शुक्रोत्पत्तिः तथा महेश्वरदर्शनम् (Śukra’s Emergence and the Vision of Maheśvara)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । ॐ नमस्ते देवेशाय सुरासुरनम स्कृताय भूतभव्यमहादेवाय हरितपिगललोचनाय बलाय बुद्धिरूपिणे वैयाघ्रवसनच्छदायारणेयाय त्रैलोक्यप्रभवे ईश्वराय हराय हरितनेत्राय युगान्तकरणायानलायगणेशायलोकपालाय महाभुजायमहाहस्ताय शूलिने महादंष्ट्रिणे कालाय महेश्वरायअव्ययाय कालरूपिणे नीलग्रीवाय महोदराय गणाध्यक्षाय सर्वात्मने सर्वभावनाय सर्वगाय मृत्युहंत्रे पारियात्रसुव्रताय ब्रह्मचारिणे वेदान्त गाय तपोंतगाय पशुपतये व्यंगाय शूलपाणये वृषकेतवे हरये जटिने शिखंडिने लकुटिने महायशसे भूतेश्वराय गुहावासिने वीणा पणवतालंबते अमराय दर्शनीयाय बालसूर्यनिभाय श्मशानवासिने भगवते उमापतये अरिन्दमाय भगस्याक्षिपातिने पूष्णोर्दशननाशनाय कूरकर्तकाय पाशहस्ताय प्रलयकालाय उल्कामुखायाग्निकेतवे मुनये दीप्ताय विशांपतये उन्नयते जनकाय चतुर्थकाय लोक सत्तमाय वामदेवाय वाग्दाक्षिण्याय वामतो भिक्षवे भिक्षुरूपिणे जटिने स्वयंजटिलाय शक्रहस्तप्रतिस्तंभकाय वसूनां स्तंभाय क्रतवे क्रतुकराय कालाय मेधाविने मधुकराय चलाय वानस्पत्याय वाजसनेति समाश्रमपूजिताय जगद्धात्रे जगत्कर्त्रे पुरुषाय शाश्वताय ध्रुवाय धर्माध्यक्षाय त्रिवर्त्मने भूतभावनाय त्रिनेत्राय बहुरूपाय सूर्यायुतसमप्रभाय देवाय सर्वतूर्यनिनादिने सर्वबाधाविमोचनाय बंधनाय सर्वधारिणे धर्म्मोत्तमाय पुष्पदंतायापि भागाय मुखाय सर्वहराय हिरण्यश्रवसे द्वारिणे भीमाय भीमपराक्रमाय ओंनमो नमः । सनत्कुमार उवाच । इमं मन्त्रवरं जप्त्वा शुक्रो जठरपंजरात् । निष्क्रान्तो लिंगमार्गेण शंभोश्शुक्रमिवोत्कटम्

Sinabi ni Sanatkumāra: "Oṁ, pagpupugay sa Iyo, Panginoon ng mga diyos—na iginagalang ng mga deva at asura—Mahādeva na siyang batayan ng nakaraan at hinaharap... Matapos ulitin ang mahusay na mantrang ito, lumabas si Śukra mula sa bilangguan ng tiyan, lumitaw sa landas ng Liṅga—makapangyarihan, tulad ng mismong binhi ni Śambhu."

Verse 2

गौर्या गृहीतः पुत्रार्थं विश्वेशेन ततः कृतः । अजरश्चामरः श्रीमान्द्वितीय इव शंकरः

Para sa kapakanan ng pagkakaroon ng isang anak na lalaki, tinanggap siya ni Gaurī; pagkatapos ay hinubog siya ni Viśveśa (Panginoong Śiva). Siya ay naging walang katandaan at walang kamatayan, nagniningning sa mapalad na kaningningan—tulad ng isang ikalawang Śaṅkara.

Verse 3

त्रिभिर्वर्षसहस्रैस्तु समतीतैर्महीतले । महेश्वरात्पुनर्जातः शुक्रो वेदनिधिर्मुनिः

Matapos ang tatlong libong taon na lumipas sa lupa, ang pantas na si Śukra—isang karagatan-imbakan ng kaalamang Vedic—ay muling isinilang sa pamamagitan ng biyaya at kapangyarihan ni Maheśvara (Panginoong Śiva).

Verse 4

ददर्श शूले संशुष्कं ध्यायंतं परमेश्वरम् । अंधकं धैर्यसद्वन्यदानवेशं तपस्विनम्

Namataan niya si Andhaka—panginoon ng mga Dānava—na tuyot at payat dahil sa matinding tapa, matatag sa tapang, nakaupo sa ibabaw ng trishula, lubos na nakalubog sa pagninilay kay Parameśvara (Panginoong Śiva), namumuhay na parang ermitanyong-gubat at nagniningning sa kapangyarihan ng tapas.

Verse 5

महादेवं विरूपाक्षं चन्द्रार्द्धकृतशेखरम् । अमृतं शाश्वतं स्थाणुं नीलकंठं पिनाकिनम्

Ako’y yumuyuko kay Mahādeva—Virūpākṣa, na ang tuktok ay pinalamutian ng kalahating buwan; ang Walang-Kamatayan at Walang-Hanggan; si Sthāṇu, ang Matatag na Panginoon; si Nīlakaṇṭha, ang bughaw-ang-lalamunan; at si Pinākin, tagapagdala ng busog na Pināka.

Verse 6

वृषभाक्षं महाज्ञेयं पुरुषं सर्वकामदम् । कामारिं कामदहनं कामरूपं कपर्दिनम्

Ako’y dumudulog sa Panginoong may watawat ng Toro—ang Kataas-taasang dapat makilalang tunay: si Puruṣa, tagapagkaloob ng lahat ng makatarungang layon. Siya ang kaaway ni Kāma, ang tagasunog ng pagnanasa; gayunman, inaanyuan Niya ang anumang anyong ninanais, at Siya si Kapardin, ang may buhol-buhol na buhok.

Verse 7

विरूपं गिरिशं भीमं स्रग्विणं रक्तवाससम् । योगिनं कालदहनं त्रिपुरघ्नं कपालिनम्

Nasdan nila ang Panginoon ng mga bundok—may anyong kagila-gilalas at nakapanghihilakbot—nakasuot ng mga garland at nababalutan ng pula; ang dakilang Yogi na sinusunog maging si Kāla (Kamatayan), ang pumatay sa Tripura, ang asetikong may dalang bungo (Kapālin)—si Śiva mismo.

Verse 8

गूढव्रतं गुप्तमंत्रं गंभीरं भावगोचरम् । अणिमादिगुणाधारत्रिलोक्यैश्वर्य्यदायकम्

Ito ay isang nakatagong panata at lihim na mantra—malalim, at naaabot sa pamamagitan ng debosyon sa kalooban. Ito ang salalayan ng mga siddhi na nagsisimula sa aṇimā, at nagkakaloob ng paghahari at kasaganaan sa tatlong daigdig.

Verse 9

वीरं वीरहणं घोरं विरूपं मांसलं पटुम् । महामांसादमुन्मत्तं भैरवं वै महेश्वरम्

Siya ang bayani at ang pumupuksa sa mga bayani—kakila-kilabot, nakapangingilabot sa pagkamangha, lampas sa karaniwang anyo; matipuno at lubhang mahusay. Siya ang Dakilang Tagalamon ng lahat ng laman (ng lahat ng may katawan), nalalasing sa sarili Niyang walang-hanggang kapangyarihan—si Bhairava nga, si Maheśvara, ang Dakilang Panginoon.

Verse 10

त्रैलोक्यद्रावणं लुब्धं लुब्धकं यज्ञसूदनम् । कृत्तिकानां सुतैर्युक्तमुन्मत्तकृत्तिवाससम्

Siya ang sindak na makapagpapayanig sa tatlong daigdig—sakim, likas na mangangaso, at tagawasak ng mga yajña. Kasama niya ang mga anak ng mga Kṛttikā, at nakita siyang tila ulol sa pagngangalit, nakadamit ng balat.

Verse 11

गजकृत्तिपरीधानं क्षुब्धं भुजगभूषणम् । दद्यालंबं च वेतालं घोरं शाकिनिपूजितम्

Nakasuot siya ng balat ng elepante bilang kasuutan, at sa kanyang nagngangalit na katawan, ang mga ahas ay nagsilbing palamuti. Kasama rin niya ang isang kakila-kilabot na Vetāla na nakadikit na wari’y nakabitin—na sinasamba ng mga Śākinī—na nagpapamalas ng nakapanghihilakbot na mabagsik na anyo ni Śiva.

Verse 12

अघोरं घोरदैत्यघ्नं घोरघोषं वनस्पतिम् । भस्मांगं जटिलं शुद्धं भेरुंडशतसेवितम्

Ako’y yumuyuko kay Śiva—Aghora, ang Di-nakakatakot na Katotohanan—ngunit tagapaglipol ng nakapanghihilakbot na hukbo ng mga asura; ang kanyang dagundong ay kakila-kilabot; matatag na tila punong-hari ng gubat; ang mga sangkap ng katawan ay pinabanal ng sagradong abo (bhasma); may jata na buhok at ganap na dalisay; at pinaglilingkuran ng daan-daang makapangyarihang nilalang na wari’y mga Bhairava.

Verse 13

भूतेश्वरं भूतनाथं पञ्चभूताश्रितं खगम् । क्रोधितं निष्ठुरं चण्डं चण्डीशं चण्डिकाप्रियम्

Nakita niya ang Panginoon ng mga nilalang, ang Guro ng lahat ng espiritu at nilalang—Siya na lumalagos sa limang dakilang elemento—mabilis na kumikilos tulad ng isang ibon; galit na galit, hindi sumusuko, mabagsik at nakakatakot: si Candesa, ang minamahal ng Diyosang Candika.

Verse 14

चण्डं तुंगं गरुत्मंतं नित्यमासवभोजनम् । लेलिहानं महारौद्रं मृत्युं मृत्योरगोचरम्

Siya ay mabagsik at dakila, may mga pakpak na may hindi mapigilang bilis, laging kumakain ng nakakalasing na diwa; ang dila ay nakalawit sa naglalagablab na poot—Siya ang Kamatayan mismo, ngunit lampas sa abot ng kamatayan.

Verse 15

मृत्योर्मृत्युं महासेनं श्मशानारण्यवासिनम् । रागं विरागं रागांधं वीतरागशताचितम्

Siya ang Kamatayan ng mismong kamatayan, ang pinunò ng dakilang mga hukbo, ang nananahan sa mga pook ng pagsusunog ng bangkay at sa mga ilang na gubat. Siya’y nakikita bilang pagnanasa at bilang kawalan ng pagnanasa; bilang nabubulag sa pagnanasa at bilang pinalalamutian ng daan-daang isip na ganap na walang pagnanasa.

Verse 16

सत्त्वं रजस्तमोधर्ममधर्मं वासवानुजम् । सत्यं त्वसत्यं सद्रूपमसद्रूपमहेतुकम्

Siya ang mismong simulain ng sattva, rajas, at tamas; Siya’y tinatawag na dharma at adharma, at maging nakababatang kapatid ni Indra. Siya ang Katotohanan, ngunit lampas sa pagdakma ng kasinungalingan; Siya ang tunay na anyo at gayundin ang wari’y di-tunay—ang Walang Sanhi, na nauuna sa lahat ng sanhi.

Verse 17

अर्द्धनारीश्वरं भानुं भानुकोटिशतप्रभम् । यज्ञं यज्ञपतिं रुद्रमीशानं वरदं शिवम्

Pinagninilayan ng deboto si Śiva bilang Ardhanārīśvara; bilang Araw na ang ningning ay humihigit sa daan-daang milyong araw; bilang ang mismong Yajña at ang Panginoon ng yajña; bilang Rudra, ang Kataas-taasang Īśāna, ang Tagapagkaloob ng biyaya—si Śiva, ang mapalad na Panginoon.

Verse 18

अष्टोत्तरशतं ह्येतन्मूर्तीनां परमात्मनः । शिवस्य दानवो ध्यायन्मुक्तस्तस्मान्महाभयात्

Tunay nga, ito ang isang daan at walong pagpapakita ng Kataas-taasang Sarili, ang Panginoong Śiva. Sa pagninilay sa mga ito, maging ang asura ay napalaya mula sa dakilang pangamba na iyon.

Verse 19

दिव्येनामृतवर्षेण सोऽभिषिक्तः कपर्दिना । तुष्टेन मोचितं तस्माच्छूलाग्रादवरोपितः

Pagkaraan, si Kapardin (ang Panginoong Śiva) ay nagbuhos ng banal na ulang amṛta at inabhiṣeka siya. Nalugod, pinalaya siya ni Śiva at ibinaba mula sa dulo ng trishula.

Verse 20

उक्तश्चाथ महादैत्यो महेशानेन सोंऽधकः । असुरस्सांत्वपूर्वं यत्कृतं सर्वं महात्मना

Pagkaraan, ang dakilang Daitya na si Andhaka ay kinausap ni Maheśāna (Panginoong Śiva). Narinig ng Asura nang buo ang lahat ng ginawa at sinabi noon ng dakilang-loob na Panginoon—na unang naghangad na payapain siya sa banayad na payo.

Verse 21

ईश्वर उवाच । भो भो दैत्येन्द्रतुष्टोऽस्मि दमेन नियमेन च । शौर्येण तव धैर्येण वरं वरय सुव्रत

Sinabi ni Īśvara (Panginoong Śiva): “O makapangyarihang panginoon ng mga Daitya! Nalulugod Ako sa iyong pagpipigil-sa-sarili at masusing pagtalima, gayundin sa iyong kagitingan at matatag na tapang. O taong may marangal na panata—pumili ka ng biyaya; humingi ka ng biyaya.”

Verse 22

आराधितस्त्वया नित्यं सर्वनिर्धूतकल्मषः । वरदोऽहं वरार्हस्त्वं महादैत्येन्द्रसत्तम

Walang humpay mo Akong sinamba; kaya ang lahat ng iyong dungis ay ganap nang nahugasan. Ako ang Tagapagkaloob ng biyaya; ikaw ay karapat-dapat sa biyaya, O pinakamainam sa mga dakilang panginoon ng Daitya.

Verse 23

प्राणसंधारणादस्ति यच्च पुण्यफलं तव । त्रिभिर्वर्षसहस्रैस्तु तेनास्तु तव निर्वृतिः

Anumang bungang-mabuti ang natamo mo sa disiplina ng pagpapanatili ng hininga ng buhay, nawa sa bisa ng kabutihang iyon ay matamo mo ang kasiyahan at kapayapaan sa loob ng tatlong libong taon.

Verse 24

सनत्कुमार उवाच । एतच्छ्रुत्वांधकः प्राह वेपमानः कृतांजलिः । भूमौ जानुद्वयं कृत्वा भगवंतमुमापतिम्

Wika ni Sanatkumāra: Nang marinig ito, si Andhaka—nanginginig at magkadikit ang mga palad sa pagpupugay—ay nagsalita matapos iluhod ang dalawang tuhod sa lupa sa harap ng Mapalad na Panginoong Umāpati (Śiva), kabiyak ni Umā.

Verse 25

अंधक उवाच । भगवन्यन्मयोक्तोऽसि दीनोदीनः परात्परः । हर्षगद्गदया वाचा मया पूर्वं रणाजिरे

Sinabi ni Andhaka: “O Panginoon, Ikaw ang Kataas-taasan na lampas sa lahat ng kataas-taasan, ngunit Ikaw ay habag mismo sa mga aba at nagdurusa. Noong una sa larangan ng digmaan, sa tindi ng galak, nagsalita ako sa Iyo nang nanginginig at nabubulol ang tinig dahil sa damdamin.”

Verse 26

यद्यत्कृतं विमूढत्वात्कर्म लोकेषु गर्हितम् । अजानता त्वां तत्सर्वं प्रभो मनसि मा कृथाः

Anumang kapintasan at kahiyahiyang gawa na nagawa ko sa mundong ito dahil sa aking kamangmangan—na nagawa nang hindi ko tunay na nakikilala Ka—O Panginoon, huwag Mo sanang itanim sa Iyong isipan ang lahat ng iyon laban sa akin.

Verse 27

पार्वत्यामपि दुष्टं यत्कामदोषात्कृतं मया । क्षम्यतां मे महादेव कृपणो दुःखितो भृशम्

Maging laban kay Pārvatī, anumang masamang nagawa ko dahil sa kapintasan ng pagnanasa—O Mahādeva, patawarin Mo ako. Ako’y abang-aba at labis na pinahihirapan ng dalamhati.

Verse 28

दुःखितस्य दया कार्या कृपणस्य विशेषतः । दीनस्य भक्तियुक्तस्य भवता नित्यमेव हि

Lagi kang magpakita ng habag at awa sa mga nagdurusa—lalo na sa mga walang magawa at dukha; tunay na nararapat mong ipagkaloob ang palagiang awa sa mapagkumbabang deboto na puspos ng bhakti.

Verse 29

सोहं दीनो भक्तियुक्त आगतश्शरणं तव । रक्षा मयि विधातव्या रचितोऽयं मयांजलिः

Ako, bagaman abang at dukha, ay may bhakti at dumating upang sumilong sa iyo. Ipagkaloob mo sa akin ang pag-iingat—masdan, inihandog ko ang aking pagyukod sa pamamagitan ng magkasalikop na mga palad (añjali).

Verse 30

इयं देवी जगन्माता परितुष्टा ममोपरि । क्रोधं विहाय सकलं प्रसन्ना मां निरीक्षताम्

“Nawa’y ang Diyosa na ito—Ina ng sansinukob—na nalulugod sa akin, ay isantabi ang lahat ng poot at, sa kagandahang-loob, tumingin sa akin nang may biyaya.”

Verse 31

क्वास्याः क्रोधः क्व कृपणो दैत्योऽहं चन्द्रशेखर । तत्सोढा नाहमर्द्धेन्दुचूड शंभो महेश्वर

“Nasaan ang Kanyang poot, at nasaan ako—isang abang na Daitya, O Candraśekhara! Hindi ko iyon kayang pasanin. O Śambhu, O Maheśvara, Panginoong may gasuklay na buwan sa tuktok!”

Verse 32

क्व भवान्परमोदारः क्व चाहं विवशीकृतः । कामक्रोधादिभिर्दोषैर्जरसा मृत्युना तथा

Nasaan Ka—pinakamaharlika at lubhang mapagbigay—at nasaan ako na walang magawa? Ako’y dinaig ng mga dungis gaya ng pagnanasa at galit, at gayundin ng katandaan at kamatayan.

Verse 33

अयं ते वीरकः पुत्रो युद्धशौंडो महाबलः । कृपणं मां समालक्ष्य मा मन्युवशमन्वगाः

Ito ang iyong anak na bayani—sanay sa digmaan at napakalakas. Sa pagkakita mo sa aking kaawa-awang kalagayan, huwag kang magpasakop sa bugso ng galit.

Verse 34

तुषारहारशीतांशुशंखकुन्देन्दुवर्ण भाक् । पश्येयं पार्वतीं नित्यं मातरं गुरुगौरवात्

Dahil sa paggalang sa Guru at sa bigat ng kanyang banal na kapangyarihan, nawa’y lagi kong masilayan si Inang Pārvatī—na may kulay na tulad ng kuwintas ng niyebe, ng malamig na sinag ng buwan, ng banal na kabibe, ng sampagita, at ng bilog na buwan.

Verse 35

नित्यं भवद्भ्यां भक्तस्तु निर्वैरो दैवतैः सह । निवसेयं गणैस्सार्द्धं शांता त्मा योगचिंतकः

“Nawa’y maging tapat akong deboto sa Inyong dalawa magpakailanman, at walang poot kahit sa ibang mga diyos. Nawa’y manahan ako kasama ng mga gaṇa, payapa ang puso at matatag sa pagninilay ng Yoga.”

Verse 36

मा स्मरेयं पुनर्जातं विरुद्धं दानवोद्भवम् । त्वत्कृपातो महेशान देह्येतद्वरमुत्तमम्

O Maheśāna, sa pamamagitan ng Iyong biyaya, nawa’y hindi na ako muling makaalaala—ni mahila pabalik—sa muling pagsilang na nagmumula sa pagsalungat ng mga asura. Ipagkaloob Mo sa akin ang pinakadakilang biyayang ito.

Verse 37

सनत्कुमार उवाच । एतावदुक्त्वा वचनं दैत्येन्द्रो मौनमास्थितः । ध्यायंस्त्रिलोचनं देवं पार्वतीं प्रेक्ष्य मातरम्

Sinabi ni Sanatkumāra: Pagkasambit ng mga salitang iyon, ang panginoon ng mga Daitya ay nanahimik. Siya’y nagmuni-muni sa Diyos na may tatlong mata (Śiva), at sa pagtanaw kay Pārvatī bilang Ina, doon niya itinuon ang kamalayan.

Verse 38

ततो दृष्टस्तु रुद्रेण प्रसन्नेनैव चक्षुषा । स्मृतवान्पूर्ववृत्तांतमात्मनो जन्म चाद्भुतम्

Pagkaraan, nang siya’y masdan ni Rudra sa mga matang payapa at mapagpala, agad niyang naalaala ang mga naganap noon—at pati ang kahanga-hangang paraan ng sarili niyang kapanganakan.

Verse 39

तस्मिन्स्मृते च वृत्तांते ततः पूर्णमनोरथः । प्रणम्य मातापितरौ कृतकृत्योऽभवत्ततः

Nang maalaala ang salaysay na iyon, napuspos ang kanyang puso at natupad ang kanyang ninanais. Yumukod siya sa ina at ama, at pagkaraan ay nadama niyang natapos na ang kanyang tungkulin.

Verse 40

पार्वत्या मूर्ध्न्युपाघ्रातश्शंकरेण च धीमता । तथाऽभिलषितं लेभे तुष्टाद्बालेन्दुशेखरात्

Nang ang marunong na Panginoong Śaṅkara, ang may koronang gasuklay na buwan, ay marahang humaplos at suminghot sa tuktok ng ulo ni Pārvatī bilang pagpapala; siya’y nalugod, at mula sa nagagalak na Bālenduśekhara ay natamo niya ang mismong ninanais niya.

Verse 41

एतद्वस्सर्वमाख्यातमन्धकस्य पुरातनम् । गाणपत्यं महादेवप्रसादात्परसौख्यदम्

Kaya nito, isinalaysay ko sa inyo nang buo ang sinaunang salaysay tungkol kay Andhaka—kung paanong sa biyaya ni Mahādeva ay natamo niya ang kalagayang maging isang Gaṇa (gaṇapatya), na nagkakaloob ng sukdulang ligaya.

Verse 42

मृत्युंजयश्च कथितो मंत्रो मृत्युविनाशनः । पठितव्यः प्रयत्नेन सर्वकामफलप्रदः

Kaya nito, ipinahayag ang mantrang Mṛtyuñjaya—ang pumupuksa sa kamatayan. Dapat itong bigkasin nang may taimtim na pagsisikap, sapagkat ipinagkakaloob nito ang bunga ng lahat ng matuwid na hangarin.

Verse 49

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे अंधकगण जीवितप्राप्तिवर्णनं नामैकोनपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

Kaya nito, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa ikalawang bahagi—Rudrasaṃhitā—sa ikalimang dibisyon, ang Yuddhakhaṇḍa, nagtatapos ang ika-49 na kabanata na pinamagatang “Paglalarawan sa hukbo ng mga Gaṇa ni Andhaka na muling nagkamit ng buhay.”