शिवस्य पञ्चब्रह्मावतारवर्णनम् (Description of Shiva’s Pañcabrahma Avatāras)

Verse 1

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां शिवस्य पञ्चब्रह्मावतारवर्णनं नाम प्रथमोऽध्यायः

Kaya nito, sa banal na Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa ikatlong aklat na Śatarudra Saṃhitā, nagtatapos ang unang kabanata na pinamagatang “Paglalarawan sa pagpapakita ni Śiva bilang Pañcabrahma, ang Limang-Brahman.”

Verse 2

सूत उवाच । मुने शौनक सद्भक्त्या दत्तचित्तो जितेन्द्रियः । अवताराञ्छिवस्याहं वच्मि ते मुनये शृणु

Wika ni Sūta: “O pantas na si Śaunaka, taglay mo ang tunay na bhakti, inihandog ang isip sa paggalang at napasuko ang mga pandama. Makinig ka ngayon; isasalaysay ko sa iyo, O muni, ang mga banal na pagpapakita (avatāra) ni Panginoong Śiva.”

Verse 3

एतत्पृष्टः पुरा नन्दी शिवमूर्तिस्सतां गतिः । सनत्कुमारेण मुने तमुवाच शिवं स्मरन्

Noong una, nang tanungin siya ni muni Sanatkumāra tungkol dito, si Nandī—na siyang anyo ni Śiva at kanlungan at hantungan ng mga matuwid—ay sumagot habang inaalala si Panginoong Śiva.

Verse 4

नन्दीश्वर उवाच । असंख्याता हि कल्पेषु विभोः सर्व्वेश्वरस्य वै । अवतारास्तथापीह वच्म्यहं तान्यथामति

Sinabi ni Nandīśvara: “Tunay nga, sa napakaraming kalpa, ang mga avatāra ng Panginoong sumasaklaw sa lahat—si Śiva, ang Panginoon ng lahat—ay di-mabilang. Gayunman, dito ay ilalarawan ko ang mga iyon ayon sa aking pagkaunawa.”

Verse 5

एकोनविंशकः कल्पो विज्ञेयः श्वेत लोहितः । सद्योजातावतारस्तु प्रथमः परिकीर्तितः

Alamin na ang ikalabinsiyam na kalpa ay tinatawag na Śveta-Lohita. Sa siklong iyon, ang unang ipinahayag na avatāra ay si Sadyojāta—ang kagyat at mapalad na paglitaw ni Śiva upang ayusin ang mga daigdig at magpala ng biyaya.

Verse 6

तस्मिंस्तत्परमं ब्रह्म ध्यायतो ब्रह्मणस्तथा । उत्पन्नस्तु शिखायुक्तः कुमारः श्वेतलोहितः

Nang si Brahmā ay nagmuni-muni sa Kataas-taasang Brahman; mula roon ay sumilang ang isang banal na kabataang nilalang—si Śvetalohita—na may buhol ng buhok sa tuktok at nagniningning, isinilang mula sa pagninilay sa pinakadakilang Katotohanan.

Verse 7

तं दृष्ट्वा पुरुषं ब्रह्मा ब्रह्मरूपिणमीश्वरम् । ज्ञात्वा ध्यात्वा स हृदये ववन्दे प्रयताञ्जलिः

Nang makita ni Brahmā ang Kataas-taasang Purusha—si Īśvara na nagpakita sa anyo ni Brahmā—nakilala niya Siya, pinagmunihan sa puso, at saka yumukod na may magkadikit na palad bilang paggalang.

Verse 8

सद्योजातं शिवं बुद्ध्वा जहर्ष भुवनेश्वरः । मुहुर्मुहुश्च सद्बुद्ध्या परं तं समचिन्तयत्

Nang makilala niya si Śiva bilang Sadyojāta (ang agad na nahahayag), napuspos ng galak ang Panginoon ng mga daigdig. Paulit-ulit, sa dalisay na pag-unawa, pinagmunihan niya ang Kataas-taasang Katotohanan.

Verse 9

ततोऽस्य ध्यायतः श्वेताः प्रादुर्भूता यशस्विनः । कुमाराः परविज्ञानपरब्रह्मस्वरूपिणः

Pagkaraan, habang siya’y nagmumuni-muni, lumitaw ang mga maringal at mapuputing Kumāra. Sila’y may likas na katauhan ng sukdulang kaalaman at ng Kataas-taasang Brahman, na laging nakatindig sa pinakamataas na karunungang espirituwal.

Verse 10

सुनन्दो नन्दनश्चैव विश्वनन्दोपनन्दनौ । शिष्यास्तस्य महात्मानो यैस्तद्ब्रह्म समावृतम्

Sina Sunanda, Nandana, Viśvananda, at Upanandana—ang mga dakilang kaluluwang ito ang kanyang mga alagad; sa pamamagitan nila, ang Brahman (ang sukdulang realidad) ay napalibutan at naihayag sa loob ng linya ng tradisyon.

Verse 11

सद्योजातश्च वै शम्भुर्ददौ ज्ञानं च वेधसे । सर्गशक्तिमपि प्रीत्या प्रसन्नः परमेश्वरः

Pagkatapos, si Śambhu sa Kanyang anyong Sadyojāta ay mahabaging nagkaloob ng tunay na kaalaman kay Vedhas (Brahmā); at nang malugod ang Kataas-taasang Panginoon, ibinigay din Niya nang may pag-ibig ang kapangyarihang magsagawa ng paglikha.

Verse 12

ततो विंशतिमः कल्पो रक्तो नाम प्रकीर्तितः । ब्रह्मा यत्र महातेजा रक्तवर्णमधारयत्

Pagkaraan, ang ikadalawampung kalpa ay ipinahayag na “Rakta” Kalpa. Sa siklong iyon, ang lubhang maningning na Brahmā ay nagtaglay ng pulang kulay.

Verse 13

ध्यायतः पुत्रकामस्य प्रादुर्भू तो विधेस्सुतः । रक्तमाल्याम्बरधरो रक्ताक्षो रक्तभूषणः

Habang siya’y nagmumuni-muni na may pagnanais na magkaanak na lalaki, nagpakita sa harap niya ang anak ng Tagapag-ayos (Brahmā)—may pulang kuwintas ng bulaklak at pulang kasuotan, mapulang mga mata, at pinalamutian ng pulang mga hiyas.

Verse 14

स तं दृष्ट्वा महात्मानं कुमारं ध्यानमाश्रितः । वामदेवं शिवं ज्ञात्वा प्रणनाम कृतांजलिः

Nang makita niya ang dakilang-kaloobang anyong kabataan na nakalubog sa pagninilay, nakilala niya Siya bilang Vāmadeva—ang Panginoong Śiva Mismo—at yumukod na may magkapatong na palad.

Verse 15

ततस्तस्य सुता ह्यासंश्चत्वारो रक्तवाससः । विरजाश्च विवाहश्च विशोको विश्वभावनः

Pagkaraan, nagkaroon siya ng apat na anak na lalaki na nakadamit ng pula—Virajā, Vivāha, Viśoka, at Viśvabhāvana, ang tagapagtaguyod at tagapagpasigla ng buong sansinukob.

Verse 16

वामदेवः स वै शम्भुर्ददौ ज्ञानं च वेधसे । सर्गशक्तिमपि प्रीत्या प्रसन्नः परमेश्वरः

Yaong Vāmadeva—si Śambhu mismo—ay mahabaging nagkaloob ng banal na kaalaman kay Vedhas (Brahmā). Ang Parameśvara, nalugod at puspos ng habag, ay mapagmahal ding nagkaloob sa kanya ng kapangyarihan ng paglikha.

Verse 17

एकविंशतिमः कल्पः पीतवासा इति स्मृतः । ब्रह्मा यत्र महाभागः पीतवासा बभूव ह

Ang ikadalawampu’t isang kalpa ay inaalala bilang “Pītavāsā”. Sa kalpang iyon, ang lubhang mapalad na Brahmā ay tunay na naging yaong nakadamit ng dilaw.

Verse 18

ध्यायतः पुत्रकामस्य विधेर्जातः कुमारकः । पीतवस्त्रादिक प्रौढो महातेजा महाभुजः

Habang si Vidhātr̥ (Brahmā) ay nagnanais ng anak at lubos na nakalubog sa pagninilay, mula sa kanya ay isinilang ang isang binatang lalaki—anyong ganap at marangal, may kasuotang dilaw at mga palamuti, taglay ang dakilang liwanag at malalakas na bisig.

Verse 19

तं दृष्ट्वा ध्यानसंयुक्तं ज्ञात्वा तत्पुरुषं शिवम् । प्रणनाम ततो बुद्ध्या गायत्रीं शांकरीं विधिः

Nang makita Siya na nakaugnay sa malalim na pagninilay at makilala Siya bilang si Śiva sa anyong Tatpuruṣa, si Vidhi (Brahmā) ay yumukod na may banal na pag-unawa, at saka inanyayahan ang Śāṃkarī Gāyatrī sa pagbigkas.

Verse 20

जपित्वा तु महादेवीं सर्वलोकनमस्कृताम् । प्रसन्नस्तु महादेवो ध्यानयुक्तेन चेतसा

Matapos magsagawa ng japa kay Mahādevī—na sinasamba at pinupugayan ng lahat ng daigdig—si Mahādeva ay naging mapagpala, at ang Kanyang isip ay nanatiling nakalubog sa pagninilay.

Verse 21

ततोऽस्य पार्श्वतो दिव्याः प्रादुर्भूताः कुमारकाः । पीतवस्त्रा हि सकला योगमार्गप्रवर्तकाः

Pagkatapos, mula sa kanyang mga tagiliran ay lumitaw ang mga banal na kabataang pantas—pawang nakadamit-dilaw—na naging mga tagapagpalaganap ng landas ng Yoga.

Verse 22

ततस्तस्मिन्गते कल्पे पीतवर्णे स्वयंभुवः । पुनरन्यः प्रवृत्तस्तु कल्पो नाम्ना शिवस्तु स

Pagkaraan, nang lumipas ang Svāyambhuva Kalpa na may ginintuang kulay, muling nagsimula ang isa pang Kalpa, at ito’y nakilala sa pangalang “Śiva”.

Verse 23

एकार्णवे संव्यतीते दिव्यवर्षसहस्रके । स्रष्टुकामः प्रजा ब्रह्मा चिन्तयामास दुःखितः

Nang lumipas ang isang libong banal na taon habang ang lahat ay iisang karagatang kosmiko lamang, si Brahmā—nagnanais lumikha ng mga nilalang—ay nagmuni-muni, nababalisa sa kalooban.

Verse 24

ततोऽपश्यन्महातेजा प्रादुर्भूतं कुमारकम् । कृष्णवर्णं महावीर्यं दीप्यमानं स्वतेजसा

Pagkaraan, nakita ng dakilang maningning na iyon ang isang batang biglang nagpakita—maitim ang kulay, napakalakas ang kapangyarihan, at nagniningas sa sariling liwanag.

Verse 25

धृतकृष्णाम्बरोष्णीषं कृष्णयज्ञोपवीतिनम् । कृष्णेन मौलिनायुक्तं कृष्णस्नानानुलेपनम्

Siya’y nakasuot ng itim na kasuotan at itim na putong; itim din ang banal na sinulid (yajñopavīta). Ang ulo Niya’y may itim na tuktok ng buhok, at may mga tanda ng itim na pagligo at itim na pahid na pamahid—kaya nahayag ang anyong may katangian (saguṇa) ni Rudra, angkop sa pagninilay at pagsamba.

Verse 26

स तं दृष्ट्वा महात्मानमघोरं घोरविक्रमम् । ववन्दे देवदेवेशमद्भुतं कृष्णपिंगलम्

Nang makita niya ang Dakilang Panginoon—si Aghora, ngunit may nakapanghihilakbot na lakas—siya’y yumukod at sumamba sa Diyos ng mga diyos, sa Kataas-taasang Panginoong kamangha-mangha, maitim ang anyo at may matang kulay dilaw-kayumanggi.

Verse 27

अघोरं तु ततो ब्रह्मा ब्रह्मरूपं व्यचिंतयत् । तुष्टाव वाग्भिरिष्टाभिर्भक्तवत्सलमव्ययम्

Pagkaraan, pinagmuni-munihan ni Brahmā ang Panginoon bilang Aghora—ang mapalad at di-nakakatakot na Katotohanan—at inisip Siyang mismong anyo ng Brahman. Pagdaka’y pinuri niya ang Walang-kupas at di-nagbabagong Mapagmahal sa mga deboto, sa pamamagitan ng mga piling himno na mahal sa puso.

Verse 28

अथास्य पार्श्वतः कृष्णाः कृष्णस्नानानुलेपनाः । चत्वारस्तु महात्मानः संबभूवुः कुमारकाः

Pagkaraan, sa magkabilang panig Niya ay lumitaw ang apat na kabataang may dakilang diwa—maitim ang kulay, may maitim na paliligo at pahid—na nahayag bilang mga anyong tagapaglingkod sa harap ni Rudra.

Verse 29

कृष्ण कृष्णशिखश्चैव कृष्णा स्यः कृष्णकण्ठधृक् । इति तेऽव्यक्तनामानः शिवरूपाः सुतेजसः

“May maitim ang kulay; maitim din ang tuktok ng buhok; maitim ang anyo, taglay ang maitim na lalamunan.” Ganyan ang mga anyo ni Śiva—na ang mga pangalan ay di-pa nahahayag—na nagniningning sa sariling likás na liwanag.

Verse 30

एवंभूता महात्मानो ब्रह्मणः सृष्टिहेतवे । योगं प्रवर्त्तया मासुर्घोराख्यं महदद्भुतम्

Sa gayong kalagayan, ang mga dakilang nilalang na iyon—upang si Brahmā ay maging sanhi ng paglikha—ay nagpasimuno ng isang mabagsik na yoga na tinawag na “Ghora,” malawak at kamangha-mangha.

Verse 31

अथान्यो ब्रह्मणः कल्पः प्रावर्त्तत मुनीश्वराः । विश्वरूप इति ख्यातो नामतः परमाद्भुतः

Pagkaraan nito, O pinakadakilang mga rishi, nagsimula ang isa pang siklo ng paglikha ni Brahmā—kamangha-manghang tanyag sa pangalang “Viśvarūpa,” ang “May Lahat ng Anyo,” kahanga-hanga maging sa mismong pangalan.

Verse 32

ब्रह्मणः पुत्रकामस्य ध्यायतो मनसा शिवम् । प्रादुर्भूता महानादा विश्वरूपा सरस्वती

Nang si Brahmā, na nagnanais ng anak, ay nagmuni sa isip tungkol kay Śiva, si Sarasvatī—kosmiko ang anyo at umaalingawngaw sa dakilang unang tunog—ay nagpakita sa harap niya.

Verse 33

तथाविधः स भगवानीशानः परमेश्वरः । शुद्धस्फटिकसंकाशः सर्वाभरणभूषितः

Ganyan nga ang Mapalad na Panginoong Īśāna, ang Kataas-taasang Diyos: nagniningning na parang dalisay na kristal at pinalamutian ng lahat ng banal na hiyas at palamuti.

Verse 34

तं दृष्ट्वा प्रणनामासौ ब्रह्मेशानमजं विभुम् । सर्वगं सर्वदं सर्वं सुरूपं रूपवर्जितम्

Nang makita Siya, yumukod siya at nagpatirapa sa paggalang sa Panginoon ni Brahmā—si Īśāna, ang Di-Ipinanganak, ang Makapangyarihang sumasaklaw sa lahat. Siya’y nasa lahat ng dako, tagapagkaloob ng lahat, Siya ang Lahat—ganap ang mapalad na kagandahan, ngunit lampas sa anumang anyong may hangganan.

Verse 35

ईशानोऽपि तथादिश्य सन्मार्गं ब्रह्मणे विभुः । सशक्तिः कल्पयांचक्रे स बालांश्चतुरः शुभान्

Kaya nga, si Īśāna—ang Panginoong sumasaklaw sa lahat—matapos turuan si Brahmā ng tunay na landas, ay kasama ng Kaniyang Śakti at ipinamalas ang apat na mapalad na kabataang banal.

Verse 36

जटीमुण्डी शिखण्डी च अर्द्धमुण्डश्च जज्ञिरे । योगेनादिश्य सद्धर्मं कृत्वा योगगतिं गताः

Pagkaraan ay isinilang ang mga anyong tinawag na Jaṭīmuṇḍī, Śikhaṇḍī, at Arddhamuṇḍa. Sa disiplina ng yoga itinuro nila ang tunay na dharma; at matapos itatag ang landas ng yoga, natamo nila ang kaganapan ng yoga—ang paglaya sa pakikiisa kay Śiva.

Verse 37

एवं संक्षेपतः प्रोक्तः सद्यादीनां समुद्भवः । सनत्कुमार सर्वज्ञ लोकानां हितकाम्यया

Sa ganitong paraan, sa maikling sabi, ipinaliwanag ni Sanatkumāra, ang lubos na nakaaalam, ang pinagmulan ni Sadyā at ng iba pa, dahil sa hangaring ikabubuti ng mga daigdig.

Verse 38

अथ तेषां महाप्राज्ञ व्यवहारं यथायथम् । त्रिलोकहितकारं हि सर्वं ब्रह्माण्डसंस्थितम्

Pagkaraan nito, O dakilang marunong, ang kanilang asal—bawat isa ayon sa nararapat—ay itinatag sa loob ng kosmikong itlog; sapagkat ang lahat ng bagay ay tunay na inayos para sa kapakanan ng tatlong daigdig.

Verse 39

ईशानः पुरुषो घोरो वामसंज्ञस्तथैव च । ब्रह्मसंज्ञो महेशस्य मूर्तयः पंच विश्रुताः

Īśāna, Puruṣa, Ghora, Vāma, at ang anyong tinatawag na Brahmā—ito ang limang tanyag na mūrti ng Maheśa (Śiva).

Verse 40

ईशानः शिवरूपश्च गरीयान्प्रथमः स्मृतः । भोक्तारं प्रकृतेः साक्षात्क्षेत्रज्ञमधितिष्ठति

Si Īśāna—na mismong anyo ni Śiva—ay inaalala bilang pinakapanguna at pinakadakila. Siya ang tuwirang namamahala sa kṣetrajña, ang “nakaaalam ng bukirin,” ang sarili na nakararanas ng Prakṛti, at pinamumunuan ito mula sa loob.

Verse 41

शैवस्तत्पुरुषाख्यश्च स्वरूपो हि द्वितीयकः । गुणाश्रयात्मकं भोग्यं सर्वज्ञमधितिष्ठति

Ang ikalawang nahahayag na anyo ay ang Śaiva, na tinatawag na Tatpuruṣa. Bilang Panginoong lubos na nakaaalam, Siya ang namamayani sa mga bagay na tinatamasa at nararanasan, na nakasalig sa mga guṇa.

Verse 42

धर्माय स्वांगसंयुक्तं बुद्धितत्त्वं पिनाकिनः । अघोराख्यस्वरूपो यस्तिष्ठत्यंतस्तृतीयकः

Upang maitatag ang dharma, nananahan sa loob si Panginoong Pinākin (Śiva, tagapagdala ng busog na Pināka) bilang prinsipyo ng Buddhi, ang maliwanag na talino, na kaisa ng Kanyang sariling kapangyarihan. Ang ikatlong panloob na prinsipyo ay ang anyong tinatawag na Aghora.

Verse 43

वामदेवाह्वयो रूपश्चतुर्थः शङ्करस्य हि । अहंकृतेरधिष्ठानो बहुकार्यकरः सदा

Tunay nga, ang ikaapat na anyo ni Śaṅkara ay tinatawag na Vāmadeva. Siya ang namumuno sa prinsipyo ng pagkamakasarili (ahaṃkṛti) at laging abala sa pagtupad ng maraming gawain.

Verse 44

ईशानाह्वस्वरूपो हि शंकरस्येश्वरः सदा । श्रोत्रस्य वचसश्चापि विभोर्व्योम्नस्तथैव च

Tunay nga, ang Panginoon ni Śaṅkara ay laging nasa anyong tinatawag na Īśāna. Siya rin ang namumunong diyos ng pandinig at ng pananalita, gayundin ng kalangitang laganap sa lahat (eter).

Verse 45

त्वक्पाणिस्पर्शवायूनामीश्वरं रूपमैश्वरम् । पुरुषाख्यं विचारज्ञा मतिमन्तः प्रचक्षते

Ipinahahayag ng mga mapanuri at marurunong na ang makapangyarihan at maharlikang Anyong namumuno sa balat, sa mga kamay, sa paghipo, at sa mga hiningang-buhay ay ang Kataas-taasang Persona, ang Puruṣa mismo.

Verse 46

वपुषश्च रसस्यापि रूपस्याग्नेस्तथैव च । अघोराख्यमधिष्ठानं रूपमाहुर्मनीषिणः

Ipinahahayag ng mga pantas na ang adhiṣṭhāna—ang namumunong saligan—ng katawan, ng lasa, ng anyo, at gayundin ng apoy, ay ang anyong tinatawag na Aghora: ang mapalad at di-nakakatakot na mukha ni Śiva na sumusuporta at namamahala sa mga nahahayag na simulain.

Verse 47

रशनायाश्च पायोश्च रसस्यापां तथैव च । ईश्वरं वामदेवाख्यं स्वरूपं शांकरं स्मृतम्

Ang anyong Śāṃkara na tinatawag na Vāmadeva ay inaalala bilang Panginoon na namamahala sa dila, sa puwit (anus), sa lasa, at gayundin sa mga tubig.

Verse 48

प्राणस्य चैवोपस्थस्य गंधस्य च भुवस्तथा । सद्योजाताह्वयं रूपमीश्वरं शांकरं विदुः

Nalalaman ng mga pantas na ang Panginoong Īśvara na si Śaṅkara, na tinatawag na Sadyojāta, ang namamahala sa hininga ng buhay, sa sangkap ng pag-aanak, sa halimuyak, at sa daigdig na lupa (Bhū).

Verse 49

इमे स्वरूपाः शंभोर्हि वन्दनीयाः प्रयत्नतः । श्रेयोर्थिभिर्नरैर्नित्यं श्रेयसामेकहेतवः

Tunay nga, ang mga pagpapakita ni Śambhu na ito ay dapat sambahin at igalang nang buong pagsisikap; para sa mga taong naghahangad ng Pinakamataas na Kabutihan, sila ang laging iisang sanhi na umaakay sa lahat ng tunay na pagpapala.