Home›Shiva Purana›Rudra Samhita›Yuddha Khanda›Adhyaya 51›Shloka 16
←Previous Verse
Next Verse→

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 16

गाणपत्यदानकथा

Bāṇāsura Receives Gaṇapatya; Genealogical Prelude

Devanagari script

शोणिताख्ये पुरे स्थित्वा स राज्यमकरोत्पुरा । त्रैलोक्यं च बलाञ्ज्जित्वा तन्नाथानसुरेश्वरः

Transliteration

śoṇitākhye pure sthitvā sa rājyamakarotpurā | trailokyaṃ ca balāñjjitvā tannāthānasureśvaraḥ

Translation

Nanahan sa lungsod na tinatawag na Śoṇita, itinatag ng panginoon ng mga Asura ang kaniyang paghahari. Sa tanging lakas, sinakop niya ang tatlong daigdig at pinasuko ang kanilang mga pinuno.

Word by Word
शोणिताख्येin (the city) named Śoṇita
शोणिताख्ये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeAdjective
Rootशोणित + आख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (नगर-विशेषण), सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; नामधारक-तत्पुरुष (‘called Śoṇita’)
पुरेin the city
पुरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
स्थित्वाhaving stayed
स्थित्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (prior action)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), अर्थः—‘having stayed’
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
राज्यम्kingdom; rule
राज्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन
अकरोत्made; established
अकरोत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
पुराformerly; earlier
पुरा:
कालाधिकरण (temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
त्रैलोक्यम्the three worlds
त्रैलोक्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootत्रि + लोक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (‘three worlds’ as a collective)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
बलात्by force
बलात्:
करण/हेतु (means/cause)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेतौ/उपाय (instrumental sense via ablative: ‘by force’)
जित्वाhaving conquered
जित्वा:
पूर्वकाल-क्रिया
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having conquered’
तत्of them
तत्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम-विशेषण (‘of them’)
नाथान्lords; rulers
नाथान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
असुरेश्वरःlord of the asuras
असुरेश्वरः:
कर्ता (Karta/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootअसुर + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘lord of the asuras’)
Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Rudra

Characters & Entities
A
Asuras
T
Three worlds (Trailokya)
R
Rulers of the worlds

FAQs

It highlights how dominance gained through mere force can overrun the three worlds, setting the stage for Shiva’s restoring of dharma—teaching that true sovereignty is spiritual mastery, not conquest.

By portraying worldly power as unstable and oppressive, the narrative implicitly points devotees toward taking refuge in Saguna Shiva (often worshiped as the Linga), the steadfast protector who re-establishes cosmic order.

A practical takeaway is steady japa of the Pañcākṣarī mantra ("Om Namaḥ Śivāya") with devotion, using Tripuṇḍra (bhasma) and Rudrākṣa to cultivate inner victory over ego and aggression.

←Previous Verse
Next Verse→