संहाररूप-प्रादुर्भावः (Manifestation of Śiva’s Saṃhāra-Form)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । नन्दीश्वर महाप्राज्ञ विज्ञातन्तदनन्तरम् । ममोपरि कृपां कृत्वा प्रीत्या त्वन्तद्वदाधुना

Sinabi ni Sanatkumāra: O Nandīśvara, dakilang marunong! Yamang nalaman mo ang sumunod na nangyari, maawa ka sa akin dahil sa pag-ibig, at ngayon ay sabihin mo sa akin ang bagay na iyon.

Verse 2

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्तो वीरभद्रेण नृसिंहः क्रोधविह्वलः । निनदन्ननु वेगेन तं ग्रहीतुम्प्रचक्रमे

Wika ni Nandīśvara: Nang masambit ni Vīrabhadra, si Narasiṃha na nilamon ng poot ay umungal nang malakas at biglang sumugod sa bilis upang dakpin siya.

Verse 3

अत्रान्तरे महाघोरं प्रत्यक्षभयकारणम् । गगनव्यापि दुर्धर्षं शैवतेजस्समुद्भवम्

Noon din, lumitaw ang isang lubhang kakila-kilabot na presensya—agarang sanhi ng pangamba—na lumaganap sa kalangitan, di-masasalungat, at isinilang mula sa nagniningning na kapangyarihang Śaiva ni Śiva.

Verse 4

वीरभद्रस्य तद्रूमदृश्यन्तु ततः क्षणात् । तद्वै हिरण्मयं सौम्यं न सौरन्नाग्निसम्भवम्

Pagdaka, sa isang kisapmata, nasilayan nila ang kamangha-manghang liwanag na kaugnay ni Vīrabhadra. Tunay itong gintong ningning na banayad—hindi mula sa araw at hindi rin mula sa apoy.

Verse 5

न तडिच्चन्द्रसदृशमनौपम्यम्महेश्वरम् । तदा तेजांसि सर्वाणि तस्मिंल्लीनानि शंकरे

Si Mahādeva, ang walang kapantay na Maheśvara, ay hindi tulad ng kislap ng kidlat o liwanag ng buwan; sa sandaling iyon, ang lahat ng liwanag at ningning ay nalusaw at nasanib kay Śaṅkara mismo.

Verse 6

न तद्व्योम महत्तेजो व्यक्तान्तश्चाभवत्ततः । रुद्रसाधारणं चैव चिह्नितं विकृताकृति

Pagkatapos, ang malawak na kalangitan ay naging isang makapangyarihang pagliyab ng liwanag, at mula roon ay lumitaw ang isang hayag na hangganan (isang anyong may takda). Ito’y may tatak na tanging kay Rudra, taglay ang isang pambihira at kamangha-manghang anyo.

Verse 7

ततस्संहाररूपेण सुव्यक्तं परमेश्वरः । पश्यतां सर्वदेवानां जयशब्दादिमंगलैः

Pagkaraan nito, malinaw na nagpakita si Parameśvara, ang Kataas-taasang Panginoon, sa anyong Saṃhāra—ang Tagapagwasak—habang nakatanaw ang lahat ng mga deva, kasabay ng mga mapalad na sigaw na “Tagumpay!” at iba pang pagbabasbas na pagpupugay.

Verse 8

सहस्रबाहुर्जटिलश्चन्द्रार्द्धकृतशेखरः । समृद्धोग्रशरीरेण पक्षाभ्याञ्चञ्चुना द्विजः

Nagpakita Siya bilang may sanlibong bisig, may buhol-buhol na jata na buhok, at may kalahating gasuklay na buwan sa Kanyang putong. Taglay ang maringal ngunit mabagsik na katawan, naghayag din Siya bilang isang ‘dvija’ na may mga pakpak at tuka—isang anyong ibon—isa pa sa di-mabilang na saguna na pagpapakita ni Rudra.

Verse 9

अतितीक्ष्णो महादंष्ट्रो वज्रतुल्यनखायुधः । कण्ठे कालो महाबाहुश्चतुष्पाद्वह्निसन्निभः

Siya’y lubhang mabagsik, may malalaking pangil; ang Kanyang mga kuko ay sandatang tulad ng vajra. Sa Kanyang lalamunan ay may tanda ni Kāla (Panahon/Kamatayan); Siya’y makapangyarihan ang mga bisig, may apat na paa, at nagniningning na parang apoy—isang nakapanghihilakbot na saguna na anyo ni Panginoong Śiva.

Verse 10

युगान्तोद्यतजीमूतभीमगम्भीरनिस्वनः । महाकुपितकृत्याग्निव्यावृत्तनयनत्रयः

Ang Kanyang dagundong ay kakila-kilabot at malalim, gaya ng kulog ng mga ulap na sumisiklab sa wakas ng isang yuga. At ang Kanyang tatlong mata, nagliliyab at umiikot, na wari’y naging mabangis na apoy ng mapanirang gawa sa matinding poot—si Rudra sa Kanyang nakapanghihilakbot na saguna na anyo.

Verse 11

स्पष्टदंष्ट्राधरोष्ठश्च हुंकारसंयुतो हरः । ईदृग्विधस्वरूपश्च ह्युग्र आविर्बभूव ह

Si Hara—na lantad ang Kanyang mga pangil, ang ibabang labi at itaas na labi, at sinasabayan ng dumadagundong na pantig na “huṃ”—ay nagpakita sa gayong anyo, tunay ngang ang Mabangis na Ugra.

Verse 12

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां शरभावतारवर्णनं नाम द्वादशोऽध्यायः

Kaya nito, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa Ikatlong Aklat—ang Śatarudra Saṃhitā—nagtatapos ang ikalabindalawang kabanata na pinamagatang “Paglalarawan kay Śarabha, ang Pagkakatawang-tao (ni Panginoong Śiva).”

Verse 13

अथ विभ्रम्य पक्षाभ्यां नाभिपादान्विदारयन् । पादान्बबंध पुच्छेन बाहुभ्याम्बाहु मण्डलम्

Pagkaraan, umiikot siya gamit ang dalawang pakpak at pinunit ang bahagi mula pusod hanggang paa. Sa kanyang buntot ay iginapos niya ang mga paa, at sa kanyang mga bisig ay sinunggaban at sinikil ang bilog ng mga bisig ng kalaban.

Verse 14

भिन्दन्नुरसि बाहुभ्यान्निजग्राह हरो हरिम् । ततो जगाम गगनन्देवैस्सह महर्षिभिः

Sa pagwasak sa dibdib niya, sinunggaban ni Hara (Śiva) si Hari (Viṣṇu) sa Kanyang mga bisig. Pagkaraan, kasama ang mga deva at ang mga dakilang rishi, Siya’y naglakbay sa kalangitan.

Verse 15

सहसैवाभयाद्विष्णुं स हि श्येन इवोरगम् । उत्क्षिप्योत्क्षिप्य संगृह्य निपात्य च निपात्य च

Dahil sa biglang takot, marahas niyang sinunggaban si Viṣṇu—gaya ng lawin na dumadagit sa ahas—paulit-ulit na itinaas, mahigpit na hinawakan, at muli’t muli ring ibinagsak.

Verse 16

उड्डीयोड्डीय भगवान्पक्षघातविमोहितम् । हरीं हरस्तं वृषभं विवेशानन्त ईश्वरः

Paulit-ulit na lumundag ang Mapalad na Panginoong Hara—si Ananta, ang Kataas-taasang Īśvara—at pumasok sa torong Vṛṣabha; samantalang si Hari (Viṣṇu) ay nakatindig na litó, waring napinsala ang kaniyang mga pakpak.

Verse 17

अनुयान्तं सुरास्सर्वे नमोवाक्येन तुष्टुवुः । प्रणेमुस्सादरं प्रीत्या ब्रह्माद्याश्च मुनीश्वराः

Habang Siya’y nagpapatuloy, pinuri Siya ng lahat ng mga deva sa mga salitang pagpupugay. Sa paggalang, debosyon, at galak, si Brahmā at ang iba pang dakilang mga muni ay yumukod at nagpatirapa sa Kaniya.

Verse 18

नीयमानः परवशो दीनवक्त्रः कृताञ्जलिः । तुष्टाव परमेशानं हरिस्तं ललिताक्षरैः

Habang inaakay palayo, walang magawa at napasuko, nakayuko ang mukha at nakatiklop ang mga kamay, pinuri ni Hari ang Parameśāna sa malumanay at maririkit na pananalita.

Verse 19

नाम्नामष्टशतेनैव स्तुत्वा ताम्मृडमेव च । पुनश्च प्रार्थयामास नृसिंहः शरभेश्वरम्

Matapos purihin si Mr̥ḍa—ang mapagpala at mahabaging Panginoong Śiva—sa walong daang pangalan, muling nakiusap si Narasiṁha kay Śarabheśvara, ang Kataas-taasang Panginoon na nag-aanyong Śarabha.

Verse 20

यदायदा ममाज्ञेयं मतिस्स्याद्गर्वदूषिता । तदातदाऽपनेतव्या त्वयैव परमेश्वर

Tuwing ang aking pagkaunawa ay nalalabuan at ang isip ay nadudungisan ng pagmamataas, sa mismong mga sandaling iyon, O Parameśvara, Ikaw lamang ang dapat mag-alis ng gayong kamangmangan.

Verse 21

नन्दीश्वर उवाच । एवं विज्ञापयन्प्रीत्या शङ्करं नरकेसरी । नत्वाऽशक्तोऽभवद्विष्णु जीवितान्त पराजितः

Wika ni Nandīśvara: Nang sa gayon ay magiliw na nagsumamo kay Śaṅkara, si Narakeśarī ay yumukod at sumamba. Pagkaraan, si Viṣṇu ay nawalan ng lakas—lubos na natalo, na wari’y umabot na sa wakas ang kanyang hininga-buhay.

Verse 22

तद्वक्त्रं शेषगात्रान्तं कृत्वा सर्वस्वविग्रहम् । शक्तियुक्तं तदीयांगं वीरभद्रः क्षणात्ततः

Pagkatapos, sa isang kisapmata, hinubog ni Vīrabhadra ang ulong iyon kasama ng natitirang mga bahagi ng katawan upang maging ganap na anyo, at pinuspos niya ang mismong katawan na iyon ng banal na śakti.

Verse 23

नन्दीश्वर उवाच । अथ ब्रह्मादयो देवाश्शारभं रूपमास्थितम् । तुष्टुवुः शंकरं देवं सर्वलोकैकशंकरम्

Wika ni Nandīśvara: Pagkaraan, si Brahmā at ang iba pang mga deva, na nag-anyong Śārabha, ay nagpuri kay Śaṅkara—ang mapalad na Deva, ang tanging tagapagpala ng lahat ng daigdig.

Verse 24

देवा ऊचुः । ब्रह्मविष्ण्विन्द्रचन्द्रादिसुराः सर्वे महर्षयः । दितिजाद्याः सम्प्रसूतास्त्वत्तस्सर्वे महेश्वर

Wika ng mga Deva: “O Maheśvara, sina Brahmā, Viṣṇu, Indra, Candra at lahat ng iba pang mga deva—gayundin ang lahat ng dakilang ṛṣi—pati ang mga lahing isinilang kay Diti at ang iba pa: silang lahat ay nagmula sa Iyo lamang.”

Verse 25

ब्रह्मविष्णुमहेन्द्राश्च सूर्याद्यानसुरान्सुराम् । त्वं वै सृजसि पास्यत्सि त्वमेव सकलेश्वरः

Ikaw nga ang lumilikha kina Brahmā, Viṣṇu, at Mahendra, gayundin kay Sūrya at sa iba pang mga deva, pati mga asura at mga deva. Ikaw lamang ang lumilikha at nag-iingat sa kanila; tunay, Ikaw lamang ang Panginoon ng lahat.

Verse 26

यतो हरसि संसारं हर इत्युच्यते बुधैः । निगृहीतो हरिर्यस्माद्धर इत्युच्यते बुधैः

Sapagkat inaalis Mo ang gapos ng saṃsāra, kaya tinatawag Ka ng mga pantas na “Hara.” At sapagkat maging ang Panginoong Hari ay pinipigil at pinamamahalaan Mo, kaya muli Ka ring tinatawag ng mga pantas na “Hara.”

Verse 27

यतो बिभर्षि सकलं विभज्य तनुमष्टधा । अतोऽस्मान्पाहि भगवन् सुरादानैरभीप्सितैः

Yamang Ikaw ang nagtataguyod sa buong sansinukob sa pamamagitan ng paghahati ng Iyong sariling katawan sa walong anyo, kaya ingatan Mo kami, O Bhagavān, sa pamamagitan ng mga kaloob at biyayang ninanais—na maging ng mga deva ay minimithi.

Verse 28

त्वं महापुरुषः शम्भुः सर्वेशस्सुरनायकः । निःस्वात्मा निर्विकारात्मा परब्रह्म सतां गतिः

Ikaw ang Mahāpuruṣa, si Śambhu—Panginoon ng lahat at pinuno ng mga deva. Ikaw ang Sariling-lakas na lampas sa pagkamakasarili, ang Sarili na di naaapektuhan ng pagbabago; Ikaw ang Kataas-taasang Brahman, ang huling kanlungan at layon ng mga matuwid.

Verse 29

दीनबन्धुर्दया सिन्धुऽरद्भुतोतिः परात्मदृक् । प्राज्ञो विराट्विभुस्सत्यः सच्चिदानन्दलक्षणः

Siya ang kaibigan ng mga aba at kanlungan ng mga walang magawa; isang karagatan ng habag na may kamangha-manghang ningning. Namamasdan Niya ang Kataas-taasang Sarili; Siya ang Marunong—kosmiko ang anyo, laganap sa lahat, at Siya mismo ang Katotohanan—na ang likas Niya ay Sat–Cit–Ānanda: Pag-iral, Kamalayan, at Kaligayahan.

Verse 30

नन्दीश्वर उवाच । इत्याकर्ण्य वचः शम्भुर्देवानां परमेश्वरः । उवाच तान् सुरान्देवमहर्षींश्च पुरातनान्

Sinabi ni Nandīśvara: Nang marinig ang mga salitang iyon, si Śambhu—ang Kataas-taasang Panginoon ng mga deva—ay nagsalita sa mga diyos na iyon at sa mga sinaunang banal na dakilang rishi.

Verse 31

यथा जलं जले क्षिप्तं क्षीरे क्षीरं घृते घृतम् । एक एव तदा विष्णुः शिवे लीनो न चान्यथा

Gaya ng tubig na ibinuhos sa tubig ay nagiging iisa; gaya ng gatas sa gatas at ghee sa ghee na di na maihihiwalay—gayundin noon, si Viṣṇu lamang ang nalusaw at nalubog kay Śiva, at hindi sa iba pang paraan.

Verse 32

एको विष्णुर्नृसिंहात्मा सदर्पश्च महाबलः । जगत्संहारकरणे प्रवृत्तो नरकेसरी

Si Viṣṇu lamang, na nag-anyong Narasiṁha, mapagmataas at napakalakas—ang Leon sa mga tao—ay kumilos upang isakatuparan ang pagkalusaw ng sanlibutan.

Verse 33

प्रार्थनीयो नमस्तस्मै मद्भक्तैस्सिद्धिकारिभिः । मद्भक्तप्रवरश्चैव मद्भक्तवर दायकः

Siya ay dapat taimtim na dalanginan at sambahin nang may pagpupugay—ng Aking mga deboto na nagkakaloob ng siddhi, mga kaganapang espirituwal. Siya ang pinakadakila sa Aking mga deboto, at tunay na tagapagkaloob ng mga biyaya sa Aking mga deboto.

Verse 34

नन्दीश्वर उवाच । एतावदुक्त्वा भगवान् पक्षिराजो महाबलः । पश्यतां सर्वदेवानान्तत्रैवान्तरधीयत

Wika ni Nandīśvara: Pagkasabi lamang ng gayon, ang pinagpalang hari ng mga ibon—makapangyarihan—ay naglaho roon mismo, habang nakatingin ang lahat ng mga diyos.

Verse 35

वीरभद्रोऽपि भगवान्गणाध्यक्षो महाबलः । नृसिंहकृत्तिं निष्कृष्य समादाय ययौ गिरिम्

Pagkaraan, si Vīrabhadra rin—kagalang-galang at napakalakas, pinuno ng mga gaṇa ni Śiva—ay pinunit at inalis ang kasuotang balat ng leon, kinuha ito, at nagtungo sa bundok.

Verse 36

नृसिंहकृत्तिवसनस्तदाप्रभृति शंकरः । तद्वक्त्रं मुण्डमालायां नायकत्वेन कल्पितम्

Mula noon, si Śaṅkara ay nagsuot ng balat ng Taong-Leon (Nṛsiṃha) bilang kasuotan; at ang mukha (ng leon) ay itinakda bilang pangunahing sagisag sa Kanyang kuwintas na yari sa mga bungo.

Verse 37

ततो देवा निरातङ्का कीर्त्तयन्तः कथामिमाम् । विस्मयोत्फुल्लनयना जग्मुः सर्वे यथागतम्

Pagkatapos, ang mga diyos, ligtas na sa pangamba, ay patuloy na nagsasalaysay ng banal na pangyayaring ito. Namangha ang kanilang mga mata, at silang lahat ay umalis, bawat isa’y nagbalik gaya ng pagdating.

Verse 38

य इदम्परमाख्यानं पुण्यं वेदरसान्वितम् । पठति शृणुयाच्चैव सर्व्वान्कामानवाप्नुयात्

Sinumang bumabasa o kahit nakikinig lamang sa kataas-taasang at banal na salaysay na ito—na puspos ng diwa ng mga Veda—ay magkakamit ng katuparan ng lahat ng marapat na hangarin, sa biyaya ni Panginoong Śiva.

Verse 39

धन्यं यशस्यमायुष्यमारोग्यम्पुष्टिवर्द्धनम् । सर्वविघ्रप्रशमनं सर्वव्याधिविनाशनम्

Ipinagkakaloob nito ang pagpapala, dangal, mahabang buhay, kalusugan, at pagdami ng lakas at sustansiya; pinapawi nito ang lahat ng balakid at winawasak ang lahat ng karamdaman.

Verse 40

दुःखप्रशमनं वाञ्छासिद्धिदं मंगलालयम् । अपमृत्युहरं बुद्धिप्रदं शत्रुविनाशनम्

Ito ang nagpapawi ng dalamhati, nagbibigay-katuparan sa minimithing hangarin, at siyang tahanan ng pagpapala; inaalis nito ang di-napapanahong kamatayan, nagkakaloob ng wastong pag-unawa, at winawasak ang mga kaaway.

Verse 41

इदन्तु शरभाकारं परं रूपम्पिनाकिनः । प्रकाशनीयं भक्तेषु शंकरस्य चरेषु वै

Ito nga ang kataas-taasang anyo ng Panginoong may tangan ng Pināka—si Śaṅkara sa anyong Śarabha. Dapat lamang itong ihayag sa hanay ng mga deboto, at tunay sa mga lumalakad sa landas ni Śaṅkara (namumuhay ayon sa kanyang asal at disiplina).

Verse 42

तैरेव पठितव्यं च श्रोतव्यं च शिवात्मभिः । नवधा भक्तिदं दिव्यमन्तःकरणबुद्धिदम्

Kaya nga, para sa mga debotong ang diwa’y kay Śiva, ito lamang ang dapat pag-aralan at pakinggan; ito’y banal, nagbibigay ng siyam na anyo ng bhakti, at nagkakaloob ng kadalisayan at wastong pag-unawa sa loob na isipan (antaḥkaraṇa) at talino.

Verse 43

शिवोत्सवेषु सर्वेषु चतुर्दश्यष्टमीषु च । पठेत्प्रतिष्ठाकाले तु शिवसन्निधिकारणम्

Sa lahat ng pagdiriwang para kay Śiva, at gayundin sa ika-14 at ika-8 na araw ng buwan, nararapat bigkasin ang himnong ito—lalo na sa panahon ng pratiṣṭhā (pag-aangkin at paglalagak ng banal na anyo); sapagkat ang pagbigkas na ito ang nagiging sanhi ng agarang pagdalo ni Śiva.

Verse 44

चौरव्याघ्रनृसिंहात्मकृत राजभयेषु च । अन्येषूत्पातभूकम्पदस्य्वादिपांसुवृष्टिषु

Sa mga takot na dulot ng magnanakaw, tigre, at taong-leon (Nṛsiṃha), at sa mga pangamba dahil sa mga hari; gayundin sa iba pang kapahamakan—masasamang palatandaan, lindol, paglusob ng mga tulisan at iba pa, maging pag-ulan ng alikabok—(ang pag-alaala at pagkanlong kay Rudra ay nag-aalis ng takot at nagbibigay ng pag-iingat).

Verse 45

उल्कापाते महावाते विनावृष्ट्यतिवृष्टिषु । पठेद्यः प्रयतो विद्वाञ् शिवभक्तो दृढव्रतः

Kapag bumabagsak ang mga bulalakaw, kapag sumisiklab ang malalakas na hangin, at sa panahon ng tagtuyot o labis na pag-ulan—sinumang may pagpipigil-sa-sarili at karunungan, isang matatag na deboto ni Śiva na matibay sa kanyang panata, na bumibigkas nito, ay iingatan sa espiritu sa pamamagitan ng biyaya ng Panginoon.

Verse 46

यः पठेच्छृणुयाद्वापि निष्कामो व्रतमैश्वरम् । रुद्रलोकं समासाद्य रुद्रस्यानुचरो भवेत्

Sinumang walang pagnanasa sa sarili na bumibigkas o kahit nakikinig sa banal na panatang ito ng Panginoon, ay makararating sa daigdig ni Rudra at magiging tagapaglingkod na kasama ni Rudra (Śiva).

Verse 47

रुद्रलोकमनुप्राप्य रुद्रेण सह मोदते । ततस्सायुज्यमाप्नोति शिवस्य कृपया मुने

Pagdating sa daigdig ni Rudra, siya’y nagagalak na kasama si Rudra. Pagkaraan, sa biyaya ni Śiva, O pantas, natatamo niya ang sāyujya—ang pakikipag-isa kay Śiva.