Shiva Purana — Satarudra Samhita, Shloka 14

Yatinātha-līlā: Śiva’s Test of the Bhilla Devotees at Arbuda Mountain

Devanagari script

स्त्रियं बहिश्च निष्कास्य कथं स्थेयं मया बहे । यतेरन्यत्र गमनमधर्म्मकरमात्मनः

Transliteration

striyaṃ bahiśca niṣkāsya kathaṃ stheyaṃ mayā bahe | yateranyatra gamanamadharmmakaramātmanaḥ

Translation

Matapos itaboy ang babae sa labas, paano ako mananatili sa labas? Para sa isang yati (mapagpigil na renunsyante), ang pagpunta sa ibang dako mula sa lugar ng panata ay nagiging sanhi ng adharma sa sarili.

Word by Word

• स्त्रियम्: a woman
• स्त्रियम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• बहिः: outside
• बहिः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: बहिः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• निष्कास्य: having expelled/driven out
• निष्कास्य: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: निष्+कस् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया “having driven out”

• कथम्: how?
• कथम्: Prashna (प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)

• स्थेयम्: should I remain/stand
• स्थेयम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: तव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय “to be stood/should remain”

• मया: by me / I
• मया: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; त्रितीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• बहे: O many/abundant one (vocative)
• बहे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (vocative), एकवचन; विशेषणरूपेण संबोधन

• यतेः: of an ascetic
• यतेः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: यति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• अन्यत्र: elsewhere
• अन्यत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• गमनम्: going
• गमनम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गम् (धातु)
• Form: ल्युट्-प्रत्ययान्त कृदन्त-नाम (verbal noun), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• अधर्मकरम्: producing adharma / unrighteous
• अधर्मकरम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अधर्म-कर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (अधर्मं करोति इति); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• आत्मनः: of oneself
• आत्मनः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

Speaker

An ascetic (yati) speaking within Suta Goswami’s narration to the sages

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It emphasizes yati-dharma: a renunciate protects inner purity by avoiding situations that disturb vows, and by not abandoning the discipline of staying within the proper bounds of conduct.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

In Shaiva practice, steadiness (niyama) and self-restraint support focused Linga-worship; the verse highlights that uncontrolled movement and agitation weaken the one-pointed devotion needed for Saguna Shiva upasana.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Maintain vrata and restraint: remain steady in one’s vowed observances, support the mind with japa of the Panchakshara (Om Namaḥ Śivāya), and keep disciplined purity suitable for worship.