दुर्वाससः तपः-प्रभावः तथा देवाः ब्रह्म-विष्ण्वोः शरणागमनम् | Durvāsā’s Tapas and the Devas’ Appeal to Brahmā and Viṣṇu

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । अथान्यच्चरितं शम्भो श्शृणु प्रीत्या महामुने । यथा बभूव दुर्वासाश्शंकरो धर्महेतवे

Wika ni Nandīśvara: Ngayon, O dakilang muni, pakinggan nang may debosyon ang isa pang banal na salaysay tungkol kay Śambhu—kung paanong si Śaṅkara ay nagpakita bilang Durvāsā upang itatag at ipagtanggol ang Dharma.

Verse 2

ब्रह्मपुत्रो वभूवातितपस्वी ब्रह्मवित्प्रभुः । अनसूयापति र्धीमान्ब्रह्माज्ञाप्रतिपालकः

Siya’y isinilang bilang anak ni Brahmā—isang muning sukdulang mahigpit sa tapas, nakakakilala sa Brahman, at makapangyarihang panginoon. Siya ang naging asawa ni Anasūyā, marunong sa paghatol, at matatag sa pagtupad sa utos ni Brahmā.

Verse 3

सुनिर्देशाद्ब्रह्मणो हि सस्त्रीकः पुत्रकाम्यया । स त्र्यक्षकुलनामानं ययौ च तपसे गिरिम्

Sa malinaw na tagubilin ni Brahmā, siya—kasama ang kanyang asawa at may hangaring magkaanak—ay nagtungo sa bundok na tanyag sa pangalang Tryakṣa-kula upang magsagawa ng tapas.

Verse 4

प्राणानायम्य विधिवन्निर्विन्ध्यातटिनीतटे । तपश्चचार सुमहदद्वन्द्वोऽब्दशतम्मुनिः

Matapos ayusin ang hininga-buhay sa pamamagitan ng prāṇāyāma ayon sa itinakdang disiplina, isinagawa ng muni ang napakadakilang tapas sa pampang ng ilog Nirvindhyā—malaya sa mga salungatan—sa loob ng ganap na sandaang taon.

Verse 5

य एक ईश्वरः कश्चिदविकारो महाप्रभुः । स मे पुत्रवरं दद्यादिति निश्चितमानसः

Taglay ang pusong matatag ang pasiya, naisip niya: “Yaong Nag-iisang Panginoon—di-nagbabago, ang Kataas-taasang Makapangyarihang Guro—nawa’y ipagkaloob Niya sa akin ang biyaya ng isang marangal na anak na lalaki.”

Verse 6

बहुकालो व्यतीयाय तस्मिंस्तपति सत्तपः । आविर्बभूव तत्कात्तु शुचिर्ज्वाला महीयसी

Pagkaraan ng mahabang panahon, habang ang marangal na asceta ay patuloy sa masidhing tapas, mula sa init ng kanyang pagninilay-disiplina ay nahayag ang isang napakalaki, dalisay, at maningning na liyab—isang mapalad na pagpapakita na isinilang sa tapas, na nagbubunyag ng kapangyarihan ng Panginoon na tumutugon sa matatag na pagsasanay.

Verse 7

तया सन्निखिला लोका दग्धप्राया मुनीश्वराः । तथा सुरर्षयः सर्वे पीडिता वासवादयः

Dahil sa makapangyarihang pagpapakitang iyon, ang lahat ng daigdig ay wari’y nasunog; ang mga dakilang muni ay halos malipol. Gayundin, ang lahat ng banal na rishi at ang mga deva, mula kay Vāsava (Indra), ay napighati at pinahirapan.

Verse 8

अथ सर्वे वासवाद्या सुराश्च मुनयो मुने । ब्रह्मस्थानं ययुश्शीघ्रं तज्ज्वालातिप्रपीडिताः

Pagkaraan, O muni, ang lahat ng deva mula kay Vāsava (Indra) at ang mga rishi, na dinadaganan ng matinding liyab mula sa liwanag na iyon, ay nagmadaling tumungo sa tahanan ni Brahmā upang humanap ng kanlungan at payo.

Verse 9

नत्वा नुत्वा विधिन्देवास्तत्स्वदुःखन्न्यवेदयन् । ब्रह्मा सह सुरैस्तात विष्णुलोकं ययावरम्

Pagyukod at pagpuri kay Vidhi (Brahmā), inihayag ng mga deva ang kanilang sariling dalamhati. Pagkaraan, si Brahmā, kasama ang mga deva, O minamahal, ay nagtungo sa kaharian ni Viṣṇu.

Verse 10

तत्र गत्वा रमानाथं नत्वा नुत्वा विधिस्सुरैः । स्वदुःखन्तत्समाचख्यौ विष्णवेऽनन्तकं मुने

Pagdating doon, si Brahmā, kasama ang mga diyos, ay yumukod at nagpuri kay Rāmānātha (Panginoong Viṣṇu) ayon sa ritwal. Pagkaraan, O pantas, ipinaliwanag niya kay Viṣṇu ang dalamhati at pagdurusang dumapo sa kanya.

Verse 11

विष्णुश्च विधिना देवै रुद्रस्थानं ययौ द्रुतम् । हरं प्रणम्य तत्रेत्य तुष्टाव परमेश्वरम्

Pagkaraan, si Viṣṇu, kasama si Brahmā at ang iba pang mga diyos, ay mabilis na nagtungo sa banal na tahanan ni Rudra. Pagdating doon, yumukod siya kay Hara (Śiva) at nagpuri sa Kataas-taasang Panginoon, si Parameśvara.

Verse 12

स्तुत्वा बहुतया विष्णुं स्वदुःखं च न्यवेदयत् । शर्वं ज्वालासमुद्भूतमत्रेश्च तपसः परम्

Matapos purihin nang matagal si Viṣṇu, inihain niya ang sariling dalamhati. Isinalaysay niya si Śarva (Śiva) na sumilang na parang naglalagablab na apoy, at ang sukdulang tapasya ng pantas na si Atri.

Verse 13

अथ तत्र समेस्तास्तु ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । मुने संमन्त्रयाञ्चक्रुरन्योन्यं जगतां हितम्

Pagkaraan, O pantas, nagtipon doon sina Brahmā, Viṣṇu, at Maheśvara (Śiva); at sila’y nagpayuhan sa isa’t isa para sa kapakanan ng mga daigdig.

Verse 14

तदा ब्रह्मादयो देवास्त्रयस्ते वरदर्षभाः । जग्मुस्तदाश्रमं शीघ्रं वरन्दातुन्तदर्षये

Noon, ang tatlong diyos na pinangungunahan ni Brahmā—mga tagapagkaloob ng biyaya at pinakadakila sa mga deva—ay nagmadaling nagtungo sa ashram na iyon upang igawad ang isang kaloob sa pantas na iyon.

Verse 15

स्वचिह्नचिह्नितांस्तान्स दृष्ट्वात्रिर्मुनिसत्तमः । प्रणनाम च तुष्टाव वाग्भिरिष्टाभिरादरात्

Nang makita silang may tatak ng kani-kanilang natatanging palatandaan, ang dakilang pantas na si Atri—pinakamainam sa mga nakakakita—ay yumukod at nagpatirapa, at may mapitagang pag-ibig na pumuri sa kanila sa mga salitang kaaya-aya at angkop.

Verse 16

ततस्स विस्मितो विप्रस्तानुवाच कृताञ्जलिः । ब्रह्मपुत्रो विनीतात्मा ब्रह्मविष्णुहराभिधान्

Pagkaraan, ang brāhmaṇa na iyon, namangha, ay nagsalita sa kanila nang nakatiklop ang mga kamay. Ang mapagpakumbabang anak ni Brahmā ay nagsalita sa mga nagtataglay ng mga pangalang Brahmā, Viṣṇu, at Hara.

Verse 17

अत्रिरुवाच । हे ब्रह्मन् हे हरे रुद्र पूज्यास्त्रिजगताम्मताः । प्रभवश्चेश्वराः सृष्टिरक्षासंहारकारकाः

Sinabi ni Atri: “O Brahman! O Hari! O Rudra! Kayo’y kinikilalang karapat-dapat sambahin ng tatlong daigdig. Kayo ang mga banal na Panginoon—ang pinagmumulan—na nagsasagawa ng paglikha, pag-iingat, at paglalansag.”

Verse 18

एक एव मया ध्यात ईश्वरः पुत्रहेतवे । यः कश्चिदीश्वरः ख्यातो जगतां स्वस्त्रिया सह

Upang magtamo ng isang anak na lalaki, nagmuni-muni ako sa iisang Panginoon lamang—sa mismong Īśvara na kilala bilang Kataas-taasang Tagapamahala ng mga daigdig, kasama ang Kanyang banal na Konsorte.

Verse 19

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां दुर्वासश्चरित्रवर्णनं नामैकोनविंशोऽध्यायः

Sa gayon, sa kagalang-galang na Śiva Mahāpurāṇa, sa Ikatlong Aklat, ang Śatarudra-saṃhitā, nagtatapos ang ikalabinsiyam na kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Buhay at mga Gawa ni Durvāsā.”

Verse 20

इति श्रुत्वा वचस्तस्य प्रत्यूचुस्ते सुरास्त्रयः । यादृक्कृतस्ते संकल्पस्तथैवाभून्मुनीश्वर

Nang marinig ang kanyang mga salita, sumagot ang tatlong diyos: “O panginoon sa mga pantas, kung paanong nabuo ang iyong pasiya, gayon din ito tunay na naganap.”

Verse 21

वयं त्रयो भवेशानास्समाना वरदर्षभाः । अस्मदंशभवास्तस्माद्भविष्यन्ति सुतास्त्रयः

Kaming tatlo ay magkakapantay—mga Panginoon ng pag-iral, O pinakadakila sa mga tagapagkaloob ng biyaya. Kaya mula sa aming sariling bahagi ay isisilang ang tatlong anak na lalaki.

Verse 22

विदिता भुवने सर्वे पित्रोः कीर्तिविवर्द्धनाः । इत्युक्तास्ते त्रयो देवास्स्वधामानि ययुर्मुदा

“Kayong tatlo ay tanyag sa lahat ng daigdig bilang mga nagpapalago ng dangal ng inyong mga magulang.” Sa gayong pananalita, ang tatlong banal na iyon ay masayang lumisan patungo sa kani-kanilang makalangit na tahanan.

Verse 23

वरं लब्ध्वा मुनिस्सोऽथ जगाम स्वाश्रमं मुदा । युतोऽनुसूयया प्रीतो ब्रह्मानंदप्रदो मुने

Matapos matamo ang biyaya, ang pantas ay masayang nagtungo sa sarili niyang ashram. Kasama si Anasūyā at puspos ng galak, siya’y naging tagapagkaloob ng kaligayahang Brahman, O pantas.

Verse 24

अथ ब्रह्मा हरिश्शम्भुरवतेरुः स्त्रियां ततः । पुत्ररूपैः प्रसन्नात्मनानालीला प्रकाशकाः

Pagkaraan, si Brahmā, si Hari (Viṣṇu), at si Śambhu (Śiva) ay bumaba sa babaeng iyon; at sa pag-aanyong mga anak na lalaki, ang mga Panginoong may payapang diwa ay naghayag ng maraming banal na līlā, ang kanilang mga gawaing paglalaro ng Diyos.

Verse 25

विधेरंशाद्विधुर्जज्ञेऽनसूयायां मुनीश्वरात् । आविर्बभूवोदधितः शिप्तो देवेस्स एव हि

Mula sa isang bahagi ni Brahmā (ang Tagapag-ayos), isinilang ang diyos ng Buwan (Vidhū) mula sa dakilang muni na si Atri sa sinapupunan ni Anasūyā. Tunay nga, ang Panginoon ng mga deva ring iyon ay nagpakita kalaunan mula sa karagatan, dahil sa isang sumpa.

Verse 26

विष्णोरंशात्स्त्रियान्तस्यामत्रेर्दत्तो व्यजायत । संन्यासपद्धतिर्येन वर्द्धिता परमा मुने

O kataas-taasang pantas, mula sa isang bahagi ni Viṣṇu ay isinilang si Dattātreya sa asawa ni Atri; sa pamamagitan niya, ang pinakadakilang landas ng saṃnyāsa—ang banal na pagtalikod—ay naitatag at lalo pang pinalawak.

Verse 27

दुर्वासा मुनिशार्दूलः शिवांशान्मुनिसत्तमः । जज्ञे तस्यां स्त्रियामत्रेर्वरधर्मप्रवर्तकः

Mula sa isang bahagi ni Śiva ay isinilang si Durvāsā, ang “tigre” sa hanay ng mga muni at ang pinakamainam na asceta. Ipinanganak siya sa babaeng iyon (asawa ni Atri) at naging tagapagtaguyod ng dakilang dharma.

Verse 28

भूत्वा रुद्रश्च दुर्वासा ब्रह्मतेजोविवर्द्धनः । चक्रे धर्मपरीक्षाञ्च बहूनां स दयापरः

Sa pagiging Rudra bilang muni na si Durvāsā—ang nagpapalago sa ningning ng brahmanikong tejas—sinubok niya ang katuwiran ng marami; gayunman, nanatili siyang laging nakatuon sa habag.

Verse 29

सूर्यवंशे समुत्पन्नो योऽम्बरीषो नृपोऽभवत् । तत्परीक्षामकार्षीत्स तां शृणु त्वं मुनीश्वर

Sa angkan ng Sūrya ay sumilang ang isang haring nagngangalang Ambarīṣa. Isinagawa niya ang isang pagsubok; pakinggan mo ang salaysay na iyon, O panginoon ng mga muni.

Verse 30

सोऽम्बरीषो नृपवरः सप्तद्वीपरसापतिः । नियमं हि चकारासावेकादश्या व्रते दृढम्

Si Haring Ambarīṣa, ang dakilang pinuno at tagapaghari ng mga lupain ng pitong kontinente, ay nagsagawa ng mahigpit na pagtalima, matatag na nanindigan sa banal na panatang Ekādaśī.

Verse 31

एकादश्या व्रतं कृत्वा द्वादश्यां चैव पारणाम् । करिष्यामीति सुदृढसंकल्पस्तु नराधिपः

Matapos isagawa ang panatang Ekādaśī at magpasiyang gawin ang wastong pāraṇa (pagbasag ng ayuno) sa Dvādaśī, ang hari ay nagtatag ng di-matitinag na pasiya: “Tiyak na gagawin ko ito.”

Verse 32

ज्ञात्वा तन्नियमन्तस्य दुर्वासा मुनिसत्तमः । तदन्तिकं गतश्शिष्यैर्बहुभिश्शंकरांशजः

Nang malaman ang kanyang mahigpit na pagtalima at disiplina, ang dakilang pantas na si Durvāsā—isang pagkakatawang nagmula sa bahagi ni Śaṅkara—ay lumapit sa kanya, kasama ang maraming alagad.

Verse 33

पारणे द्वादशीं स्वल्पां ज्ञात्वा यावत्स भोजनम् । कर्त्तुं व्यवसितस्तावदागतं स न्यमन्त्रयत्

Nang malaman niyang kaunti na lamang ang nalalabing oras ng Dvādaśī para sa pāraṇa, at nagpasiyang kumain sa loob ng takdang sandaling iyon, sa mismong sandaling yaon ay inanyayahan niya ang bagong dating na panauhin.

Verse 34

ततः स्नानार्थमगमद्दुर्वासाः शिष्यसंयुतः । विलम्बं कृतवांस्तत्र परीक्षार्थं मुनिर्बहु

Pagkaraan, si Durvāsā, kasama ang kanyang mga alagad, ay nagtungo roon upang maligo. Ang muni ay sadyang nagtagal nang matagal, upang subukin (sila).

Verse 35

धर्मविघ्नं तदा ज्ञात्वा स नृपः शास्त्रशासनात् । जलम्प्राश्यास्थितस्तत्र तदागमनकांक्षया

Noon, nang maunawaan ng hari na may hadlang sa dharma, siya—ayon sa utos ng mga śāstra—ay sumimsim ng kaunting tubig para sa paglilinis, at nanatili roon, sabik na naghihintay sa kanilang pagdating.

Verse 36

एतस्मिन्नन्तरे तत्र दुर्वासा मुनिरागतः । कृताशनं नृपं ज्ञात्वा परीक्षार्थं धृताकृतिः

Sa sandaling iyon, dumating doon ang pantas na si Durvāsā. Nang malaman niyang ang hari ay nakapaghapunan na, sinadya niyang mag-anyong iba upang subukin ang hari.

Verse 37

चुक्रोधाति नृपे तस्मिन्परीक्षार्थं वृषस्य सः । प्रोवाच वचनन्तूग्रं स मुनिश्शंकरांशजः

Upang subukin ang katatagan ni Vṛṣa (Dharma), ang pantas na iyon—isang paglalangkap mula kay Śaṅkara—ay nag-alab sa galit sa hari at nagsalita ng mabagsik at mararahas na salita.

Verse 38

दुर्वासा उवाच । मां निमन्त्र्य नृपाभोज्य जलं पीतन्त्वयाधम । दर्शयामि फलं तस्य दुष्टदण्डधरो ह्यहम्

Wika ni Durvāsā: «O hamak! Inanyayahan mo ako, ngunit ininom mo ang tubig na nararapat sa handog ng hari. Ngayon ay ipapakita ko sa iyo ang bunga niyon—sapagkat ako ang tagapagdala ng parusa sa masasama.»

Verse 39

इत्युक्त्वा क्रोधताम्राक्षो नृपं दग्धुं समुद्यतः । समुत्तस्थौ द्रुतं चक्रं तत्स्थं रक्षार्थमैश्वरम्

Pagkasabi nito, na may mga matang namumula sa galit, siya’y tumindig, handang sunugin ang hari. Agad-agad, upang ipagtanggol ang hari, ang makapangyarihang diskong panginoon ay mabilis na sumiklab at tumindig na handa roon.

Verse 40

प्रजज्वालाति तं चक्रं मुनिं दग्धुं सुदर्शनम् । शिवरूपं तमज्ञात्वा शिवमायाविमोहितम्

Nalinlang ng māyā ni Śiva at hindi nakilala na ang pantas ay mismong anyo ni Śiva, ang diskong Sudarśana ay nag-alab upang siya’y sunugin.

Verse 41

एतस्मिन्नन्तरे व्योमवाण्युवाचाशरीरिणी । अम्बरीषम्महात्मानं ब्रह्मभक्तं च वैष्णवम्

Noon din, isang tinig na walang katawan mula sa langit ang nagsalita, pinupuri si Haring Ambarīṣa—ang dakilang kaluluwa—na siya’y deboto ng Brahman at tunay ding Vaiṣṇava.

Verse 42

व्योमवाण्युवाच । सुदर्शनमिदं चक्रं हरये शम्भुनार्पितम् । शांतं कुरु प्रज्वलितमद्य दुर्वाससे नृप

Wika ng Vyomavāṇī: “O hari, ang diskong Sudarśana na ito’y ipinagkaloob ni Śambhu kay Hari. Ngayon ay nag-aalab ito sa poot; payapain mo agad, alang-alang sa pantas na si Durvāsā.”

Verse 43

दुर्वासायं शिवः साक्षात्स चक्रं हरयेऽर्पितम् । एवं साधारणमुनिं न जानीहि नृपोत्तम

Si Durvāsā ay si Śiva mismo na hayag; siya rin ang nagkaloob ng diskong iyon kay Hari. Kaya, O pinakamainam sa mga hari, huwag mong ituring ang gayong pantas na karaniwan lamang.

Verse 44

तव धर्मपरीक्षार्थमागतोऽयं मुनीश्वरः । शरणं याहि तस्याशु भविष्यत्यन्यथा लयः

Ang panginoon sa mga muni ay dumating upang subukin ang katotohanan ng iyong dharma. Dali, manangan ka ng kanlungan sa kanya; kung hindi, tiyak na darating ang pagkapuksa.

Verse 45

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्त्वा च नभोवाणी विरराम मुनीश्वर । अस्तावीत्स हरांशं तमम्बरीषोऽपि चादरात्

Sinabi ni Nandīśvara: “Pagkasabi nito, O pinakadakilang muni, tumahimik ang tinig mula sa langit. Pagkaraan, si Haring Ambarīṣa man ay may paggalang at debosyon na nagpuri sa aṁśa ni Hara—Panginoong Śiva.”

Verse 46

अम्बरीष उवाच । यद्यस्ति दत्तमिष्टं च स्वधर्मो वा स्वनुष्ठितः । कुलं नो विप्रदैवं चेद्धरेरस्त्रं प्रशाम्यतु

Wika ni Ambarīṣa: “Kung may anumang bisa ng kabutihan sa aking mga kaloob at mga handog na yajña, o sa tapat kong pagsasagawa ng sariling dharma—kung ang mga Brahmin nga ang banal na tagapag-ingat ng aming angkan—nawa’y mapayapa ang sandata ni Hari.”

Verse 47

यदि नो भगवान्प्रीतो मद्भक्तो भक्तवत्सलः । सुदर्शनमिदं चास्त्रं प्रशाम्यतु विशेषतः

Kung ang Mapalad na Panginoon ay nalulugod sa amin—siya na mapagmahal sa mga deboto at laging mahabagin sa mga deboto—nawa’y mapayapa, higit sa lahat, ang sandatang Sudarśana na ito.

Verse 48

नन्दीश्वर उवाच । इति स्तुवति रुद्राग्रे शैवं चक्रं सुदर्शनम् । अशाम्यत्सर्वथा ज्ञात्वा तं शिवांशं सुलब्धधीः

Sinabi ni Nandīśvara: “Habang siya’y nagpupuri sa harap ni Rudra, ang mapalad na Śaiva na diskong Sudarśana ay hindi man lamang napayapa. Nang lubos niya itong maunawaan, naunawaan ng marunong na iyon na ito’y isang aṁśa ni Śiva.”

Verse 49

अथाम्बरीषस्स नृपः प्रणनाम च तं मुनिम् । शिवावतारं संज्ञाय स्वपरीक्षार्थमागतम्

Pagkatapos, yumukod at nagpatirapa si Haring Ambarīṣa sa pantas na iyon. Nang makilala niyang ito’y isang pagkakatawang-tao ni Śiva na dumating upang subukin siya, naghandog ang hari ng taimtim na pagpupugay.

Verse 50

सुप्रसन्नो बभूवाथ स मुनिः शंकरांशजः । भुक्त्वा तस्मै वरं दत्त्वा स्वाभीष्टं स्वालयं ययौ

Pagkaraan, ang pantas na iyon—na isinilang mula sa isang paglalangkap ni Śaṅkara—ay lubhang nalugod. Matapos tanggapin ang pag-aasikaso at pagkain, ipinagkaloob niya ang isang biyaya ayon sa ninanais, at umalis patungo sa kanyang minamahal na tahanan.

Verse 51

अम्बरीषपरीक्षायां दुर्वासश्चरितम्मुने । प्रोक्तामन्यच्चरित्रन्त्वं शृणु तस्य मुनीश्वर

O pantas, sa salaysay ng pagsubok kay Haring Ambarīṣa, naipahayag na ang gawi ni Durvāsā. Ngayon, O panginoon sa mga pantas, makinig habang isinasalaysay ko ang isa pang pangyayari tungkol sa kanya.

Verse 52

पुनर्दाशरथेश्चक्रे परीक्षां नियमेन वै । मुनिरूपेण कालेन यः कृतो नियमो मुने

Muli, sinubok niya si Rāma—ang panginoon ni Daśaratha—ayon sa itinakdang tuntunin. O pantas, ang mismong alituntuning itinatag ni Kāla (Panahon), na nag-anyong isang muni, ay naisakatuparan nang gayon.

Verse 53

तदैव मुनिना तेन सौमित्रिः प्रेषितो हठात् । तन्तत्याज द्रुतं रामो बन्धुं पणवशान्मुने

Sa sandaling iyon, biglang isinugo ng pantas na muni si Saumitri (Lakṣmaṇa). Pagkaraan, mabilis na iniwan ni Rāma ang kamag-anak na iyon, O muni, sapagkat itinulak siya ng kapangyarihan ng tadhana.

Verse 54

सा कथा विहिता लोके मुनिभिर्बहुधोदिता । नातो मे विस्तरात्प्रोक्ता ज्ञाता यत्सर्वधा बुधैः

Ang banal na salaysay na iyon ay matibay nang nakatatag sa daigdig at ipinahayag ng mga pantas sa maraming paraan. Kaya hindi ko na ito isinalaysay nang mahaba rito, sapagkat ito’y laging batid ng mga marurunong.

Verse 55

नियमं सुदृढं दृष्ट्वा सुप्रसन्नोऽभवन्मुनिः । दुर्वासास्सुप्रसन्नात्मा वरन्तस्मै प्रदत्तवान्

Nang makita ang kanyang matatag at matibay na pagsunod sa banal na disiplina, labis na nalugod ang pantas. Si Dakilang Durvāsā, payapa at ganap na nasiyahan sa puso, ay nagkaloob sa kanya ng isang biyaya.

Verse 56

श्रीकृष्णनियमस्यापि परीक्षां स चकार ह । तां शृणु त्वं मुनिश्रेष्ठ कथयामि कथां च ताम्

Sinubok din niya ang banal na panata ni Śrī Kṛṣṇa. O pinakamainam sa mga pantas, makinig—isasalaysay ko ngayon sa iyo ang mismong pangyayaring iyon.

Verse 57

ब्रह्मप्रार्थनया विष्णुर्वसुदेवसुतोऽभवत् । धराभारावतारार्थं साधूनां रक्षणाय च

Sa pamamagitan ng pagsusumamo ni Brahmā, si Viṣṇu ay naging anak ni Vasudeva; bumaba Siya upang alisin ang bigat na pasan ng daigdig at upang ingatan ang mga matuwid.

Verse 58

हत्वा दुष्टान्महापापान् ब्रह्मद्रोहकरान्मलान् । ररक्ष निखिलान्साधून्ब्राह्मणान्कृष्णनामभाक्

Matapos lipulin ang masasama—yaong nalubog sa malaking kasalanan, lumalaban sa mga Brahmana at marumi ang asal—kanyang pinangalagaan ang lahat ng banal at iningatan ang mga Brahmana, sapagkat taglay niya ang sagradong pangalang “Kṛṣṇa.”

Verse 59

ब्रह्मभक्तिं चकाराति स कृष्णो वसुदेवजः । नित्यं हि भोजयामास सुरसान्ब्राह्मणान्बहून्

Si Kṛṣṇa, anak ni Vasudeva, ay nagsagawa ng debosyon sa Brahman (ang Kataas-taasang Katotohanan), at tunay na araw-araw ay pinakakain niya ang maraming mararangal na brāhmaṇa na iginagalang na parang mga diyos. Sa matatag na pagsamba at banal na pagkamapagpatuloy, itinaguyod niya ang dharma; sa pananaw na Śaiva, ito’y paggalang kay Śiva bilang Kataas-taasang Brahman at paglilingkod sa Kanyang mga deboto.

Verse 60

ब्रह्मभक्तो विशेषेण कृष्णश्चेति प्रथामगात । संद्रष्टुकामस्स मुनिः कृष्णान्तिकमगान्मुने

Sumikat siya sa pangalang “Kṛṣṇa,” at lalo na bilang isang debotong sumasamba kay Brahmā. Nagnanais siyang makita, ang pantas na iyon ay lumapit kay Kṛṣṇa, O pantas.

Verse 61

रुक्मणीसहितं कृष्णं सन्नं कृत्वा रथे स्वयम् । संयोज्य संस्थितो वाहं सुप्रसन्न उवाह तम्

Matapos paupuin si Kṛṣṇa kasama si Rukmiṇī sa karwahe, ako mismo ang humawak sa renda; nang maikabit nang wasto at nakahandang tumindig, ako—na lubos ang kagalakan—ang nagpatakbo sa kanila pasulong.

Verse 62

मुनी रथात्समुत्तीर्य दृष्ट्वा तां दृढताम्पराम् । तस्मै भूत्वा सुप्रसन्नो वज्राङ्गत्ववरन्ददौ

Nang makita ang sukdulang katatagan, bumaba ang pantas mula sa karwahe; at sa labis na kasiyahan sa kanya, ipinagkaloob niya ang biyaya ng katawang matibay na gaya ng vajra, parang kulog at kidlat.

Verse 63

द्युनद्यामेकदा स्नानं कुर्वन्नग्नो बभूव ह । लज्जितोभून्मुनिश्रेष्ठो दुर्वासाः कौतुकी मुने

Minsan, sa ilog na makalangit, habang siya’y naliligo, ang dakilang pantas na si Durvāsā ay biglang naging hubad. Napahiya ang pinakadakilang asceta—bagaman siya’y kilala sa mapaghimala at mapaglarong gawi—O pantas.

Verse 64

तज्ज्ञात्वा द्रौपदी स्नानं कुर्वती तत्र चादरात् । तल्लज्जां छादयामास भिन्नस्वाञ्चलदानतः

Nang malaman iyon, si Draupadī, na naliligo roon nang may paggalang at pag-iingat, ay tinakpan ang kanyang kahinhinan sa pamamagitan ng pag-abot at pag-ayos ng naluwag na panyong pang-itaas.

Verse 65

तदादाय प्रवाहेनागतं स्वनिकटं मुनिः । तेनाच्छाद्य स्वगुह्यं च तस्यै तुष्टो बभूव सः

Kinuha ng muni ang telang iyon na inanod ng agos hanggang sa kanyang tabi. Sa telang iyon ay tinakpan niya ang kanyang maselang bahagi, at siya’y nasiyahan sa kanya.

Verse 66

द्रौपद्यै च वरम्प्रादात्तदञ्चलविवर्द्धनम् । पाण्डवान्सुखिनश्चक्रे द्रौपदी तद्वरात्पुनः

At ipinagkaloob niya kay Draupadī ang isang biyaya: ang laylayan ng kanyang kasuotan ay lalago nang hindi nauubos. Sa bisa ng biyayang iyon, muling ginawa ni Draupadī na ligtas at masaya ang mga Pāṇḍava.

Verse 67

हंसडिम्भौ नृपौ कौचित्सावमानकरौ खलौ । दत्त्वा निदेशं च हरेर्नाशयामास स प्रभुः

Ang dalawang haring sina Haṃsa at Ḍimbha—mga hamak na taong namumuhay sa paghamak—ay winasak ng Panginoong iyon, matapos Siyang magbigay ng isang utos kay Hari.

Verse 68

ब्रह्मतेजोविशेषेण स्थापयामास भूतले । संन्यासपद्धतिञ्चैव यथाशास्त्र विधिक्रमम्

Taglay ang natatanging ningning na mula sa tejas ng Brahman, itinatag Niya iyon sa ibabaw ng daigdig; at itinakda rin Niya ang landas ng saṃnyāsa—ang disiplina ng pagtalikod—ayon sa śāstra, sa wastong ayos ng mga ritwal at tuntunin.

Verse 69

बहूनुद्धारयामास सूपदेशं विबोध्य च । ज्ञानं दत्त्वा विशेषेण बहून्मुक्तांश्चकार सः

Itinaas niya ang marami, ginising sila sa pamamagitan ng dakilang upadeśa; at sa natatanging pagbibigay ng jñāna, ginawa niyang marami ang makamit ang mokṣa, ang kalayaan.

Verse 70

इत्थं चक्रे स दुर्वासा विचित्रं चरितम्बहु । धन्यं यशस्यमायुष्यं शृण्वतस्सर्वकामदम्

Gayon nga isinagawa ng pantas na si Durvāsā ang maraming kababalaghang gawain. Ang banal na salaysay na ito ay mapalad, nagbibigay ng dangal at nagpapahaba ng buhay; sa sinumang nakikinig nang may debosyon, ipinagkakaloob nito ang katuparan ng lahat ng matuwid na hangarin.

Verse 71

य इदं शृणुयाद्भक्त्या दुर्वासश्चरितम्मुदा । श्रावयेद्वा परां यश्च स सुखीह परत्र च

Sinumang nakikinig nang may debosyon at galak sa salaysay ni Durvāsā—at sinumang nag-aanyaya ring marinig ito ng iba—ay magiging masaya sa mundong ito at sa kabilang daigdig.