शिवदूतगमनानन्तरं शङ्खचूडस्य तुलसीसम्भाषणं युद्धप्रस्थान-तत्परता च / After Śiva’s Messenger Departs: Śaṅkhacūḍa’s Counsel with Tulasī and Readiness for War

Verse 1

व्यास उवाच । विधितात महाबुद्धे मुने जीव चिरं समाः । कथितं सुमहच्चित्रं चरितं चन्द्रमौलिनः

Wika ni Vyāsa: “Gayon nga, O pantas na muni na dakila ang dunong. Mabuhay ka nawa nang maraming mahabang taon. Isinalaysay mo ang lubhang dakila at kamangha-manghang banal na kasaysayan ng Panginoong may Koronang Buwan (Śiva).”

Verse 2

शिवदूते गते तत्र शङ्खचूडश्च दानवः । किं चकार प्रतापी स तत्त्वं वद सुविस्तरम्

Nang makaalis na roon ang sugo ni Śiva, ano ang ginawa ng makapangyarihang asura na si Śaṅkhacūḍa? Isalaysay mo nang ganap at detalyado ang tunay na pangyayari.

Verse 3

सनत्कुमार उवाच । अथ दूते गते तत्र शंखचूडः प्रतापवान् । उवाच तुलसीं वार्तां गत्वाभ्यंतरमेव ताम्

Sinabi ni Sanatkumāra: Pagkatapos, nang makaalis na roon ang sugo, ang matapang at makapangyarihang Śaṅkhacūḍa ay pumasok sa pinakaloob na silid at kinausap si Tulasī tungkol sa bagay na iyon.

Verse 4

शङ्खचूड उवाच । शम्भुदूतमुखाद्देवि युद्धायाहं समुद्यतः । तेन गच्छाम्यहं योद्धुं शासनं कुरु मे ध्रुवम्

Wika ni Śaṅkhacūḍa: “O Devī, mula sa bibig ng sugo ni Śambhu (Śiva) ako’y tinawag sa digmaan, at ako’y handa na. Kaya ako’y paroroon upang makipaglaban—ipagkaloob mo sa akin ang iyong matibay na utos at tagubilin.”

Verse 5

इत्येवमुक्त्वा स ज्ञानी नानाबोधनतः प्रियाम् । क्रीडां चकार हर्षेण तमनादृत्य शंकरम्

Pagkasabi niya nang gayon, ang nag-aangking “marunong” na iyon—matapos turuan ang minamahal sa sari-saring paraan—ay nagsimulang magsaya at makipaglaro sa kanya, na walang paggalang kay Śaṅkara (Panginoong Śiva).

Verse 6

तौ दम्पती चिक्रीडाते निमग्नौ सुखसागरे । नानाकामकलाभिश्च निशि चाटुशुतैरपि

Ang mag-asawa ay naglaro at nagsaya nang magkasama, na waring lumulubog sa dagat ng ligaya; sa gabi’y nagagalak sila sa maraming sining ng pag-ibig at sa matatamis na salitang mapang-aliw.

Verse 7

ब्राह्मे मुहूर्त उत्थाय प्रातःकृत्यं विधाय च । नित्यकार्यं च कृत्वादौ ददौ दानमनंतकम्

Sa Brāhma-muhūrta siya’y bumangon, isinagawa ang mga gawang pang-umaga; at matapos munang tapusin ang araw-araw na tungkulin, saka siya nagkaloob ng walang-hanggang kawanggawa.

Verse 8

पुत्रं कृत्वा च राजेन्द्रं सर्वेषु दान वेषु च । पुत्रे समर्प्य भार्यां च स राज्यं सर्वसंपदम्

O pinakamainam sa mga hari, itinalaga niya ang anak bilang pinuno at inayos ang lahat ng pagkakaloob; ipinagkatiwala pa niya ang asawa sa anak at ibinigay ang kaharian kasama ang lahat ng kasaganaan—kaya’t tinalikdan niya ang mga gapos ng daigdig upang maging handa sa mas mataas na landas.

Verse 9

प्रियामाश्वासयामास स राजा रुदतीं पुनः । निषेधतीं च गमनं नाना वार्तां प्रकथ्य च

Muling inaliw ng hari ang kanyang minamahal na umiiyak. At pinigilan niya itong umalis, saka nagsalita sa maraming paraan—naglahad ng iba’t ibang bagay upang payapain ang kanyang loob.

Verse 10

निजसेनापतिं वीरं समाहूय समादृतः । आदिदेश स सनद्धस्संग्रामं कर्तुऽमुद्यतः

Magalang niyang ipinatawag ang sariling magiting na pinunò ng hukbo, at nagbigay ng utos—ganap na nakasuot ng sandata at matatag ang pasyang isagawa ang labanan.

Verse 11

शंखचूड उवाच । अद्य सेनापते वीरास्सर्वे समरशालिनः । संनद्धाखिलकर्माणो निर्गच्छंतु रणाय च

Wika ni Śaṅkhacūḍa: “Ngayong araw, O pinunò ng hukbo, hayaang ang lahat ng bayani—sanay sa digmaan at ganap na handa sa bawat tungkulin—ay lumabas at magmartsa tungo sa labanan.”

Verse 12

दैत्याश्च दानवाः शूरा षडशीतिरुदा युधाः । कंकानां बलिनां शीघ्रं सेना निर्यांतु निर्भयाः

“Hayaang ang magigiting na Daitya at Dānava—walumpu’t anim na libong mandirigma—ay mabilis na lumabas bilang hukbo ng makapangyarihang mga Kaṅka, na walang takot sa digmaan.”

Verse 13

पञ्चाशदसुराणां हि निर्गच्छंतु कुलानि वै । कोटिवीर्याणि युद्धार्थं शम्भुना देवपक्षिणा

Tunay nga, hayaang sumulong ang mga angkan ng limampung asura—taglay ang lakas na umaabot sa milyun-milyon—para sa digmaan laban kay Śambhu, na nasa panig ng mga deva.

Verse 14

संनद्धानि च धौम्राणां कुलानि च शतं द्रुतम् । निर्गच्छंतु रणार्थं हि शम्भुना मम शासनात्

Hayaang ang sandaang angkan ng mga Dhaumra, ganap na nakasuot at may sandata, ay mabilis na lumabas para sa digmaan—ayon sa aking utos na ipinahayag sa ngalan ni Śambhu.

Verse 15

कालकेयाश्च मौर्याश्च दौर्हृदाः कालकास्तथा । सज्जा निर्यान्तु युद्धाय रुद्रेण मम शासनात्

Maghanda ang mga Kālakeya, mga Maurya, mga Daurhṛda, at gayundin ang mga Kālaka, at lumabas tungo sa digmaan—ayon sa aking utos na ipinahayag sa ngalan ni Rudra.

Verse 16

सनत्कुमार उवाच । इत्याज्ञाप्यासुरपतिर्दानवेन्द्रो महाबलः । निर्जगाम महासैन्यः सहस्रैबहुभिर्वृतः

Wika ni Sanatkumāra: Pagkabigkas niya ng gayong utos, ang panginoon ng mga Asura—ang pinuno ng mga Dānava na lubhang makapangyarihan—ay lumabas na may napakalaking hukbo, napaliligiran ng maraming libong tagasunod.

Verse 17

तस्य सेनापतिश्चैव युद्धशास्त्रविशारदः । महारथो महावीरो रथिनां प्रवरो रणे

At ang kanyang punong kumander ay tunay na bihasa sa agham ng pakikidigma—isang dakilang mandirigmang-karwahe, isang makapangyarihang bayani, at ang pinakapanguna sa mga mandirigmang-karwahe sa gitna ng labanan.

Verse 18

त्रिलक्षाक्षौहिणीयुक्तो मांडल्यं च चकार ह । बहिर्बभूव शिबिराद्रणे वीरभयङ्करः

Taglay ang tatlong lakṣa ng mga hukbong akṣauhiṇī, bumuo siya ng pabilog na hanay ng digmaan; at paglabas niya mula sa kampo tungo sa larangan, siya’y naging nakapanghihilakbot sa mga bayani ng kaaway.

Verse 20

रत्नेन्द्रं सारनिर्माणं विमानमभिरुह्य सः । गुरुवर्गं पुरस्कृत्य रणार्थं प्रययौ किल । पुष्पभद्रानदीतीरे यत्राक्षयवटः शुभः । सिद्धाश्रमे च सिद्धानां सिद्धिक्षेत्रं सुसिद्धिदम्

Sumakay siya sa maringal na vimāna, yari sa pinakamainam na diwa at maharlikang hiyas; at tunay ngang tumulak siya para sa digmaan, inilalagay sa unahan ang mga iginagalang na matatanda at mga guro. Nagtungo siya sa pampang ng Ilog Puṣpabhadrā, kung saan nakatindig ang mapalad na Akṣaya-vaṭa (ang di-nasisirang punong balete), at sa Siddhāśrama ng mga Siddha—isang ganap na banal na pook na nagkakaloob ng tunay na pagtatamo.

Verse 21

कपिलस्य ततः स्थानं पुण्यक्षेत्रे च भारते । पश्चिमोदधिपूर्वे च मलयस्य हि पश्चिमे

Pagkaraan nito, ang banal na tahanan ni Kapila ay nasa banal na lupain ng Bhārata—sa silangan ng Kanlurang Karagatan at sa kanluran ng Bundok Malaya—na iginagalang bilang pook-paglalakbay na nagkakaloob ng dakilang kabutihan.

Verse 22

श्रीशैलोत्तरभागे च गंधमादनदक्षिणे । पंचयोजनविस्तीर्णं दैर्घ्ये शतगुणस्तथा

Sa hilagang bahagi ng Śrīśaila at sa timog ng Gandhamādana, naroon ang isang lupain—limang yojana ang luwang, at ang haba’y sandaang ulit ng sukat na iyon.

Verse 23

शुद्धस्फटिकसंकाशा भारते च सुपुण्यदा । पुष्पभद्रा नदी रम्या जलपूर्णा सरस्वती

Sa Bhārata ay may kaaya-ayang ilog na Puṣpabhadrā—tagapagkaloob ng dakilang kabutihan—kumikinang na parang dalisay na kristal; ito ang Sarasvatī, laging hitik sa tubig.

Verse 24

लवणोदधिप्रिया भार्या शश्वत्सौभाग्यसं युता । सरस्वतीसंश्रिता च निर्गता सा हिमालयात्

Siya—ang minamahal na asawa ng Karagatang Alat—na laging pinagpala ng di-napaparam na kapalaran, ay lumisan mula sa Himalaya, na sumisilong sa banal na Sarasvatī.

Verse 25

गोमंतं वामतः कृत्वा प्रविष्टा पश्चिमोदधौ । तत्र गत्वा शंखचूडः शिव सेनां ददर्श ह

Inilagay niya sa kaliwa ang Bundok Gomanta at pumasok sa kanlurang dagat. Pagdating doon, tunay na namasdan ni Śaṅkhacūḍa ang hukbo ng Panginoong Śiva.

Verse 34

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे शंखचूडयात्रावर्णनं नाम चतुस्त्रिंशोऽध्यायः

Sa gayon nagwakas ang ika-tatlumpu’t apat na kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Paglalakbay-Ekspedisyon ni Śaṅkhacūḍa,” sa ikalimang bahagi (Yuddhakhaṇḍa) ng ikalawang aklat, ang Rudra Saṃhitā, ng kagalang-galang na Śiva Mahāpurāṇa.