Sunartaka-Naṭa Avatāra and Pārvatī’s Boon-Request (Śiva as the Testing Benefactor)

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ शिवस्य परमात्मनः । अवतारं शृणु विभोस्सुनर्तकनटाह्वयम्

Wika ni Nandīśvara: “O Sanatkumāra, ang lubos na nakaaalam—pakinggan mo ang paglusong (avatāra) ni Śiva, ang Kataas-taasang Sarili, ang Panginoong sumasaklaw sa lahat, na tanyag sa pangalang Sunartaka, ang Banal na Mananayaw.”

Verse 2

यदा हि कालिका देवी पार्वती हिमवत्सुता । तेपे तपस्तुविमलं वनं गत्वा शिवाप्तये

Nang panahong iyon, ang Diyosa Kālikā—si Pārvatī, anak na babae ni Himavān—ay nagtungo sa gubat at nagsagawa ng dalisay at walang dungis na pagtitika upang makamtan ang Panginoong Śiva.

Verse 3

तदा शिवः प्रसन्नो भूत्तस्यास्सुतपसो मुने । तद्वृत्तसुपरीक्षार्थं वरं दातुम्मुदा ययौ

Noon, nalugod si Panginoong Śiva sa marangal na pag-aayuno at pagtitika ng pantas. At upang lubusang subukin ang katatagan ng kanyang asal, masayang lumabas si Śiva upang ipagkaloob ang isang biyaya.

Verse 4

स्वरूपन्दर्शयामास तस्यै सुप्रीतमानसः । वरम्ब्रूहीति चोवाच तां शिवां शंकरो मुने

O pantas, si Śaṅkara, na lubos na nalugod ang puso, ay ipinakita ang Kanyang tunay na anyo sa mapalad na diyosa at sinabi, “Magsalita—pumili ka ng biyaya.”

Verse 5

तच्छ्रुत्वा शम्भुवचनं दृष्ट्वा तद्रूपमुत्तमम् । सुजहर्ष शिवातीव प्राह तं सुप्रणम्य सा

Nang marinig niya ang mga salita ni Śambhu at makita ang Kanyang pinakadakilang anyo, siya’y labis na nagalak kay Śiva; at matapos yumukod nang may malalim na paggalang, siya’y nagsalita sa Kanya.

Verse 6

पार्वत्युवाच । यदि प्रसन्नो देवेश मह्यं देयो वरो यदि । पतिर्भव ममेशान कृपां कुरु ममोपरि

Wika ni Pārvatī: “O Panginoon ng mga diyos, kung Ikaw ay nalulugod at kung may biyayang igagawad sa akin, O Īśāna, maging asawa Ka nawa; ipagkaloob Mo ang Iyong habag sa akin.”

Verse 7

पितुर्गृहे मया सम्यग्गम्यते त्वदनुज्ञया । गन्तव्यम्भवता नाथ मत्पितुः पार्श्वतः प्रभो

Sa iyong pahintulot, marapat akong pumunta sa bahay ng aking ama. Ngunit ikaw, O Panginoon at Guro, O Prabhu, ay nararapat ding pumaroon at manatili sa tabi ng aking ama.

Verse 8

याचस्व मान्ततो भिक्षुः ख्यापयंश्च यशः शुभम् । पितुर्मे सफलं सर्वं कुरु प्रीत्या गृहा श्रमम्

Pagkatapos, O banal na pulubi, humingi ka ng limos sa akin at ipahayag ang iyong mapalad na karangalan. Sa pag-ibig, gawin mong mabunga ang buong buhay-pamilya ng aking ama at lahat ng kanyang pagsisikap.

Verse 9

ततो यथोक्तविधिना कर्तुमर्हसि भो प्रभो । विवाहं त्वं महेशान देवानां कार्य्यसिद्धये

Kaya nga, O Panginoon, isagawa Mo ang kasal ayon sa itinakdang ritwal, O Maheśāna, upang matupad ang layunin ng mga deva.

Verse 10

कामं मे पूरय विभो निर्विकारो भवान्सदा । भक्तवत्सलनामा हि तव भक्तास्म्यमहं सदा

O Panginoong sumasaklaw sa lahat, tuparin Mo ang aking taimtim na hangarin. Ikaw ay laging di-nagbabago at di-nadadapuan ng pagbabago. Tunay, kilala Ka bilang mapagmahal sa mga deboto; kaya ako’y laging deboto Mo.

Verse 11

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्तस्स तया शंभुर्महेशो भक्तवत्सलः । तथास्त्विति वचः प्रोच्यान्तर्हितस्स्वगिरिं ययौ

Sinabi ni Nandīśvara: Nang masabi niya iyon, si Śambhu—si Maheśa na laging mapagmahal sa mga deboto—ay sumagot, “Mangyari nawa.” Pagkasabi nito, naglaho Siya sa paningin at nagtungo sa sarili Niyang bundok na tahanan.

Verse 12

पार्वत्यपि ततः प्रीत्या स्वसखीभ्यां वयोन्विता । जगाम स्वपितुर्गेहं रूपं कृत्वा तु सार्थकम्

Pagkaraan, si Pārvatī man—puspos ng galak at ngayo’y ganap na sa gulang—ay nagtungo sa tahanan ng kanyang ama kasama ang dalawa niyang matatalik na kasama, matapos gawing ganap na mapalad at angkop ang kanyang anyo at kagandahan para sa banal niyang layon.

Verse 13

पार्वत्यागमनं श्रुत्वा मेनया स हिमाचलः । परिवारयुतो द्रष्टुं स्वसुतां तां ययौ मुदा

Nang marinig mula kay Menā na dumating na si Pārvatī, si Himācala (Himalaya), kasama ang mga kasamahan at sambahayan, ay masayang nagtungo upang masilayan ang sarili niyang anak na babae.

Verse 14

दृष्ट्वा तां सुप्रसन्नास्यामानयामासतुर्गृहम् । कारयामासतुः प्रीत्या महानन्दी महोत्सवम्

Nang makita nila siya na ang mukha’y nagniningning sa galak, dinala nila siya sa tahanan. Pagkaraan, sa pag-ibig at debosyon, ipinagdiwang nila ang isang dakilang pista ng kagalakan.

Verse 15

धनन्ददौ द्विजादिभ्यो मेनागिरिवरस्तथा । मंगलं कारयामास सवेदध्वनिमादरात्

Pagkaraan, ang marangal na panginoon ng Bundok Menā (Himalaya) ay nagkaloob ng yaman at mga handog sa mga brahmana at iba pang pinararangalan. Sa taimtim na paggalang, ipinagawa niya ang mga mapalad na ritwal, kasabay ng malakas na pag-awit ng mga Veda.

Verse 16

ततः स्वकन्यया सार्द्धमुवास प्रांगणे मुदा । मेना च हिमवाञ्छैलः स्नातुं गंगां जगाम सः

Pagkatapos, nanahan siya nang masaya sa looban kasama ang sarili niyang anak na babae. At si Menā, kasama si Himavān—ang marangal na panginoon ng kabundukan—ay nagtungo sa Gaṅgā upang maligo at magpakabanal.

Verse 17

एतस्मिन्नन्तरे शम्भुः सुलीलो भक्तवत्सलः । सुनर्तकनटो भूत्वा मेनकासन्निधिं ययौ

Samantala, si Śambhu—mapaglaro sa Kanyang banal na līlā at mapagmahal sa mga deboto—ay nag-anyong isang napakahusay na mananayaw-aktor at nagtungo sa harapan ni Menakā.

Verse 18

शृंगं वामे करे धृत्वा दक्षिणे डमरुन्तथा । पृष्ठे कन्थां रक्तवासा नृत्यगानविशारदः

Hawak Niya ang sungay sa kaliwang kamay at ang ḍamaru sa kanang kamay; may balabal sa likod at nakadamit na pula, Siya’y lubhang bihasa sa sayaw at awit.

Verse 19

ततस्तु नटरूपोऽसौ मेनकाप्रांगणे मुदा । चक्रे स नृत्यं विविधं गानञ्चाति मनोहरम्

Pagkaraan, Siya—na nag-anyong Natarāja, ang Kataas-taasang Mananayaw—ay masayang nagsayaw sa bakuran ni Menakā ng sari-saring anyo ng sayaw, kalakip ang lubhang kaakit-akit na awit.

Verse 20

शृंगञ्च डमरुन्तत्र वादयामास सुध्वनिम् । महोतिं विविधाम्प्रीत्या स चकार मनोहराम्

Doon ay masaya Niyang pinatunog ang sungay at ang ḍamaru, na nagluwal ng matamis na alingawngaw; at sa mapagmahal na galak, isinagawa Niya ang maraming maringal at kaakit-akit na pagdiriwang na banal.

Verse 21

तन्द्रष्टुं नागरास्सर्वे पुरुषाश्च स्त्रियस्तथा । आजग्मुस्सहसा तत्र बाला वृद्धा अपि ध्रुवम्

Upang masilayan Siya, ang lahat ng taga-lungsod—lalaki at babae—ay nagmadaling nagtipon doon; tunay, pati mga bata at matatanda ay dumating din.

Verse 22

श्रुत्वा संगीतं तन्दृष्ट्वा सुनृत्यं च मनोहरम् । सहसा मुर्मुहुः सर्वे मेनापि च तदा मुने

O pantas, nang marinig ang musika at makita ang napakabanayad, kaaya-aya at kaakit-akit na sayaw na iyon, ang lahat ay biglang nabighani hanggang sa mahimatay—gayundin si Mēnā noon.

Verse 23

ततो मेनाशु रत्नानि स्वर्णपात्रस्थितानि च । तस्मै दातुं ययौ प्रीत्या तदूतिप्री तमानसा

Pagkaraan, dali-daling tinipon ni Mēnā ang mga hiyas na nakalagak sa mga sisidlang ginto, at sa pusong nag-uumapaw sa galak dahil sa mapalad na sandaling iyon, masaya siyang nagtungo upang ihandog ang mga iyon sa kanya.

Verse 24

तानि न स्वीचकारासौ भिक्षां चेते शिवां च ताम् । पुनस्तु नृत्यं गानं च कौतुकात्कर्तुमुद्यतः

Hindi niya tinanggap ang mga handog na iyon; sa halip, humingi siya ng limos sa mapalad na Ginang na si Śivā. Pagkaraan, dahil sa mapaglarong pag-uusisa, muli siyang nagsimulang sumayaw at umawit.

Verse 25

मेना तद्वचनं श्रुत्वा चुकोपाति सुविस्मिता । भिक्षुकम्भर्त्सयामास बहिष्कर्तुमियेष सा

Nang marinig ang mga salitang iyon, si Menā—lubhang namangha—ay nag-alab sa galit. Pinagalitan niya ang pulubing asceta at nagpasyang itaboy siya palabas ng bahay.

Verse 26

एतस्मिन्नन्तरे तत्र गंगातो गिरिराड्ययौ । ददर्श पुरतो भिक्षुं प्रांगणस्थं नराकृतिम्

Sa sandaling iyon, dumating doon mula sa Gaṅgā ang hari ng mga bundok. Sa kanyang harapan, nakita niya ang isang pulubing asceta—may anyong tao—na nakatayo sa looban.

Verse 27

श्रुत्वा मेनामुखाद्वृत्तन्तत्सर्वं सुचुकोप सः । आज्ञां चकारानुचरान्बहिः कर्तुं च भिक्षुकम्

Nang marinig mula mismo sa bibig ni Menā ang buong pangyayari, siya ay nag-alab sa matinding galit. Pagkaraan, inutusan niya ang kanyang mga tagasunod na itaboy palabas ang pulubing asceta.

Verse 28

महाग्निमिव दुःस्पर्शं प्रज्वलन्तं सुतेजसम् । न शशाक बहिः कर्तुं कोऽपि तं मुनिसत्तम

O pinakamahusay sa mga pantas, siya’y naglalagablab sa maningning na liwanag—di-malapitan na parang malaking apoy; at walang sinuman ang nakayang itaboy o alisin siya mula roon.

Verse 29

ततः स भिक्षुकस्तात नानालीलाविशारदः । दर्शयामास शैलाय स्वप्रभावमनन्तकम्

Pagkatapos, O minamahal, ang mendikanteng iyon—dalubhasa sa maraming banal na līlā—ay ipinamalas sa Bundok (Himālaya) ang sarili Niyang walang-hanggang kadakilaan at kapangyarihan.

Verse 30

शैलो ददर्श तन्तत्र विष्णुरूपधरन्द्रुतम् । ततो ब्रह्मस्वरूपं च सूर्य्यरूपं ततः क्षणात्

Doon, nakita ni Śaila ang Panginoon na mabilis na nag-anyong Viṣṇu; saka sa isang kisap, nagpakita Siya bilang Brahmā, at agad pagkaraan ay bilang Araw. Sa gayon inihayag ng Kataas-taasang Panginoon ang Kanyang sari-saring anyo na walang hangganan.

Verse 31

ततो ददर्श तं तात रुद्ररूपं महाद्भुतम् । पार्वती सहितं रम्यं विहसन्तं सुतेजसम्

Pagkaraan, mahal na anak, nasilayan niya ang kamangha-manghang anyo ni Rudra—napakaganda at maningning—na marahang tumatawa, at nakaupo sa ligaya kasama si Pārvatī.

Verse 32

एवं सुबहुरूपाणि तस्य तत्र ददर्श सः । सुविस्मितो बभूवाशु परमानन्दसंप्लुतः

Kaya nga, nasilayan niya roon ang napakaraming anyo ng Panginoon. Agad siyang napuno ng pagkamangha at nalubog sa sukdulang kaligayahan.

Verse 33

अथासौ भिक्षुवर्यो हि तस्मात्तस्याश्च सूतिकृत् । भिक्षां ययाचे दुर्गान्तान्नान्यज्जग्राह किञ्चन

Pagkatapos, ang pinakadakilang pulubi-monghe—na nagsagawa ng mga ritwal sa panganganak para sa kanya—ay humingi ng limos sa kanya at sa babae, tanging sapat upang marating ang susunod na mahirap na bahagi ng paglalakbay; wala na siyang tinanggap na iba pa.

Verse 34

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां सुनर्तकनटाह्वशिवावतारवर्णनंनाम चतुस्त्रिंशोध्यायः

Kaya nga, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa Ikatlong Aklat, sa loob ng Śatarudra Saṃhitā, nagtatapos ang ika-34 na kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng pagkakatawang-tao ni Panginoong Śiva na tinatawag na Sunartaka (Banal na Mananayaw/Artista).”

Verse 35

तदा बभूव सुज्ञानं मेनाशैलेशयोरपि । आवां शिवो वञ्चयित्वा गतवान्स्वालयं विभुः

Noon, sumibol ang tunay na pagkaunawa maging kina Menā at sa Panginoon ng bundok: “Matapos tayong malampasan sa paraan ng Kanyang hiwaga, ang laganap-sa-lahat na Panginoong Śiva ay nagbalik na sa Kanyang sariling tahanan.”

Verse 36

अस्मै देया स्वकन्येयं पार्वती सुतप स्विनी । एवं विचार्य च तयोः शिवेभक्तिरभूत्परा

“Ang mismong anak na babae natin—si Pārvatī, ang dakilang asceta—ay dapat ibigay sa kanya (sa pag-aasawa).” Sa gayong pagninilay, silang dalawa ay naging may sukdulang debosyon kay Panginoong Śiva.

Verse 37

अतो रुद्रो महोतीश्च कृत्वा भक्तमुदावहम् । विवाहं कृतवान्प्रीत्या पार्वत्या स विधानतः

Pagkaraan, si Rudra—ang dakilang Panginoon—ay ipinamalas ang mapalad na kagalingan ng Kanyang deboto, at masayang isinagawa ang kasal kay Pārvatī, ayon sa banal na ritwal at wastong kautusan.

Verse 38

इति प्रोक्तस्तु ते तात सुनर्तकनटाह्वयः । शिवावतारो हि मया शिवावाक्यप्रपूरकः

Kaya nga, mahal kong anak, nasabi ko na sa iyo ang tungkol sa tinatawag na Sunartaka, na tinatawag ding Naṭa. Siya nga ay isang pagkakatawang-tao ni Śiva, na aking ipinamalas upang ganap na matupad ang mismong salita at kalooban ng Panginoong Śiva.

Verse 39

इदमाख्यानमनघं परमं व्याहृतम्मया । य एतच्छृणुयात्प्रीत्या स सुखी गतिमाप्नुयात्

Ipinahayag ko na ang salaysay na ito na walang dungis at kataas-taasan. Sinumang makinig dito nang may pag-ibig at debosyon ay magiging maligaya at makakamit ang pinagpalang kalagayan—lumalapit sa landas ng paglaya ni Śiva.