Adhyaya 18
Satarudra SamhitaAdhyaya 1835 Verses

एकादशरुद्रावतारकथनम् / Account of the Eleven Rudra Manifestations (Rudrāvatāras)

Sa kabanatang ito, sa pamamagitan ng pangaral ni Nandīśvara, ipinakikilala ang labing-isang pagpapakita ni Rudra (Śāṃkara) sa loob ng salaysay ng krisis: ang mga deva na pinamumunuan ni Indra ay natalo ng mga daitya at tumakas mula sa Amarāvatī. Sa dalamhati, lumapit sila kay Kaśyapa, nagpatirapa, at inilahad ang kanilang pagkatalo. Si Kaśyapa, na may matatag na debosyon kay Śiva, ay tumugon nang payapa at may pasya; nagtungo siya sa Kāśī (Viśveśvara-purī), naligo sa Gaṅgā, isinagawa ang mga itinakdang ritwal, sinamba si Viśveśvara (Śiva) bilang Sāmba at Sarveśvara, nagtatag ng Śiva-liṅga, at nagsagawa ng malawak na tapas para sa kapakanan ng mga deva. Sa gayon, ang pagbanggit sa mga anyo ni Rudra gaya nina Kapālī, Piṅgala, Bhīma, Virūpākṣa, Vilohita ay iniuugnay sa malinaw na landas ng pagsamba: krisis → paglapit sa guru/ṛṣi → paglalakbay-dambana at paglilinis → pagsamba sa liṅga at tapas → banal na pagligtas sa pamamagitan ng mga anyong Rudra. Sa mas malalim na diwa, itinuturo na ang maraming anyo ni Śiva ay para sa pag-iingat, at ang debosyon at ritwal ang nagpapakilos ng Kanyang pagprotekta sa daigdig.

Shlokas

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । एकादशवतारान्वै शृण्वथो शांकरान्वरान् । याञ्छ्रुत्वा न हि बाध्येत बाधासत्यादिसम्भवा

Sinabi ni Nandīśvara: “Makinig kayo, tunay nga, sa labing-isang pinakapalad at dakilang paglalangkap (avatāra) ni Śaṅkara. Kapag ito’y napakinggan, hindi na mapipighati ang tao sa mga suliraning nagmumula sa ‘mga diumano’y katotohanan’—sa maraming kalagayang lumilikha ng pagdurusa.”

Verse 2

पुरा सर्वे सुराश्शक्रमुखा दैत्यपराजिताः । त्यक्त्वामरावतीम्भीत्याऽपलायन्त निजाम्पुरीम्

Noong unang panahon, ang lahat ng mga Deva—na pinamunuan ni Śakra (Indra)—ay natalo ng mga Daitya. Sa matinding takot, iniwan nila ang Amarāvatī at tumakas patungo sa sarili nilang lungsod upang magkanlong.

Verse 3

दैत्यप्रपीडिता देवा जग्मुस्ते कश्यपा न्तिकम् । बद्ध्वा करान्नतस्कन्धाः प्रणेमुस्तं सुविह्वलम्

Pinahirapan ng mga Daitya, ang mga Deva ay nagtungo kay Kaśyapa. Magkakapit ang mga palad at nakayuko ang mga balikat sa pagpapakumbaba, sila’y nagpatirapa sa harap niya, lubhang balisa at nababagabag.

Verse 4

सुनुत्वा तं सुरास्सर्व्वे कृत्वा विज्ञप्तिमादरात् । सर्वं निवेदयामा स्स्वदुःखन्तत्पराजयम्

Pagkarinig nito, ang lahat ng mga diyos ay magalang na nagsumamo at ipinaabot ang lahat—ang kanilang pagdurusa at ang pagkatalong dinanas nila.

Verse 5

कपाली १ पिंगलो २ भीमो ३ विरूपाक्षो ४ विलोहितः

Siya ay si Kapālī, ang Tagapagdala ng Bungo; si Piṅgala, ang may kulay na kayumangging-dilaw; si Bhīma, ang kakila-kilabot at kahanga-hangang Panginoon; si Virūpākṣa, ang may mahiwagang matang nakakakita sa lahat; at si Vilohita, ang Mapulang-mapula—mga pangalang ito ng sari-saring anyo ni Śiva.

Verse 6

तानाश्वास्य मुनिस्सोऽथ धैर्यमाधाय शान्तधीः । काशीं जगाम सुप्रीत्या विश्वेश्वरपुरीम्मुने

Matapos silang aliwin, ang pantas na muni na may payapang isip ay muling nagtipon ng tatag; at sa masayang debosyon ay nagtungo sa Kāśī, ang lungsod ni Viśveśvara (Panginoong Śiva), O muni.

Verse 7

गंगाम्भसि ततः स्नात्वा कृत्वा तं विधिमादरात् । विश्वेश्वरं समानर्च साम्बं सर्वेश्वरम्प्रभुम्

Pagkaraan, naligo siya sa mga tubig ng Gaṅgā at buong paggalang na tinapos ang itinakdang ritwal. Pagdaka’y taimtim niyang sinamba si Viśveśvara—si Sāmba Śiva, ang Kataas-taasang Panginoon, ang Hari ng lahat.

Verse 8

शिवलिंगं सुसंस्थाप्य चकार विपुलन्तपः । शम्भुमुद्दिश्य सुप्रीत्या देवानां हितकाम्यया

Matapos maitatag nang wasto ang Śiva-liṅga, nagsagawa siya ng masidhi at saganang pag-aayuno at pagtitika. Sa galak ng puso, inialay niya ang debosyon kay Śambhu, na nagnanais ng kapakanan ng mga deva.

Verse 9

महान्कालो व्यतीयाय तपतस्तस्य वै मुनेः । शिवपादाम्बुजासक्तमनसो धैर्य्यशालिनः

Napakahabang panahon ang lumipas habang ang pantas na iyon ay nagsasagawa ng tapa; matatag at matapang, ang kanyang isipan ay mahigpit na nakakapit sa mga paang-lotus ni Panginoong Śiva.

Verse 10

अथ प्रादुरभूच्छम्भुर्वरन्दातुन्तदर्षये । स्वपदासक्तमनसे दीनबन्धुस्सतांगतिः

Pagkaraan, si Śambhu—ang laging Tagapagkaloob ng biyaya—ay nagpakita sa harap ng ṛṣi na yaong ang isip ay matatag na nakakapit sa Kanyang banal na mga paa; sapagkat Siya ang kaibigan ng mga nagdurusa at kanlungan ng mga matuwid.

Verse 11

वरम्ब्रूहीति चोवाच सुप्रसन्नो महेश्वरः । कश्यपं मुनिशार्दूलं स्वभक्तं भक्तवत्सलः

Ang Dakilang Panginoong Maheśvara, na lubos na nalugod, ay nagsalita kay Kaśyapa—ang tigre sa hanay ng mga pantas—na Kanyang sariling deboto: “Ihayag mo ang biyayang nais mo.” Sa gayon, ang Panginoong mapagmahal sa mga deboto ay inanyayahan siyang humiling.

Verse 12

दृष्ट्वाथ तं महेशानं स प्रणम्य कृताञ्जलिः । तुष्टाव कश्यपो हृष्टो देवतातः प्रस न्नधीः

Pagkaraan, nang makita niya si Mahēśāna, ang Dakilang Panginoon, si Kaśyapa—ang ninuno ng mga deva—ay yumukod at nagbigay-galang na magkapatong ang mga palad. Sa labis na galak at payapang kalooban, sinimulan niyang awitin ang pagpupuri sa Panginoon.

Verse 13

कश्यप उवाच । देवदेव महेशान शरणागतवत्सल । सर्वेश्वरः परात्मा त्वं ध्यानगम्योद्वयोऽव्ययः

Wika ni Kaśyapa: “O Diyos ng mga diyos, O Mahēśāna, mahabagin sa mga humihingi ng kanlungan! Ikaw ang Panginoon ng lahat, ang Kataas-taasang Sarili—na naaabot sa pagninilay—di-dalawa at di-nasisira.”

Verse 14

बलनिग्रह कर्ता त्वं महेश्वर सतां गतिः । दीनबन्धुर्दयासिन्धुर्भक्तरक्षणदक्षधीः

O Mahēśvara, Ikaw ang pumipigil at nagtatangan sa lahat ng lakas; Ikaw ang kanlungan at hantungan ng mga banal. Ikaw ang kaanak ng mga nagdurusa, karagatan ng habag, at may di-nagkukulang na karunungan sa pag-iingat sa Iyong mga deboto.

Verse 15

एते सुरास्त्वदीया हि त्वद्भक्ताश्च विशेषतः । दैत्यैः पराजिताश्चाथ पाहि तान्दुःखितान् प्रभो

Ang mga diyos na ito ay tunay na sa Iyo, at lalo na silang mga debotong bhakta Mo. Ngayon sila’y natalo ng mga daitya; kaya, O Panginoon, ingatan at ipagtanggol Mo sila na nababalot ng dalamhati.

Verse 16

असमर्थो रमेशोपि दुःखदस्ते मुहुर्मुहुः । अतः सुरा मच्छरणा वेदयन्तोऽसुखं च तत्

Kahit si Rameśa (Viṣṇu), bagama’t isang panginoon, ay walang kapangyarihan sa bagay na ito at paulit-ulit na nagiging tagapaghatid ng pagdurusa. Kaya, O mga diyos, magkanlong kayo sa Akin; sa pamamagitan ng Aking biyaya, mauunawaan ninyo ang mismong dalamhati at ang lunas nito.

Verse 17

तदर्थं देवदेवेश देवदुःखविनाशकः । तत्पूरितुं तपोनिष्ठां प्रसन्नार्थं तवासदम्

Kaya nga, O Panginoon ng mga deva—tagapagwasak ng dalamhati ng mga deva—upang matupad ito at upang mamunga ang aking matatag na pag-aayuno at pagninilay (tapasya), lumapit ako sa Iyo, humihingi ng Iyong mapagpalang biyaya.

Verse 18

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां एकादशावतारवर्णनं नामाष्टादशोऽध्यायः

Sa gayon, sa kagalang-galang na Śiva Mahāpurāṇa, sa ikatlong bahagi—Śatarudra-saṃhitā—nagtatapos ang ikalabingwalong kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Labing-isang Pagkakatawang-tao (Avatāra).”

Verse 19

पुत्रदुःखैश्च देवेश दुःखितोऽहं विशेषतः । सुखिनं कुरु मामीश सहाय स्त्वन्दिवौकसाम्

O Panginoon ng mga diyos, ako’y lubhang nagdurusa, lalo na sa dalamhating dulot ng aking mga anak na lalaki. O Īśa, gawin Mo akong mapanatag at masaya; sapagkat Ikaw ang tagatulong at kanlungan ng mga nananahan sa langit.

Verse 20

भूत्वा मम सुतो नाथ देवा यक्षाः पराजिताः । दैत्यैर्महाबलैश्शम्भो सुरानन्दप्रदो भव

O Panginoon, maging anak na lalaki Mo sana ako. Natalo na ang mga Deva at mga Yakṣa ng makapangyarihang mga Dāṇava. O Śambhu, maging tagapagkaloob ng galak at panatag na loob sa mga diyos.

Verse 21

सदैवास्तु महेशान सर्वलेखसहायकः । यथा दैत्यकृता बाधा न बाधेत सुरान्प्रभो

O Maheśāna, nawa’y lagi Kang maging katulong at sandigan sa likod ng bawat banal na tala at bawat gawain, upang ang mga hadlang na nilikha ng mga Daitya ay hindi kailanman makapigil sa mga Deva, O Panginoon.

Verse 22

नंदीश्वर उवाच । इत्युक्तस्स तु सर्वेशस्तथेति प्रोच्य शंकरः । पश्यतस्तस्य भगवांस्तत्रैवांतर्दधे हरः

Sinabi ni Nandīśvara: Nang masambit iyon, ang Panginoon ng lahat ay sumagot, “Mangyari nawa.” Pagkasabi nito, si Śaṅkara—ang Bhagavān Hara—ay naglaho roon din, kahit siya’y pinagmamasdan.

Verse 23

कश्यपोऽपि महाहृष्टः स्वस्थानमगमद्द्रुतम् । देवेशः कथयामास सर्ववृत्तान्तमादरात्

Si Kaśyapa man ay lubhang nagalak at agad na nagbalik sa sariling tahanan. Pagkaraan, ang Panginoon ng mga diyos (Deveśa) ay magalang na nagsalaysay ng buong pangyayari nang ganap.

Verse 24

ततस्स शंकरश्शर्वस्सत्यं कर्तुं स्वकं वचः । सुरभ्यां कश्यपाज्जज्ञे एकादशस्वरूपवान्

Pagkaraan, si Śaṅkara—Śarva—nagnanais na tuparin ang sariling salita, ay isinilang mula kay Surabhī sa pamamagitan ni Kaśyapa, na nahayag sa labing-isang anyo.

Verse 25

महोत्सवस्तदासीद्वे सर्वं शिवमयं त्वभूत् । आसन्हृष्टाः सुराश्चाथ मुनिना कश्यपेन च

Noon nga, sumiklab ang isang dakilang pagdiriwang; ang lahat ay napuspos ng Śiva. Nagalak ang mga diyos, at gayundin ang pantas na si Kaśyapa.

Verse 26

शास्ताऽ ६ जपाद ७ हिर्बुध्न्य ८ श्शंभु ९ श्चण्डो १० भवस्तथा ११

Ito rin ang Kanyang mga banal na pangalan: Śāstā, Japāda, Hirbudhnya, Śambhu, Caṇḍa, at Bhava.

Verse 27

एकादशैते रुद्रास्तु सुरभतिनयाः स्मृताः । देवकार्य्यार्थमुत्पन्नाश्शिवरूपास्सुखास्पदम्

Ang labing-isa na ito ay inaalala bilang mga Rudra, mga anak ni Surabhati. Nagpakita sila upang tuparin ang layunin ng mga diyos; sila’y mga anyo ni Śiva Mismo, at siyang tahanan ng mapalad na kaligayahan.

Verse 28

ते रुद्राः काश्यपा वीरा महाबलपराक्रमाः । दैत्याञ्जघ्नुश्च संग्रामे देवसाहाय्यकारिणः

Ang mga Rudra na yaon—mga bayaning anak ni Kaśyapa, puspos ng dakilang lakas at tapang—ay pumatay sa mga Daitya sa digmaan, bilang mga katuwang ng mga diyos.

Verse 29

तद्रुद्रकृपया देवा दैत्याञ्जित्वा च निर्भयाः । चक्रुस्वराज्यं सर्वे ते शक्राद्यास्स्वस्थमानसाः

Sa biyaya ni Rudra, ang mga diyos—matapos magapi ang mga Daitya—ay naging walang takot. Pagkaraan, silang lahat, mula kay Śakra (Indra), ay muling nagkamit ng sariling paghahari, at ang kanilang isipan ay napayapa.

Verse 30

अद्यापि ते महारुद्रास्सर्वे शिवस्वरूपकाः । देवानां रक्षणार्थाय विराजन्ते सदा दिवि

Hanggang ngayon, ang mga Dakilang Rudra na yaon—na pawang anyo ni Śiva—ay patuloy na nagniningning sa langit, upang ipagtanggol ang mga diyos.

Verse 31

ऐशान्याम्पुरि ते वासं चक्रिरे भक्तवत्सलाः । विरमन्ते सदा तत्र नानालीलाविशारदाः

Ang mga deboto—na laging mapagmahal sa mga bhakta—ay gumawa ng kanilang tahanan sa lungsod sa hilagang-silangan. Doon sila palaging nananatili, patuloy na nagagalak sa sari-saring banal na līlā, bihasa sa maraming sagradong paglalaro ng Diyos.

Verse 32

तेषामनुचरा रुद्राः कोटिशः परिकीर्तिताः । सर्वत्र संस्थितास्तत्र त्रिलोकेष्वभिभागशः

Ang mga Rudra na tagasunod nila ay ipinahahayag na umaabot sa mga koṭi. Nasa lahat ng dako sila, nakapamahagi sa tatlong daigdig ayon sa kani-kanilang itinakdang saklaw, upang itaguyod ang kosmikong pamamahala ni Śiva sa lahat ng larangan.

Verse 33

इति ते वर्णितास्तातावताराश्शंकरस्य वै । एकादशमिता रुद्रास्सर्वलोकसुखावहाः

Kaya nga, mahal na anak, naisalaysay na sa iyo ang mga pagkakatawang-tao ni Śaṅkara. Ang mga Rudra na ito, na labing-isa ang bilang, ay tunay na nagdadala ng kagalingan at ligaya sa lahat ng mga daigdig.

Verse 34

इदमाख्यानममलं सर्वपापप्रणाशकम् । धन्यं यशस्यमायुष्यं सर्वकामप्रदायकम्

Ang banal na salaysay na ito ay walang dungis at pumupuksa sa lahat ng kasalanan. Nagkakaloob ito ng pagpapala, dangal at katanyagan, mahabang buhay, at nagbibigay ng bawat marapat na hangarin.

Verse 35

य इदं शृणुयात्तात श्रावयेद्वै समाहितः । इह सर्वसुखम्भुक्त्वा ततो मुक्तिं लभेत सः

Mahal na anak, sinumang makinig nito nang may pagtitipon ng isip, o magpabigkas nito para sa iba, ay tatamasahin ang lahat ng mapalad na ligaya sa mundong ito at pagkaraan ay makakamit ang mokṣa, ang paglaya.

Frequently Asked Questions

The devas, defeated by daityas, seek Kaśyapa’s counsel; the chapter argues narratively that cosmic distress is resolved through Śaiva means—Kaśyapa’s Kāśī pilgrimage, Viśveśvara worship, and tapas—culminating in the relevance of Rudra’s multiple protective manifestations.

Kāśī and Viśveśvara function as a sacral axis where purification (Gaṅgā snāna), installation (liṅga-pratiṣṭhā), and sustained tapas convert devotion into effective divine presence; the liṅga symbolizes Śiva’s immanence, while the named Rudra forms encode differentiated modes of the same supreme agency.

The chapter explicitly begins listing Rudra manifestations, including Kapālī, Piṅgala, Bhīma, Virūpākṣa, and Vilohita, presented as Śāṃkara forms through which Śiva’s protection and intervention become historically actionable.