawak na Liwanag, at sa sariling ningning nito’y pinuno ang buong pagitan ng langit at lupa.

Verse 38

ज्योतिर्मण्डलमध्यस्थो ददृशे पुरुषाकृतिः । विधिक्रतुभ्यां तत्रैव महाद्भुततनुर्मुने

O pantas, doon mismo—sa pinakasentro ng bilog ng liwanag—ay nakita ang isang anyong tulad-tao, na may katawang lubhang kagila-gilalas, na namasdan nina Brahmā (ang Tagapag-ayos) at Kratu.

Verse 39

प्रजज्वालाथ कोपेन ब्रह्मणः पञ्चमं शिरः । आवयोरन्तरे कोऽसौ बिभृयात्पुरुषाकृतिम्

Pagkaraan, nag-alab sa poot, sinunog niya ang ikalimang ulo ni Brahmā. “Sa pagitan nating dalawa, sino nga ba ang mag-aanyong tao at mag-aakalang makatatayo bilang tagapamagitan?”

Verse 40

विधिः संभावयेद्यावत्तावत्स त्रिविलोचनः । दृष्टः क्षणेन च महापुरुषो नीललोहितः

Habang si Brahmā (Vidhi) ay nagmumuni at nagsisikap na makilala Siya, sa isang kisapmata ay nasilayan ang Panginoong May Tatlong Mata—bilang ang Kataas-taasang Persona, si Nīlalohita, ang Rudra na bughaw at mapulang-singaw.

Verse 42

ब्रह्मोवाच । नीललोहित जाने त्वां मा भैषीश्चन्द्रशेखर । भालस्थलान्मम पुरा रुद्रः प्रादुरभूद्भवान्

Wika ni Brahmā: “O Nīlalohita, nakikilala kita. Huwag kang mangamba, O Candraśekhara. Noong unang panahon, mula sa bahagi ng aking noo, ikaw—si Rudra—ay nahayag.”

Verse 43

रोदनाद्रुद्रनामापि योजितोऽसि मया पुरा । मामेव शरणं याहि पुत्र रक्षाङ्करोमि ते

“Dahil sa iyong pag-iyak, noon pa’y ipinagkaloob Ko sa iyo ang pangalang ‘Rudra’. Ngayon, anak Ko, lumapit ka at sa Akin lamang manangan; tiyak na ipagkakaloob Ko sa iyo ang pag-iingat at pagkanlong.”

Verse 44

नन्दीश्वर उवाच । अथेश्वरः पद्मयोनेः श्रुत्वा गर्ववतीं गिरम् । चुकोपातीव च तदा कुर्वन्निव लयम्मुने

Sinabi ni Nandīśvara: Pagkaraan nito, ang Panginoon, nang marinig ang mapagmataas na pananalita ng Ipinanganak sa Loto (Brahmā), ay tila nag-alab sa galit sa sandaling yaon, O pantas—wari’y magpapasapit ng pagkalusaw sa mga daigdig.

Verse 45

स कोपतस्समुत्पाद्य पुरुषं भैरवं क्वचित् । प्रज्वलन्तं सुमहसा प्रीत्या च परमेश्वरः

Pagkaraan, mula sa Kanyang mabagsik na poot, iniluwal ng Kataas-taasang Panginoon ang isang nilalang—si Bhairava—na nagliliyab sa napakalaking liwanag; at ang Panginoon, nalulugod sa Kanyang sarili, ay tumingin sa pagpapakitang iyon nang may pagsang-ayon.

Verse 46

ईश्वर उवाच । प्राक्च पंकजजन्मासौ शास्यस्ते कालभैरव । कालवद्राजसे साक्षात्कालराजस्ततो भवान्

Wika ni Īśvara: “Noon, ang isinilang sa lotus na iyon (si Brahmā) ay dapat mong disiplinahin, O Kālabhairava. Maghahari ka na gaya ng Panahon mismo; tunay, hayag kang hari ng Kāla, kaya ikaw ay Kālarāja.”

Verse 47

विश्वं भर्तुं समर्थोसि भीषणाद्भैरवः स्मृतः । त्वत्तो भेष्यति कालोऽपि ततस्त्वं कालभैरवः

Ganap kang may kakayahang sumuporta sa buong sansinukob; dahil sa iyong nakapanghihilakbot na kamahalan, ikaw ay inaalala bilang “Bhairava.” Maging si Kāla (Panahon) ay nanginginig sa takot sa iyo; kaya ikaw ay “Kālabhairava,” ang Bhairava na humihigit at namamahala sa Panahon.

Verse 48

आमर्दयिष्यति भवान्रुष्टो दुष्टात्मनो यतः । आमर्दक इति ख्यातिं ततस्सर्वत्र यास्यसि

Sapagkat kapag ikaw ay nagngangalit, dudurugin mo ang mga may masamang loob; kaya mula noon, kikilalanin ka sa lahat ng dako sa pangalang “Āmardaka” (ang Dumudurog).

Verse 49

यतः पापानि भक्तानां भक्षयिष्यसि तत्क्षणात् । पापभक्षण इत्येव तव नाम भविष्यति

Sapagkat agad Mong lalamunin ang mga kasalanan ng mga deboto, kaya tunay na ang Iyong pangalan ay magiging “Pāpabhakṣaṇa”—ang Tagalamon ng kasalanan.

Verse 50

या मे मुक्तिपुरी काशी सर्व्वाभ्योऽहि गरीयसी । आधिपत्यं च तस्यास्ते कालराज सदैव हि

O Kālarāja, Panginoon ng Panahon at Kamatayan, ang Kāśī ang Aking lungsod ng paglaya, na higit sa lahat ng banal na pook. At sa lungsod na iyon, tunay ngang nasa iyo ang kapangyarihan—magpakailanman.

Verse 51

तत्र ये पातकिनरास्तेषां शास्ता त्वमेव हि । शुभाशुभं च तत्कर्म चित्रगुप्तो लिखिष्यति

Doon, para sa mga makasalanan, Ikaw lamang ang tunay na Hukom. At itatala ni Chitragupta ang kanilang karma—kapwa ang mabuti at ang masama.

Verse 52

नन्दीश्वर उवाच । एतान्वरान्प्रगृह्याथ तत्क्षणात्कालभैरवः । वामांगुलिनखाग्रेण चकर्त च विधेश्शिरः

Sinabi ni Nandīśvara: "Matapos tanggapin ang mga biyayang ito, sa sandaling iyon, pinutol ni Kālabhairava, gamit ang dulo ng kuko ng kanyang kaliwang daliri, ang ulo ni Vidhi (Brahmā)."

Verse 53

यदंगमपराध्नोति कार्यं तस्यैव शासनम् । अतो येन कृता निन्दा तच्छिन्नम्पञ्चमं शिरः

Kapag ang isang bahagi ng katawan ay nagkasala, ang parusa ay para sa bahaging iyon lamang. Samakatuwid, ang ikalimang ulo na siyang nagbitiw ng paninirang-puri ay pinutol.

Verse 54

अथ च्छिन्नं विधिशिरो दृष्ट्वा भीततरो हरिः । शातरुद्रियमन्त्रैश्च भक्त्या तुष्टाव शङ्करम्

Pagkatapos ay si Hari (Viṣṇu), nang makita ang pinutol na ulo ni Vidhī (Brahmā), ay lalong natakot; at nang may debosyon ay pinuri niya si Śaṅkara gamit ang mga mantra ng Śatarudrīya.

Verse 56

परब्रह्म शिवः साक्षात्सच्चिदानन्दलक्षणः । परमात्मा गुणातीत इति ज्ञानमवापतुः

Nakamtan nila ang tunay na pagkaunawa na si Śiva ay mismong Parabrahman, hayagang nahahayag bilang Sat-Cit-Ānanda—Pag-iral, Kamalayan, at Kaligayahan; na Siya ang Paramātmā, lampas sa lahat ng guṇa.

Verse 57

सनत्कुमार सर्वज्ञ शृणु मे परमं शुभम् । यावद्गर्वो भवेत्तावज्ज्ञानगुप्तिर्विशेषतः

O Sanatkumāra, ikaw na nakaaalam ng lahat—pakinggan mo ang aking lubhang mapalad na payo: habang nananatili ang pagmamataas, ang tunay na kaalaman ay lalo’t higit na natatago.

Verse 58

त्यक्त्वाभि मानं पुरुषो जानाति परमेश्वरम् । गर्विणं हन्ति विश्वेशो जातो गर्वापहारकः

Kapag tinalikuran ng tao ang pagmamataas sa sarili, saka niya tunay na nakikilala si Parameśvara (Kataas-taasang Panginoon). Si Viśveśa, Panginoon ng sansinukob, ay pumupuksa sa mapagmataas; tunay, Siya’y nahahayag bilang tagapag-alis ng pagmamataas.

Verse 59

अथ विष्णुविधी ज्ञात्वा विगर्वौ परमेश्वरः । प्रसन्नोऽभून्महादेवोऽकरोत्तावभयौ प्रभुः

Pagkaraan, ang Kataas-taasang Panginoon na si Mahādeva, nang maunawaan ang asal at layon nina Viṣṇu at Brahmā at makita silang napakumbaba mula sa pagmamataas, ay naging mapagpala at mahabagin; at ang Soberanong iyon ay nagkaloob sa kanilang dalawa ng kawalang-takot.

Verse 60

आश्वास्य तौ महादेवः प्रीतः प्रणतवत्सलः । प्राह स्वां मूर्तिमपरां भैरवन्तं कपर्दिनम्

Matapos aliwin ang dalawang iyon, si Mahādeva—nalulugod at laging mahabagin sa mga yumuyukod na may pagsuko—ay nagsalita tungkol sa isa pa Niyang nahayag na anyo: si Bhairava, ang Panginoong may buhol-buhol na buhok.

Verse 61

महादेव उवाच । त्वया मान्यो विष्णुरसौ तथा शतधृतिः स्वयम् । कपालम्वैधसम्वापि नीललोहित धारय

Wika ni Mahādeva: “Dapat mong parangalan si Viṣṇu, gayundin si Śatadhṛti (Brahmā) mismo. At, O Nīlalohita, dapat mo ring dalhin ang bungo na pag-aari ni Vaidhasa (Brahmā).”

Verse 62

ब्रह्महत्यापनोदाय व्रतं लोकाय दर्शय । चर त्वं सततं भिक्षां कपालव्रतमाश्रितः

Upang mapawi ang kasalanan ng pagpatay sa Brahmana at maging halimbawa sa daigdig, tuparin mo ang panatang ito. Laging maglakbay at mamuhay sa limos sa lahat ng oras, yamang tinanggap mo ang Kapāla-vrata (panatang may dalang bungo).

Verse 63

इत्युक्त्वा पश्यतस्तस्य तेजोरूपः शिवोऽब्रवीत् । उत्पाद्य चैकां कन्यान्तु ब्रह्महत्याभिविश्रुताम्

Pagkasabi nito, si Śiva—na nahayag bilang maningning na liwanag—ay nagsalita sa kanya habang siya’y nakatingin. At lumikha Siya ng isang dalagang kilala bilang Brahmahatyā, ang kasalanang isinakatawan ng pagpatay sa Brahmana.

Verse 64

यावद्वाराणसीन्दिव्याम्पुरीमेषां गमिष्यति । तावत्त्वं भीषणे कालमनुगच्छोग्ररूपिणम्

“Hangga’t ang mga ito’y patungo sa banal na lungsod ng Vārāṇasī, sa gayong tagal ay sumunod ka sa likuran ng kakila-kilabot na Kāla (Kamatayan), taglay ang mabagsik na anyo.”

Verse 65

सर्वत्र ते प्रवेशोऽस्ति त्यक्त्वा वाराणसीं पुरीम् । वाराणसीं यदा गच्छेत्तन्मुक्तां भव तत्क्षणात्

“Maaari kang pumasok sa lahat ng dako, maliban sa lungsod ng Vārāṇasī. Ngunit sa sandaling ikaw ay makarating sa Vārāṇasī, maging malaya (mukti) ka agad.”

Verse 66

नन्दीश्वर उवाच । नियोज्य तामिति तदा ब्रह्महत्यां च ताम्प्रभुः । महाद्भुतश्च स शिवोऽप्यन्तर्धानमगात्ततः

Sinabi ni Nandīśvara: Nang maitakda na niya—ang Brahmahatyā—sa landas na itinadhana, ang Panginoon, ang kahanga-hangang Śiva, ay naglaho mula roon.

Verse 99

भीतो हिरण्यगर्भोऽपि जजाप शतरुद्रियम् । इत्थं तौ गतगर्वौ हि संजातौ तत्क्षणान्मुने

Maging si Hiraṇyagarbha (Brahmā), sa tindi ng takot, ay bumigkas ng Śatarudrīya. Kaya, O pantas, sa mismong sandaling iyon, kapwa sila napawi ang pagmamataas.

Verse 416

त्रिशूलपाणिर्भालाक्षो नागोडुपविभूषणः । हिरण्यगर्भस्तं दृष्ट्वा विहसन्प्राह मोहितः

May trident sa kamay, may matang nasa noo, at pinalamutian ng mga ahas at gasuklay na buwan; nang makita Siya ni Hiraṇyagarbha (Brahmā), siya’y napangiti at, sa pagkahibang, ay nagsalita.